ciachnąć
pf - ciach|ać impf (ciachnęła, ciachnęli - ciacham) pot. vt 1. (ciąć) (nożem) to slash [materiał, papier] to chop [cebulę] (siekierą) to chop, to hack (nożycami, kosą) to slash (nożyczkami) to snip ciachać na plasterki to slice, to cut into slices ciachać drzewo siekierą to chop a tree (with an axe), to hack (at) a tree with an axe ciachnąć kawał mięsa to chop up a piece of meat ciachnąć włosy nożyczkami to chop off a. lop off hair with some scissors kilka ciachnięć nożyczkami a few snips with the scissors ciachnęła sobie żyły na przegubach she slashed her wrists ciachnął szablą przeciwnika he slashed his opponent with his sword 2. (uderzać czymś długim) to lash, to whip ciachnąć konia batem to lash a horse (with a whip) gałęzie drzew ciachały go po policzkach the branches of the trees lashed his cheeks ciachnąć się - ciachać się 1. (kaleczyć się) to cut oneself (czymś with sth) (drastycznie) to slash oneself (czymś with sth) ciachnąć się w palec to cut one's finger ciachnąć się (żyletką) przy goleniu to cut oneself (with a razor while) shaving 2. (ranić się wzajemnie) to slash (at) one another (czymś with sth) chuligani ciachali się nożami the hooligans slashed (at) each other with knives

ciacho
n augm. pot. cake C/U

ciamajda
m, f pot. pejor. (niezaradny) bungler pot., pejor. duffer pot. (ślamazarny) slouch pot. (ofiara) ninny pot., lemon pot. ten ciamajda nic nie potrafi that bungler a. duffer can't do anything nie stójcie jak ciamajdy don't stand there like (a load of) lemons ty ciamajdo, nawet piłki nie umiesz porządnie kopnąć! you duffer a. booby, you can't even kick a ball properly! znów się potknęła ta ciamajda that slouch has had another fall chodzi jak ciamajda s/he slouches along

ciamajdowaty
adv. pot., pejor. (niezaradny) bungling, bumbling (ślamazarny) sluggish wet pot., pejor. soft ciamajdowaty bramkarz a fumbling a. bungling goalkeeper ciamajdowaty maminsynek a helpless mummy's boy GB, a mama's boy US

ciamkać
impf vi pot. 1. (mlaskać) to smack one's lips przestań tak ciamkać, jedz cicho stop smacking your lips like that, eat quietly 2. (chlupotać) [błoto] to squelch

ciap
inter. (odgłos uderzania o wodę, błoto) smack! (odgłos chodzenia po błocie) squelch! (odgłos chodzenia po wodzie, śniegu) slosh!, splosh! ciap, ciap - ktoś brnął po rozmiękłym śniegu splish, splosh! - somebody was trudging through the slushy snow

ciapa
m, f pot. (niezaradny) drip pot., wet pot. (powolny) dawdler slowcoach GB pot., slowpoke US pot. to ciapa, niczego nie załatwi he's a drip, he won't get anything done ciapo jedna, znów czekamy tylko na ciebie! come on, slowcoach, we're all waiting for you again!

ciapać
1. impf ciapnąć 2. impf (ciapię) vi pot. 1. (iść powoli) (po błocie) to squelch (po wodzie, roztopionym śniegu) to slosh pot. 2. (jeść głośno) to eat noisily, to smack one's lips przestań tak ciapać przy jedzeniu stop making so much noise when you eat

ciapka
f zw. pl (plamka) fleck (punkt) dot, spot

ciapnąć
pf - ciap|ać1 impf (ciapnęła, ciapnęli - ciapię) pot. vt (ostrym narzędziem) to chop, to cut [drewno na opał, patyki na podpałkę] (czymś cienkim i długim) to swipe, to slash [pokrzywy] (czymś with sth) ciapnął drzewo, ale siekiera utkwiła w pniu he chopped at the tree, but the axe got stuck in the trunk vi 1. (o powierzchnię wody) to hit vt, to smack vt ciapnąć patykiem o wodę to hit water with a stick ciapnąć łopatką o błoto to smack a. slap mud with a spade ciapać nogami w wodzie to splash one's legs about in water 2. (spadać) to fall splat a. with a splat pot. jabłko/ciastko z kremem ciapnęło na podłogę an apple/a cream cake fell splat onto the floor

ciapowaty
adv. pot., pejor. wet pot., drippy pot. była trochę ciapowata she was a bit wet a. a bit of a drip ciapowaty marzyciel żyjący we własnym świecie a hopeless (day-)dreamer living in his own private world praca w marketingu nie jest dla ciapowatych marketing is not a job for wimps pot.

ciarka
f Bot. (owoc tarniny) sloe

ciarki
plt (G ciarek) (dreszcze) shivers ciarki mi chodzą od tego po plecach a. grzbiecie it sends shivers (up and) down my spine

ciasnawo
1. (wąsko) a bit tight adv. ciasnawo mi w tych spodniach these trousers are a bit tight (for me) 2. (w pomieszczeniu) a bit cramped ciasnawo mają w swoim pokoju it's a bit cramped in their room

ciasnawy
adv. [pokój] poky, cramped [ubranie] tight(-fitting) te buty są ciasnawe these shoes are a bit (too) tight

ciasno
adv. grad. 1. (wąsko, przylegając ściśle) tight adv. ciasno mi w tym ubraniu these clothes are (too) tight ciasno związany tightly bound 2. (w pomieszczeniu, na ulicy) było bardzo ciasno it was a tight squeeze w pokoju robi się ciasno od książek the room's being taken over by books w poczekalni zrobiło się ciasno the waiting room had become crowded 3. (ściśle, zwarcie) [upakowany, zwinięty, układany, tkany] tightly, closely w tramwaju stali ciasno stłoczeni ludzie the tram was jam-packed with passengers 4. przen. (niepewnie, niebezpiecznie) zbiegowi było coraz ciaśniej they were closing in on the fugitive na rynku robi się ciasno the market is becoming tighter a. getting tight w tej chwili jest ciasno z terminami a. z dotrzymaniem terminów time's running out if we want to meet the deadlines 5. pejor. (bez szerszej perspektywy) [pojmować, rozumieć] in a narrow-minded way, narrow-mindedly za ciasno było jej w nowej pracy in her new job she felt hemmed in patrzeć ciasno na świat to have a blinkered outlook (on the world)

ciasnota
f sgt 1. (ograniczona przestrzeń) cramped conditions mieszkać/podróżować w ciasnocie to live/travel in cramped conditions 2. przen. parochialism, insularity ciasnota umysłowa narrow-mindedness ciasnota horyzontów myślowych a blinkered attitude a. outlook czy zdajesz sobie sprawę z ciasnoty swoich poglądów? do you realize how parochial your views are?

ciasny
adv. grad. 1. (nieobszerny) [ubranie, buty] tight(-fitting) [pomieszczenie] cramped za ciasne w pasie too tight in the waist sukienka jest trochę za ciasna the dress is a bit too tight 2. (ściśnięty, zwarty) [krąg, szeregi] tight [ścieg, szyk] close ciasny warkocz a tightly-plaited braid ciasna zabudowa a heavily built-up area 3. przen. [definicja, program] narrow, restricted 4. przen., pejor. [poglądy, pojęcia] narrow(-minded), parochial mieć ciasny umysł to be narrow-minded ten świat jest dla mnie za ciasny this place is too parochial for me kochać kogoś jak psy dziada w ciasnej ulicy pot. not to be able to bear a. stand (the sight of) sb

ciastkarnia
f (Gpl ciastkarni a. ciastkarń) cake shop

ciastko
n (ciasteczko dem.) 1. (nieduży słodki wypiek) cake (porcja z większej całości) slice of cake, piece of cake ciastko z kremem a cream cake ciastko z serem a cheesecake 2. (wypiek z kruchego ciasta) (miękkie) (small) pastry (twarde) biscuit GB, cookie US ciastka z makiem/cukrem poppyseed/sugared biscuits kruche/słone ciasteczka shortbread/savoury biscuits ciastko francuskie French pastry, puff pastry GB, puff paste US ciastko francuskie z jabłkiem an apple puff ciastko tortowe cream slice, small layered cake

ciasto
n 1. sgt (gęsta masa) dough (na wypieki słodkie) pastry, paste (na placki) batter ciasto na chleb/bułki/makaron bread/roll/pasta dough ciasto na naleśniki pancake batter zagniatać ciasto to knead dough miesić/wyrabiać ciasto to mix/make pastry wałkować ciasto to roll out pastry 2. (wypiek) cake ciasto biszkoptowe sponge (cake) ciasto drożdżowe a raised cake ciasto z kruszonką/ze śliwkami a crumble/plum cake ciasto z owocami a fruit pie kruche ciasto shortcrust (pastry) paszteciki z francuskiego ciasta vol-au-vents, puff pastries 3. (dowolna masa powstała ze zmieszania materiału sypkiego z płynnym) paste, dough ciasto wapienne Budow. lime putty

ciastowaty
adv. doughy, pasty

ciałko
n 1. dem. pieszcz. (tkanka) flesh (organizm) (little) body delikatne ciałko niemowlęcia the delicate body of a small baby malec o chudym ciałku a toddler with a thin little body 2. Biol. body ciałka tłuszczowe fatty bodies białe/czerwone ciałka krwi Biol. white/red blood cells ciałka zieleni Biol. chloroplasts ciałko nerkowe Biol. Malpighian corpuscle a. body (of the kidney), renal corpuscle ciałko szkliste Anat. vitreous humour, vitreous body ciałko żółte Biol. corpus luteum, yellow body of the ovary

ciało
n 1. (tkanka mięsna) flesh U jędrne ciało firm flesh żywe ciało raw flesh na całym ciele all over the body pasek wrzynał się jej w pulchne ciało the belt cut into her ample flesh nabierać ciała a. przybierać na ciele to put on weight spadać a. opadać z ciała to lose weight 2. (organizm) body ciało ludzkie the human body budowa ciała build części ciała body parts waga ciała body weight 3. (materialny aspekt życia) flesh, body dusza i ciało body and spirit a. soul grzechy ciała the sins of the flesh potrzeby ciała bodily needs była obecna ciałem, ale zupełnie nieobecna duchem she was present in body, but her mind was somewhere else entirely 4. książk. (grupa osób) body ciało ustawodawcze a legislative body ciało dyplomatyczne the diplomatic corps ciało pedagogiczne the teaching staff 5. (zwłoki) (dead) body, corpse złożyć ciało do grobu to lower a coffin into a grave 6. Chem., Fiz. body Boże Ciało Relig. Corpus Christi ciała acetonowe a. ketonowe Fizj. acetone a. ketone bodies ciała polimorficzne Chem., Geol. polymorphous substances ciało algebraiczne Mat. algebraic number field ciało bezpostaciowe a. amorficzne Fiz., Geol. amorphous substance (ciało stałe) amorphous solid Ciało Chrystusa Relig. The Body of Christ ciało ferromagnetyczne Fiz. ferromagnetic body ciało gazowe Fiz. gaseous body ciało izomorficzne Chem. isomorph ciało liczbowe Mat. number field ciało niebieskie celestial a. heavenly body, celestial object ciało obce Med.foreign body ciało odpornościowe zw. pl Med. immune body, antibody ciało płynne Fiz. liquid body ciało stałe Fiz. solid (body) ciało stałe krystaliczne Chem. crystalline solid ciało szkliste Anat. vitreous body ciało sztywne Fiz. rigid body a słowo ciałem się stało Relig. and the word was made flesh (w zaskoczeniu) well I never! (coś doszło do skutku) lo and behold iron. dogadzać ciału to pamper oneself a. one's flesh na duszy i ciele in body and spirit poświęcać się czemuś duszą i ciałem to throw oneself into sth heart and soul stawać się ciałem a. przyoblekać się w ciało książk. [pomysł, plan] to materialize, to come to fruition [marzenia] to come true świecić gołym ciałem to wear ragged clothes bliższa ciału koszula niż sukmana przysł. blood is thicker than water przysł. cierp ciało, kiedy ci się chciało przysł. that's the price you pay no pain, no gain US przejadłeś się? - cierp ciało, kiedy ci się chciało eaten too much? - that's the price you pay

cichaczem
cichcem adv. 1. (bezgłośnie) quietly, noiselessly gdy dziecko usnęło cichaczem wyszła z pokoju when the baby was asleep, she slipped quietly out of the room 2. przen. (potajemnie) [wyjechać, uciec, spiskować] secretly, clandestinely spotkać się z kimś cichcem to meet sb secretly a. clandestinely prowadzić cichaczem działalność wywrotową to carry out clandestine revolutionary activities cichaczem wynosił z domu różne cenne przedmioty he secretly took various valuable things from home

