Chimera
f sgt Mitol. chimera

Chinka
f Chinese

Chiny
plt (G Chin) China za Chiny (Ludowe) pot. for all the tea in China

Chińczyk
m Chinese

Chorwat
m, Chorwatka f Croat, Croatian

Chrystus
m sgt (V Chrystusie a. Chryste) Bibl., Relig. Christ narodzenie Chrystusa the birth of Christ przed Chrystusem before Christ po Chrystusie after Christ (Jezu) Chryste! Christ Almighty!, (Jesus) Christ! (Jezu) Chryste, coś ty zrobiła! Christ Almighty, what have you done?!

Chrystusik
m (wizerunek) an image of Christ, especially one emphasizing his human side Chrystusik frasobliwy wystrugany z drewna a wooden figure of Christ in sorrow

Chrystusowy
adv. Relig. [przykazania, uczniowie] Christ's

cha
inter. cha, cha! ha ha!

cha-cha
/'tata/ cza-cza

chabanina
f sgt pot. (mięso gorszego gatunku) inferior-quality meat (mięso nieświeże) rotten meat, bad meat

chabaź
m pot. weed

chaber
m (G chabra a. chabru) Bot. cornflower

chabeta
f pot. nag pot.

chabrowy
adv. 1. (kolor) cornflower blue 2. [bukiet] cornflower attr.

chachar
m (Npl chachary) dial., pejor. vagrant

chachmęcić
impf vi pot., pejor. to twist things, to fence nie chachmęć, powiedz jak było naprawdę stop fencing and tell me what really happened zachachmęcić

chadecja
f sgt Polit. Christian Democracy (partia) Christian Democratic Party

chadecki
adv. Polit. [partia, rządy] Christian Democratic polityk chadecki a Christian Democrat

chadek
m Polit. Christian Democrat

chadzać
impf vi 1. (chodzić) to go chadzać do teatru/na dyskotekę to go to the theatre/discos 2. (nosić) to wear chadzać w sukience/szortach to wear dresses a. a dress/shorts

chalaza
f Biol. chalaza

cham
m (Npl chamy) 1. pot., obraźl. (prostak) (uncouth) lout, (filthy)pig (mocniej) swine pot., obraźl. facet zachowuje się jak cham he behaves like a real lout to kawał chama he's a real swine, that one ty chamie jeden! you (ignorant) swine! 2. daw. obraźl. (chłop) churl daw. peasant pot. robić coś na chama pot. to do sth without any regard for anyone else zupełnie na chama completely regardless

chamidło
chamisko n pot., obraźl. ignorant swine pot., obraźl. uncouth lout pot.

chamieć
impf (chamieję, chamiał, chamieli) vi pot., pejor. to become boorish, to become loutish schamieć

chamka
f 1. pot., obraźl. (prostaczka) cow pot., obraźl. 2. daw., obraźl. (chłopka) churl daw. peasant pot.

chamowaty
adv. pot., pejor. loutish, boorish

champion
/'tempjon/ m pers. Sport champion m anim. prizewinner

championka
/'tempjonka/ f 1. Sport champion 2. (zwierzę) prizewinner

chamski
adv. 1. pot., pejor. (grubiański) loutish, boorish po chamsku like a lout 2. (chłopski) daw., obraźl. peasant attr. chamskie nasienie obraźl. scumbag pot., obraźl.

chamstwo
n sgt 1. pejor. (grubiaństwo) loutishness, boorishness 2. daw., obraźl. (chłopi) the rabble, the peasants pl

chamuś
m pejor., iron. ignorant swine pot., obraźl. uncouth lout obraźl.

chan
m (Npl chanowie) Hist. khan

chanat
m (G chanatu) Hist. (rządy, państwo) khanate

chandra
f pot. depression U the blues pl pot., the hump GB pot. mieć chandrę to feel down pot., to have the blues napadła a. naszła a. opadła go/ją chandra he/she has the hump a. an attack of the blues

chaos
m sgt (G chaosu) 1. (zamęt) chaos, turmoil pogrążyć się w chaosie to be thrown into chaos w jego życiu panuje całkowity chaos his life is totally chaotic mam chaos w głowie I'm completely confused a. muddled 2. Filoz., Mitol. Chaos

chaotycznie
adv. grad. [mówić, uczyć się, pisać] chaotically

chaotyczność
f sgt chaotic nature chaotyczność wykładu/rozmowy the chaotic nature of a lecture/conversation

chaotyczny
adv. grad. 1. (bezładny) [działanie, myśli, wypowiedź] chaotic, disjointed 2. (niezorganizowany) [osoba] disorganized, chaotic

chap
inter. snap! pies chap go za nogę the dog snapped at his leg

chapać
impf chapnąć

chapnąć
pf - chap|ać impf (chapnęła, chapnęli - chapię) vt pot. 1. (złapać) to grab, to snatch pies chapnął go za nogawkę the dog snapped at his leg 2. (zjeść) to grab pot. [kanapkę] to wolf down [obiad] 3. (ukraść) to swipe pot., to pinch pot. dyrektor chapnął sporo grosza the manager pocketed a tidy sum

chaps
inter. chap

charakter
m pers. (Npl charaktery) 1. przen. (człowiek) character to twardy charakter he's a tough character 2. Literat. character m inanim. (G charakteru) 1. (usposobienie) character C/U, nature C/U cechy charakteru personality traits mieć silny/słaby charakter to have a strong/weak character ma gwałtowny charakter he has a violent nature, he's violent by nature (nie) leżeć w czyimś charakterze to (not) be in sb's character a. nature nie mógł tak postąpić, to nie leży w jego charakterze he couldn't have done it, it's not in his nature mieć a. wykazać charakter to have character siła charakteru willpower 2. sgt (cechy) character charakter wypowiedzi the character a. nature of a statement impreza o charakterze dochodowym a profit-making event nabrać/nabierać charakteru to acquire more character po remoncie mieszkanie nabrało charakteru the renovation gave the flat more character mieć/przybrać charakter czegoś to be in/take on the character a. nature of sth demonstracje przybrały charakter rewolucji the demonstrations took on the nature of a revolution a. became revolutionary in character stereotyp polskiego charakteru narodowego a stereotype of the Polish national character charakter pisma handwriting 3. sgt (funkcja) capacity pracuje w charakterze doradcy he works as an aide zatrudnić kogoś w charakterze asystentki to employ sb in the capacity of assistant książk. czarny charakter (w filmie, powieści) villain (zły człowiek) villain (aktor) heavy żelazny a. stalowy charakter an iron will, a will of iron człowiek bez charakteru a spineless character człowiek charakteru a. z charakterem a person of a. with character mieć charakter w nogach żart. (umieć szybko biegać) to run like the wind (być skłonnym do ucieczki) to be ready to do a runner pot.

charakterek
m pers. (Npl charakterki) iron. charming character iron. niezgorszy z ciebie charakterek! youre really something, you know m inanim. (G charakteru) iron. charming character iron.

charakterny
adv. pot. tough, spirited

charakterolog
m (Npl charakterolodzy a. charakterologowie) Psych. characterologist

charakterologia
f sgt (GD charakterologii) Psych. characterology

charakterologicznie
adv. characterologically [zbadać, przedstawić] from the point of view of character wnikliwy charakterologicznie portret postaci a penetrating character study

charakterologiczny
adv. 1. Psych. [studium] characterological 2. (dotyczący charakteru) [badania] character attr.

charakteropata
m person suffering (from) personality disorder

charakteropatia
f (GDGpl charakteropatii) Psych. personality disorder

charakteropatyczny
adv. personality disorder attr. wykazywać cechy charakteropatyczne to show signs of personality disorder

charakterystycznie
adv. characteristically uśmiechać się charakterystycznie to have a distinctive a. characteristic smile

charakterystyczność
f sgt unique character charakterystyczność czyichś zachowań the unique character of sb's behaviour charakterystyczność roli the larger-than-life quality of a role

charakterystyczny
adv. 1. (typowy) characteristic, typical (dla kogoś/czegoś of sb/sth) cechy charakterystyczne klimatu the characteristics a. characteristic features of a climate 2. (szczególny) distinctive, distinguishing cecha charakterystyczna a distinguishing a. distinctive feature charakterystyczny wygląd/uśmiech a distinctive appearance/smile charakterystyczny sposób mówienia a distinctive a. characteristic way of speaking rzecz charakterystyczna, że. a. jest rzeczą charakterystyczną, że. it's interesting a. worth noting that. aktor charakterystyczny a character actor charakterystyczne praed. (godne uwagi) interesting, unusual charakterystyczne, że nowe budynki mają bardzo malownicze elewacje interestingly, the new buildings have very attractive facades

charakterystyka
f 1. (opis) characterization, description charakterystyka techniczna a technical description sporządzić charakterystykę terenu/obiektu to draw up a profile of an area/building 2. (w książce, filmie, sztuce) characterization schematyczna charakterystyka bohaterów sitcomów the schematic characterization prevalent in sitcoms ogólna charakterystyka (twórczości) malarza an overall description a. general characterization of a painter's output 3. (wypracowanie szkolne) character study, character description 4. zw. pl. Mat. characteristic 5. Mat., Techn. (zależność) characteristic(s), performance (wykres) characteristic (curve), performance graph charakterystyka silnika engine performance

charakteryzacja
f 1. sgt (zabiegi) make-up charakteryzacja na wampira trwała parę godzin being made up as a vampire took a good few hours 2. (Gpl charakteryzacji) (wygląd) make-up U nie poznałem jej w tej charakteryzacji the way she was made up, I didn't recognize her 3. (Gpl charakteryzacji) (akcesoria) make-up (accessories)

charakteryzator
m make-up artist, make-up man, make-up person

charakteryzatorka
f make-up artist, make-up girl, make-up person

charakteryzatorski
adv. make-up attr.

charakteryzować
impf vt 1. (opisywać) to describe to characterize książk. charakteryzować kogoś jako pedanta to describe sb as a pedant scharakteryzować 2. (cechować) to mark to be characteristic (coś of sth) charakteryzowała go odwaga courage was one of his chief qualities poezję romantyczną charakteryzowała nastrojowość Romantic poetry was marked a. characterized by an atmospheric mood 3. (zmieniać wygląd) to make [sb] up charakteryzowano ją na staruszkę she was made up to look like an old woman ucharakteryzować charakteryzować się 1. (opisywać siebie samego) to describe oneself 2. (opisywać się wzajemnie) to describe each other 3. (cechować się) to be characterized, to be distinguished (czymś by sth) papugi te charakteryzują się pięknym ubarwieniem these parrots are distinguished by a. noted for their beautiful colouring 4. (zmieniać wygląd) [aktor] to make (oneself) up ucharakteryzować się charakteryzować się na kogoś to pose as sb, to pass oneself off as sb charakteryzowała się na dziewczynę z bogatego domu she made herself out to be a. passed herself off as a girl from a rich family

charci
adv. [pysk, węch] greyhound's

charcica
f greyhound bitch

charciczka
f pieszcz. greyhound bitch

charcik
m whippet

charczeć
impf (charczysz, charczał, charczeli) vi 1. (rzęzić) [człowiek, zwierzę, urządzenie] to wheeze zacharczeć 2. (mówić ochrypłym głosem) to wheeze (out), to say [sth] hoarsely milcz! - charczał 'be quiet!' he rasped wycharczeć

charkanie
n wheeze, wheezing

charkać
impf charknąć

charknąć
pf - charkać impf (charknęła, charknęli - charkam) vi 1. (odkrztusić) to hawk, to cough (czymś sth up) [flegmą, śliną] charknął i splunął na ziemię he hawked and spat on the ground chory charknął krwią the patient coughed (up) blood 2. (powiedzieć opryskliwie) to rasp, to cough out

charkot
m (G charkotu) wheeze, wheezing C/U, laboured breathing U charkot konającego zwierzęcia the laboured breathing of a dying animal

charkotać
impf (charkoczę a. charkocę) vi (rzęzić) [człowiek, zwierzę, urządzenie] to wheeze

charkotliwie
adv. [odzywać się] hoarsely, raspingly charkotliwie rzucane komendy the barking out of orders

charkotliwy
adv. [głos, dźwięk] hoarse, wheezy charkotliwy ryk a hoarse scream

charleston
/'tarlston/ m 1. Taniec the charleston zatańczyć charlestona to do a. dance the charleston 2. Muz. charleston music U

charlestonowy
/'tarlstonovi/ adv. [rytmy, kroki] of the charleston

chart
m greyhound wyścigi chartów greyhound racing chart afgański Afghan hound chart gonny greyhound biec a. pędzić jak chart to run like the wind

charytatywny
adv. [instytucja, organizacja] charity attr., charitable [przedstawienie] charity attr., benefit attr. [działalność] charity attr., charitable zbierać pieniądze na cele charytatywne to raise money for charity

charyzma
f sgt charisma polityk/przywódca z charyzmą a charismatic politician/leader mieć charyzmę to have charisma człowiek obdarzony charyzmą a person (endowed) with charisma

