cuchnąć
impf vi to stink, to reek (czymś of sth) cuchnąć wódką/benzyną to stink of vodka/petrol cuchnie jej z ust she's got bad breath cuchnęło od niego papierosami he reeked of cigarettes co tu tak cuchnie? what's that awful smell? wyrzuć to mięso, bo już cuchnie throw out that meat, it smells bad cuchnący oddech foul a. bad breath brudne, cuchnące pomieszczenie a dirty, foul-smelling room

cucić
impf vt to revive, to bring [sb] round GB, to bring [sb] around US cucić kogoś z omdlenia to bring sb round from a faint cucono ciocię wodą they brought Auntie round with some water ocucić cucić się książk. (odzyskać przytomność) to come to, to revive (ze snu) to awaken ranny cucił się na chwilę, by znów zapaść w omdlenie the wounded man came to for a moment, only to fall unconscious again

cud
m (G cudu) 1. (nadnaturalne zjawisko) miracle jego nagłe wyzdrowienie uznano za cud his sudden recovery was regarded as a miracle święty zasłynął cudami the saint became famous for his miracles nie wierzę w cuda I don't believe in miracles 2. (szczęśliwy zbieg okoliczności) miracle, wonder liczyć na cud to count on a. hope for a miracle to graniczy z cudem it's miraculous a. bordering on the miraculous (to) cud, że nikomu nic się nie stało it's a miracle (that) nobody was hurt 3. (to, co godne podziwu) wonder, miracle cud gospodarczy an economic miracle cud doskonałości/piękności a miracle of perfection/beauty cud narodzin the miracle of birth cuda przyrody/techniki the wonders a. marvels of nature/modern technology to dziewczyna cud she's a marvel a. wonder, that girl cuda plt pot. amazing things pot. dokonywać a. dokazywać cudów to work miracles, to perform marvels dokonywać cudów męstwa/odwagi to perform amazing deeds of valour/acts of bravery opowiadać cuda o czymś to tell sb amazing things about sth cuda się tam dzieją pot. all sorts of strange a. weird things go on there pot. nie ma cudów pot. there's no getting away from it pot. cuda niewidy pot. (all sorts of) weird and wonderful things pot. cudem adv. miraculously cudem uniknął śmierci he miraculously escaped death ocaleliśmy cudem we survived by a miracle jakim cudem how come?, how can that be? jakim cudem się tu znalazł? how come he turned up here? nie wiem, jakim cudem, ale się udało I don't know how, but we did it cud, miód a. cud, miód, ultramaryna pot., żart. out of this world pot. ta jego nowa dziewczyna to cud, miód, ultramaryna that new girlfriend of his is just out of this world pogoda zapowiada się cud, miód, ultramaryna it looks as if the weather's going to be absolutely perfect cud nad Wisłą Hist. the Miracle of the Vistula (when Piłsudski against all odds repulsed the Soviet Army at Radzymin in August 1920) ósmy cud świata the eighth wonder of the world siedem cudów świata the Seven Wonders of the World

cudacki
adv. pot. [pomysły, zachowanie się] crackpot pot. [strój, maniery] peculiar, bizarre

cudactwo
n pejor. peculiarity C/U, quirk, quirkiness U cudactwo czyichś przyzwyczajeń sb's quirky habits przywyknąć do czyichś cudactw to get used to sb's quirks a. peculiarities raziło mnie cudactwo kostiumów w tej sztuce one thing I didn't like about the play was the outlandish costumes

cudacznie
adv. grad. [ubierać się] strangely, oddly [wyglądać] peculiar adv. cudacznie urządzony pokój an oddly arranged room cudacznie pomalowany samochód an oddly painted car

cudaczność
f sgt (stroju) peculiarity (zachowania) quirkiness (języka) bizarre quality

cudaczny
adv. grad. [wygląd, ubiór] peculiar, funny opowiadać cudaczne historie to tell strange a. bizarre stories cudaczny z niego człowiek he's a peculiar a. funny sort of character nosiła takie cudaczne nazwisko she had some funny kind of surname stroić cudaczne miny to pull funny faces

cudak
m pot. freak pot. (bizarre) character w tym stroju wyglądasz jak cudak you look like a real freak in that get-up

cudeńko
n zw. pl. (ładny drobiazg) attractive ornament (dziw) amazing thing cudeńka ze złota przyciągały wzrok kobiet attractive items of gold jewellery caught the eyes of the women opowiadano o nim cudeńka amazing things were said of him

cudnie
adv. grad. [śpiewać] wonderfully, marvellously GB, marvelously US [wyglądać] wonderful adv., marvellous adv. GB, marvelous adv. US cudnie ci w tym you look marvellous in it latem jest tam cudnie it's wonderful there in the summer co tak cudnie pachnie? what's that wonderful smell?