cichnąć
impf (cichnął a. cichł, cichła, cichli) vi 1. (milknąć) [dźwięki, muzyka, kroki] to die away [osoba] to fall silent, to quieten down [miejsce] to become quiet płaczące dziecko nie cichło ani na chwilę the child didn't stop crying for a single minute ujadanie psów powoli cichło the yelping of the dogs slowly ceased dom cichł dopiero około północy it was only around midnight that the house became quiet nocą miasto cichnie at night the city quietens down ucichnąć 2. przen. (słabnąć) [wiatr, burza] to die away [ból, rozpacz, gniew] to subside ucichnąć

cicho
adv. grad. 1. (bez hałasu) [mówić, grać, poruszać się] quietly cicho zamknął za sobą drzwi he closed the door quietly behind him śmiała się cicho do samej siebie she chuckled quietly to herself dziecko cicho popłakiwało the toddler was snivelling quietly w domu było cicho the house was quiet tu jest tak cicho it's so quiet here 2. przen. (spokojnie) quietly życie płynęło mu cicho he led a quiet life 3. przen. (bez rozgłosu) [odbywać się, obchodzić coś] quietly, with little fanfare ślub odbył się cicho, tylko w gronie najbliższych it was a quiet wedding, with just close friends and family adv. przen. (dyskretnie) [popierać] quietly, tacitly inter. quiet! cicho, sza hush! z cicha [uśmiechać się, szumieć] quietly być cicho także przen. to keep a. stay quiet bądź cicho! be quiet! było cicho jak makiem zasiał you could have heard a pin drop siedzieć cicho pot. to keep quiet siedź cicho! nie wtrącaj się! keep out of it! a. keep quiet! don't interfere! cicho siedź! nikt cię nie pyta o zdanie pipe down! a. keep quiet! nobody's asking you ja tam wolę siedzieć cicho, po co mam się wychylać I prefer to keep quiet about it, why should I stick my neck out? siedzieć cicho jak mysz pod miotłą a. jak trusia to sit as quiet as a mouse z cicha pęk a dark horse ale z cicha pęk z niego he's a dark horse, that one to taki z cicha pęk, nigdy nie wiem, czym mnie zaskoczy he's full of surprises, that one, I never know what he's going to do next żartowniś z cicha pęk a bit of a joker on the quiet dowcip/uwaga z cicha pęk a joke/remark out of the blue odezwać się/powiedzieć coś z cicha pęk to say sth out of the blue

cichobieżny
adv. Mech. noiseless

cichociemny
m Hist. a soldier trained in the West and parachuted over Nazi-occupied Poland to join the resistance forces

cichodajka
f pot. woman on the game GB pot., hooker US pot.

cichość
f sgt książk. quietude książk. silence w cichości (ducha) książk. in one's heart of hearts w cichości ducha liczyła na więcej in her heart of hearts a. deep down she was hoping for more

cichutki
(cichuteńki, cichusieńki, cichuśki) adv. dem. 1. (ledwie słyszalny) very quiet, hushed cichutka muzyka very soft music cichutkim szeptem in a tiny whisper po cichutku without a sound 2. (zaciszny) [miejsce, miejscowość] very quiet 3. przen. (spokojny) quiet, placid wygląda na cichutką dziewczynę, ale pozory mylą she looks like a nice quiet girl, but appearances can be deceptive cichusieńka noc the quietest of nights

cichutko
(cichuteńko, cichusieńko, cichuśko) adv. dem. [mówić, szeleścić] very softly [poruszać się] without a sound nucić coś cichutko to hum sth softly zrobiło się cichutko everything became quiet

cichy
adv. grad. 1. [głosy, dźwięk, muzyka] quiet, soft [urządzenie] noiseless [pukanie] gentle cichy płacz soft crying tylko cichy śmiech zdradzał jego obecność only a quiet laugh betrayed his presence usłyszała za sobą ich cichy śmiech she heard their suppressed laughter behind her pokój cichej nauki a private study room GB, a study hall US po cichu quietly czytać po cichu to read quietly a. to oneself 2. przen. (spokojny) [dom, dzielnica, wieczór] quiet [życie] quiet [morze] calm 3. przen. (skromny) [osoba] quiet, gentle cichy i potulny meek and mild ciche, nieśmiałe dziecko a quiet, shy child marzył o cichej starości gdzieś w górach he dreamt of a quiet retirement in the mountains somewhere 4. przen. (pozbawiony rozgłosu) [uroczystość, ślub] quiet, low-key cichy bohater an unsung hero ciche bohaterstwo/poświęcenie quiet heroism/sacrifice adv. przen. (niejawny) [zmowa, układ] tacit, unspoken [poplecznik] tacit [transakcje, interesy] secret, under-the-counter [adorator, wielbiciel] secret [rozpacz] quiet cichy wspólnik a sleeping partner GB, a silent partner US byli w cichej zmowie they were in league with each other miał ich cichą zgodę he had their tacit consent w zespole wywiązało się ciche współzawodnictwo hidden rivalry developed within the group mam cichą nadzieję, że. I'm secretly hoping that. moim cichym życzeniem jest. my secret wish is. po cichu on the quiet handlował po cichu walutą he dealt in foreign currency on the black market cicha woda a deep one cicha woda brzegi rwie przysł. still waters run deepprzysł. ciche dni the period when husband and wife aren't talking to each other

ciec
cie|knąć impf (cieknie, ciekł a. cieknął) vi 1. (spływać) [woda, płyn] to run (kroplami) to drip ciec po czymś to run a. roll down sth zobaczyłam, że łzy mu ciekną po policzkach I could see tears rolling down his cheeks krew mu cieknie z nosa/ucha his nose/ear is bleeding cały czas cieknie mi z nosa my nose keeps running pot ciekł jej po plecach sweat was running down her back 2. (przeciekać) [rynna, zbiornik] to leak ten wazon cieknie that vase leaks cholera, znowu dach cieknie the roof's leaking again, damn it! cieknący dach a leaky roof cieknący kran a dripping a. leaking tap 3. Myślis. [zwierzyna] to flee, to dart ślinka mi cieknie na myśl o tym the very thought of it makes my mouth water

ciecz
f (rzadka, brudna, mętna) liquid (gęsta, lepka, zawiesista) fluid krew jest cieczą blood is a fluid czy ciało stałe może się zamienić w ciecz? can a solid body change into a liquid? ciecz krystaliczna Chem. liquid crystal ciecz przechłodzona Fiz. supercooled liquid ciecz przegrzana Fiz. superheated liquid ciecz zwilżająca Fiz. wetting fluid, wetting liquid

cieczka
f Zool. heat U, oestrus U nasza suczka ma cieczkę our she dog is in a. on heat

cieczowy
adv. [termometr] liquid attr.

ciek
m (G cieku) flow, current ciek okresowy periodic flow ciek podziemny underflow, groundwater flow ciek stały permanent flow

ciekaw
zob. ciekawy

ciekawie
adv. grad. 1. (z zaciekawieniem) [przyglądać się] curiously dziecko wypytywało ciekawie o wszystkie szczegóły the child was curious to know all the details 2. (interesująco) [mówić, opowiadać] engagingly, interestingly [skonstruowany, skomponowany] interestingly w filmie wypadło to ciekawiej niż w książce this was more interestingly done in the film than in the book weekend nie zapowiadał się zbyt ciekawie the weekend didn't look as if it was going to be too interesting

ciekawić
impf vi to interest bardzo/mało kogoś ciekawić to be of great/little interest to sb ciekawi mnie, dlaczego/jak. I'm curious to know why/how. ciekawi mnie, co będzie dalej I wonder what will happen next to wcale mnie nie ciekawi it doesn't interest me in the slightest wszystkich ciekawi, kim jesteś z zawodu everyone's curious about what you do for a living zaciekawić ciekawić się to take an interest, to be interested (czymś in sth) ciekawić się światem to be interested in the world (around one) ciekawił się wszystkim, co hiszpańskie he was interested in all things Spanish nie wyglądało na to, by się ciekawiła muzyką she didn't look as if she'd be interested in music zaczęli zanadto ciekawić się jej życiem they began to take an excessive interest in her life zaciekawić się

ciekawostka
f (przedmiot) curiosity (informacja) titbit GB, tidbit US ciekawostki ze świata przyrody curiosities from the world of nature ciekawostki z życia gwiazd titbits from the lives of the stars ciekawostką jest (to), że. it's an interesting point a. detail that. i tu ciekawostka, otóż. an interesting thing here is that. jako ciekawostkę powiem/dodam, że. as an interesting side note, I can add that. zakończył wykład, opowiadając kilka ciekawostek he rounded off the lecture with a few interesting facts na koniec kilka ciekawostek. one or two interesting facts a. side notes to finish off with. film długo był ciekawostką techniczną the film was of technical interest for a considerable time

ciekawość
f sgt curiosity ciekawość czegoś curiosity about sth, interest in sth z ciekawości a. przez ciekawość out of curiosity z (czystej) ciekawośi spytam I'm just curious (that's all) zwykła zawodowa ciekawość plain professional curiosity zaspokoić swoją ciekawość to satisfy one's curiosity obserwować coś z (rosnącą) ciekawością to observe sth with (growing) curiosity reżyser podsyca ciekawość, nie zamierzając jej zaspokoić the director arouses our curiosity, without any intention of satisfying it umierać z ciekawości to be dying of curiosity a. dying to know ciekawość pierwszy stopień do piekła przysł. curiosity killed the cat przysł. bez ciekawośi nie ma mądrości przysł. = curiosity is the source of all wisdom

ciekawski
pot., pejor. adv. [dziennikarz] nosy pot. prying [spojrzenie] inquisitive ciekawski wzrok prying eyes ciekawskie pytania nosy questions zajrzał tu jakiś ciekawski reporter some nosy reporter poked his head in here ta rozmowa nie jest przeznaczona dla takich ciekawskich uszu jak twoje this conversation's not meant for inquisitive little ears like yours ciekaws|ki m, ciekawska f zw. pl rubberneck US pot. inquisitive onlooker tłum ciekawskich a crowd of inquisitive onlookers

ciekawy
adv. grad. 1. (dociekliwy) [osoba] curious [umysł, spojrzenie] inquisitive, inquiring być ciekawym czegoś to be curious about sth 2. (interesujący) [książka, przedstawienie] interesting, engaging [postać, okres, pomysł] interesting niezbyt ciekawe spotkanie not a very interesting meeting wieść ciekawe życie to lead an interesting life twój sąsiad to ciekawy człowiek your neighbour's an interesting character rozglądamy się za ciekawszą pracą we're looking around for more interesting work ciekawa rzecz, jak/że. it's interesting a. curious how/that. ciekaw adv. praed. curious (czegoś about sth) ciekaw jestem, dokąd oni poszli I wonder where they've gone ciekawa jestem, jak on wygląda I wonder what he looks like wcale nie jesteśmy tego ciekawi we're not the slightest bit interested ciekawe adv. praed interesting to bardzo ciekawe, prawda? that's interesting, isn't it? a to ciekawe now that's (very) interesting ciekawe, czy zdam I wonder if I'll pass ciekawe, czy sam to wymyślił I wonder if he thought that up himself ciekawe, jaka jutro będzie pogoda I wonder what the weather will be like tomorrow tylko ciekawe, ile by za to chciał but I wonder how much he'd want for it ciekawe, im więcej o tym myślę, tym mniej rozumiem it's curious, the more I think about it the less I understand ciekawe, że już tydzień temu mnie ostrzegał curiously enough, he warned me a week ago i co ciekawsze, nigdy wcześniej tam nie był even more interestingly, he'd never been there before i co najciekawsze, okazał się moim dalekim krewnym and the oddest thing of all is that he turned out to be a distant relative of mine ciekaw|y m, ciekawa f zw. pl (gap) onlooker wokół przemawiającego zebrała się grupa ciekawych a group of onlookers gathered round the speaker ślub zgromadził mnóstwo ciekawych the wedding attracted a crowd of onlookers

cieki
plt (G cieków) Myślis. legs (of gallinaceous bird)

cieknąć
zob. ciec

ciekły
adv. [substancja] liquid, fluid [paliwo] liquid [gaz] liquefied, liquid [metal] molten ciekły smar lubricating oil, liquid lubricant

cielaczek
m dem. (krowa, byk) calf (sarna, łoś, łania) fawn

cielak
m pers. (Npl cielaki) pot., obraźl. (chłopak) dope pot. taki cielak, gdzie go popchną, tam pójdzie he's such a dope, he'd do anything you told him to m anim. (krowa, byk) calf (sarna, łoś, łania) fawn