charyzmat
m (G charyzmatu) 1. Relig. charisma charyzmat uzdrawiania chorych the charisma of healing the sick 2. (charyzma) charisma

charyzmatyczny
adv. 1. Relig. charismatic charyzmatyczny dar prorokowania the charismatic gift of prophecy 2. [przywódca, mówca] charismatic

chasyd
m Relig. Hasid, Chas(s)id

chasydyzm
m sgt (G chasydyzmu) Relig. Hasidism, Chas(s)idism

chasydzki
adv. Relig. Hasidic

chaszcze
plt (G chaszczy a. chaszczów) (krzaki) thick bushes, thicket sg (zarośla) scrub U, undergrowth U ukryć się w chaszczach to hide in the bushes

chata
f 1. (chłopska) (peasant) cottage, cabin 2. pot. (mieszkanie) place pot. szukać chaty to be looking for a place to live zaprosić kogoś na chatę to invite sb back to one's place idę do chaty I'm going home mam dziś wolną chatę my parents are away today kurna chata przest. a cottage without a chimney czym chata bogata, tym rada przysł. = whatever we've got, you're welcome to it

chatka
f dem. (small peasant) cottage, cabin (pasterska) hut chatka na kurzej stopce a. nóżce (w bajkach) a hut built on a hen's foot

chatynka
f pieszcz. tumbledown cottage

chała
f 1. (bułka) plait GB, challah US 2. pot., pejor. (o filmie, obrazie, książce) trash pot., rubbish U pot. ten film to straszna chała it's absolute rubbish, that film

chałat
m (chałacik dem.) (G chałata a. chałatu, chałacika a. chałaciku) 1. (wierzchnie okrycie) gaberdine, gabardine 2. pot. (luźny fartuch) smock, overall GB (luźny płaszcz ochronny) white coat, lab(oratory) coat, overall GB

chałatowy
adv. gaberdine attr., gabardine attr. m pot. (gaberdine-clad) Jew

chałka
f (bułka) plait GB, challah US

chałowato
chałowo adv. pot. lousily pot. film był wyreżyserowany chałowato the film was lousily a. hopelessly directed mieszkanie było wykończone niestarannie, chałowato the flat was badly decorated, cheap-looking "jak spędziłeś urlop?" - "chałowo, prawie cały czas lało" 'how was your holiday?' - 'hopeless - it rained practically the whole time'

chałowaty
adv. pot., pejor. [książka, film, utwór muzyczny] lousy pot., rubbish(y) pot.

chałowy
adv. pot., pejor. [magnetofon] lousy pot., useless pot. [sweter, koncert] crap(p)y posp. hopeless pot. ale chałowa pogoda! what a lousy weather!

chałtura
f (chałturka dem.) pot., pejor. 1. (praca) work on the side U pot., sideline 2. (efekt) potboiler pot., (piece of) hackwork

chałturniczy
chałturowy adv. pot., pejor. [piosenkarz, pisarz] hack attr. [koncert] money-spinning

chałturnik
chałturszczyk m pot., pejor. moonlighter pot. (artysta) hack pot.

chałturzysta
m, chałturzystka f pot. moonlighter pot. (artysta) hack

chałturzyć
impf vi pot., pejor. 1. [artysta, aktor] to go where the money is pot. 2. (dorabiać) to work on the side pot., to moonlight pot.

chałupa
f 1. (wiejska chata) peasant cottage 2. pot. (zniszczony dom) ramshackle dwelling 3. pot., żart. (dom) home

chałupina
f (chałupinka dem.) (wiejska) peasant cottage (zniszczona) tumbledown cottage

chałupka
f dem. (wiejska) peasant cottage (zniszczona) ramshackle cottage

chałupnictwo
n sgt outwork

chałupniczo
adv. pracować chałupniczo to do outwork szyć chałupniczo to be an outwork machinist

chałupniczy
adv. outwork attr. praca chałupnicza outwork rzemiosło chałupnicze a cottage industry

chałwa
f sgt halva

chcica
f posp. 1. (chęć) (strong) craving (na coś for sth) 2. (popęd seksualny) (sexual) desire C/U, lust U

chciejstwo
n sgt 1. książk. wishful thinking 2. pot. (żądza posiadania) greediness

chcieć
impf (chciał, chcieli) vt 1. (mieć chęć, ochotę) to want chcieć chleba/spokoju to want some bread/some peace chcieć mieć dziecko to want a child chcieć dla kogoś zdrowia/szczęścia to wish sb health/happiness chcieć dobrze to mean well chcieć jak najlepiej to want what's best (dla kogoś for sb) wiesz, że ojciec chce jak najlepiej you know father only wants what's best chcieć, żeby było lepiej to want things to be better, to wish things were better chcieć coś robić to want to do sth chcę iść do kina/wyjechać/studiować prawo/być dobrym ojcem I want to a. I'd like to go to the cinema/to go away/to study law/to be a good father chcecie może herbaty? maybe you'd like some tea? nie chciała go za męża she didn't want to marry him a. want him for a husband chcesz dostać w ucho? pot. do you want a clout round the ear? pot. mogą zostać na noc, jeśli chcą they can stay the night if they like a. want rób, co chcesz, wolno ci do what you want a. like, you're a free person chciała, żeby córka poszła w jej ślady she wanted her daughter to follow in her footsteps chcę, żebyś potrzymała to przez sekundę I want a. I'd like you to hold this for a second nie chcę, żebyś wychodził tak często I don't want you going out a. to go out so often chcę/chciałam/chciałabym cię o coś prosić I want/I wanted/I'd like to ask you a favour chcę/chciałem/chciałbym serdecznie powitać wszystkich widzów I want/I'd like to give a warm welcome to everyone in the audience na zakończenie chciałbym powiedzieć. to round off I'd like to say. chcieliby skończyć (to) do piątku they'd like to finish (it) by Friday nie wiem, czy jesteśmy tutaj chciani I don't know if we're wanted a. welcome here 2. (domagać się, żądać) to want robotnicy chcą podwyżek płac the workers want better wages bezrobotni chcą pracy the unemployed want work chciał, żebym mu oddał pożyczone książki he wanted me to return the books I'd borrowed czego ode mnie chcesz, daj mi spokój! what do you want from me, leave me alone! 3. (zamierzać) to want to chcieć coś robić to want to do sth, to be going to do sth chciał mnie uderzyć! he was going to hit me! chciał wyskoczyć, ale go przytrzymałem he wanted to a. was going to jump out, but I stopped him właśnie chcieć coś robić to be (just) about to do sth, to be just going to do sth właśnie chciałem wyjść, gdy zadzwonił telefon I was just about to go out a. just going out when the phone rang 4. (o rzeczach nieżywotnych) nie chcieć to not want to samochód nie chce (mi) zapalić the car doesn't want to start a. won't start wtyczka nie chce wejść the plug doesn't want to go in a. won't go in rana nie chce się goić the wound doesn't want to heal up a. won't heal up fotel nie chciał wejść do windy the armchair wouldn't go in a. didn't go into the lift chcieć się v imp. chce mi się jeść I feel like eating something, I feel hungry chce mi się pić I'm thirsty, I feel thirsty chce mi się spać I feel sleepy, I want to (go to) sleep tak mi było smutno, że chciało mi się płakać I was so sad I wanted to cry a. felt like crying jest tak ładnie, że chciałoby się pójść na spacer it's so nice, it makes you want to go for a walk chce ci się iść taki kawał? do you really want to go all that way? nie chce mu się uczyć he won't study, he's not interested in school ludziom nie chce się pracować people don't want to work zupełnie mi się nie chce jeść I don't feel at all hungry nie chciało mi się I didn't feel like it a. want to chcąc nie chcąc pot. like it or not chcąc nie chcąc musiałem iść do sklepu like it or not I had to go to the shop chcąc nie chcąc poszła na spacer, bo musiała wyprowadzić psa like it or not, she went for a walk because she had to take the dog out co/cóż chcesz? pot. what do you expect? czego tu chcesz? pot. what are you doing here?, what do you want (here)? "czego tu chcesz? zabieraj się stąd!" 'what are you doing here? clear off!' pot. jak (sobie) chcesz please yourself, (you) do what(ever) you want nie idziesz? jak sobie chcesz aren't you coming? please a. suit yourself "rezygnuję z tej pracy" - "jak chcesz, ale jeszcze się zastanów" 'I'm giving up this a. that job' - 'that's up to you a. it's your decision, but I'd think about it if I were you' .jak chce autor .as the author would have it jak chce legenda/zwyczaj according to legend/custom los a. traf a. pech chciał, że. as luck would have it. los chciał, że spotkali się tego dnia jeszcze raz as luck would have it, they met again that day they were fated to meet once more that day chcieć to móc przysł. where there's a will there's a way przysł.

chciwie
adv. grad. 1. pejor. (pazernie) greedily chciwie zgarniał pieniądze ze stołu he greedily gathered up the money from the table chciwie wpatrywał się w kosztowności he stared covetously at the jewels 2. (zachłannie) [pić, jeść] greedily (z uwagą) [przysłuchiwać się] eagerly, keenly chłonął chciwie każde jej słowo he drank in her every word

chciwiec
m (V chciwcze a. chciwcu) pot. (żądny) greedy so-and-so pot. (żądny pieniędzy) money-grubber pot. miser

chciwość
f sgt greed avarice książk., cupidity książk.

chciwy
adv. grad. 1. pejor. (pazerny) greedy (na coś for sth) avaricious książk., covetous książk. chciwe spojrzenie an avaricious look chciwy uśmiech a greedy smile chciwy na pieniądze money-grubbing pot. patrzeć (na coś) a. przyglądać się (czemuś) chciwym okiem to look covetously at sth 2. (żądny) greedy, eager (czegoś for sth) chciwy sławy thirsty for fame turyści chciwi wrażeń tourists eager for excitement chciwymi uszami chłonął najświeższe wiadomości he eagerly lapped up the latest news chciw|y m, chciwa f greedy person chciwego nie nasycisz przysł. = a greedy person cannot be satisfied chciwemu nigdy dosyć przysł. = a greedy person never has enough

chcący
pa chcieć m anyone wishing, anyone inclined dla chcących studiować oferujemy stypendia naukowe we offer grants for those wishing to study a. those who want to study adv. (z rozmysłem, specjalnie) on purpose, deliberately potrącali go, jedni - chcący, inni - niechcący they pushed and shoved him - some on purpose, others by accident dla chcącego nie ma nic trudnego przysł. where there's a will there's a way przysł. if you want something badly enough, you'll get it pot.

che
inter. che, che he-he!, ha-ha!

cheddar
/'tedar/ m sgt Cheddar (cheese)

cheeseburger
/tiz'burger/ m (A cheeseburgera) cheeseburger

chemia
f (GD chemii) 1. sgt Nauk. chemistry lekcja chemii a chemistry lesson 2. sgt Chem. (skład) chemistry chemia węgla/atmosfery the chemistry of coal/the atmosphere 3. sgt pejor. chemicals pl niektóre produkty spożywcze to sama chemia some foodstuffs are just chemicals 4. (Gpl chemii) pot. (lekcja) chemistry spóźnić się na chemię to be late for chemistry 5. (Gpl chemii) pot. (chemioterapia) chemo pot. chemia analityczna Chem. analytical chemistry chemia farmaceutyczna Chem. pharmaceutical chemistry chemia fizyczna Nauk. physical chemistry chemia gospodarcza Chem. domestic detergents chemia jądrowa Nauk. nuclear chemistry chemia nieorganiczna Chem. inorganic chemistry chemia ogólna Chem. general chemistry chemia organiczna Chem. organic chemistry chemia radiacyjna Fiz. radiation chemistry chemia stosowana Chem. applied chemistry chemia teoretyczna Nauk. theoretical chemistry

chemiczka
f pot. chemistry teacher

chemicznie
1. [czysty, czynny] chemically 2. (bez wody) prać/czyścić chemicznie to dry-clean

chemiczny
adv. 1. Chem. [analiza, proces, reakcja] chemical 2. czyszczenie chemiczne dry-cleaning pralnia chemiczna a dry-cleaner's

chemik
m 1. Nauk. chemist 2. pot. chemistry teacher

chemikalia
plt (G chemikaliów) chemicals woda skażona chemikaliami water polluted with chemicals

chemioterapeutyczny
adv. [lek, preparat, leczenie] chemotherapeutic

chemioterapeutyk
m chemotherapeutic agent, chemotherapeutic drug

chemioterapia
f sgt (GD chemioterapii) Med. chemotherapy

chemo-
w wyrazach złożonych chemo- chemoreceptor chemoreceptor chemotropizm chemotropism

chemosterylizacja
f sgt Biol. chemosterilization

chemoterapeutyczny
zob. chemioterapeutyczny

chemoterapeutyk
zob. chemioterapeutyk

chemoterapia
zob. chemioterapia

chemotropiczny
adv. Biol. [reakcja, działanie] chemotropic

chemotropizm
m sgt (G chemotropizmu) Biol., Chem. chemotropism

cherlacki
adv. pot. [zdrowie] poor, frail

cherlactwo
n sgt sickliness, feebleness

cherlak
m pers. (Npl cherlacy a. cherlaki) pot., pejor. weakling weed pot. m anim. Myślis. weakling

cherlawy
adv. 1. (słaby) [osoba] sickly, frail [zdrowie] poor cherlawe drzewka sickly a. puny little trees 2. przen. [życie] feeble cherlawa gospodarka an ailing economy

cherlać
impf vi to be sickly cherlał od dzieciństwa he had been sickly since childhood

cherry
/'teri/ f inv. cherry brandy U

cherub
m (Npl cherubowie a. cherubi a. cheruby, cherubini a. cherubiny) Relig. cherub

cherubin
m (Npl cherubowie a. cherubi a. cheruby, cherubini a. cherubiny) Relig. cherub

cherubinek
m (Npl cherubinki) Szt. cherub także przen. mieć twarz cherubinka to have a cherubic face wyglądać jak cherubinek to look like a cherub ładny jak cherubinek as cute as an angel

cherubinkowy
adv. Szt. [uroda] cherub attr.