cudny
adv. grad. [kobieta, kwiat] gorgeous, beautiful [książka, krajobraz, zapach] marvellous GB, marvelous US, wonderful

cudo
n pot., żart. knockout pot., stunner pot. ta dziewczyna to istne cudo! she's a real stunner a. knockout, that girl! twoje dziecko to cudo your child's a real marvel a. wonder miała na sobie suknię prawdziwe cudo she was wearing a real knockout of a dress znalazłam to cudo w sklepie z używaną odzieżą I found this little gem in a second-hand clothes shop jego nowy samochód to prawdziwe cudo his new car's a real beauty jaką prędkość rozwija to cudo? how fast does this thing go? pot. pokaż wreszcie to swoje cudo! show us this wonder of yours at last! jak to cudo działa? how does this box of tricks work? pot.

cudotwórca
m, cudotwórczyni f miracle-worker także przen., wonder-worker także przen. nie jestem cudotwórcą I'm not a miracle-worker, you know

cudotwórczy
adv. [zdolności, właściwości, moc] miraculous jakiś nowy cudotwórczy lek some new miracle a. wonder drug

cudotwórstwo
n sgt miracle-working, wonder-working to, co robicie, graniczy z cudotwórstwem what you're doing borders on the miraculous

cudować
impf vi 1. pot., pejor. (wydziwiać) to exaggerate, to carry on pot. to go too far nie cuduj z tą fryzurą, wyglądasz dobrze don't do any more to your hair, it looks good as it is ludzie mają pieniądze, to cudują when people have money, they do the strangest things 2. przest. (dziwić się) to marvel (nad kimś at sb)

cudownie
adv. grad. 1. (niespodziewanie) miraculously 2. (wspaniale) [wyglądać, pachnieć] wonderful adv., marvellous adv. GB, marvelous adv. US [śpiewać] wonderfully, marvellously GB, marvelously US cudownie prosty marvellously simple czułam się tam cudownie I felt fantastic there cudownie, że przyjechałeś it's wonderful to see you

cudowny
adv. grad. [kobieta, bukiet, krajobraz] beautiful [pomysł, artysta, nauczycielka] wonderful, marvellous GB, marvelous US dziękuję, jesteś cudowna thanks, you're great a. fantastic! adv. [wydarzenie, uzdrowienie, ocalenie] miraculous cudowny lek a miracle a. wonder drug wodzie z tego źródła przypisuje się cudowne właściwości the water from this spring is supposed to have miraculous properties cudowny obraz Matki Boskiej w Częstochowie the miraculous painting of the Blessed Virgin in Częstochowa

cudzoziemiec
m, cudzoziemka f (V cudzoziemcu a. cudzoziemcze, cudzoziemko) foreigner, alien ożenił się z cudzoziemką he married a foreign girl a. foreigner kursy języka polskiego dla cudzoziemców Polish courses for foreigners

cudzoziemski
adv. [turysta, nazwisko, zwyczaj] foreign mówić z cudzoziemskim akcentem to speak in a. with a foreign accent po cudzoziemsku [ubierać się] like a foreigner

cudzoziemszczyzna
f sgt pejor. foreign influence(s) bezmyślne naśladowanie cudzoziemszczyzny the slavish imitation of foreign trends zwalczać cudzoziemszczyznę to fight against foreign influences zaśmiecać język cudzoziemszczyzną to adulterate a language with foreign borrowings

cudzołożyć
pf, impf vi książk. to commit adultery (z kimś with sb)

cudzołóstwo
n sgt książk. adultery popełnić z kimś cudzołóstwo to commit adultery with sb