cielec
m przest calf złoty cielec Bibl. the golden calf książk., przen. (bogactwo) (the) golden calf, Mammon

cielesność
f sgt książk. corporeality corporality rzad. duchowość i cielesność człowieka the spiritual and corporeal nature of man dotkliwie odczuwać swoją cielesność to be painfully aware of one's corporality

cielesny
adv. książk. 1. (fizyczny) [potrzeby, cierpienia] bodily [kara] corporal obrażenia cielesne bodily injuries nietykalność cielesna personal inviolability tortury cielesne physical torture 2. (zmysłowy) [miłość, przyjemności] carnal sycić cielesne żądze to satisfy one's carnal desires pociąg cielesny physical a. sexual attraction

cieleśnie
adv. książk. 1. (fizycznie) physically, in body piękny cieleśnie physically beautiful silny cieleśnie physically strong, strong in body cierpieć cieleśnie to suffer physically 2. (zmysłowo) physically oddać się komuś cieleśnie to give oneself to sb bodily a. physically obcować z kimś cieleśnie to have carnal relations with sb

cielisty
adv. [rajstopy, pończochy] flesh-coloured kolor cielisty flesh colour

cielić
się impf v refl. [krowa] to calve [sarna, łania, łosza] to fawn ocielić się

cielny
adv. (o krowie) in calf, with calf (o sarnie, łani, łoszy) in fawn

cielsko
n augm. 1. (ciało) bulk, hulk (czyjeś) olbrzymie cielsko sb's huge bulk (of a body) z trudem uniósł swoje cielsko z krzesła he heaved his large bulk out of the chair opasłe cielsko wieloryba the massive bulk of a whale 2. przen. mass, bulk cielsko bombowca the massive bulk of a bomber szare cielska burzowych chmur grey masses of storm clouds

cielątko
n dem. 1. pieszcz. (krowa, byk) (little) calf (sarna, łoś, łania) (little) fawn 2. (osoba) ninny pot., goose pot. głupiutkie cielątko silly (little) thing a. goose

cielę
n (G cielęcia) 1. (krowa, byk) calf (sarna, łoś, łania) fawn 2. pot. (osoba) ninny pot. głupie cielę z ciebie you silly billy pot. gapić się (na kogoś/coś) jak cielę na malowane wrota to gawp (at sb/sth) cielę na niedzielę a. boże cielę pot. (głupi) nitwit pot. (niezaradny) drip pot., duffer pot.

cielęcina
f 1. sgt Kulin. veal pieczona cielęcina roast veal 2. pot., obraźl. (młoda osoba) dozy lump pot. ta cielęcina niczego nie potrafi załatwić that dozy lump can't fix a. arrange anything ruszaj się, cielęcino move yourself, you sack of potatoes

cielęcinka
f dem. cielęcina 1

cielęcy
adv. 1. (z cielaka) veal attr. nóżki cielęce w galarecie calf's-foot jelly skóra cielęca calf(skin) rękawiczki z cielęcej skóry calfskin gloves 2. przen. childish cielęcy rozum the mind of a child cielęce spojrzenie a. cielęcy wzrok goo-goo eyes pot. cielęcy wiek a. cielęce lata książk. salad days cielęcy zachwyt a. cielęce uwielbienie blind admiration

cielętnik
m enclosure for calves

ciemieniowy
adv. Anat. parietal kość ciemieniowa a parietal (bone) narząd ciemieniowy a. oko ciemieniowe Zool. a pineal eye

ciemieniucha
f sgt Med. cradle cap crusta lactea spec.

ciemiączko
n Anat.fontanelle GB,fontanel US

ciemię
n (G ciemienia) crown, top of the head miał włosy przerzedzone na ciemieniu his hair was rather thin on the crown być nie w ciemię bitym pot. to be no(body's) fool to chłopak nie w ciemię bity the boy's no fool nie jestem w ciemię bity I wasn't born yesterday do tej pracy potrzebny byłby ktoś nie w ciemię bity we need someone with their wits about them for this job

ciemięga
m, f (Npl ciemięgi) pot., pejor. (ślamazarny) laggard (niezdarny) (clumsy) oaf, gawk (niedołęga) twerp pot., twit GB pot., goof US pot.

ciemięstwo
n książk. oppression U, tyranny U ciemięstwo tyranów the oppression of tyrants ciemięstwo caratu the tyranny of tsardom

ciemięzca
ciemiężyciel m (Gpl ciemięzców a. ciemiężycieli) książk. oppressor, tyrant ciemięzca chłopów/narodu an oppressor of the peasants/the people

ciemiężyć
impf vt książk. to oppress, to tyrannize [poddanych, społeczeństwo, naród] naród ciemiężony przez najeźdźów a nation oppressed by invaders uciemiężyć

ciemnawo
adv. darkish adv. było ciemnawo it was darkish

ciemnawy
adv. 1. [pomieszczenie, ulica] dimly-lit, gloomy 2. [kolor, włosy, skóra] darkish

ciemnia
f (Gpl ciemni) darkroom ciemnia optyczna lightproof box

ciemniactwo
n sgt pot., pejor. (zacofanie) backwardness, ignorance

ciemniak
m (Npl ciemniacy a. ciemniaki) pot., obraźl. ignoramus o czym z takim ciemniakiem rozmawiać what can you talk about with an ignoramus like that?

ciemnica
f 1. książk. (więzienie) (black) hole, dark cell zamknąć kogoś w ciemnicy to lock sb up in a dark cell 2. sgt pot. (ciemność) pitch-blackness, pitch-darkness zabłądzić w ciemnicy to get lost in the dark ciemnica taka, że strach wychodzić z domu it's so pitch-black outside you'd be afraid to go out 3. pot. (pomieszczenie) pitch-dark room

ciemnieć
impf (ciemnieje, ciemniał, ciemniała) vi (tracić jasność) 1. to darken, to grow dark niebo ciemniało the sky was growing dark ściemnieć 2. [kolor, włosy, meble, skóra] to grow darker srebro ciemnieje na powietrzu silver darkens on exposure to air ściemnieć , pociemnieć 3. (odcinać się ciemnym kolorem) to stand out dark(ly), to show dark na podłodze ciemniała spora kałuża krwi a large pool of blood showed dark on the floor las ciemniał na horyzoncie a forest showed dark on a. against the horizon ciemniejące w oddali drzewa trees standing out darkly in the distance 4. (o wzroku, oczach) to blur komuś wzrok ciemnieje a. oczy ciemnieją sb's vision blurs a. is blurred widziała, jak mu oczy ciemnieją z gniewu she saw his expression cloud over in anger pociemnieć v imp. na dworze ciemnieje it's getting a. growing dark outside ciemniało jej w oczach, czuła, że za chwilę zemdleje everything went black, and she felt she was going to faint

ciemniowy
adv. darkroom attr. lampa ciemniowa darkroom lamp, safelight

ciemno
1. n sgt darkness, dark boję się ciemna I'm afraid of the dark 2. adv. grad. 1. (bez światła) dark adv. tu jest ciemno it's dark (in) here robi się ciemno it's getting dark w pokoju było ciemno od dymu the room was thick with (cigarette) smoke zrobiło mu się ciemno przed oczami he felt dizzy ciemno widzę przyszłość przen. the future looks bleak to me 2. (w ciemnym kolorze) dark adv., darkly ciemno zabarwiony dark-coloured ciemno ubarwiony ptak a darkcoloured bird farbować coś na ciemno to dye sth a dark colour była zawsze ciemno ubrana she always wore dark clothes ciemno opalona skóra deeply-tanned skin ciemno- w wyrazach złożonych dark- ciemnobrązowy dark-brown ciemnooki dark-eyed ciemno, choć oko wykol a. ciemno jak w grobie a. ciemno, choć w pysk daj (as) dark as pitch, pitch-dark było ciemno, choć oko wykol it was pitch-dark strzał w ciemno a shot in the dark randka w ciemno a blind date pot. kupować coś w ciemno to buy sth on spec pot. jechałem tam zupełnie w ciemno I went there without any idea of what to expect można w ciemno założyć, że. you can bet your life that.

ciemnoblond
adv. inv. [włosy, warkocze] dark blonde

ciemnogród
m (G ciemnogrodu) pejor. 1. (środowisko) reactionary circles pl (ludzie) reactionaries pl 2. sgt (zacofanie) ignorance, backwardness obscurantism książk.

ciemnoskóry
adv. [rasa, ludy] dark-skinned, black [plażowicz] swarthy, well-tanned ciemnoskóra miss Ameryki a black Miss America

ciemnota
f sgt pejor. 1. (brak oświaty) ignorance tam panuje zabobon i ciemnota the place is rife with superstition and ignorance 2. (środowisko) ignoramuses pl 3. (niedorzeczność) drivel pot., hogwash pot. przestań wciskać mi ciemnotę! don't give me that drivel a. hogwash!

ciemnowłosy
adv. dark-haired

ciemność
f 1. (Gpl ciemności) (brak światła) darkness U, (the) dark ciemność zapadła darkness fell bać się ciemności to be afraid of the dark uciec pod osłoną ciemności to escape under cover of darkness nic nie widzieliśmy w ciemności we couldn't see anything in the dark(ness) miasto tonie w ciemnościach the city has been plunged into darkness poruszać się a. błądzić w ciemnościach także przen. to grope in the dark 2. sgt przen. (niezrozumiałość) obscurity ciemność czyjejś wypowiedzi/czyjegoś stylu the obscurity of sb's statement/style 3. sgt książk. (zło) darkness (głupota) ignorance siły ciemności the forces of darkness egipskie ciemności pitch-darkness w domu panowały egipskie ciemności it was pitch-dark in the house

ciemny
adv. grad. 1. (pozbawiony światła) [noc, ulice, pokój, okna] dark 2. (prawie czarny) [włosy, oczy, chmury, suknia] dark [oświetlenie, światło] dim ciemny chleb brown bread ciemne okulary dark glasses, sunglasses ciemne piwo brown ale 3. pot. (negatywny) [interes, sprawa] shady pot. ciemny typ a shady customer ciemne strony jego osobowości/charakteru the dark side of his personality/character życie z nią ma także ciemne strony living with her also has its downside zabory to ciemna karta historii Polski the partitions are a dark chapter in Poland's history 4. (nasycony) [kolor, odcień] dark ciemny błękit/brąz dark brown/blue ciemny rumieniec a deep flush 5. (brązowy) [karnacja, cera] dark, brown ciemna opalenizna a deep tan twarz ciemna od słońca a face brown from the sun o ciemnej cerze dark-complexioned 6. (o barwie głosu) deep ma ciemny alt she has a deep alto 7. (niezrozumiały) [wyjaśnienie, styl] obscure, opaque 8. (smutny) [myśli] dark, gloomy malować świat w ciemnych kolorach to paint the world in dark colours adv. pot., pejor. (ograniczony) [osoba, lud] illiterate, ignorant ciemn|y m, ciemna f pot. dimwit pot. tej ciemnej niczego nie wytłumaczysz! that dimwit will never understand! ciemne n pot. (piwo) brown (ale) proszę dwa ciemne two brown ales, please ciemna masa pot. thickhead(s) pot. ciemny jak tabaka w rogu pot. (as) thick as a brick a. two short planks pot.