cherubinowy
adv. Relig. [chóry, skrzydła] cherub attr.

chełbia
f (GDGpl chełbi) Zool. aurelia

chełpić
się impf vi pejor. to boast to brag pot. chełpić się swoim bogactwem to boast about one's wealth chełpić się swoimi osiągnięciami to boast of one's achievements chełpi się, że jest najsilniejszy w klasie he boasts that he's the strongest in the class chełpił się przed kolegami nowym rowerem he showed off to his friends with his new bike

chełpliwie
adv. grad. pejor. boastfully cockily pejor. chełpliwie opowiadał o swoich sukcesach he talked boastfully of his successes

chełpliwość
f sgt pejor. (samochwalstwo) boastfulness (zarozumiałość) cockiness pejor.

chełpliwy
adv. grad. pejor. boastful cocky pejor. chełpliwy młodzik a cocky young fellow chełpliwy ton/uśmiech a cocky tone/smile

chi
inter. chi, chi! hee-hee!, tee-hee!

chichocik
m dem. (G chichociku) (wesoły) titter, stifled giggle (do siebie) (short) chuckle (nieprzyjemny) snicker, (short) snigger

chichot
m pers. (Npl chichoty) (człowiek) joker, giggler to poważny chłopak, nie żaden chichot he's a serious lad, he's not the joking type m inanim. (G chichotu) (wesoły) stifled giggle, titter (do siebie) chuckle (nieprzyjemny) snigger, snicker

chichotać
impf (chichoczę a. chichocę) vi (nerwowo) to giggle, to titter (kpiąco, szyderczo) to snigger, to snicker (do siebie) to chuckle (z czegoś at a. over sth) chichotać z byle czego to giggle at anything chichotać się pot. (nerwowo) to giggle, to titter (kpiąco, szyderczo) to snigger, to snicker (do siebie) to chuckle (z czegoś over sth)

chichotka
f pot. (o dziewczynie) giggler chichotki plt (chichotanie się) (the) giggles

chichotliwie
adv. grad. [opowiadać] with a giggle

chichotliwość
f sgt giggly behaviour

chichotliwy
adv. 1. (lubiący chichotać) [panienka] giggly [usposobienie] gigglish 2. (przypominający chichot) [śmiech, głos] giggly

chichrać
się impf v refl. pot. (nerwowo) to giggle, to titter (kpiąco, szyderczo) to snigger, to snicker (do siebie) to chuckle (z czegoś over sth)

chichy
plt (G chichów) pot. the giggles

chief
/tif/ m (Npl chiefowie) środ., Żegl. chief pot.

chili
/'tili/ n inv. Kulin. (przyprawa) chilli C/U GB, chili C/U US (sos) chilli sauce C/U GB, chili sauce C/U US

chilijski
/ti'lijski/ adv. Chilean

chimera
f sgt 1. Szt. chimera 2. książk. (urojenie) chimera gonić za chimerą to chase after shadows żyć w świecie chimer to live in a dreamworld 3. Biol. (roślinna, zwierzęca) chimera 4. Zool. (ryba) chimera, rabbitfish, ratfish chimery plt pot., pejor. (fochy) whims, caprices stroić/mieć chimery to be moody znosić czyjeś chimery to put up with sb's moods

chimerycznie
1. pejor. (kapryśnie) [zachowywać się] capriciously, whimsically 2. książk. chimerically przedstawiać rzeczywistość chimerycznie to represent reality in a chimeric manner

chimeryczność
f sgt 1. pejor. (kapryśność) capriciousness 2. książk. (nierealność) unreality

chimeryczny
adv. grad. 1. pejor. [natura, usposobienie, nastrój] capricious, whimsical [gracz] inconsistent, uneven 2. książk. [plany, marzenia] chimeric(al) [idee, nadzieje] fanciful

chimeryk
m, chimeryczka f pejor. capricious a. whimsical person

chimeryzm
m sgt (G chimeryzmu) Biol. chimerism

chinidyna
f sgt Chem., Farm. quinidine

chinina
f sgt Chem., Farm. quinine

chinozol
m sgt (G chinozolu) Farm. quinoline

chionosfera
f sgt Geog. accumulation zone

chip
/tip/ m (A chipa) Komput., Elektron. (micro)chip, silicon chip

chipowy
/ti'povi/ adv. (micro)chip attr., silicon chip attr. karta chipowa a smart card

chips
/tips/ m zw. pl Kulin. (potato) crisp zw. pl GB, (potato) chip zw. pl US paczka chipsów a packet of crisps

chiragra
f sgt Med. thumb arthritis arthritis of the thumb (basal joint) spec.

chiromancja
f sgt palmistry, chiromancy

chiromanta
m, chiromantka f chiromancer, palmist

chirurg
m surgeon

chirurgia
f (GD chirurgii) 1. sgt (dział medycyny) surgery chirurgia ogólna/serca/szczękowa/endoskopowa/laserowa general/heart/dental/keyhole/laser surgery 2. (Gpl chirurgii) pot. (oddział) surgical ward pot. leżeć na chirurgii to be in the surgical ward chirurgia kostna a. twarda Med. bone surgery chirurgia miękka soft tissue surgery chirurgia plastyczna Med. plastic a. cosmetic surgery chirurgia urazowa Med. traumatology (oddział) casualty (ward) mała chirurgia Med. minor surgery

chirurgicznie
adv. [leczyć] surgically

chirurgiczny
adv. [gabinet] surgeon's [narzędzia, oddział] surgical zabieg chirurgiczny surgery

chityna
f sgt Biol. chitin

chitynowy
adv. [pancerzyk] chitinous

chińczyk
m (A chińczyka) Gry 1. sgt (gra) ludo grać w chińczyka to play ludo 2. (elementy) ludo board and pieces rozłożyć chińczyka to set up a ludo board

chiński
adv. [herbata, porcelana] Chinese Chińska Republika Ludowa the People's Republic of China m sgt (język) Chinese lekcja chińskiego a Chinese lesson uczyć się chińskiego to learn Chinese pisać po chińsku to write in Chinese mówić po chińsku to speak (in) Chinese za chińskiego boga pot. for all the tea in China

chińszczyzna
f sgt 1. (kultura) Chinese culture (sztuka) Chinese art (język) Chinese (jedzenie) Chinese food bar z chińszczyzną a Chinese takeaway masz ochotę na pizzę, czy wolisz chińszczyznę? do you fancy a pizza, or would you prefer a Chinese? 2. (motywy chińskie) chinoiserie 3. pot., przen. (coś zawiłego, niezrozumiałego) double Dutch GB pot. to dla mnie chińszczyzna it's all Greek a. double Dutch to me 4. przen. (przesadna grzeczność) obsequiousness

chlapa
f pot. (jesienna) bad a. foul weather U

chlapanina
f pot. 1. (zabawa) splashing (around) U dzieci, skończcie z tą chlapaniną children, stop that splashing around 2. (brzydka pogoda) bad a. foul weather U

chlapać
1. impf chlapnąć1 2. impf (chlapię) vt 1. (rozlewać) to spill chlapać wodę z wiadra to spill a. slop water from a bucket wychlapać 2. (brudzić) to splatter, to spatter samochody chlapały przechodniów błotem the cars spattered pedestrians with mud pochlapać vi 1. (poruszając się) to splash, to slosh (po czymś through sth) owce chlapały po błocie the sheep splashed through the mud szli chlapiąc po błocie they sloshed through the mud 2. pot. (o deszczu) to rain, to drizzle od rana chlapie it's been drizzling since the morning chlapać się 1. (siebie samego) to splash oneself (czymś with sth) 2. (jeden drugiego) to splash each other (czymś with sth) dzieci chlapały się nawzajem wodą the children were splashing each other with water 3. (w wannie, błocie) to splash about, to slosh around

chlapnąć
1. pf - chlap|ać1 impf (chlapnęła, chlapnęli - chlapię) vt 1. (nalać) to slosh chlapnął trochę zupy do miski he sloshed some soup into the bowl 2. pot. (powiedzieć niepotrzebnie) to blab (out) pot., to babble (out) pot. chlapać językiem a. ozorem to wag one's tongue chlapać bez zastanowienia to babble on a. blabber on (about nothing) jeśli nawet chlapnie, że ze mną rozmawiał, to wyprę się even if he does blab out that he talked to me about it, then I'll just deny it brat pewnie znowu chlapnie coś nieodpowiedniego my brother will probably come out with the wrong thing again następnym razem zastanów się, zanim coś chlapniesz next time, think twice before you open your big mouth vi (rozpryskać) to splash (czymś na coś sth on sth) chlapnąć błotem to spatter a. to splatter mud chlapnąć farbą na podłogę to splash paint on(to) the floor chlapnąć komuś wodą w twarz/oczy to splash water in sb's face/eyes nie chlap tak stop splashing like that chlapnąć farbą na płótno to slap paint onto a canvas chlapnąć (nogą) w kałużę to step into a puddle o mały włos nie chlapnąłem sosem na spodnie I almost splashed sauce on my trousers 2. pf (chlapnęła, ęli) vt (nalać) to slosh chlapnął trochę zupy do miski he sloshed some soup into the bowl vi 1. (wylać się) [płyn] to splash farba chlapnęła na podłogę the paint splashed onto the floor woda chlapnęła mi na rękaw/w oczy the water splashed (onto) my sleeve/in(to) my eyes 2. pot. (wypić) chlapnąć sobie jednego to knock back a glass of vodka chodź, chlapniemy sobie po jednym come on, let's go for a quick one pot. czasem lubi sobie chlapnąć he likes knocking it back from time to time ale jak sobie chlapną, to są całkiem do rzeczy but they're all right when they've had a few chlapnąć się (siebie samego) to splash oneself (czymś with sth) znowu się chlapnąłeś farbą po ubraniu! you've splashed a. spilt paint on your clothes again!

chlasnąć
pf - chla|stać impf (chlasnęła, chlasnęli - chlastam a. chlaszczę) pot. vt 1. (uderzyć) (biczem) to lash (at) (szablą) to slash (at) chlasnąć kogoś w twarz to swipe sb across the face gałęzie chlastały nas po twarzach the branches lashed our faces chlasnęła psa smyczą she swiped the dog with the lead 2. (rozciąć) to slash [skórę, tkaninę] 3. pot. (wyciąć) to cut [tekst] vi [fale, woda] to lash deszcz chlastał o szyby the rain lashed against the window panes chlasnąć się - chlastać się 1. (uderzyć siebie samego) to lash oneself (czymś with sth) koń chlastał się ogonem po bokach the horse swished its tail from side to side 2. (kaleczyć samego siebie) to slash oneself (czymś with sth) chlasnął się przy goleniu he cut himself (while) shaving 3. (uderzyć jeden drugiego) to lash (at) a. swipe (at) each other (czymś with sth) chlastali się mokrymi ręcznikami they swiped each other with wet towels 4. (ranić jeden drugiego) to slash each other (czymś with sth) chlastać się szablami podczas pojedynku to slash at each other with swords during a duel chlastać językiem (mówić nieostrożnie) to blab (mówić ostro) to give sb a piece of one's mind

chlać
impf (chlam a. chleję) vt pot., pejor. to guzzle pot., to swill (down) pot. [piwo] to swig pot., to knock back pot. [wódkę] wychlać