cudzożywnie
adv. Biol. [odżywiać się] heterotrophically

cudzożywność
f sgt Biol. heterotrophy, heterotrophism

cudzożywny
adv. Biol. heterotrophic

cudzy
adv. 1. (należący do kogoś innego) other people's, someone else's cudzym kosztem at someone else's expense uczyć cudze dzieci to teach somebody else's/other people's children liczyć na cudzą pomoc to rely on someone elses help żyć na cudzy koszt to live at someone else's expense żyć z cudzej pracy to live on a. off other people pod cudzym nazwiskiem under an assumed name nie interesują mnie cudze sprawy I'm not interested in other people's business 2. przest. (obcy) [ludzie, kraje] foreign cudze n sgt other people's property nie sięgaj po cudze do not touch what doesn't belong to you pracować na cudzym to work for sb (else) cudze chwalicie, swego nie znacie przysł. the grass is always greener on the other side of the fence przysł.

cudzysłów
m (G cudzysłowu) quotation marks ująć coś w cudzysłów to put sth in quotation marks napisz to w cudzysłowie write that in inverted commas otworzyć/zamknąć cudzysłów to open/close quotation marks w cudzysłowie part. iron. (in) inverted commas GB, iron., quote unquote iron. (przy głośnym czytaniu) quote unquote to jest dzieło sztuki, oczywiście w cudzysłowie it's a work of art, quote unquote

cug
m (G cugu) sgt 1. pot. (w piecu, w kominie) draught GB, draft US dobry ma cug ten piec? does that stove draw well? 2. pot. (przeciąg) draught GB, draft US zamknij drzwi, bo robisz cug close the door, you're creating a draught 3. przest. (zaprzęg) team of horses (para koni) pair (of horses) wpaść w cug pot. (o alkoholiku) to go on a bender a. a drinking spree pot. (o narkomanie) to go on a drug-taking spree pot.

cugle
plt (G cugli) rein(s) skrócić a. ściągnąć cugle to shorten the reins popuścić koniowi cugle a. cugli to give a horse its head chwycić za cugle to take the reins popuścić komuś cugli to give (a) free rein to sb popuścić cugli fantazji to give free rein to one's imagination wziąć kogoś/coś w cugle a. trzymać kogoś/coś w cuglach to keep a tight rein on sb/sth, to keep sb/sth on a tight rein

cukier
m sgt (G cukru) 1. (słodka substancja) sugar gruby/miałki cukier coarse/fine sugar cukier kryształ granulated sugar cukier puder icing sugar GB, confectioner's a. powdered sugar US głowa cukru przest. a sugar loaf przest. kostka cukru a sugar cube a. lump cukier w kostkach lump sugar figurki z cukru sugar figurines herbata z cukrem/bez cukru tea with sugar/without sugar migdały/orzechy w cukrze sugared a. candied almonds/nuts owoce w cukrze candied a. crystallized fruit brać dwie łyżeczki/kostki cukru do herbaty to take two spoons/lumps of sugar in one's tea kupić cukier (porcję) to buy some sugar kupić/pożyczyć cukru (trochę) to buy/borrow some sugar 2. Med. sugar glucose spec. cukier we krwi blood sugar, (blood) glucose cukier w moczu urine sugar, urine glucose poziom cukru we krwi (the) blood sugar a. blood glucose level spadek poziomu cukru we krwi a drop in the blood sugar level badanie na poziom cukru we krwi a blood sugar a. glucose test badanie na zawartość cukru w moczu a urine sugar a. urine glucose test cukry plt Chem. sugars cukry proste/złożone simple/compound sugars cukier buraczany a. burakowy Chem. beet sugar cukier gronowy Chem. glucose, dextrose, grape sugar cukier mlekowy Chem. lactose, milk sugar cukier owocowy Chem. fructose, fruit sugar cukier słodowy Chem. maltose cukier trzcinowy Chem. cane sugar cukier waniliowy Kulin. vanilla sugar nie jest z cukru żart. s/he is not so fragile no to co, że pada, nie jestem z cukru so what if it's raining, I won't dissolve, you know

cukiereczek
m dem. pieszcz. sweetie GB, dziec. candy US

cukierek
m (A cukierek a. cukierka) sweet GB, (sugar) candy US cukierki miętowe mint sweets cukierki nadziewane soft-centred sweets chrupać/ssać/zjeść cukierek a. ka to munch/suck/eat a sweet objadać się cukierkami to gorge oneself on sweets papierki po cukierkach sweet wrappers rozwinąć cukierek z papierka to unwrap a sweet

cukierenka
f dem. (sklep) (small) cake shop, (small) patisserie (kawiarnia) coffee shop, tea room

cukierkowaty
adv. [uroda] sugary, saccharine [film, romans, zakończenie] sickly mushy pot.