cienieć
impf (cienieję, cieniejesz, cieniał, cieniała) vi 1. (zmniejszać się) to grow thin, to become thin chory bladł i cieniał z dnia na dzień the patient became paler and thinner by the day lód cieniał coraz bardziej the ice was becoming thinner and thinner (ścienieć) 2. [głos, dźwięk] to become shrill (ścienieć)

cieniowany
pp cieniować adv. [rysunek, obraz, litery] shaded

cieniować
impf vt 1. Szt. to shade (in) [rysunek, detale, materiał] wycieniować 2. przen. (modulować) to modulate [ton, głos, nastrój] wycieniować 3. przen. (ukazywać niuanse) to shade in reżyser subtelnie cieniuje psychologiczny kontekst sztuki the director subtly shades a. sketches in the psychological context of the play aktorka po mistrzowsku cieniowała rolę the actress brought out all the subtleties of the role in masterly fashion wycieniować 4. Ogr. to shade [sadzonki, inspekty] sosny cieniują ruń leśną pine trees shade the forest undergrowth 5. (strzyc) to layer [włosy]ścieniować wycieniować

cienisty
adv. grad. 1. (zacieniony) [aleja, droga, weranda] shaded, shady ukryć się w cienistych zaroślach to hide in the shady thickets 2. (rzucający cień) [lipa] shady, shade-giving cieniste rzęsy long, thick eyelashes

cieniutki
(cieniuteńki, cieniusieńki, cieniuśki, cieniuchny) adv. dem. 1. (niegruby) [linia, szyjka, sukienka] very thin [rysa] hairline attr. [plasterek] wafer-thin, paper-thin [włókno, nić] ultrafine [igła] superfine [pończochy] sheer cieniutka warstwa pudru/szminki/kremu a very thin layer of powder/lipstick/cream 2. (wysoki) [głos, dźwięk] high and thin, reedy (piskliwy) shrill cieniutkie tony fletu the high-pitched notes of a flute 3. (mało pożywny) [herbata, bulion] thin, watery 4. pot. (marny) [film, impreza] poor rop(e)y GB pot. [dowcip, fabuła] weak, thin

cieniutko
adv. dem. 1. (nie grubo) [smarować, kroić] thinly cieniutko zarysowane brwi finely drawn eyebrows 2. (o głosie) (wysoko) in a high thin voice (piskliwie) shrilly cieniutko śpiewać to sing in a high thin voice dziecko popłakiwało cieniutko the baby cried in a high thin voice

cieniście
adv. grad. shadily w lesie było chłodno i cieniście it was cool and shady in the forest

cienki
adv. grad. 1. (niegruby) [drut, warstwa, ściana, patyk, materiał] thin [nić, linia] fine cienka w talii slim-waisted cienki w pasie slim in the waist 2. (lekki) [sweter, sukienka, paletko, rajstopy] thin 3. (chudy) [nogi, ręce] thin 4. [głos, ton, dźwięk] (wysoki) high and thin, reedy (piskliwy) shrill 5. (mało pożywny) [kawa, zupa] thin, watery [posiłek, obiad] meagre 6. pot. (marny) [film, impreza] poor, rop(e)y GB [dowcip, fabuła] weak, thin [fachowiec] poor być cienkim z czegoś to be poor at sth on jest cienki z fizyki/niemieckiego he's poor at physics/German 7. kryt. (trudny do zauważenia) [granica] thin cienka aluzja a subtle allusion cienka ironia subtle irony mieć cienką skórę to be thin-skinned

cienko
adv. grad. 1. (niegrubo) [kroić, smarować] thinly [ubierać się] lightly 2. [mówić] (wysoko) in a high, thin voice (piskliwie) shrilly pisnęła cienko she cried out shrilly 3. pot. (niepomyślnie) tight adv. u mnie cienko z pieniędzmi things are a bit tight money-wise cienko z nim było he was in a tight spot cienko- w wyrazach złożonych thin-, fine- cienkoprzędny Włók. fine-spun cienkonogi [osoba] thin-legged cienkościenny [budynek] thin-walled cienko prząść pot. (biedować) to live from hand to mouth (chorować) to be on one's last legs cienko śpiewać pot. (biedować) to have a hard a. thin time of it (pokornieć) to sing small gdzie cienko, tam się rwie przysł. it never rains but it pours przysł.

cienkopis
m (G cienkopisu) (flamaster) fine felt-tip pen (długopis) fine ballpoint pen

cienkusz
m (G cienkusza a. cienkuszu) przest., pot. (wino) watery wine (piwo) watery beer (miód) thin honey

ciepełko
n dem. sgt 1. (o temperaturze) warmth, warm glow od pieca biło przyjemne ciepełko a pleasant warmth radiated from the stove 2. przen. (atmosfera) cosiness GB, coziness US (serdeczność) warmth list pełen ciepełka a heart-warming letter rodzinne a. domowe ciepełko a warm family atmosphere

cieplarnia
f (Gpl cieplarni a. cieplarń) (heated) greenhouse (większa) hothouse, (heated) glasshouse

cieplarniany
adv. 1. [rośliny, kwiaty, warzywa] greenhouse attr., hothouse attr. 2. przen. over-protective cieplarniana atmosfera w rodzinnym domu an over-protective atmosphere at home cieplarniane warunki pracy ideal work conditions

cieplny
adv. 1. Fiz. [energia, przewodnictwo, izolacja] thermal [silnik, pompa, obróbka] heat attr. 2. (do ogrzewania) [sieć, magistrala] heating attr.

cieplutki
adv. dem. [wieczór, powiew] balmy [ubranie, rękawiczki] warm cieplutki chleb freshly baked bread cieplutkie łóżko a nice warm bed

cieplutko
adv. dem. 1. (o temperaturze) nice and warm adv. w pokoju było cieplutko i przytulnie it was warm and cosy in the room cieplutko mi w tym swetrze I'm nice and warm in this sweater 2. przen. (serdecznie) [mówić] in a warm voice [wspominać] warmly

ciepławo
adv. fairly warm adv., warmish adv. w jesienne dni w słońcu jest jeszcze ciepławo on autumn days it's still fairly warm in the sun

ciepławy
adv. [napój, barszcz] lukewarm [dzień, wietrzyk] fairly warm, warmish

ciepło
1. n sgt 1. (temperatura dodatnia) warmth (pogoda) warm weather miłe ciepło a pleasant warmth trzymać coś w cieple to keep sth warm na zewnątrz jest 20 stopni ciepła it's 20 degrees outside 2. przen. (serdeczność) warmth (of feeling) ciepło czyjegoś głosu/jesiennych barw the warmth of sb's voice/of autumn colours ciepło domowego ogniska hearth and home pełne ciepła opowiadania short stories full of (human) warmth mieć w sobie dużo ciepła to be full of warmth okazać komuś ciepło i zrozumienie to show warmth and understanding towards sb 3. (ogrzewanie) central heating podwyżka cen ciepła an increase in central heating charges ograniczyć zużycie ciepła to limit central heating consumption dostawca/odbiorca ciepła a central heating supplier/consumer 4. sgt Fiz. heat przewodnictwo a. przewodzenie ciepła heat conduction ciepło atomowe Fiz. atomic heat ciepło parowania Fiz. heat of vaporization ciepło przemiany fazowej a. ciepło utajone Fiz. latent heat ciepło topnienia Fiz. heat of fusion ciepło właściwe Fiz. specific heat capacity 2. adv. grad. 1. (o temperaturze) warm adv. dzisiaj jest ciepło it's warm today czy jest ci ciepło? are you warm (enough)? "podawać na ciepło" Kulin. 'serve hot' 2. przen. (serdecznie) [odezwać się, uśmiechnąć się, uścisnąć rękę] warmly przywitać kogoś ciepło to give sb a warm welcome zrobiło jej się ciepło około serca it warmed the cockles of her heart 3. (zabezpieczając przed zimnem) warmly ubrać się ciepło to dress warmly 4. pot. (niebezpiecznie) robi się ciepło, uciekajmy! things are hotting up, let's get out of here! pot. ciepło, ciepło. (naprowadzając kogoś) you're getting warmer trzymaj się ciepło pot., żart. take care!, keep well! ciepło jak w uchu (as) warm as toast

ciepłolubny
Biol. [ptaki, ryby, rośliny] stenothermic, stenothermal

ciepłota
f sgt Med. ciepłota ciała body temperature

ciepłownia
f (Gpl ciepłowni) thermal power station

ciepłownictwo
n sgt Przem., Techn. heat engineering

ciepłowniczy
adv. Przem., Techn. heating instalacja ciepłownicza heating plant

ciepły
adv. grad. 1. [dzień, wiatr, klimat, kraje, pokój, ubranie] warm ciepłe posiłki hot meals ja zawsze mam ciepłe ręce my hands are always warm zapakowała synowi ciepły sweter/ciepłe buty she packed a warm sweater/some warm boots for her son ciepłe barwy a. kolory przen. warm colours 2. przen. [słowa, spojrzenie, głos, barwa głosu] warm spotkać się z ciepłym przyjęciem to meet with a warm welcome jest bardzo ciepłą osobą s/he's a very warm person miała ciepły stosunek do ludzi she was very warm-hearted 3. pot. (przynoszący zyski) ciepła posada a cushy job pot. 4. pot. (dopiero wydany) [gazeta, książka] hot off the press ciepłe kluchy a. kluski pot. spineless person pejor., wimp pot., pejor. dać coś ciepłą ręką (za życia) to give sb sth while one is still alive

ciernik
m Zool. three-spined stickleback

cierniowy
adv. [zarośla] thorny, thorn attr. płot cierniowy a hedge of thorn bush cierniowa droga do sukcesu the thorny road to success

ciernisty
adv. 1. [krzew, zarośla, gałąź] thorny [kaktus, płetwa] spiny 2. książk., przen. (trudny) thorny cierniste lata szkoły the tough years at school ciernista droga do sławy the thorny road to success

cierny
adv. Tech. [napęd, sprzęgło] friction attr. materiały cierne high-friction materials

cierpienie
n 1. (nieszczęście) suffering U, anguish U przysporzyć komuś cierpień to inflict suffering on sb, to cause suffering to sb 2. (ból) suffering U, pain U ulżyć komuś w cierpieniach to ease sb's suffering umierać w cierpieniach to die in great pain

cierpieć
impf (cierpisz, cierpiał, cierpieli) vt książk. (znosić) to endure, to suffer [głód, nędzę] to put up with, to suffer [niewygody] jak ona może cierpieć w domu takiego człowieka? how can she live with someone like that? nie cierpieć kogoś/czegoś to detest a. not be able to stand sb/sth nie cierpię go, bo jest złośliwy I can't stand him - he's spiteful nie cierpiał mleka, gdy był dzieckiem he couldn't stand milk when he was a child nie cierpię, gdy się obgaduje nieobecnych I can't stand it when people talk about others behind their back sprawy niecierpiące zwłoki issues a. matters requiring urgent attention vi 1. (doznawać bólu) to suffer, to be in pain cierpieć z powodu rany w nodze to be suffering with a leg wound cierpieć za popełnione winy to suffer for one's sins on bardzo cierpi he's in great pain cierpi, bo rozstał się z ukochaną he can't get over splitting up with his girlfriend 2. (chorować) to suffer (na coś from sth) cierpieć na schizofrenię/bezsenność/bóle głowy to suffer from schizophrenia/insomnia/headaches na co pani cierpi? what's troubling you? 3. (odczuwać brak lub nadmiar) to suffer cierpieć na chroniczny brak pieniędzy to suffer from an acute shortage of money teatry/muzea cierpią na niedoinwestowanie theatres/museums suffer from underinvestment wystawa cierpi na nadmiar eksponatów the exhibition contains too many exhibits 4. (smucić się) to be mortified (nad czymś by sth) cierpiała nad każdym siwym włosem/każdą zmarszczką she was mortified by every grey hair/every wrinkle 5. (ponosić stratę) suffer (na czymś from sth) przez te delegacje cierpi moje życie osobiste my private life is suffering through these business trips ucierpieć cierpieć się (znosić) nie cierpieć się not to able to stand one another oni się nie cierpią they can't stand one another cierpieć coś do kogoś przest. to have a. bear a grudge against sb nie wiem, co ona do mnie cierpi I don't know what she's got against me

cierpiący
pa cierpieć adv. 1. książk. [osoba] ill, suffering od kilku dni jest cierpiący he's been ill for several days 2. [mina, wygląd, spojrzenie] of pain cierpiąc|y m, cierpiąca f sufferer nieść ulgę cierpiącym to bring relief to the suffering

cierpiętnictwo
n sgt pejor. martyrdom iron.

cierpiętniczy
adv. pejor. [mina, wyraz twarzy] pained martyred pejor.

cierpiętnik
m, cierpiętnica f pejor. martyr iron. nie rób z siebie cierpiętnika stop making a martyr of yourself

cierpkawo
adv. [smakować] tartish adv. [pachnieć] acrid adv.