chleb
m 1. bread U (bochenek) loaf świeży/czerstwy chleb fresh/stale bread bochenek chleba a loaf (of bread) kromka/pajda chleba a slice/thick slice of bread kup dwa chleby buy two loaves skórka (od) chleba the crust piętka a. przylepka chleba the (end) crust a. heel (of a loaf) chleb z miodem bread and honey smarować chleb masłem to butter some bread 2. sgt przen. (utrzymanie) bread and butter, livelihood C/U robić coś dla chleba to do something for money zarabiać/pracować na chleb to work for one's living, to earn one's daily bread być a. żyć na czyimś/własnym chlebie to live off sb else's/one's earnings wyjechał z kraju za chlebem he left the country to work abroad odbierać komuś chleb to take the bread out of sb's mouth 3. sgt przen. (praca zarobkowa) work, job dziennikarski chleb the work of a journalist nauczycielski chleb the job of teaching 4. sgt (zboże) corn biały chleb white bread chleb pszenny wheat bread chleb pytlowy a type of white bread chleb razowy wholemeal bread chleb świętojański Bot. (drzewo) carob (tree), locust tree (strąk) carob (bean) chleb chrupki crispbread, diet bread czarny chleb black bread chleb żytni rye bread chleba i igrzysk bread and circuses chleb powszedni (jedzenie) one's daily bread (środki do życia) one's daily bread, bread and butter (codzienna rzecz) quite a normal thing, nothing unusual lekki chleb (lekka praca) easy money, money for jam a. old rope pot. euf. (prostytuowanie się) prostitution łaskawy a. gotowy chleb living on sb's charity być u kogoś na łaskawym chlebie to live on sb's charity suchy chleb dry bread przen. a diet of bread and water ciężki a. trudny kawałek chleba a hard way to earn a living łamanie chleba Relig. the breaking of bread łamać z kimś chleb to break bread with sb daw., to be on close terms with sb być potrzebnym jak chleb to be as vital as the air we breathe chodzić po proszonym chlebie to lead the life of a beggar to beg one's bread daw. darmo jeść czyjś chleb to live off sb pójść na swój chleb to start earning one's own living żyć o chlebie i wodzie to live on bread and water chleb go/ich bodzie = riches make him/them proud z niejednego pieca chleb jadł he's seen quite a few things (in his time) he's knocked around (the world) a bit pot. czapką, chlebem i solą ludzie ludzi niewolą przysł. = kindness wins hearts głodnemu chleb na myśli przysł. = well, we all know what's on your mind a. what you're thinking kto na ciebie kamieniem, ty na niego chlebem przysł. = to turn the other cheek, = to answer a. meet insult with kindness nie samym chlebem żyje człowiek Bibl. man does not live a. one cannot live by bread alone z tej mąki chleba nie będzie przysł. nothing (good) will come of it

chlebak
m (harcerski, żołnierski) knapsack, haversack

chlebek
m dem. bread U

chlebodawca
m, chlebodawczyni f przest., żart. employer

chlebowy
adv. [zapach] of bread [piec] bread attr. chlebowy order żart. a decoration which entitles the holder to an increased pension

chlew
m (G chlewu a. chlewa) 1. (pomieszczenie) pigsty, pigpen US 2. sgt pot., pejor. pigsty pot., pejor. tip pot. jak chlew a. w chlewie like a pigsty mieszkać jak w chlewie to live like a pig pot., to live in a pigsty pot.

chlewik
m dem. (pig)sty, pigpen US

chlewnia
f 1. (Gpl chlewni) (pomieszczenie) piggery, pig farm 2. sgt (trzoda chlewna) pigs pl, swine pl

chlip
inter. chlip, chlip (głośne picie) slurp, slurp! pot. guzzle, guzzle! pot., pejor. (płacz) snivel, snivel!, sniffle, sniffle!

chlipnięcie
sv chlipnąć n snivelling U

chlipnąć
pf - chlip|ać impf (chlipnęła, chlipnęli - chlipię) vt (głośno pić) [osoba] to slurp pot. [zupę, herbatę] [zwierzę] to lap (up) [wodę, mleko] vi (popłakiwać) to snivel

chlor
m sgt (G chloru) 1. Chem. chlorine 2. Fot. chloride paper

chlorek
m (G chlorku) 1. Chem. chloride 2. pot. (proszek do dezynfekcji) chloride chlorek (bielący) Chem. bleaching powder chloride of lime spec., chlorinated lime spec. chlorek sodu Chem. sodium chloride chlorek winylu Chem. vinyl chloride chlorki metali Chem. metal chlorides chlorki niemetali Chem. non-metal chlorides

chlorofil
m sgt (G chlorofilu) Biol. chlorophyll

chlorofilowy
adv. Biol. chlorophyll attr., chlorophyllous barwnik chlorofilowy chlorophyll pigment

chloroform
m (G chloroformu) sgt Chem., Farm. chloroform

chloroformowy
adv. Chem., Farm. [narkoza] chloroform attr.

chlorotetracyklina
f sgt Farm. chlortetracycline

chlorować
impf vt 1. (dezynfekować) to chlorinate [wodę] raz w miesiącu dozorca chloruje zsypy once a month the caretaker disinfects the rubbish chutes with chlorine 2. Chem. to chlorinate

chlorowy
adv. 1. Chem. chloric 2. Fot. chloride attr.

chluba
f sgt książk. 1. (duma) pride, boast chluba polskiego sportu the pride of Polish sport była chlubą rodziców she was the pride (and joy) of her parents katedra jest chlubą miasta the cathedral is the boast of the town 2. (zaszczyt) credit, honour przynosić chlubę rodzinie to bring credit a. honour to one's family przynosić chlubę ojczyźnie to bring honour to one's country takie zachowanie nie przynosi ci chluby that kind of behaviour does you no credit at all poczytywać sobie coś za chlubę to regard sth as an honour

chlubić
się impf vi książk. to pride oneself (czymś on sth) to take pride (czymś in sth) Paryż chlubi się wieżą Eiffla Paris takes pride in the Eiffel Tower Polacy chlubią się gościnnością Poles pride themselves on their hospitality a. on being hospitable chlubił się doskonałą pamięcią a. tym, że ma doskonałą pamięć he prided himself on his perfect memory a. on the fact that he had a perfect memory nie masz się czym chlubić you have nothing to be proud of

chlubnie
adv. grad. książk. commendably książk., creditably książk. zapisać się chlubnie w pamięci ludzi to make a memorable impression on people zdać chlubnie egzamin to pass an exam with flying colours

chlubny
adv. grad książk. [tradycje, zwycięstwo] glorious [czyn, postawa] commendable, praiseworthy chlubny wyjątek a notable a. commendable exception

chlup
inter. (dźwięk wpadania do wody) splash! plash! książk. (dźwięk uderzającej o coś wody) slosh! pot., splosh! GB pot. (błota) squelch! rozpędził się i chlup do wody he took a run and splashed into the water no to chlup (w ten głupi dziób)! posp. here's mud in your eye! pot. down the hatch! pot.

chlupnąć
pf - chlup|ać impf (chlupnęła, chlupnęli - chlupię) vi 1. (uderzać) [woda] to lap, to splash (o coś against sth) (przelewać się) [woda] to slop (about), to slosh (about) (bulgotać) [woda, błoto] to squelch fale chlupały o burtę łodzi the waves lapped against the side of the boat na dnie butelki chlupało jeszcze trochę mleka there was still a bit of milk slopping about at the bottom of the bottle woda chlupnęła mi pod nogami the water squelched under my feet zmokłam tak, że chlupie mi w butach I got so wet my shoes are squelching 2. (pluskać) [osoba] to splash (around) chlupał nogami w wodzie he splashed his feet around in the water dziecko chlupało kijem w kałuży a child was splashing around with a stick in a puddle koń chlupał kopytami w błocie the horse's hooves splashed in the mud 3. (skoczyć w wodę) to dive (wpaść w wodę) to plop kamień chlupnął w wodę a stone plopped into the water 4. (wylewać się) to slop, to slosh potknęła się i zupa chlupnęła na parkiet she tripped, and the soup slopped onto the parquet flooring gdy się zanurzył, woda chlupnęła z wanny na podłogę when he got into the bath, water sloshed onto the floor 5. (bryzgać, chlustać) to splash, to splatter błoto chlupnęło spod kół mud splattered from under the wheels chlupnąć błotem na kogoś to splash sb with mud chlupnęła mu winem w twarz she threw the wine in his face chlupać się (pluskać się) to splash about (w czymś in sth)

chlupot
m (G chlupotu) sgt (wody) splash(ing) (mleka w bańkach) slosh(ing) splosh(ing) GB pot. (błota) squelch(ing), slurp (fal) wash, lap(ping)

chlupotać
impf (chlupocze a. chlupoce) vi (uderzać) [ciecz] to lap, to splash (o coś against sth) (przelewać się) to slop (about), to slosh (around) (bulgotać) to squelch woda chlupotała o zbutwiałe belki the water was lapping against the rotting beams błoto chlupotało pod stopami idących the mud squelched underfoot zachlupotać

chlusnąć
1. pf (chlusnęła, chlusnęli) vt pot. (uderzyć) to whack pot., to slosh GB pot. chlusnąć kogoś po plecach to whack sb across the back chlusnąć kogoś w gębę to smack sb in the gob pot. chlusnąć konia batem to lash a horse with a whip vi pot. (wypić alkohol) to knock it back pot. ona czasem lubi sobie chlusnąć she likes to knock it back from time to time chluśniem bo uśniem pot. down the hatch! pot. 2. pf - chlu|stać impf (chlusnęła, chlusnęli - stam) vt (wylać) (z pojemnika) to fling, to throw (czymś na coś sth on sth) chlusnąć wodą na ogień to throw a. fling water on a fire, to douse a fire chlusnąć wodą na podłogę to fling a. slosh water over the floor chlusnąć mydlinami z wiadra to throw dirty water out of a bucket chlusnąć komuś wodą w twarz to throw water in sb's face chlusnęła mu w twarz kubek wody she flung a mug of water in his face vi 1. (wylać się) [woda] to spill, to spurt (z czegoś from sth) (intensywnie) to gush, to spout (z czegoś from sth) (uderzyć o coś) [woda, morze] to splash (na coś on(to) sth) (intensywniej) to crash (o coś against sth) z rany chlusnęła krew blood spurted from a. gushed out of the wound szampan chlusnął z butelki the champagne spurted out from the bottle woda chlustała na podłogę the water splashed onto the floor fale chlustały o burtę the waves splashed a. slapped against the side of the boat 2. pot. (skoczyć) [osoba, zwierzę] to plunge, to jump (w coś into sth) [wodę, błoto] 3. pot. (zakląć) to hurl obscenities (na kogoś at sb) chlusnąć stekiem przekleństw to let loose (with) a. unleash a stream of obscenities chlusnąć stekiem wyzwisk to unleash a. let loose a torrent of abuse chlusnął wyzwiskami na sąsiada he hurled abuse at his neighbour chlustać się (siebie samego) to splash about, to slosh around lubił chlustać się w wannie he liked splashing about in the bath

chlust
inter. whoosh! pot., slosh! pot.

chmara
f 1. (komarów, much) swarm, cloud (ludzi) crowd, horde(s) (dzieciaków) swarm(s) (ptactwa) swarm, flock (psów) pack (rzeczy) host 2. Myślis. flock

chmiel
m sgt 1. (G chmielu) Bot. (roślina) hop (szyszki) hops pl uprawiać chmiel to cultivate hops 2. (A chmiela) dial. a folk wedding song or dance

chmielowy
adv. [pędy, napój] hop attr wysoki jak tyka chmielowa as tall as a beanpole pot.

chmura
f 1. Meteo. cloud niebo zasnuło się chmurami the sky clouded over słońce skryło się za chmurą the sun hid a. disappeared behind a cloud słońce wyszło a. wyjrzało zza chmur the sun emerged a. came out from behind the clouds 2. (dymu, pyłu, kurzu) cloud, pall z rury wydechowej uniosła się chmura spalin a cloud of fumes rose up from the exhaust pipe 3. przen. (mnóstwo) cloud, swarm chmura owadów a cloud a. swarm of insects chmura ptactwa a swarm of birds łucznicy wypuścili chmurę strzał the archers let loose a hail of arrows 4. przen. (na twarzy) cloud chmura smutku/przygnębienia a cloud of sadness/depression chmura przebiegła mu po twarzy his face clouded over for a second czoło zaszło mu chmurą his brow darkened jak chmura gradowa with a face as black as thunder 5. zw. pl przen. (zagrożenie) cloud czarne a. ciemne chmury gromadzą się nad kimś/czymś dark clouds gather over sb/sth chmura radioaktywna radioactive cloud chmury kłębiaste Meteo. cumuli chmury niskie Meteo. low clouds chmury pierzaste Meteo. cirri chmury warstwowe Meteo. nimbostratus, stratus chmury wysokie Meteo. high clouds urwanie a. oberwanie (się) chmury a cloudburst chodzić z głową w chmurach to walk about with one's head in the clouds z dużej a. wielkiej chmury mały deszcz przysł. much cry and little wool przysł.