cukierkowo
adv. uśmiechać się cukierkowo to give a sugary(-sweet) smile cukierkowo słodkie pejzaże chocolate-box landscapes

cukierkowy
adv. 1. [masa] sweet attr. GB, candy attr. US [smak] sugary 2. przen. [uroda, uśmiech] sugary, saccharine [film, romansidło] mushy pot. slushy [kolor] sickly

cukiernia
f (Gpl cukierni a. cukierń) 1. (sklep) cake shop, patisserie (kawiarnia) coffee shop, coffee house, tea room 2. (wytwórnia ciast) bakery GB, bakeshop US

cukierniany
adv. [ciastka, stoły] patisserie attr. [bywalec, atmosfera] coffee shop attr., coffee house attr.

cukiernica
f sugar bowl

cukiernictwo
n sgt (przemysł) the confectionery industry (zawód) confectionery, the confectionery trade

cukierniczka
1. f dem. (naczynie) (small) sugar bowl 2. f pot. (kobieta cukiernik) pastry cook, confectioner

cukierniczy
adv. [szkoła, pracownia, stoisko, mistrz] confectionery attr. [zawód, dyplom] confectioner's pieczywo cukiernicze bread made with sugar przemysł cukierniczy the confectionery industry sklep cukierniczy a sweet shop GB, a confectioner's (shop) wyroby cukiernicze confectionery (products)

cukiernik
m pastry cook, confectioner

cukinia
f (GDGpl cukinii) courgette C/U GB, zucchini C/U US

cukromocz
m sgt (G cukromoczu) Med. glycosuria, glucosuria

cukrować
impf vt to sugar [ciastka]

cukrownia
f (Gpl cukrowni) sugar factory

cukrownictwo
n sgt the sugar industry

cukrowniczy
adv. [zakład, przemysł] sugar attr.

cukrowy
adv. sugar attr. baranek cukrowy a sugar lamb

cukrzony
pp cukrzyć adv. [herbatnik] sugared

cukrzyca
f sgt Med. diabetes

cukrzycowy
adv. [dieta] diabetic

cukrzyk
m pot. diabetic dieta/poradnia dla cukrzyków a diabetic diet/clinic

cukrzyć
impf vt to sugar [herbatę, kawę] pocukrzyć cukrzyć się, cukrować się [miód, konfitury] to crystallize scukrzyć się

cuma
f Żegl. hawser (do mocowania do nabrzeża) mooring line (do holowania) towing line rzucić a. zarzucić cumy to tie up statek stoi na cumach the ship is in moorings

cumować
impf vt 1. Żegl. to moor [łódź] (do czegoś to sth) to berth, to moor [statek] cumować jacht do mola to moor a yacht to a pier przycumować , zacumować 2. to moor [balon, sterowiec] przycumować , zacumować vi [łódź] to be moored [statek] to be at berth, to be moored statek cumuje w porcie the ship is lying in port przy nabrzeżu cumuje kilka motorówek a few motor boats are moored to the bank zacumować

cumownica
f Żegl. mooring post

cumowniczy
adv. [liny, urządzenia] mooring attr. węzeł cumowniczy clove hitch

cumowy
adv. [boje, haki] mooring attr.

cumulus
/ku'mulus/ m (G cumulusa a. cumulusu) Meteo. cumulus cloud, cumulus U

cup
inter. 1. (stłumiony odgłos uderzenia) thwack!, thump! 2. (oznaczający gwałtowne przykucnięcie, ukrycie się) chłopiec cup! - za murek the boy ducked behind a wall zając cup w zboże the hare bolted into the corn

curieterapia
/'kyrite'rapja/ f sgt (GD curieterapii) Med. radium therapy

curiosum
/kur'jozum/ kuriozum

curry
/'kari/ n inv. sgt Kulin. 1. (przyprawa) curry powder sos curry curry sauce kurczak w curry curried chicken dodać curry do potrawy to add curry powder to a dish przyprawić mięso/rybę curry to season meat/fish with curry powder 2. (potrawa) curry curry z kurczaka chicken curry