cierpkawy
adv. [smak] tartish [zapach] pungent

cierpki
adv. 1. [owoc, smak] tart [zapach] pungent, acrid 2. przen. (złośliwy) [uwaga, słowa, ton] acrid, tart [mina] sour [uśmiech, głos, humor] sardonic, nasty być dla kogoś cierpkim to be nasty towards a. short with sb 3. przen. (bolesny) [doświadczenie, prawda] bitter

cierpko
1. [smakować] tart adv. [pachnieć] pungent adv., acrid adv. 2. [uśmiechać się] sourly, sardonically [odpowiedzieć] tartly, caustically [przywitać] curtly

cierpkość
f sgt 1. (potrawy, napoju, owocu) tartness 2. przen. tartness, acridity

cierpliwie
adv. grad. [tłumaczyć, wyjaśniać] patiently cierpliwie na kogoś czekać to wait patiently for sb znosić coś cierpliwie to put up with a. endure sth patiently cierpliwie odpowiadała na wszystkie pytania dziennikarzy she patiently answered all the journalists' questions

cierpliwość
f sgt patience mieć świętą a. anielską cierpliwość to have the patience of a saint a. of Job nie mieć cierpliwości do kogoś/czegoś to have no patience with sb/sth brakuje mi cierpliwości do szycia I don't have the patience to do sewing tracić cierpliwość to lose (one's) patience nadużywać czyjejś cierpliwości to try sb's patience uzbroić się w cierpliwość to be patient jego cierpliwość się wyczerpała his patience had run out cierpliwości inter. patience cierpliwości, przyjdzie na nas kolej just be patient, our turn will come

cierpliwy
adv. grad. patient była cierpliwa i wyrozumiała she was patient and understanding

cierpnąć
impf (cierpł a. cierpnął, cierpła, cierpli) vi 1. (drętwieć) to go numb cierpnąć z zimna to be numb with cold cierpła na mrozie she went numb in the freezing cold cierpną mi nogi, gdy długo siedzę po turecku my legs go numb when I sit cross-legged for too long od kwaśnego jabłka cierpły mu zęby his teeth were (all) on edge after eating a sour apple ścierpnąć 2. przen. (bać się) to be numb cierpnąć z przerażenia to be numb with fear cierpł na samą myśl o egzaminie he went numb (with fear) at the very thought of the exam skóra mu/jej a. na nim/niej cierpnie his/her flesh crawls a. creeps skóra mi cierpnie na jego widok he makes my flesh creep

cierń
m 1. (kolec) thorn, prickle cierń wbił mu się w palec/stopę a thorn got stuck in his finger/foot 2. zw. pl pot. (roślina) thorn, brier żywopłot z cierni a thorn hedge dróżka zarosła a. zarośnięta cierniami a path overgrown with thorns 3. książk., przen. (zadra) thorn nosić cierń w sercu to have a thorn in one's side a. flesh myśl o tym była dla niego bolesnym cierniem the mere thought of that was an irritation to him

ciesielski
adv. [narzędzia, ołówek] carpenter's roboty ciesielskie carpentry, woodwork

ciesielstwo
n sgt carpentry

cieszyć
impf vi to please cieszy mnie, że wróciłeś I'm pleased a. glad that you're back cieszył ją cały świat the whole world was a source of delight to her cieszyć oko a. oczy a. wzrok to delight a. gladden the eye cieszyć oko krajobrazem to feast one's eyes on the landscape ucieszyć cieszyć się 1. (odczuwać radość) to be pleased, to be glad (z czegoś with sth) cieszę się, że cię spotkałem a. widzę I'm glad I met you a. to see you umieć cieszyć się życiem a. z życia to have the ability to make the most out of life cieszę się tym, co mam I'm happy with what I've got cieszyć się na coś to look forward to sth już cieszą się na wakacje they're already looking forward to the holidays cieszyć się jak dziecko a. dzieci to be (as) pleased as Punch cieszyć się jak nagi w pokrzywach pot., iron. to have nothing to smile about ucieszyć się 2. (mieć) to enjoy (czymś sth) cieszyć się zainteresowaniem/dobrym zdrowiem to enjoy popularity/good health cieszył się dużą popularnością wśród młodzieży he was very popular with young people a. the young cieszyć się złą a. ponurą sławą to have a bad reputation

cietrzew
m black grouse (samiec) blackcock (samica) greyhen

cietrzewi
adv. [skrzydło, pióro] black grouse's (dotyczący samca) blackcock's (dotyczący samicy) greyhen's

cieć
m pot., obraźl. 1. (stróż) caretaker GB, janitor US 2. (mężczyzna) jerk pot.

cień
m 1. (ciemne odbicie) shadow rzucać cień to cast a. throw a shadow cień latarni padał na maskę samochodu the shadow of a lamp post fell on the bonnet of the car 2. sgt (zacienione miejsce) shade 30 stopni w cieniu 30 degrees in the shade drzewa dawały dużo cienia the trees gave a lot of shade 3. sgt przen. (odrobina) trace, shadow cień podejrzenia the shadow of suspicion cień szansy the slightest chance nie ma w tym cienia prawdy there isn't a grain of truth in it na jej twarzy pojawił się cień uśmiechu a flicker of a smile appeared on her face bez cienia uśmiechu without the ghost a. a trace of a smile bez cienia wątpliwości without a. beyond a shadow of (a) doubt nie ma cienia wątpliwości there isn't a shadow of (a) doubt był już tylko cieniem samego siebie he was a shadow of his former self 4. sgt (ciemność) darkness, shadows pl 5. (na obrazie, fotografii) shadow U, shade U gra świateł i cieni the play of light and shade a. shadow 6. (niewyraźny zarys) (dark) shape, shadow (czyjś) cień zniknął w mroku sb's shadow disappeared in the dark(ness) w strugach deszczu rysował się cień budynku the dark outline of a building showed through the pouring rain 7. książk. (zjawa, duch) ghost shade książk. zniknąć jak cień to vanish like a ghost 8. (do powiek) eyeshadow U nałożyła zielony cień she put on some green eyeshadow 9 Myślis. decoy (artificial bird or rabbit) chińskie cienie a. teatr cieni Teatr shadow theatre cienie pod oczami shadows under one's eyes blaski i cienie the pros and cons (czegoś of sth) bać a. lękać się własnego cienia to be frightened a. afraid of one's (own) shadow być czyimś cieniem to be sb's shadow narzeczony był jej cieniem her fiance followed her everywhere być a. pozostawać a. trzymać się w cieniu to be a. stay in the background musiała pogodzić się z życiem w cieniu męża she had to reconcile herself to living in her husband's shadow chodzić za kimś jak cień (towarzyszyć) to follow sb like a shadow (śledzić) to shadow sb cień cienia the slightest trace nie istniał nawet cień cienia dowodu jego winy there wasn't the slightest trace of evidence to prove him guilty nie istniał nawet cień cienia prawdopodobieństwa, że. there wasn't the slightest a. remotest chance that. kłaść się cieniem na czymś książk. to cast a shadow over sth przeżycia z dzieciństwa kładły się cieniem na jej dalszym życiu her childhood experiences cast a shadow over the rest of her life rzucać cień na kogoś książk. to cast suspicion on sb, to put sb under a cloud ostatnie niefortunne decyzje rzucają na niego cień his recent unfortunate decisions have put him under a cloud kontaktowali się z przestępcami i to rzuca na nich cień they were in contact with known criminals and that alone casts suspicion on them a. that puts them in a bad light usuwać kogoś/coś w cień to push sb/sth into the background a. aside wyglądać jak cień to look like a ghost a. skeleton wyjść z czyjegoś cienia to come a. get out from under sb's shadow miał odwagę wyjść z cienia ojca he had the courage to get out from under his father's shadow

cieśla
m (Gpl cieśli a. cieślów) carpenter cieśla okrętowy a shipwright

cieśnina
f strait cieśnina Bosfor the Bosp(h)orus Cieśnina Gibraltarska the Straits of Gibraltar

cimelium
/tsi'meljum/ cymelium

cinerama
/'tsine'rama/ f sgt Cinerama

cinkciarski
adv. pot. black-market money changer's

cinkciarz
m (Gpl cinkciarzy) pot. black-market money changer

ciocia
f 1. pieszcz. (siostra matki lub ojca) auntie pot., aunty pot. aunt ciocia Zosia Auntie a. Aunt Zosia 2. pieszcz. (żona wuja lub stryja) auntie pot., aunty pot., aunt czy zrobić cioci herbaty? can I make you some tea, Auntie? 3. pot. (towarzyszka życia ojca) = auntie pot., aunty pot. 4. pot. (dalsza krewna) aunt (znajoma rodziców) auntie pot., aunty pot.

ciociny
adv. [pokój, uwagi, ciasto] aunt's auntie's pot., aunty's pot.

cios
m (G ciosu) 1. (uderzenie) blow (pięścią) punch (siekierą) blow, stroke (nożem) thrust, stab cios ręką/ręki a blow with/of the hand cios pałką/siekierą a blow with a truncheon/an axe cios pałki/siekiery the blow of a truncheon/an axe cios w brzuch a blow to a. in the stomach cios w głowę a blow to a. on the head cios w plecy a blow in the back (nożem) a stab in the back zadać komuś cios w plecy (nożem) to stab sb in the back zadać/wymierzyć komuś cios to strike sb, to give/deliver sb a blow otrzymać a. dostać cios to receive a. get a. take a blow otrzymać od kogoś cios w plecy (nożem) to be stabbed in the back by sb odeprzeć/odparować cios to ward off/parry a blow także przen. zasłonić się przed ciosem to shield oneself from a blow wystawić się na ciosy to expose oneself to attack także przen. powalił go jednym ciosem he knocked him down with one blow 2. przen. blow utrata pracy to dla niego prawdziwy cios the loss of his job a. losing his job is a real blow to a. for him śmierć matki była dla nich ogromnym ciosem the death of their mother was a tremendous blow for them dosięgnął a. dotknął ich/nas straszny cios they/we have suffered a terrible blow 3. Archit., Budow. block piaskowcowe ciosy sandstone blocks 4. Geol. (spękana skała) jointed rock (blok skalny) joint-block, jointed block 5. Zool. (kieł) tusk cios poniżej pasa (w boksie) blow a. punch below the belt, low blow pot., przen. low blow, blow below the belt zadać (komuś) cios poniżej pasa to hit (sb) below the belt, to deliver a low blow (to sb) taki argument to cios poniżej pasa an argument like that is (way) below the belt iść za ciosem pot., przen. to keep going, to follow sth up po uzyskaniu stopnia magistra poszedł za ciosem i podjął studia doktoranckie after getting his degree, he decided to keep going and started a postgraduate programme trzeba iść za ciosem, bo sytuacja jest teraz bardzo korzystna we should follow up this advantage while we can

ciosany
pp ciosać adv. [drewno, kamień] hewn

ciosać
impf vt to hew [drewno, kamień] ociosać ciosać komuś kołki na głowie to browbeat sb, to bully sb grubo a. z gruba ciosany [osoba] (prostacki) rough and ready, rough-hewn (zwalisty) hulking pot. [rzecz] rough and ready grubo ciosana twarz rough-hewn features język z gruba ciosany coarse language

ciosowy
adv. ashlar attr. kamień ciosowy an ashlar

ciota
wulg. f 1. obraźl. (zła, brzydka kobieta) (old) bag pot., obraźl., hag pot., obraźl. 2. wulg. (miesiączka) the curse pot. m, f obraźl. queer pot., obraźl.

ciotczyny
adv. [mieszkanie, suknie, złośliwości] aunt's

ciotczysko
n pot. auntie pot., aunty pot. (old) aunt biedne ciotczysko poor old auntie to wstrętne ciotczysko that horrible (old) aunt of mine

cioteczka
f pieszcz. auntie pot., aunty pot.

cioteczny
adv. cioteczny brat (syn ciotki lub wuja) (male) cousin (son of mother's brother or sister) pot. (dalszy krewny) distant (male) cousin (on mother's side of family) cioteczne rodzeństwo cousins cioteczna siostra (córka ciotki lub wuja) (female) cousin (daughter of mother's brother or sister) pot. (dalsza krewna) distant (female) cousin cioteczna babka great-aunt

ciotka
f 1. (siostra matki lub ojca) aunt po śmierci rodziców wychowywała go ciotka after his parents had died, he was brought up by his aunt 2. (żona wuja lub stryja) aunt auntie pot., aunty pot. ciotka Anna Aunt a. Auntie Anna 3. pot. (dalsza krewna) aunt (znajoma rodziców) auntie pot., aunty pot. 4. wulg. (miesiączka) the curse pot. nie idzie na basen, bo ma ciotę she's not going swimming, she's got the curse a. she's on the rag wulg.

ciotuchna
ciotunia f pieszcz. auntie pot., aunty pot.

ciołek
m pers. pot., obraźl. dimwit pot., clot GB pot. ty ciołku jeden! you silly clot! ten ciołek znowu zrobił wszystko na odwrót that dimwit's done everything back to front again m anim. 1. środ., Roln. (byczek) calf 2. Myślis. (łoś, jeleń, żubr) calf

cip
inter. (nawołując kury) cip, cip! cheep! cheep!

cipa
f wulg. 1. (narząd płciowy) cunt wulg., pussy wulg. 2. obraźl. (kobieta) piece (of ass a. tail) wulg., obraźl. piece of cunt wulg., obraźl. 3. obraźl. (oferma) twat wulg., obraźl. prat GB pot., obraźl.