chmurka
f dem. 1. small cloud, cloudlet na niebie nie było ani jednej chmurki there wasn't a (single) cloud in the sky 2. (dymu, kurzu) (little) cloud 3. przen. cloud, frown chmurka na twarzy/na czole a frown on one's face/brow a. forehead chmurka niezadowolenia przemknęła mu po twarzy a cloud of dissatisfaction crossed his face pod chmurką pot. in the open air spaliśmy na plaży, pod chmurką we slept on the beach, under the stars bar pod chmurką an open-air bar

chmurnie
adv. grad. książk., przen. [patrzeć, odpowiedzieć] sulkily chmurnie ściągnięte brwi knitted (eye)brows

chmurnieć
impf (chmurnieje, chmurniał, chmurnieli) vi 1. książk. (pokrywać się chmurami) [niebo] to cloud over [dzień] to become overcast 2. (przybierać ponury wyraz twarzy) to become gloomy (na myśl o czymś at the thought of sth)

chmurno
adv. książk. cloudily było chmurno i deszczowo it was cloudy and rainy

chmurny
adv. książk. 1. (zachmurzony) [dzień, niebo] cloudy, overcast chmurna jesień a cloudy autumn 2. przen. (ponury) [osoba, twarz, wzrok] sulky, surly był chmurny przez cały dzień he was sullen the whole day mieć chmurną minę to look sulky po jego chmurnej minie poznali, że nie udało mu się niczego załatwić they could tell by his gloomy expression that he hadn't managed to fix anything 3. przen. (groźny) [wieści] black, ominous 4. przen. (wzniosły) lofty, elevated chmurne ideały lofty ideals chmurne teorie abstract theories

chmurzysko
n augm. (wielkie, ciężkie) cloud

chmurzyć
impf vt książk. przen. 1. (czynić posępnym) [zmartwienia, kłopoty] to darken [czoło] to cloud [twarz] zachmurzyć 2. (napędzać chmury) [burza, wiatr] to cause to become overcast książk. to darken [niebo] chmurzyć się 1. (pokrywać się chmurami) [niebo] to cloud over, to become overcast znów zaczęło się chmurzyć it started to cloud over again zachmurzyć się 2. przen. (wyrażać niezadowolenie) to sulk chmurzy się bez powodu he lours a. his face clouds over for no reason czemu się tak chmurzysz? why (are you) so gloomy? nie chmurz się dłużej stop scowling nachmurzyć się

chochla
f (Gpl chochli) (chochelka dem.) dial. (łyżka wazowa) ladle nalewać zupę chochlą to ladle out soup, to serve soup with a ladle

chochlik
m goblin, imp chochlik drukarski printing gremlin chochliki w oczach sparkling eyes

chochlować
impf vt pot., dial. (jeść) to shovel (down) pot. [jedzenie] to guzzle (down) pot. [zupę]

chocholi
adv. Literat. pertaining to the Straw Man in S. Wyspiański's 'Wesele' chocholi taniec = slow dance

chochoł
m 1. Ogr. (słomiane okrycie) = straw covering 2. (snopek) = sheaf cap 3. Zool. desman 4. Literat. Chochoł Straw Man (a character in S. Wyspiański's play 'Wesele')

chociaż
conj. although, (even) though chociaż był głodny, prawie nic nie zjadł though he was hungry, he hardly touched his food są hojni, chociaż biedni though poor, they're generous sytuacja, chociaż napięta. though a. while tense, the situation. chociaż może to się wydać dziwne. strange though a. as it may seem. chociaż bardzo bym chciał zobaczyć ten film, to nie mam czasu much as I'd like to see the film, I don't have (the) time chociaż bardzo były mu potrzebne te pieniądze, nie chciał o nie prosić much as he needed the money, he wouldn't ask for it part. at least chociaż w niedzielę pośpię sobie dłużej at least on Sunday I can sleep longer mogli chociaż zadzwonić do mnie they might at least have phoned me, they could have phoned me at least chociaż tyle mogłem dla niej zrobić it was the least I could do for her

chociażby
conj. choćby

chodak
m (chodaczek dem.) clog

chodliwość
f sgt pot. saleability, popularity

chodliwy
adv. pot. [towar, książki] fast-selling te sukienki nie są chodliwe those dresses don't sell well kawalerki są bardziej chodliwe niż duże mieszkania one-room flats sell faster a. are in greater demand than large apartments

chodniczek
m dem. 1. (w ogrodzie) (stone/gravel) path 2. (dywanik) runner

chodnik
m 1. (część ulicy) pavement GB, sidewalk US, footpath ruchomy chodnik travelator chodnik z desek wooden promenade, boardwalk US iść chodnikiem a. po chodniku to walk on a. along the pavement 2. (dywanik) runner 3. Górn. drift, gallery 4. zw. pl Bot. gallery chodnik eksploatacyjny a. wybierkowy Górn. extraction gallery

chodnikowy
adv. 1. [płyta, kostka] paving [artysta] pavement attr. 2. [tkanina, wzór] carpet attr. 3. Górn. [ściana] gallery attr., drift attr.

chodny
adv. Zool. [odnóża] ambulatory

chodziarz
m, chodziarka f (Gpl chodziarzy, chodziarek) Sport race walker

chodzik
m (baby) walker

chodzić
impf vi 1. (stawiać kroki) [osoba, zwierzę] to walk, to go zaczął chodzić, gdy miał rok he started walking when he was a year old pacjent zaczyna już chodzić the patient's beginning to walk chodzić pieszo a. piechotą a. na piechotę to go on foot chodzić po lesie/górach to walk in the forest/mountains chodzić po pokoju/po mieszkaniu to walk around the room/flat chodzić po drzewach to climb trees chodzić po zakupy to go shopping chodzić na czworakach to crawl on all fours chodzić na palcach/na rękach to walk on tiptoe/on one's hands chodzić o lasce to use a walking stick chodzić o kulach to walk on a. go about on crutches chodzić z kimś to go out with sb ta piosenka chodzi za mną cały dzień that song's been going around in my head all day od rana chodzi za mną coś słodkiego I've been longing for something sweet to eat since this morning chodzić za czymś pot. to be looking for sth chodziłem za jakimś ładnym drobiazgiem dla mamy I've been looking for something nice for Mum 2. (uczęszczać, bywać) to go chodzić do pracy/szkoły/biura to go to work/school/the office chodzić do kościoła to go to church chodzić do podstawówki/gimnazjum/liceum to go to primary school/middle school/upper school chodzić do kina/teatru to go to the cinema/theatre chodzić na uniwersytet to go to university chodzić na wykłady/zajęcia to attend a. go to lectures/classes raz w tygodniu chodzę na angielski I have a. I go to English lessons once a week chodzić na zebrania/na koncerty to go to meetings/concerts chodzić na basen to go swimming chodzić na masaże to go to massage sessions chodzić na wagary to play truant chodzić na wycieczki to go on walks/walking tours chodzić po kawiarniach/dyskotekach to go round coffee bars/discos chodzić po znajomych to go round visiting friends chodzić na grzyby to go mushroom picking chodzić na jagody to go berrying, to pick blueberries chodzić na ryby/polowanie to go fishing/hunting chodzić na zwiad to go on reconnaissance trips a. missions w niedziele chodzimy z wizytą do teściów on Sundays we visit my in-laws on często do nich chodzi he often visits them 3. (kursować) [autobus, pociąg] to go, to run [statek] to sail chodzić dokądś to go somewhere dokąd chodzi ten tramwaj? where does this tram go to? w dni świąteczne autobusy chodzą rzadziej the buses don't run so often on holidays metro chodzi do północy the metro runs until midnight 4. (funkcjonować) to work klucz w zamku lekko chodzi the key turns easily in the lock zegar dobrze/źle chodzi the clock keeps/doesn't keep good time 5. (poruszać się) [pierś] to heave [grdyka] to bob szczęki mu chodziły z wściekłości his chin quivered in fury wino chodzi pot. the wine is fermenting 6. (krążyć) [plotki] to go around chodzą wieści, że zginął there are rumours going around that he's died chodzą słuchy, że zagra główną rolę pot. everyone's saying that s/he'll play the main part chodzą mi po głowie różne pomysły I've got various ideas floating around in my head 7. (nosić) to wear chodzić w płaszczu/spodniach to wear a coat/trousers chodzić w czerni/bieli to wear black/white chodzić w żałobie to be in a. wear mourning cały miesiąc chodziła w gipsie she had to wear a plaster cast for a whole month 8. (dbać, zabiegać) pot. to look after chodzić koło kogoś to look after sb ona umie chodzić koło dzieci she's (very) good with children chyba się zakochał, bo chodzi koło niej jak psiak I think he's in love - he runs around her like a little dog chodzić koło własnych spraw/interesów to look after one's own affairs/interests 9 środ. Żegl. (pływać) to sail chodzić pod żaglami to sail v imp. chodzić o coś to be about sth, to concern sth chodzi o to, że(by). the point is that. chodziło o to, że szef niektórych faworyzował the point was that certain people were favoured by the boss nie chodzi o to, żeby. it's not that. o co chodzi? what's up, what's the problem a. matter? nie rozumiem, o co chodzi w tym filmie I don't get a. understand that film at all chodzi o nasze zarobki. it's about our earnings. chodzi o sąsiada - właśnie miał wypadek it's about our neighbour - he's had an accident tu chodzi o sprawę najwyższej wagi we're talking about an issue of the utmost gravity chodzi o jej szczęście/dobro it's her happiness/well-being that's at issue jeśli o mnie chodzi, to wolę jechać pociągiem as far as I'm concerned, I'd prefer to go by train (to w ogóle) nie o to chodzi that's not the point (at all) o co ci chodzi? what do you mean? nie o to mi chodziło that's not what I meant chodzi nam o dywan we'd like to buy a carpet chodź/chodźcie inter. come on, let's go dziewczyny, chodźcie popływać come on, girls, let's go for a swim chodź, pokażę ci całe mieszkanie come on, I'll show you the whole flat chodźcie jeść! let's (go and) get something to eat chodź no tutaj! come here, will you! chodzić krótko a. przy nodze Myślis. to walk a. keep to heel chodzić po prośbie a. po proszonym a. na żebry przest. to beg chodzić po świecie (wędrować) to roam przen. (istnieć) to walk the earth chodzić własnymi drogami przen. to do things a. go one's own way po ile chodzą teraz dolary? what's the going rate for the dollar? pot. dobrze a. nieźle chodzić pot. to sell well takie kurtki dobrze chodzą na bazarze jackets like these sell well at the market chodzić w parze z czymś to go hand in hand with sth else nieszczęścia a. wypadki chodzą po ludziach przysł. = you never know what the future may hold

chodzony
m Taniec an old Polish folk dance

chodzący
pa chodzić adv. chodząca dobroć/doskonałość/niewinność the embodiment a. personification of goodness/perfection/innocence m środ., Med. (pacjent) a patient who can walk

choina
f Bot. 1. (sosna) pine (tree) 2. (las) pine wood 3. sgt (ścięta gałąź) pine branch choina kanadyjska Bot. eastern spruce, Canadian a. Canada hemlock

choineczka
f dem. 1. (sosna) pine (świerk) spruce 2. (świąteczna) Christmas tree

choinka
f 1. (sosna) pine (tree) (świerk) spruce 2. (świąteczna) Christmas tree prezent pod choinkę a Christmas present dostać coś pod choinkę to get something for Christmas co dostałeś pod choinkę? what did you get for Christmas? ozdoby na choinkę Christmas tree decorations zapalić lampki na choince to turn on the Christmas tree lights ubierali choinkę they were decorating the (Christmas) tree 3. (zabawa) (children's) Christmas party urwać się z choinki pot. to be living on a different planet patrzyli na mnie, jakbym się urwał z choinki they looked at me as if I'd just landed a. come down from Mars

choinkowy
adv. 1. [zagajnik] pine attr. 2. [bombki, świeczki, zabawa] Christmas attr. lampki choinkowe Christmas tree lights

chojak
m (chojaczek dem.) (sosna) pine (tree) (świerk) spruce

chojar
m pot. (sosna) pine (tree) (świerk) spruce

chojracki
adv. pot., iron. [facet] tough macho pot. [zachowanie] tough-guy attr. macho pot.

chojrak
m (Npl chojraki a. chojracy) pot., iron. tough guy pot., macho pot.

cholangiografia
f sgt (GD cholangiografii) Med. cholangiography

cholecystografia
f sgt (GD cholecystografii) Med. cholecystography

cholemia
f sgt Med. cholaemia GB, cholemia US

cholemiczny
adv. Med. cholaemic GB, cholemic US

cholera
f 1. sgt Med. cholera epidemia cholery a cholera epidemic chorować/umrzeć na cholerę to suffer from/die of cholera 2. obraźl. (wyzwisko) jerk pot. ty cholero jedna! you stupid jerk! 3. posp. (o rzeczach) damn(ed) thing pot. bloody thing posp. znowu się ta cholera zepsuła the damn thing's broken (down) again inter. posp. (przekleństwo) damn (it)! pot., oh, hell! pot. cholera jasna! a. jasna cholera! bloody hell! GB posp., goddammit! US pot. do (jasnej) cholery! for Christ's sake! cholera drobiu chicken a. fowl cholera, fowl pest zimno jak cholera pot. (as) cold as hell był zły jak cholera pot. he was angry as hell leje jak cholera pot. it's chucking it down a. pissing down posp. do/od cholery (i trochę) posp. loads pot., tons pot. (czegoś of sth) idź do cholery! posp. go to hell! pot. na a. po (jaką) cholerę posp. what the hell for? pot. ni cholery posp. not a damn bit pot. ni cholery nie rozumiał, co mówię he didn't understand one damn word of what I was saying za cholerę posp. never za cholerę się nie przyzwyczają they'll never get used to it (in a million years) żeby cię/go/ją/ich cholera wzięła! posp. to hell with you/him/her/them! cholera (go/ją/ich) posp. wie God (alone) knows, (I'm) damned if I know cholera wie, ile go to kosztowało God (alone) knows how much it cost him "przyjdą?" - "cholera ich wie" posp. 'will they come?' - 'damned if I know (what they'll do)' bierze a. trzęsie mnie cholera pot. it makes my blood boil pot. bierze a. trzęsie go cholera he really loses his rag pot. sadzić a. rzucać cholerami posp. to cuss and swear pot. to eff and blind pot., żart. cholery można dostać pot. it's enough to drive you crazy a. drive you up the wall pot. cholery można dostać z tym telefonem this phone's driving me up the wall swędzi mnie tak, że cholery można dostać this itching's driving me round the bend pot.