cipka
f 1. wulg. (narząd płciowy) pussy wulg. 2. wulg., obraźl. (kobieta) tart pot., obraźl. głupia cipka! stupid tart a. bitch! pot., obraźl. 3. pot. (kura) pullet

circa
/'tsirka/ praep. książk. circa

cirkarama
/'tsirka'rama/ f sgt Circarama

cirrus
/'tsirrus/ m Meteo. cirrus cloud, cirrus U

cis
1. m (G cisa a. cisu) Bot. yew (tree) 2. sgt (G cisu) (drewno) yew 2. /'tsis/ m inv. Muz. C sharp

cisnąć
1. pf - ci|skać impf (cisnęła, cisnęli - ciskam) vt (rzucać) to hurl, to fling ciskać w kogoś kamienie a. kamieniami to fling a. hurl stones at sb cisnąć kogoś na ziemię to fling sb to the ground morze cisnęło go o głazy the waves hurled him onto the rocks pociąg trząsł i ciskał pasażerami the train lurched along, jolting the passengers around ciśnij ten łach i kup sobie coś nowego get rid of those rags and buy yourself something new ciskać przekleństwa/obelgi przen. to hurl a. fling insults at sb cisnąć się to throw a. fling oneself cisnął się na łóżko i natychmiast zasnąć he threw a. flung himself (down) on the bed and went straight off to sleep ciskać się 1. pot. (złościć się) to rant and rave, to fume nie ciskaj się na mnie stop ranting and raving (at me) ciskała się o pieniądze she was ranting and raving about a. over money 2. (poruszać się gwałtownie) to thrash around zwierzę ciskało się w klatce the animal thrashed around in its cage ciskać groszem a. pieniędzmi to throw one's money about a. around 2. impf (cisnęła, cisnęli) vt 1. (dławić) to press cisnął rękami bijące mocno serce he pressed his hands against his racing heart coś mnie ciśnie za gardło I have a lump in my throat przycisnąć 2. pot. (zmuszać) to force, to press cisną mnie, żebym się wreszcie oświadczył they're trying to press me into proposing cisnąć kogoś o oddanie długu to press sb to pay back their debt przycisnąć 3. (gnębić) to oppress, to grind down cisnąć kogoś podatkami to overtax sb cisnęły ich choroby i głód they were oppressed by disease and hunger vi 1. (o obuwiu, ubraniu) to pinch buty mnie cisną (w palce) my shoes pinch (my toes) żakiet cisnął ją pod pachami her jacket was (too) tight under the arms 2. (wywierać nacisk) to press para ciśnie na ściany kotła the steam presses against the sides of the boiler cisnąć się 1. (tłoczyć się) to swarm, to throng tłum cisnął się do wyjścia the crowd swarmed towards the exit 2. przen. to fill łzy cisnęły się mu do oczu his eyes filled with tears myśli/wspomnienia cisną się komuś do głowy thoughts/memories fill sb's mind słowa cisnęły się mi/jej/mu na usta I/she/he couldn't wait to get the words out 3. (tulić się) to huddle dzieci cisnęły się do siebie the kids huddled together

cisowy
adv. (aleja, meble) yew attr.

cisza
f sgt 1. (brak dźwięków) silence C/U zupełna/głęboka/śmiertelna cisza utter/profound/dead(ly) silence martwa/grobowa cisza a deathly hush a. silence złowroga/złowróżbna cisza a sinister/an ominous silence cisza dzwoniąca w uszach a deafening silence zakłócać ciszę to disturb a. break the silence zarządzono absolutną ciszę absolute silence was ordered na sali zapanowała kompletna cisza complete silence reigned over the room w bibliotece panuje niczym niezmącona cisza inside the library an atmosphere of complete and utter silence prevails nad jeziorem zaległa cisza (a) silence hung over the lake po jego wypowiedzi zaległa długa cisza after he'd finished speaking a long silence hung in the air na froncie panowała cisza a silence hung over the front w słuchawce panowała cisza the phone was dead 2. (w towarzystwie) silence C/U krępująca cisza an awkward a. embarrassing silence przerwać ciszę to break a. interrupt the silence uczcić czyjąś pamięć minutą ciszy to observe a minute's silence in memory of sb prosić o ciszę to ask for quiet a. silence proszę o ciszę quiet a. silence, please rozeszli się w ciszy they parted in silence co taka cisza? why (is everyone) so quiet? i ma tu być cisza! and I want (some) quiet in here! 3. przen. (spokój) (peace and) quiet cisza klasztornego życia the (peace and) quiet of monastic life cisza wiejskiego zakątka the peace and quiet of a country village cisza domowego ogniska the tranquillity of domestic life u nas na razie cisza - nic się nie dzieje things are quiet at the moment - nothing much is happening 4. książk., przen. (stan równowagi) inner silence, inner calm nic nie zakłócało jej wewnętrznej ciszy nothing disturbed her inner silence a. peace twarz pełna ciszy a peaceful a. calm countenance 5. przen. (brak wiadomości) not a word, complete silence w prasie panowała na ten temat zupełna cisza there was nothing (said) about it in the press mieli się odezwać, a tu nic, cisza they were supposed to get in touch, but I haven't heard a word (from them) mieli zaprotestować, ale jak dotąd nic, cisza they were supposed to be raising a protest, but so far they haven't done a thing 6. (brak wiatru) calm nastała cisza a calm set in cisza morska a. na morzu a calm at sea inter. silence!, quiet! cisza nocna quiet hours pl, lights-out period cisza poobiednia afternoon rest period, quiet hour (especially for children in nursery school) cisza w eterze radio silence cisza a. cicho jak makiem zasiał deathly hush, deathly silence zapadła cisza jak makiem zasiał a deathly hush fell cisza przed burzą przen. the calm before the storm

city
/'siti/ n inv. financial centre, financial district (w Londynie) the City

ciuch
m garment nosić modne ciuchy to wear fashionable clothes kto tu zostawił te brudne ciuchy? who left these dirty clothes here? ciuchy plt pot. (bazar) second-hand clothes market kupić kurtkę na ciuchach to buy a jacket at a second-hand clothes market

ciuchcia
f (Gpl ciuchci) pot. 1. pieszcz. choo-choo dziec., puff-puff GB dziec. 2. (pociąg wąskotorowy) narrow-gauge (steam) train

ciuchowy
adv. bazar ciuchowy a second-hand clothes market sukienka ciuchowa a second-hand dress

ciuciubabka
f sgt 1. (zabawa) blind man's buff GB, blind man's bluff US grać a. bawić się w ciuciubabkę to play blind man's buff 2. (gracz) it bawić się a. grać z kimś w ciuciubabkę to lead sb up the garden path pot.

ciul
m (Npl ciule, Gpl ciuli a. ciulów) pot., obraźl. prick wulg., obraźl. odsuń się, ty ciulu! out of my way, you prick!

ciup
buzia a. usta a. wargi w ciup (wyraz skromności) with mouth primmed (wyraz niezadowolenia) with pursed lips buzia w ciup i koniec dyskusji! pot. all right, end of discussion - button it! a. your lip! pot.

ciupa
f pot. 1. (więzienie) clink pot. wsadzić kogoś do ciupy to put sb in (the) clink siedzieć w ciupie to be in clink 2. (pomieszczenie) cubbyhole GB, cubby US ciupy plt Gry jacks

ciupaga
f alpenstock

ciupasem
adv. pot. under escort a. guard odesłać kogoś ciupasem to send sb back under guard

ciupka
f dem. pot. cubbyhole GB, cubby US

ciur
inter. (odgłos kapania) drip-drop! ciur, ciur, ciur, kapała woda z kranu drip-drop, drip-drop, water was leaking from the tap

ciura
m (Npl ciury) 1. daw., Wojsk. camp follower 2. pejor. nobody, lightweight

ciurkać
impf vi 1. [ciecze] to trickle (intensywniej) to run, to flow ciurkać po ścianach to trickle/run down the walls czy to ciurkanie dochodzi z naszej łazienki? is that trickling sound coming from our bathroom? 2. [ptaki] to chirp, to chirrup

ciurkiem
1. (gęstymi kroplami) in a stream łzy płynęły mi ciurkiem po policzkach tears rolled a. streamed down my face pot spływał jej ciurkiem po plecach sweat was running a. pouring down her back krew ciurkiem puściła mu się z nosa blood was pouring from his nose 2. pot., przen. (bez przerwy) non-stop ciurkiem oglądał telewizję he watched TV non-stop ciurkiem gadała she never stopped babbling

ciuszek
m dem. garment modne ciuszki fashionable clothes

ciut
adv. pot. a bit ciut więcej a bit more przesunąć się ciut w prawo to move a bit to the right ciut, ciut a tiny bit jeszcze ciut, ciut i będziemy na miejscu just a tiny bit longer and we'll be there

ciułactwo
n sgt penny-pinching

ciułacz
m ciułaczka f (Gpl ciułaczy a. ciułaczów, ciułaczek) hoarder, miser drobni ciułacze small(-time) savers

ciułać
impf vt to scrimp (and save) vi ciułać pieniądze na wycieczkę/nowy samochód to scrimp and save to go on a trip/for a new car ciułanie nie leży w mojej naturze it's not in my nature to scrimp and save uciułać

cizia
f pot. chick pot., bit of fluff a. stuff GBpot.

ciąg
m (G ciągu) 1. (w przestrzeni) row, stretch ciąg komunikacyjny a traffic route ciąg handlowy a shopping precinct ciąg pieszy a pedestrian way a. precinct ciąg spacerowy a walkway, a promenade ciąg sklepów a row a. stretch of shops ciąg betonowych słupów a line a. row of concrete pillars pisać w ciągu to run on 2. (w czasie) (wydarzeń) chain, sequence (nieszczęść, wypadków, zwycięstw, rozczarowań) series, string (scen, zdjęć, odpowiedzi, głosek) sequence w ciągu rozmowy/dochodzenia during the course of conversation/an investigation w ciągu ostatniego dziesięciolecia during the last decade musisz odpowiedzieć w ciągu czterech dni you have to answer within four days dojdziemy tam w ciągu godziny we'll get there within an hour (czyjś) ciąg myśli sb's train of thought ustawiczne pytania zakłócały mu ciąg myśli the constant questions upset his train of thought ciąg przyczynowo-skutkowy cause and effect ciąg dalszy (przedłużenie) continuation (następny film, książka) sequel ciąg dalszy nastąpi to be continued jednym ciągiem pot. [oglądać, czytać] (bez przerwy) in one go [wypić] in one gulp w dalszym ciągu still w dalszym ciągu jestem bez pracy I still don't have a job 3. sgt Techn. (powietrza) current of air (w kominie) draught GB, draft US (wody, gazu) flow w kominie jest dobry ciąg the chimney draws well 4. Zool. (wędrówka zwierząt) migration (ryb) run (ptaków) passage, flight 5. sgt Lotn. ciąg a. siła ciągu thrust ciąg wsteczny reverse thrust 6. Mat. sequence ciąg malejący/nieskończony a decreasing/an infinite sequence 7. Żegl. fall-rope 8. pot. (okres pijaństwa, brania narkotyków) bender ciąg produkcyjny Techn. production process ciąg technologiczny Techn. production line

ciągać
impf pot. vt 1. (włóczyć) to drag, to pull ciągać coś po podłodze to drag a. pull sth along the floor 2. (zabierać ze sobą) to drag [sb] around ciągała męża po sklepach she dragged her husband round the shops wszędzie ciągała ze sobą dzieci she dragged her children along with her everywhere 3. (szarpać) to pull ciągać kogoś za włosy/brodę/wąsy to pull sb's hair/beard/moustache ciągać kogoś za uszy to pull sb by the ears ciągać kota za ogon to pull a cat by the tail ciągać się 1. (włóczyć się) to traipse (po czymś round sth) ciągać się po mieście to traipse around town ciągać się po knajpach to go from one bar to another 2. (szarpać jeden drugiego) to pull one another ciągać się za włosy to pull each other's hair psy ciągały się za uszy the dogs were grabbing each other by the ears 3. (być wleczonym) [welon, pasek] to trail ciągać kogoś po sądach to drag sb through the courts ledwo ciągać nogi a. nogami to shamble (along)

ciągle
1. (bez przerwy) [zmieniać się, pracować] continuously od dwóch dni ciągle leje it's been raining non-stop a. continuously for two days ciągle o niej myśli he thinks of her continuously 2. (bardzo często) [kłócić się, chorować, odnawiać się] constantly, continually ciągle powracający motyw a constantly recurring motif ciągle powtarzający się rytm a constantly repeated rhythm 3. (wciąż) still ciągle to samo the same old story, it's always the same ciągle tylko praca i praca nothing but work, work, work, all the time być ciągle w ruchu to be on the move all the time wspomnienia o zmarłym mężu są ciągle żywe her memories of her late husband are still very much alive ciągle czekamy na odpowiedź we're still waiting for a reply ciągle popełniał te same błędy he kept making the same mistakes jej słowa ciągle brzmią mi w uszach her words are still ringing in my ears ciągle jednak tęsknię za nim I still miss him all the same ciągle jeszcze brakuje funduszy na ten projekt there are still no funds for the project

ciągliwość
f sgt (metali) ductility, malleability (skóry) pliability (ciasta) stringiness

ciągliwy
adv. [stal] ductile, malleable [cukierek] chewy, stick-jaw attr. [ciecz] stringy ciągliwe ciasto stringy dough

ciągnienie
n 1. (w loterii) draw ciągnienie losów the drawing of lots, a ballot 2. sgt Techn. (rur, prętów) drawing 3. sgt Górn. (urobku) haulage

ciągnik
m 1. (rolniczy, kołowy, gąsienicowy) tractor ciągnik artyleryjski a prime mover, a towing vehicle ciągnik drogowy a tractor (unit), a towing vehicle ciągnik siodłowy a tractor unit GB, a truck tractor US 2. Górn. tractor

ciągnikowy
adv. tractor attr.

ciągnąć
impf vt 1. (przesuwać, wlec) to drag, to pull [osobę, zwierzę] to draw, to pull [wóz, wagon] to tow [przyczepę] ciągnąć kogoś za rękę to drag sb (along) by the hand ciągnąć kogoś za nogi to drag sb by the legs ciągnąć kogoś za płaszcz to pull sb by the coat ciągnąć coś po ziemi to drag sth along the ground ciągnąć zabawkę na sznurku to pull a toy along on a string ciągnąć palcem po czymś to draw one's finger along sth sanie ciągnięte przez dwa konie a sleigh drawn by two horses pociągnąć 2. (zabierać kogoś ze sobą) to drag [sb] along ciągnąć kogoś do kina to drag sb along to the cinema ciągnął rodzinę ze sobą he dragged his family along with him ciągnąć kogoś na wódkę to drag sb off for a drink ciągnąć kogoś do ołtarza żart. to drag sb to the altar żart. zaciągnąć 3. (prowadzić, wieść) to carry out [pracę] to carry on [naukę] to run, to carry on [gospodarstwo] on ledwo ciągniepot. he just gets by ciągnęła życie samotnie she led a solitary life 4. (wydobywać, wybierać) to draw ciągnąć wodę ze studni to draw water from a well ciągnąć sieci z jeziora to draw in (fishing) nets from a lake 5. (wchłaniać) to drink, to sip [napój, herbatę] to consume [elektryczność] ciągnąć lemoniadę przez słomkę to drink a. suck lemonade through a straw ciągnąć wódkę pot. to knock back vodka pot. rośliny ciągną pożywienie z ziemi plants draw sustenance from the earth ciągnąć dym z fajki/papierosa to draw on a pipe/cigarette 6. (przyciągać) to draw magnes ciągnie metale a magnet attracts metals ciężki plecak ciągnął ją do tyłu her heavy rucksack pulled her backwards wir rzeki ciągnął go na dno the river eddy was sucking him under 7. (pociągać, wabić) [lektura, sport] to draw ciągnie ją scena/estrada/cyrk she's drawn to the theatre/stage/circus ciągnęło go do alkoholu he was drawn to alcohol papierosy nigdy mnie nie ciągnęły I was never interested in a. drawn to smoking ciągnie go złe towarzystwo he's drawn to bad company nie ciągnnie mnie tam I've no desire to go there 8. (szarpać, targać) to pull, to tug [osobę] ciągnąć kogoś za rękaw/włosy to pull sb's sleeve/hair ciągnąć psa za ogon to pull a dog's tail ciągnąć gwóźdź obcęgami to pull at a nail with pliers 9 (rozciągać) to draw out, to stretch (out) [sznur, gumę] 10 (przedłużać) to carry on, to continue [przedstawienie, roboty, poszukiwanie] ciągnąć dalej opowiadanie to carry on with a story nie chciałem ciągnąć rozmowy I didn't want to prolong the conversation nie ma sensu ciągnąć tego tematu there's no point in drawing a. dragging the issue out pociągnąć 11 (uzyskiwać) to derive [zyski, korzyści, dochody] (z czegoś from sth) wyciągnąć 12 (zakładać) to run, to lay [kabel, linię kolejową] (budować) to run (up), to build [mur, ścianę, komin] 13 Techn. to draw [drut] 14 Górn. to haul [materiały, urobek] vi 1. (wiać, dmuchać) z ogrodu ciągnęła woń róż the scent of roses wafted in from the garden chłód ciągnie od morza there's a cool breeze in off the sea od rzeki ciągnęło chłodem there was a cool breeze off the river piec dobrze/źle ciągnie the chimney draws well/doesn't draw well ależ tu ciągnie it's so draughty in here 2. (przemieszczać się) to head wojska ciągnęły na północ the troops have headed a. pushed north szosami ciągnęły tłumy uchodźców crowds of refugees were moving along the roads ranny łoś ciągnął w las the wounded elk headed off a. made off into the forest 3. (nadchodzić) [burza, chmury] to draw near, to near 4. (być amatorem) ciągnąć do czegoś to be drawn to [sportu, lekkiego życia] 5. (mówić dalej) to continue, to go on czy mogę ciągnąć dalej? may I continue? 6. pot. (jechać) [samochód] to do pot. ciągnąć setką to be doing a hundred ciągnąć się 1. (zajmować obszar) [las, pustynia, droga] to stretch (out) ciągnąć się kilometrami to stretch for miles ciągnąć się w nieskończoność to stretch into infinity kolejka ciągnie się do końca budynku the queue goes right to the end of the building korek ciągnie się do skrzyżowania the traffic jam goes up to the roundabout droga ciągnie się aż do jeziora the road goes all the way to the lake 2. (wlec się) to trail ciągnąć się z tyłu to trail behind pociąg z sapaniem ciągnął się pod górę the train chugged its way uphill 3. (szarpać jeden drugiego) to pull one another ciągnąć się za włosy to pull each other's hair 4. (trwać długo) [spotkanie, film] to drag on [dzień, wieczór] to wear on ciągnąć się bez końca to go on forever dyskusja ciągnęła się w nieskończoność the discussion dragged on and on obiad ciągnął się w milczeniu dinner dragged on in silence proces ciągnął się przez kilka lat the trial dragged on for several years 5. (unosić się) [chmura, dym, kurz] to drift [zapach] to waft ta sprawa będzie się jeszcze długo za nim ciągnęła the affair will hang over him for a long time to come 6. (być wleczonym) to trail ciągnąć się za kimś to trail behind sb pasek od płaszcza ciągnął się za nim po ziemi his coat belt was trailing on the ground behind him 7. (być ciągliwym) [substancja] to be stringy [cukierek] to be chewy ciągnący się klej thick glue ciągnąć losy a. węzełki to draw lots ciągnąć ton a. nutę to hold a note ciągnąć weksel Handl. to draw a bill ciągnąć w swoją stronę to look after one's own interests nie dojdą do porozumienia, bo każdy ciągnie w swoją stronę they won't reach an agreement because they're pulling in different directions mówią, że działają dla dobra ogółu, ale wiadomo, że każdy ciągnie w swoją stronę they say they're acting for the good of society, but everyone knows they're all just looking after number one ciągnąć kogoś za język to draw sb (out) ciągnąć kogoś za uszy to pull sb through ciągnąć za sobą nogi to shamble (along) (natura) ciągnie wilka do lasu przysł. a leopard cannot change his spots przysł.

ciągotki
plt (G ciągotek) pot., żart. 1. (skłonność) bent skąd u niego te teatralne ciągotki? where does he get that theatrical bent from? seksualne ciągotki sexual urges miał ciągotki do córki sąsiada he fancied the neighbour's daughter pot. 2. przest. (dreszcze) the shivers

ciągoty
plt (G ciągot) 1. pot. (pociąg płciowy) sexual urge, sexual desire czuć ciągoty do kogoś to fancy sb pot. 2. pot., przen. (skłonność) bent, fondness C/U (do czegoś for sth) ciągoty literackie a literary bent, a bent for literature ciągoty lewicowe/prawicowe leftist/rightist tendencies ciągoty plastyczne artistic leanings ciągoty podróżnicze the urge to travel mieć ciągoty do śpiewu/teatru/magii to be drawn to singing/the theatre/magic 3. przest. (dreszcze) shivers

ciągutka
f zw. pl a kind of chewy fudge sweet

ciągłość
f sgt continuity ciągłość historyczna historical continuity ciągłość prawna the continuity of the law ciągłość produkcji/państwa continuity of production/the existence of the state ciągłość ruchu the flow of traffic poczucie ciągłości czasu/kultury/tradycji a sense of the continuity of time/culture/tradition zachować ciągłość narodowych tradycji to maintain the continuity of national traditions ciągłość pracy Admin. unbroken employment record

ciągły
adv. 1. (bezustanny) [hałas, praca, produkcja, ruch] continuous [zagrożenie, ryzyko] continual, constant ciągły ogień artyleryjski continuous artillery fire ciągłe dokształcanie się professional updating, continuing education kultura jest ciągłym dialogiem culture is a continuing dialogue żyć w ciągłym napięciu to live under constant strain żyć w ciągłym strachu to live in constant a. continual fear 2. (powtarzający się) [przerwy, wyjazdy, podróże, zabawy] constant miała dość ciągłych awantur she'd had enough of the constant a. continual rows 3. (nieprzerwany) [linia] unbroken, continuous ciągła zabudowa ribbon development

ciąć
1. impf (tnę, cięła, cięli) vt 1. (krajać) to cut [materiał, szkło, metal, kwiaty] (czymś with sth) ciąć papier nożyczkami to cut paper with scissors ciąć coś na kawałki to cut sth up ciąć coś na plasterki to slice sth (up) ciąć drzewo piłą to saw wood artykuł jest za długi - trzeba go ciąć przen. the article's too long - we need to cut it nóż do cięcia papieru a knife for cutting paper, a paperknife 2. (kąsać, kłuć) [komar] to bite [pszczoła] to sting uciąć 3. przen. (przebijać się) to cut through, to shoot through [powietrze, fale] pociski ze świstem cięły powietrze the missiles whistled through the air vi 1. przen. [deszcz, wiatr] to lash, to sting (w coś sth) [mróz, śnieg] to sting (w coś sth) wiatr ciął śniegiem w twarz the wind stung his/her face with snow deszcz ciął ostro the rain was pelting a. driving down (hard) 2. pot. (robić coś z werwą) [orkiestra] to bash out [stare przeboje] [tancerze] to whisk through, to spin through [oberka] ciąć w karty pot. to play at cards ci|ąć się 1. (jeden drugiego) to slash (at) each other (czymś with sth) wilki cięły się the wolves went at each other tooth and claw 2. pot., przen. (kłócić się) to lash out at each other podobno się lubiły, ale cięły się o byle co apparently they liked each other, but they would go for each other over the merest trifle 2. pf, impf vt (uderzyć) (nożem, szablą) to slash, to cut (batem) to lash, to slash ciąć konia batem w grzbiet a. po grzbiecie a. przez grzbiet to lash a horse across the back (with a whip) rycerz ciął wroga szablą w ramię the knight slashed his opponent's arm a. slashed his opponent across the arm ciąć się (siebie samego) (nożem, żyletką) to cut oneself ciąć się biczem przez plecy to flog a. scourge oneself

ciąża
f Fizj. pregnancy C/U ciąża rzekoma a. urojona a phantom pregnancy, a pseudopregnancy niechciana ciąża an unwanted pregnancy zaawansowana ciąża advanced pregnancy przerwanie ciąży termination of a pregnancy, abortion zapobieganie ciąży birth control, contraception donosić ciążę to carry a pregnancy to (full) term kobieta w ciąży a pregnant woman być w ciąży to be pregnant przerwać a. usunąć ciążę to terminate a pregnancy, to have an abortion zajść w ciążę to become pregnant zaszła w ciążę ze swoim chłopakiem she became pregnant by her boyfriend jest pani w trzecim miesiącu ciąży you're two months pregnant która to pani ciąża? how many times have you been pregnant before? ciąża była wynikiem gwałtu the pregnancy resulted from rape ciąża jajowodowa Fizj. tubal pregnancy ciąża mnoga Fizj. multiple pregnancy ciąża pozamaciczna Fizj. ectopic (pregnancy)

ciążenie
sv ciążyć n sgt Fiz. ciążenie powszechne (universal) gravitation siła ciążenia the gravitational force prawo (powszechnego) ciążenia the law of universal gravitation

ciążowy
adv. pregnancy attr. test ciążowy a pregnancy test sukienka ciążowa a maternity dress