cholernica
f pot. 1. pejor. (złośnica) spitfire, hothead 2. obraźl. cow pot., obraźl. ty cholernico jedna! you silly cow!

cholernie
adv. grad. pot. 1. (ogromnie) really damn(ed) adv. pot. bloody adv. posp. cholernie trudny problem a damn tricky problem być cholernie przerażonym to be damn scared jest cholernie zdolna she's damn clever jest tak cholernie z siebie zadowolony he's so damned pleased with himself musiało go to cholernie wkurzyć he must have been really pissed off posp. mam cholernie mało czasu I haven't got enough damn time będziesz tego cholernie żałować you're really going to regret this 2. (kiepsko, marnie) terribly czuć się cholernie to feel really a. bloody awful posp. sytuacja wyglądała cholernie things looked really bad a. terrible

cholernik
m (Npl cholernicy a. cholerniki) pot. pejor. (piekielnik) hothead ten cholernik wciąż robi mi awantury that damn hothead's always getting on at me

cholerny
adv. pot. 1. (przeklęty) damn pot. bloody posp. cholerny świat! damn (it)! cholerny świat, gdzie to się podziało? damn it, where's it gone? to dla mnie cholerna strata czasu it's just a damn waste of my time cholerne okno, znowu się otworzyło (that) damn window, it's blown open again co za cholerny idiota! what a damn a. bloody idiot! 2. (wielki, ogromny) incredible, terrible miałeś cholerne szczęście, że nic ci się nie stało! you were incredibly a. damn lucky not to get hurt miał cholernego pecha he was terribly a. damn unlucky kto zostawił ten cholerny bałagan? who left this terrible a. awful mess? to było cholerne przeżycie it was an awful a. terrible experience

cholerować
impf vi pot., żart. to cuss and swear pot. (na kogoś at sb) to eff and blind pot., żart.

cholerstwo
n pot. damn(ed) thing pot. bloody thing GB pot. nie wiem, jak to cholerstwo otworzyć I don't know how to open the damn thing złapałem jakieś cholerstwo, muszę iść do lekarza I've picked up some bug, I'll have to go to the doctor's

choleryczka
f spitfire, hothead

cholerycznie
1. Med. cholerycznie zmieniona twarz a face changed by cholera 2. pot. (gwałtownie, impulsywnie) fierily, impulsively

choleryczny
adv. 1. [objawy, zaburzenia, szpital] cholera attr. 2. pot. (wybuchowy) [usposobienie, temperament] fiery, impulsive

choleryk
m 1. (raptus) hothead 2. przest. cholera sufferer

choleryna
f sgt Med. Asiatic cholera, cholerine

cholesterol
m sgt (G cholesterolu) Biol. cholesterol podwyższony poziom cholesterolu we krwi a high cholesterol level

cholesterolowy
adv. [złogi] cholesterol attr.

cholewa
f leg (of boot) buty z cholewami knee(-high) a. calf-length boots znać a. poznać pana po cholewach przysł. = manners maketh man przysł. robić z gęby cholewę pot. to break one's word

cholewka
f upper cholewki piłkarskie leg warmers smalić do kogoś cholewki żart. to make advances towards sb

cholewkarski
adv. concerning the making of shoe uppers

cholewkarstwo
n sgt the making of shoe uppers

cholewkarz
m (Gpl cholewkarzy) craftsman a. worker making shoe uppers

cholowy
adv. Med. cholic

chomik
m pers. (Npl chomiki) hoarder m anim. Zool. hamster chomik syryjski Zool. golden hamster

chomikowaty
adv. [wygląd, zwyczaj] hamster-like chomikowate plt Zool. Cricetinae

chomikować
impf vt żart. to hoard, to squirrel away dziadek chomikuje na strychu różne starocie Grandad hoards lots of old stuff in the attic zachomikować

chomąto
n (część uprzęży) (horse) collar krakowskie chomąto an ornamental horse collar

chondroblast
m (G chondroblastu) zw. pl Biol. chondroblast

chondrologia
f sgt (GD chondrologii) Biol., Anat. chondrology

chopinista
/'ope'nista/ szopenista

chor.
(=chorąży) WO

chorał
m (G chorału) Muz. (śpiew) plainsong U (utwór) chorale chorał gregoriański Gregorian chant, plainsong

chorałowy
adv. Muz. [muzyka, śpiew, zapis] chorale attr., plainsong attr.

choreograf
m, choreografka f (Npl choreografowie, choreografki) Moda, Taniec, Teatr choreographer

choreografia
f sgt (GD choreografii) Moda, Taniec, Teatr choreography

choreograficzny
adv. Moda, Taniec, Teatr choreographic układ choreograficzny a choreographic routine choreograficzne opracowanie baletu the choreography a. choreographic design of a ballet

choroba
f 1. (zły stan zdrowia) illness U, sickness U (schorzenie) illness U, disease C/U (dolegliwość) complaint (zaburzenie) disorder C/U choroba skóry a. skórna a skin disease choroba nerwowa a nervous illness a. disease choroba wrodzona a. dziedziczna a hereditary disease choroba zakaźna an infectious disease choroba gardła a throat condition choroba nowotworowa cancer choroba oczu an eye disease a. disorder choroba serca a heart disease a. condition choroba wątroby a liver disease a. complaint przewlekła/nieuleczalna/śmiertelna choroba a chronic/an incurable/a fatal illness a. disease nawrót choroby a relapse źródło a. ognisko choroby the source of an illness a. disease być podatnym na chorobę to be prone to illness być przeżartym chorobą to be riddled with disease być złożonym chorobą to be bedridden cierpieć na chorobę to suffer from a disease nabawić się choroby to come down with an illness pielęgnować kogoś w chorobie to nurse sb a. look after sb during an illness przebyć chorobę to get over an illness symulować chorobę to malinger umrzeć na chorobę to die of a disease zarazić się chorobą to catch a disease zapaść na cieżką chorobę to come down with a serious illness choroba pozbawiła go słuchu/wzroku the disease deprived him of his hearing/sight historia chory Med. medical record, case history 2. przen. (negatywne zjawisko) disease C/U, malady inter. pot. euf. (przekleństwo) heck pot., euf. sugar euf. choroba, gdzie ja to położyłem? where the heck did I put it? o choroba, nie wziąłem kluczyków oh heck a. sugar, I didn't take my keys na a. po chorobę ci to? what the heck do you need that for? do jasnej/ciężkiej choroby bloody hell! posp. choroba cywilizacyjna a disease associated with the progress of civilization choroba górska (wysokościowa) altitude sickness, mountain sickness choroba Graves-Basedova Med. Graves' disease, exophthalmic goitre spec. choroba Heinego-Medina polio(myelitis) choroba kawalerska przest., euf. syphilis choroba kesonowa Med decompression sickness, caisson disease choroba kiełbasiana Med. botulism choroba krwotoczna noworodków Med. haemolytic disease of newborn infants choroba lokomocyjna Med. travel-sickness, motion sickness choroba morska seasickness choroba motylicza Med., Wet. distomiasis, (liver) rot choroba mozaikowa Bot. mosaic (disease) choroba odzwierzęca Med. zoonosis choroba papuzia Med. parrot fever choroba Parkinsona Med. Parkinson's disease choroba popromienna Med. radiation sickness choroba przestrzeni Psych. agoraphobia choroba reumatyczna Med. rheumatoid a. rheumatic disease, rheumatism choroba społeczna Med. social disease choroba św. Wita przest., Med. St. Vitus's dance przest. Sydenham's chorea choroba tropikalna Med. tropical disease choroba weneryczna Med. venereal disease choroba wewnętrzna Med. internal disease choroba wieńcowa Med. coronary disease choroba wrzodowa Med. peptic ulcer choroba zawodowa Med. industrial disease, occupational disease choroby tropiczne przest. Med. tropical diseases choroba cukrowa przest. Med. (sugar) diabetes, sugar disease choroba szpitalna a. hospitalizacyjna Med. psychological illness resulting from prolonged institutionalization francuska choroba przest. venereal disease, syphilis ostra choroba acute disease wstydliwa choroba przest., euf. VD choroba Alzheimera Med. Alzheimer's disease choroba bornaska Wet. horse sickness angielska choroba przest., Med. the English disease rickets choroba Burgera Med. Buerger's disease być na chorobie pot. to be off sick każda choroba ma swoje lekarstwo przysł. there's more than one way to skin a cat

chorobliwie
adv. [ciekawy] morbidly [ambitny] pathologically, unhealthily [zazdrosny] insanely chorobliwie błyszczące oczy eyes glittering with fever

chorobliwy
adv. [apetyt] abnormal [lęk, wstręt] morbid, pathological chorobliwa otyłość pathological obesity chorobliwa podejrzliwość pathological suspicion chorobliwa zazdrość insane jealousy

chorobotwórczo
adv. Med. [działać] pathogenically

chorobotwórczość
f sgt Med. pathogenicity

chorobotwórczy
adv. Med. pathogenic

chorobowe
n sgt pot. 1. (zasiłek) sick pay, sick a. sickness benefit 2. (zwolnienie) sick leave być na chorobowym to be off sick iść na chorobowe to go on sick leave

chorobowo
adv. [zmieniony] pathologically

chorobowy
adv. [objawy, zmiany] pathological, morbid [ubezpieczenie] sickness attr., health attr. karta chorobowa a patient's chart stan chorobowy morbidity torebka chorobowa a sick bag zwolnienie chorobowe sick leave

chorologia
f sgt (GD chorologii) Nauk. chorology

chorować
impf vi 1. (ciężko, lekko) to be ill GB, to be sick US chorować na grypę to have (the) flu chorować na raka/AIDS to have cancer/AIDS chorować na nerki/wątrobę/żołądek to have a kidney/stomach/liver complaint a. condition chorować na oczy/gardło to have an eye/a throat condition chorować od wódki/od palenia (papierosów)/od dźwigania to be ill from drinking/smoking/too much lifting chorować z powodu wady serca to suffer from a. be ill on account of a heart defect chorować z przejedzenia/przepracowania to be ill from overeating/overwork chorować obłożnie to be bedridden nie mogła sobie pozwolić na chorowanie she couldn't afford to be ill zachorować 2. pot., przen. (bardzo czegoś chcieć) to be dying pot. (na coś for sth a. to do sth) chorować na coś słodkiego to be dying for sth sweet to eat chorować na nową sukienkę/nowy samochód/na wyjazd do Ameryki to be dying for a new dress/to get a new car/to go to America nasz nastoletni syn zaczyna chorować na dorosłość our teenage son can't wait to grow up a. become an adult zachorować 3. przen. (o instytucjach) to suffer (na coś from sth) nasze szkolnictwo choruje na brak pieniędzy our education system suffers from lack of money

chorowitość
f sgt 1. (słabe zdrowie) poor health 2. (o wyglądzie) sickliness chorowitość cery the sickliness of sb's complexion

chorowity
adv. 1. (słabowity) sickly, frail była wątła i chorowita she was frail and sickly 2. [wygląd, cera] sickly, unhealthy

chorwacki
adv. Croatian attr., Croat attr.