ciążyć
impf vi 1. (przytłaczać ciężarem) ciążyć komuś to press heavily on sb, to weigh sb down ciążył mi ten kożuch/plecak this sheepskin coat/rucksack was weighing me down głowa mi ciąży my head feels heavy powieki mu ciążyły his eyelids were heavy a. drooping 2. przen. (skłaniać się) to lean (ku czemuś towards sth) nasza grupa wyraźnie ciążyła ku socjalizmowi our group was clearly leaning a. clearly leaned towards socialism 3. (dawać się we znaki) [obowiązki, odpowiedzialność] to be a burden, to get [sb] down opieka nad ojcem ciążyła jej coraz bardziej looking after her father became more and more of a burden ciążyły im ciągle wizyty the constant visits began to get them down dojazdy autobusem do miasta bardzo mu ciążyły the bus rides into town were very trying for him 4. (moralnie) [obowiązek] to rest (na kimś with sb) odpowiedzialność za dzieci ciąży na rodzicach responsibility for children rests with their parents ciążą na nich długi they're saddled with debts na nim ciąży zarzut morderstwa he stands accused of murder 5. (zagrażać) [niebezpieczeństwo, groźba] to hang (nad kimś/czymś over sb/sth) nad krajem ciążyło fatum a sense of doom hung over the country

cięcie
sv ciąć n 1. (ruch) (noża, szabli) slash, cut (szpady, miecza) stroke (batem) lash, slash 2. Med. incision, cut 3. (miejsce) cut (długie) slash (głębokie) gash, deep cut (blizna) slash, gash cięcia na głowie cuts about the head mieć cięcie przez cały policzek to have a gash a. deep cut all down one's cheek 4. zw. pl (budżetowe) cut(back) zw. pl cięcia inwestycyjne cuts in investment, investment cuts cięcia kadrowe staff cuts cięcia w wydatkach na oświatę/obronę cuts a. cutbacks in education/defence expenditure 5. (w filmie, artykule) cut 6. Ogr. pruning C/U, cutting-back U (drzew) clearing C/U cesarskie cięcie Med. Caesarean (section) urodziła troje dzieci, wszystkie przez cesarskie cięcie she has had three children, all of them by Caesarean a. all of them Caesarean births

cięciwa
f 1. (łuku, kuszy) (bow)string napiąć cięciwę to draw a bowstring (back) 2. Mat. chord

cięgi
plt (G cięgów) 1. (bicie) przest. tanning sg pot. belting sg pot. dostać a. otrzymać a. brać a. zbierać cięgi to get a belting a. tanning (od kogoś from sb) dać a. sprawić komuś cięgi to give sb a belting a. tanning, to tan sb's hide (za coś for sth) 2. przen. knocks, blows dostałem niezłe cięgi od życia I've taken some hard knocks in (my) life szef bierze teraz cięgi od swoich zwierzchników the boss is being hauled over the coals by his superiors

cięgno
n Techn. band cięgno napędowe wrapping connector cięgno kotwiczne Techn. anchor cable

ciętość
f sgt (języka) sharpness (stylu) pungency

cięty
pp ciąć adv. 1. (ostry, zjadliwy) [satyryk, publicysta] biting [pisarz] caustic [uwaga, riposta] cutting, caustic [odpowiedź, artykuł, dowcip] scathing, caustic [język] sharp mieć cięte pióro to be a caustic writer 2. pot. (rozgniewany) snappish shirty GB pot. dziewczyna cięta na chłopaka a girl at daggers drawn with her boyfriend czemuś dzisiaj taki cięty? why are you so shirty today? kierownik coś dzisiaj na mnie cięty the manager seems to have it in for me today pot. coś ty taki cięty na tych z prowincji? why are you so hard on people from the provinces?

ciężar
m (G ciężaru) 1. (waga) weight uginał się pod ciężarem bagażu he was sagging under the weight of the luggage 2. (ciężki przedmiot) weight, heavy object dźwigać ogromne ciężary to lift heavy objects nie podniesiesz tego ciężaru you won't lift a heavy weight like that 3. przen. (brzemię) burden, weight ciężar odpowiedzialności/obowiązków the burden of responsibility/duties ciężar starości/sławy/zbrodni the burden of old age/fame/a crime być/stać się dla kogoś ciężarem to be/become a burden to sb wziąć na siebie ciężar utrzymywania kogoś/opieki nad kimś to take on the burden of supporting sb/looking after sb na jej barkach spoczywał ciężar wychowania młodszego rodzeństwa the burden of bringing up her younger brothers and sisters rested on her shoulders 4. (obowiązek) (podatkowy, pańszczyźniany) burden, obligation ciężar płacenia podatków tax burden nałożyć na kogoś ciężar podatku to impose taxes on sb ciężary plt pot. weights trenować ciężary to lift weights, to pump iron pot. atomowy ciężar drobinowy Chem., Fiz. relative molecular mass ciężar atomowy Chem., Fiz. atomic weight ciężar właściwy Chem., Fiz. specific gravity ciężar gatunkowy weight sprawy o dużym ciężarze gatunkowym matters of great weight spadł mi/jej z głowy/piersi/serca ciężar, gdy. it took a. was a (tremendous) load a. weight off my/her mind/chest when. zdjąć a. zrzucić ciężar z serca to cast off a. get rid of a burden

ciężarek
m 1. (do obciążania) weight ciężarki zegara the weights of a clock ciężarki u wędki the weights of a fishing rod 2. dial. (odważnik) weight kilogramowy ciężarek a one-kilogram weight ciężarki plt (hantle) dumb-bells

ciężarny
adv. 1. [kobieta, brzuch] pregnant ciężarna suka a bitch in pup ciężarna krowa a cow in calf 2. książk. (obciążony) laden, heavy (czymś with sth) kłosy ciężarne ziarnem ears of corn laden with grain ciężarna f pregnant woman

ciężarowiec
m Sport weightlifter

ciężarowy
adv. 1. [wóz] load-carrying [ruch, transport, wagon] goods attr. samochód ciężarowy a lorry GB, a truck 2. [sport, sprzęt] weigtlifting attr.

ciężarówka
f pot. lorry GB, truck

ciężkawo
adv. [poruszać się, iść] heavily, sluggishly ciężkawo wyglądająco dziewczyna a heavy-looking girl czyta się to ciężkawo it makes heavy reading

ciężkawy
adv. 1. (nieco ciężki) heavyish, heavy 2. (ociężały) (fizycznie) heavy, sluggish (umysłowo) slow zawsze po obiedzie robię się ciężkawy I always feel rather heavy a. sluggish after dinner na starość zrobił się ciężkawy with old age he became rather slow on his feet 3. przen. [rozmowa, styl, artykuł] heavy mieć ciężkawy dowcip to have a heavy-handed sense of humour

ciężki
adv. grad. 1. (dużo ważący) heavy ciężki bagaż heavy luggage ciężki worek a heavy sack ona jest ode mnie cięższa she's heavier than I am 2. (masywny) [meble, chmury] heavy mieć ciężką sylwetkę to be heavily built ciężka, przeładowana ozdobami suknia przen. a heavy dress laden with ornaments 3. (gruby) [ubrania] heavy, thick w pokoju wisiały ciężkie zasłony heavy a. thick curtains hung in the room 4. (ociężały) [chód, powieki] heavy wstał i ruszył ciężkim krokiem he got up and moved with a heavy step a. sluggishly być ciężkim na umyśleprzen. to be slow-witted on jest ciężki do rozmowy przen. he's difficult to talk to 5. przen. (trudny) [czasy, obowiązki, praca] hard, difficult ma ciężkie życie z tym pijakiem she has a hard a. tough time with that drunkard najcięższe walki toczyły się w górach the hardest (fought) a. toughest battles took place in the mountains skazać kogoś na ciężkie roboty to sentence sb to hard labour ciężka sprawa, trzeba się zastanowić pot. that's a tough one, we'll have to think about it pot. ciężkie przeżycia z dzieciństwa traumatic experiences from childhood mieć ciężki charakter to have a difficult character, to be difficult 6. przen. (trudny w odbiorze) [styl, książka, film] heavy, heavy-going 7. przen. (poważny) [cios, strata] heavy, serious [choroba, zarzut, problem] serious ciężkie powikłania serious complications miała ciężki poród she had a difficult delivery ranny jest w ciężkim stanie the casualty is in a serious a. critical condition 8. przen. (pełen napięcia) [atmosfera] heavy, oppressive ciężkie milczenie a heavy a. an oppressive silence 9 przen. (głośny) [głos, dźwięk] heavy ciężkie sapanie (heavy) panting ciężkie westchnienie a heavy a. deep sigh 10 (silny) [uderzenie, chwyt] heavy, hard wymierzyć komuś ciężki policzek to strike sb hard across the face 11 (ciężkostrawny) [potrawa, kolacja] heavy, stodgy 12 (duszny) heavy, stuffy ale dziś ciężkie powietrze the atmosphere is so heavy a. stuffy today 13 przen. (duszący) [zapach] heavy, overpowering ciężki frajer posp. a total loser pot. ciężki głupiec a. idiota posp. a right fool a. idiot pot. do ciężkiej cholery a. do licha ciężkiego posp. for God's sake (mocniej) for Christ's sake mieć ciężką rękę to be heavy-handed zarabiać ciężkie pieniądze pot. to earn oodles of money pot.

ciężko
adv. grad. 1. (z obciążeniem) heavily wóz ciężko wyładowany a heavily laden cart weź ode mnie tę torbę, bo mi ciężko take this bag, it's too heavy for me 2. (masywnie) heavily schody/budowle wyglądają ciężko the stairs/buildings look massive gorąco mi, za ciężko się ubrałem I'm hot, I put too many clothes on 3. (ociężale) heavily usiadł ciężko na krześle he sat down heavily in a chair ptak ciężko łopotał skrzydłami the bird flapped its wings ponderously 4. (z trudem) [chodzić, poruszać się] arduously ciężko pedałował pod górę he pedalled arduously uphill zamek w drzwiach ciężko chodzi the door lock's rather stiff 5. (z wysiłkiem) hard, with difficulty ciężko oddychać to breathe with difficulty pracował ciężko przez całe życie he worked hard all his life nauka zawsze szła mu ciężko he's always had difficulties with learning to bardzo ciężko myślący człowiek he's a very slow thinker na początku było nam ciężko it was hard for us in the beginning rozmowa szła ciężko pot. the conversation was really laborious ciężko z nią współpracować, ciągle zmienia zdanie pot. it's hard working with her - she's always changing her mind ciężko powiedzieć pot. (it's) hard to say pot. 6. (poważnie) severely, seriously [obrazić, zawinić] seriously, gravely ciężko zgrzeszyć to comit a grievous sin ciężko chory/ranny seriously a. gravely ill/injured 7. (bez polotu) heavily przekład brzmiał ciężko the translation sounded heavy a. ponderous 8. (smutno) ciężko mu żyć samemu it's hard for him living (all) alone jest jej ciężko na sercu/duszy she's heavy-hearted a. downhearted 9 (głucho) heavily koła ciężko dudniły po bruku the wheels clattered heavily over the cobblestones brzmieć ciężko to sound heavy

ciężkostrawność
f sgt (potraw, dań) heaviness, stodginess

ciężkostrawny
adv. [potrawa, posiłek] heavy, indigestible stodgy GB

ciężkość
f sgt 1. (ciężar) heaviness, weight mimo swej ciężkości poruszał się lekko i zgrabnie in spite of his heaviness a. weight, he was light and deft in his movements siła ciężkości the force of gravity, gravitation środek ciężkości the centre of gravity 2. (ociężałość) (powiek, ruchów) heaviness czuć ciężkość w nogach to feel a heaviness in the legs 3. (budowli) heaviness, massiveness 4. (stylu, języka) heaviness

ciśnienie
n 1. Fiz., Meteo. pressure ciśnienie atmosferyczne/barometryczne/hydrostatyczne atmospheric/barometric/hydrostatic pressure wysokie/niskie ciśnienie high/low pressure strefa a. obszar wysokiego ciśnienia a high pressure area gotowanie pod ciśnieniem pressure cooking 2. Med. (blood) pressure podwyższone a. wysokie/niskie ciśnienie raised a. high/low blood pressure mierzyć pacjentowi ciśnienie to take a patient's blood pressure 3. przen. (wpływ) pressure działać pod ciśnieniem opinii publicznej to act under the pressure of public opinion

ciśnieniomierz
m manometer

ciśnieniowiec
m pot. person with high blood pressure hypertensive spec.

ciśnieniowy
adv. [komora, naczynia] pressure attr.

ciżba
f sgt przest. crowd, throng zwarta ciżba ludzi a throng a. dense crowd of people zgubić się w ciżbie to get lost in the crowd przedzierał się przez ciżbę he pushed a. pressed his way through the crowd a. throng

ciżma
f (ciżemka dem.) Hist. crakow, poulaine (long, pointed shoe worn in the Middle Ages)