chory
adv. 1. (odczuwający dolegliwości) ill, sick chore drzewo/zwierzę a sick tree/animal być chorym na gruźlicę to have TB być chorym na raka to have cancer być chorym na serce to have a. to suffer from a heart condition być chorym na żołądek to have a stomach complaint być chorym z przejedzenia/ze zmęczenia to be ill from overeating/overtiredness być chorym z zazdrości to be sick with jealousy być psychicznie/śmiertelnie chorym to be mentally/terminally ill być chorym od upału to have sunstroke obłożnie chory bedridden chory z miłości/tęsknoty przen. lovesick/homesick on jest chory he's ill GBa. sick US jest bardziej chory niż sądziłem his condition is worse than I thought od tego twojego gadania jestem już chora pot. your chattering is driving me round the bend pot., I'm sick (to death) of your chattering pot. 2. [noga, oczy, serce] bad [nerka] diseased [gardło] sore 3. pot., przen. (usilnie pragnący czegoś) dying (na coś for sth) jest chory na nowy samochód he's dying for a. to get a new car jest chora na punkcie modnych ciuchów she's crazy about trendy clothes 4. pot., przen. (na myśl o czymś) sick jestem chora, jak pomyślę o załatwieniu tego odszkodowania the very thought of applying for that compensation makes me feel ill na myśl o wypełnianiu PIT-u jestem chory I feel sick at the very thought of filling out USa. in GB my tax forms 5. przen. [gospodarka, ustrój, prawo, wyobraźnia] sick żyjemy w chorej rzeczywistości we live in a sick world 6. pejor. (o osobie) mad sick pot. ty chyba chory jesteś you must be mad to chory facet he's (really) sick cho|ry m, chora f (chory człowiek) sick person (pacjent) patient chorzy the sick, patients chory umysłowo psychiatric patient chory z urojenia a hypochondriac

chorzeć
impf (chorzeje, chorzał, chorzeli) vi przest. to be ill przest. chorzeć ciężko to be gravely ill

choróbsko
n augm. pot., pejor. awful a. nasty disease pot. znowu przyplątało się do niego jakieś choróbsko he's come down with some awful disease again

chorągiew
f (Gpl chorągwi) 1. (flaga) flag, ensign (sztandar) standard (proporzec) banner, streamer biała chorągiew a white flag, a flag of truce 2. (harcerska) regiment 3. Hist., Wojsk. (husarska) company chorągiew kościelna church banner

chorągiewka
f 1. dem. (flaga) flag, ensign (sztandar) standard (proporzec) banner, streamer chorągiewka sygnalizacyjna a signal(ling) flag dzieci machały kolorowymi chorągiewkami the children waved little coloured flags 2. Muz. hook 3. Zool. vane chorągiewka na wietrze weathercock pejor. trimmer być zmiennym jak chorągiewka na dachu/wietrze to be as changeable as a weathercock zwijać chorągiewkę to throw in the towel, to cut one's losses zwinął chorągiewkę i zamknął firmę he cut his losses and closed down the firm

chorągwiany
adv. 1. [drzewce, barwy] flag attr. 2. (w harcerstwie) regimental 3. Hist., Wojsk. company attr.

chorąży
m (Npl chorążowie,Gpl chorążych) 1. Wojsk. (osoba, stopień, tytuł) warrant officer, ensign 2. Wojsk. standard-bearer, cornet Scot 3. Hist. a state official in Poland who was entrusted with the national, court or land ensign 4. Hist. a title of honour in early modern Poland 5. (w procesji) standard-bearer

chow-chow
/taw'taw/ m inv. chow (chow)

chowany
pp chować m sgt Gry hide-and-seek bawić się w chowanego to play hide-and-seek

chować
impf vt 1. (kłaść) to put (away) (głęboko) to stow (away) chować coś na miejsce to put sth back a. away chować coś do kieszeni/szafy to put sth in one's pocket/in the cupboard chować rewolwer do kabury to put a gun in its holster schować 2. (przechowywać) to keep, to put chować coś w szafie/pod łóżkiem to keep sth in the cupboard/in a drawer/under the bed chować jedzenie na zapas to keep some spare food termometr chowamy w apteczce we keep the thermometer in the medicine cabinet w której szufladzie chowasz sztućce? which drawer do you keep a. put the cutlery in? mieszkanie jest maleńkie, nie ma gdzie chować rzeczy the flat's tiny, there's nowhere to put anything (away) schować 3. (ukrywać) to hide, to keep [biżuterię, pieniądze] to harbour, to hide [zbiega, przestępcę] chować cukierki/zapałki przed dziećmi to hide sweets/matches from the children pieniądze były chowane w różnych miejscach the money was stowed (away) a. concealed in different places schować 4. (nie ujawniać) to keep, to hide [tajemnicę] chować coś w tajemnicy to keep sth (a) secret ciekawe, jakie tajemnice chowasz przede mną I wonder what secrets you're keeping a. hiding from me 5. (zasłaniać) to bury [twarz] chować głowę w/pod poduszkę to bury one's head in/under the pillow chować twarz w dłoniach to bury one's face in one's hands schować 6. pot. (wychowywać) to bring up, to raise US chować kogoś surowo to bring sb up strictly chować dzieci na porządnych ludzi to bring one's children up to be decent people wychować 7. (trzymać, hodować) to rear, to raise, to keep [świnie, drób, bydło] to keep [psa] chować owce na wełnę to raise a. keep sheep for their wool 8. (składać do grobu) to bury pochować 9 książk. (żywić uczucia) to harbour [gniew, żal] (do kogoś towards sb) to bear, to harbour [urazę] (do kogoś against sb) to cherish [wspomnienia] (o czymś of sth) chować urazę do kogoś to feel bitter towards sb, to harbour a grudge against sb książk. chować w pamięci wspomnienia z dzieciństwa to cherish one's childhood memories chować się 1. (znikać z pola widzenia) to disappear, to go (chronić się) to (take) shelter słońce chowa się za lasem the sun is going down behind the forest chować się do cienia to try and find some shade schować się 2. (ukrywać się) to hide chować się przed policją to hide a. be in hiding from the police dzieci chowały się, a inne ich szukały some children hid and the others looked for them gdzieś ty się chowała cały ten czas? przen. where have you been (hiding) all this time? schować się 3. pot. (wychowywać się) to be brought up, to be raised US chować się u ciotki to be brought up by an aunt chować się na wsi/w mieście/w Poznaniu to be brought up a. be raised in the country/in the city/in Poznań wtedy panny chowały się na powieściach sentymentalnych in those days young ladies were brought up on sentimental novels wychować się 4. (rozwijać się, rosnąć) [krowy, konie] to be reared [dzieci] to grow up dobrze się chować [dziecko, zwierzę] to thrive jak im się chłopaki chowają? how are their lads getting on? 5. (być grzebanym) to be buried polecić/kazać się chować w rodzinnej wsi to ask/give instructions to be buried in one's home village chować głowę w piasek to bury one's head in the sand chować coś pod sukno to sweep sth under the carpet a. rug

choć
conj. książk. chociaż

choćby
conj. 1. (nawet gdyby) even if choćbyś mnie błagał na klęczkach, nie ustąpię even if you were to go down on bended knees, I wouldn't give in skończę książkę, choćbym miał czytać całą noc I'll finish this book, even if I have to read all night choćby najbiedniejszy/najtrudniejszy even the poorest/most difficult każdy sen, choćby najpiękniejszy, musi się kiedyś skończyć every dream, even the most beautiful, must come to an end 2. (na przykład) sprawdź to gdzieś, choćby w encyklopedii check it somewhere, in an encyclopaedia, say połóż to byle gdzie, choćby na stole just put it anywhere, like on the table part. 1. (przynajmniej) if only, even choćby miesiąc/dwa dni if only (for) a. even (for) a month/two days wstąp do nas choćby na chwilę drop in on us, even if it's just a. only for a moment choćby nie wiem gdzie/jak/co no matter where/how/what choćbyś nie wiem co robił, nie dorównasz jej no matter what you do, you won't measure up to her 2. (na przykład) for instance, say porozmawiajmy choćby o polityce let's talk about politics, say a. for instance

chrabąszcz
m (chrabąszczyk dem.) Zool. cockchafer, May bug

chrapa
f zw. pl 1. (konia, łosia) nostril 2. Żegl. snorkel, schnorkel 3. Roln. limestone soil U

chrapać
impf chrapnąć

chrapka
f 1. dem. zw. pl (konia, łosia, dziecka, kobiety) nostril 2. przest., pot. (ochota, chętka) mieć chrapkę na coś to fancy sth pot.

chrapliwie
adv. grad. [śmiać się, mówić] hoarsely, huskily oddychać chrapliwie to wheeze

chrapliwość
f sgt hoarseness, huskiness

chrapliwy
adv. grad. [głos] hoarse, husky, throaty [oddech] wheezy mówić chrapliwym głosem to speak with a hoarse voice, to wheeze

chrapnąć
pf - chrap|ać impf (chrapnęła, chrapnęli - chrapię) vi 1. (podczas snu) to snore nie mogę spać, jak ktoś chrapie I can't sleep when somebody's snoring chrapnął przewracając sie na drugi bok he gave a snore as he turned over słychać było chrapanie you could hear somebody snoring 2. pot., żart. (spać) to snooze pot., to snore (away) pot. połóż się i chrapnij trochę lie down and have a snooze już dziesiąta, a on dalej chrapie it's already 10 and he's still snoring away dość chrapania, trzeba wstawać! enough of this lounging in bed, time to get up! 3. (charczeć) [chory, ranny, konający] to wheeze 4. (o koniach) to snort 5. Myślis. [łosza] to bleat

chrobot
m (G chrobotu) (myszy, pazurów) scratch(ing) U (klucza) scraping U, scrape U (klocków, lodu, kluczy, piły) rattle U, rattling U (czołgu, łańcucha) clank(ing) U, rattling U (zgrzyt) grating (sound) chrobot klucza w zamku the scraping a. grating of a key in the lock drzwi otwierały się z chrobotem the door opened with a grating sound

chrobotnąć
pf - chrobo|tać impf (chrobotnęła, chrobotnęli - chroboczę) vi [myszy] to scratch, to scrape [łancuch, okna na wietrze, klocki] to rattle [łyżka] to scrape [drzwi] to grate, to grind chrobotnął klucz w zamku i drzwi otworzyły się a key rattled a. scraped in the lock and the door opened szufla chrobotnęła o kamień the shovel scraped against a stone lód chrobotał w kubełku the ice rattled in the bucket

chrobry
adv. przest. [rycerz, serce] bold, valiant

chrom
m sgt (G chromu) 1. Chem. chromium, chrome 2. (skóra) chrome (leather) chromy plt (rzeczy zawierające chrom lub pokryte chromem) chrome objects

chromanie
sv chromać n sgt Med. limping, lameness claudication spec. chromanie przestankowe intermittent claudication

chromatopsja
f sgt Biol. chromatic vision, colour vision

chromatyna
f sgt Biol. chromatin

chromać
impf vi książk. to limp chromać na jedną nogę to have a game leg przest.

chromogen
m (G chromogenu) Biol., Chem. chromogen

chromogeniczny
adv. Biol., Chem.chromogenic, chromogen attr.

chromolić
impf vt posp. not to give a toss GB pot. not to give a monkey's pot. chromolę to, co sobie o mnie pomyślą I don't give a toss what they think of me ale ma samochód! ja chromolę bloody hell! - what a car s/he's got!

chromoproteid
m (G chromoproteidu) Biol., Chem. chromoprotein

chromosom
m (G chromosomu) Biol. chromosome chromosom X the X chromosome

chromosomalny
zob. chromosomowy

chromosomowy
adv. Biol. [aparat] chromosomal [badania] chromosome attr. chromosomowa teoria dziedziczności the chromosomal theory of heredity a. inheritance

chromotaksja
f sgt Biol. (ruch kierunkowy organizmu) chromotropism

chromotropizm
m sgt (G chromotropizmu) Biol., Chem. chromotropism

chromowany
pp chromować adv. [zderzak] chrome, chromium-plated

chromować
impf vt Techn. to chrome, to chromium-plate

chromowy
adv. 1. Chem. [kwas, tlenek] chromic [stal] chrome attr. 2. (odnoszący się do skóry) [buty, cholewki] chrome attr.

chromy
adv. 1. książk. [staruszek, noga] lame 2. przen. (niedoskonały, ułomny) lame chrom|y m, chroma f (osoba kulejąca) lame person

chronicznie
adv. [chorować] chronically chronicznie się spóźnia s/he's always late jest chronicznie zaziębiony he's got a permanent cold

chroniczny
adv. [choroba, ból głowy] chronic chroniczny katar a chronic a. an acute cold chroniczna bieda abject poverty objawy chronicznego kryzysu symptoms of an acute crisis narzekał na chroniczny brak czasu/pieniędzy he complained of a chronic shortage a. an acute lack of time/money

chroniony
pp chronić adv. [gatunki, rośliny, zwierzęta, teren] protected

chronić
impf vt 1. (strzec) to protect chronić kogoś/coś przed czymś/od czegoś to protect sb/sth against/from sth chronić dziecko przed niebezpieczeństwem a. od niebezpieczeństwa to protect a child from danger matka chroniła go przed złym wpływem kolegów his mother protected him from the bad influence of his friends ochronić , uchronić 2. (osłaniać, zabezpieczać) to shelter, to protect chronić kogoś/coś przed czymś to shelter sb/sth from sth drzewa chronią dom przed wiatrem the trees shelter the house from the wind buty chronią nogi od zimna shoes protect your feet from the cold chronić oczy przed słońcem to shield one's eyes from the sun ochronić chronić się 1. (strzec się) to protect oneself chronić się przed czymś a. od czegoś to protect oneself against a. from sth chronić się przed grypą to (safe)guard against flu ochronić się , uchronić się 2. (szukać schronienia) to shelter, to take shelter a. cover (przed czymś from sth) chronić się w cień przed słońcem to shelter in the shade from the sun schronić się

chrono-
w wyrazach złożonych chrono- chronometria chronometry chronoskop chronoscope

chronologia
f sgt (GD chronologii) 1. (następstwo) sequence, chronology wbrew chronologii out of sequence ustalić chronologię wypadków to establish the sequence of events 2. Hist. chronology

chronologicznie
adv. [przedstawić, uporządkować] chronologically

chronologiczny
adv. [porządek, opis] chronological w kolejności chronologicznej in chronological order

chronologizacja
f książk. (zdarzeń, procesów) chronological arrangement

chronometr
m (G chronometru) 1. Techn. chronometer 2. przest. pocket watch chronometr morski Żegl. (marine) chronometer

chropawo
adv. grad. 1. (niegładko, nierówno) coarsely, roughly [malować] unevenly 2. (matowo, niemelodyjnie) harshly, hoarsely brzmieć chropawo to sound harsh

chropawość
f sgt 1. (ściany, tynku) coarseness, roughness 2. (głosu) harshness, hoarseness 3. (języka, sposobu zachowania) coarseness, crudeness

chropawy
adv. grad. 1. (grudkowaty) lumpy, nodular (o powierzchni) rough, coarse (zgrubiały) leathery 2. (o głosie) harsh, gravelly 3. (niedoskonały) coarse, crude chropawa angielszczyzna crude a. poor English

chropowato
adv. grad. 1. (niegładko) coarsely, roughly (nierówno) unevenly 2. (matowo, niemelodyjnie) harshly, hoarsely brzmieć chropowato to sound harsh

chropowatość
f sgt 1. (szorstkość) coarseness, roughness (nierówność) unevenness chropowatość papieru the coarseness of the paper chropowatość ściany the unevenness a. roughness of the wall 2. (matowość, niemelodyjność) harshness, hoarseness 3. (brak ogłady, prostactwo) coarseness, crudeness 4. Techn. surface roughness

chropowaty
adv. 1. (grudkowaty) lumpy, nodular (nierówny, szorstki) coarse, rough 2. (matowy, niemelodyjny) harsh, hoarse 3. (bez ogłady, prosty) coarse, crude chropowaty styl utworu the work's uneven style

chrup
inter. (przy gryzieniu) (przez osobę) munch!, crunch! (przez konia) munch! (o cichym trzasku) crunch! Zosia chrup, chrup i ciasteczka już nie ma Zosia goes crunch, crunch, and the biscuit's gone

chrupać
1. impf chrupnąć 2. impf vt (gryźć) to crunch, to munch [jabłko, grzankę], głośno chrupała herbatnika she was crunching a. munching noisily on a biscuit schrupać

chrupiący
adv. [bułeczki] crispy, crunchy

chrupka
f zw. pl 1. (z grysiku kukurydzianego) = puff (snack) zw. pl (z mąki ziemniaczanej) potato puff zw. pl 2. (pieczywo) crispbread

chrupki
adv. [pieczywo] crisp(y) [liście sałaty, wafle] crisp [śnieg, ciasteczka, jabłka, marchewki] crisp, crunchy [lód] crunchy

chrupko
adv. crunchily, crisply kurczak na chrupko crispy a. crisp fried chicken

chrupkość
f sgt crisp(i)ness, crunchiness

chrupnąć
pf - chrup|ać1 impf vi (zatrzeszczeć) to crunch, to crack szkło chrupało mu pod butami glass was crunching under his feet złamana kość chrupnęła the bone broke with a crunch w stawach mu chrupnęło his joints cracked a. made a cracking noise chrupiące bułeczki crispy a. crusty bread rolls chrupiąca marchewka a crunchy carrot

chrupot
m sgt (G chrupotu) (lodu pod nogami) crunch(ing) (łamanych gałęzi) crunch(ing), crack(ing) chrupot gryzionych cukierków the crunching of sweets słychać było chrupot łupanych orzechów you could hear the crunching of nuts being cracked

chrupotać
impf (chrupoczę a. chrupocę) vt [dziecko] to munch (on), to crunch (on) [cukierek, ciasteczko, grzankę] [zwierzę] to munch [owies] [pies] to crunch [kość] vi [suche gałęzie] to crunch [myszy] to scratch, to scrape skorupy chrupotały pod stopami the shells crunched underfoot lód chrupotał w miednicy the ice rattled in the bowl

chrust
m (G chrustu) 1. sgt (suche gałęzie) brush, brushwood wiązka chrustu a faggot 2. (zarośla) przest. brush, brushwood 3. Kulin. crisp pastry fried in hot oil

chruściany
adv. [płot, dach] wattle attr.

chryja
f 1. pot. (kłótnia) row GB pot. fight US (bójka) punch-up GB pot., set-to pot. ale była chryja! there was a right old ding-dong! GB pot. a. dust-up! pot. 2. Antycz. a collection of aphorisms by famous people or anecdotes from their lives 3. Hist. a kind of school rhetorical exercise in the Middle Ages

chrypa
f (chrypka dem.) sgt hoarseness mieć chrypę to be hoarse, to have a sore throat to have a frog in one's throat pot. nie mogę mówić z powodu chrypy I can't speak, I've got a frog in my throat

chrypieć
impf (chrypisz, chrypiał, chrypieli) vi 1. [osoba] to speak in a hoarse voice, to croak był chory i strasznie chrypiał he was ill and awfully hoarse głos mu lekko chrypiał z przejęcia there was a catch in his voice, he was so overcome chrypiący głos a hoarse voice zachrypieć 2. [głośnik, megafon] to crackle, to rasp zachrypieć

chrypliwie
adv. (o głosie) hoarsely, huskily (o dźwięku) harshly, with a grating sound

chrypliwość
f sgt hoarseness, huskiness

chrypliwy
adv. 1. [głos] hoarse, husky 2. [dźwięk] harsh, grating

chrypnąć
impf (chrypnęła, chrypnęli) vi 1. (dostawać chrypy) to go hoarse chrypnąć z a. od krzyku to shout oneself hoarse ochrypnąć , zachrypnąć 2. Myślis. of a grouse: to give a hoarse cry at the end of the breeding season

chrystianizacja
f sgt książk. Christianization

chrystianizacyjny
adv. książk. [misja] Christianizing

chrystianizm
m sgt (G chrystianizmu) książk. Relig. Christianity

chrystianizować
pf, impf vt książk. to Christianize [kraj, ludność, kulturę] chrystianizować się książk. to Christianize Polska chrystianizowała się w X w. n.e. Poland was Christianized a. adopted Christianity in the tenth century

chrystusowy
adv. [wygląd, bródka] Christlike chrystusowy wiek a. chrystusowe lata the age of 33 (when Christ died on the Cross)

chryzantema
f zw. pl. Bot. chrysanthemum

chryzantemowy
adv. chrysanthemum attr.

chryzolit
m (G chryzolitu) Miner. (minerał) chrysolite U (kamień) chrysolite bransoletka z chryzolitów a chrysolite bracelet

chryzolitowy
adv. Miner. chrysolite attr.

chrzan
m sgt (G chrzanu) Bot., Kulin. horseradish zły jak chrzan pot. (absolutely) livid pot., foaming at the mouth pot. być do chrzanu pot. to be hopeless a. lousy pot. życie jest do chrzanu life is shitty wulg.

chrzanić
impf posp. vt 1. (pleść bzdury) to bullshit GB posp. to talk crap posp.a. tripe pot. vi nie chrzań! don't give me that crap! posp. chrzanisz, to niemożliwe! you're bullshitting me, that's impossible! 2. (partaczyć) to cock up GB pot., to screw up pot. [robotę] schrzanić 3. (lekceważyć) not to give a toss posp. not to give a shit wulg. chrzanię go! sod a. bugger him! posp. chrzanię to, znajdę inną robotę! stuff it, I'll find another job! GB pot. chrzanić się 1. (cackać się) to mess about GBa. around (z czymś with sth) to bugger about a. around posp. (z czymś with sth) 2. (plątać się) to get confused a. mixed up wszystko mi się chrzani I'm all confused pochrzanić się 3. (psuć się) to turn crappy posp. pogoda się chrzani the weather's turning crappy

chrzanowy
adv. [sos] horseradish attr.

chrzciciel
m (Gpl chrzcicieli) książk. baptist rzad. Jan Chrzciciel St John the Baptist

chrzcielnica
f Relig. (baptismal) font

chrzciny
plt (G chrzcin) 1. (przyjęcie) christening party 2. pot., żart. (lanie) hiding pot. sprawić komuś chrzciny to give sb a hiding

chrzcić
impf (chrzczę, chrzcisz) vt 1. Relig. to baptize, to christen kiedy chrzcicie córkę? when are you going to have your daughter christened? ochrzcić 2. przen. (nadawać nazwę) to christen, to name [statek] ochrzcić 3. pot., żart. (rozcieńczać wodą) to water down [wino, mleko] ochrzcić chrzcić się Relig. to be baptized ochrzcić się

chrzczony
pp chrzcić adv. 1. Relig. [dziecko, osoba] baptized, christened 2. żart. [piwo, mleko] watered down

chrzest
m (G chrztu) 1. Relig. baptism C/U, christening C/U świadectwo a. metryka chrztu baptism certificate udzielić chrztu to administer baptism trzymać a. podawać dziecko do chrztu to present an infant for baptism ubranko do chrztu a christening robe/dress przyjąć chrzest [naród] to accept Christianity a. the Cross 2. przen. baptism (statku) christening chrzest bojowy a baptism of fire (czyjś) chrzest morski sb's first taste of the sea chrzest równikowy jocular ceremony performed on ship for those crossing the equator for the first time

chrzestny
Relig. adv. [imię] Christian, baptismal [obrzęd] baptismal (czyjaś) córka chrzestna sb's goddaughter (czyjaś) matka chrzestna sb's godmother a. sponsor (czyjś) ojciec chrzestny sb's godfather a. sponsor (czyiś) rodzice chrzestni sb's godparents (czyjś) syn chrzestny sb's godson m pot. godfather prosili mnie na chrzestnego they asked me to be godfather chrzestna f pot. godmother chrzestni plt pot. godparents

chrześcijanin
m, chrześcijanka f (Gpl chrześcijan, chrześcijanek) Relig. Christian być dobrym chrześcijaninem to be a good Christian

chrześcijański
adv. Relig. [wartości, filozofia, pogrzeb] Christian kościoły chrześcijańskie Christian Churches wiara chrześcijańska the Christian faith, Christianity świat chrześcijański the Christian world postępować po chrześcijańsku to act like a Christian

chrześcijaństwo
n sgt 1. (religia) Christianity 2. (chrześcijanie) the Christian world Christendom przest.

chrześniaczka
chrześnica f pot. goddaughter

chrześniak
m pot. godson

chrząknięcie
sv chrząknąć n 1. (charknięcie) act of hawking (dla przyciągnięcia uwagi) slight cough, hem (z zakłopotania, niezdecydowania) slight cough, hum 2. (świni) grunt, oink

chrząknąć
pf - chrząk|ać impf (chrząknęła, chrząknęli - chrząkam) vi 1. [osoba] (charkać) to hawk, to clear one's throat (dla przyciągnięcia uwagi) to (give a slight) cough to hem przest. (z zakłopotania, niezdecydowania) to hum and haw 2. [świnia] to grunt, to oink

chrząstka
f Anat. 1. sgt (tkanka) cartilage 2. (narząd) cartilage chrząstka nosa/ucha nasal/ear cartilage chrząstki stawowe joint cartilages 3. (w mięsie) gristle chrząstka nalewkowa Anat. arytenoid cartilage chrząstka tarczowata Anat. thyroid cartilage

chrząstkowaty
adv. 1. (podobny do chrząstki) gristly 2. (mający wystającą chrząstkę) [nos, ucho] cartilaginous

chrząstkowy
adv. Anat. [część ucha, połączenie kości] cartilaginous chondral spec.

chrząstkozrost
m (G chrząstkozrostu) Anat. synchondrosis

chrząszcz
m (chrząszczyk dem.) beetle, cockchafer chrząszcze plt Coleoptera pl

chrzęst
m (G chrzęstu) (żwiru, piasku, łamanych gałęzi, suchej trawy) crunch(ing) U (kluczy uderzających o siebie) jangle U, jangling U (zbroi) clang(ing) U, clank(ing) U (czołgu) clank(ing) U, rattle U (klucza w zamku) grating U, grinding U

chrzęstniak
m Med. chondroma

chrzęstny
adv. Anat. cartilaginous, cartilage attr.

chrzęstnąć
chrzę|snąć pf - chrzę|ścić impf (chrzęs(t)nęła, chrzęs(t)nęli - chrzęszczę) vi [żwir, szkło, śnieg] to crunch [mechanizm] to grind [kości] to grate, to crunch żwir chrzęścił pod nogami the gravel crunched underfoot rycerska zbroja chrzęstnęła the knight's armour made a clanking a. clanging sound

chuch
m (G chuchu) pot. 1. (wydech) puff, breath 2. (ciężki, kwaśny) (bad) breath U masz taki przepity chuch your breath reeks of drink

chuchać
1. impf chuchnąć 2. impf vi pot., przen. (troszczyć się) to lavish care (and attention) (na kogoś/coś on sb/sth) chuchać na kwiaty w ogródku to lavish attention on the flowers in the garden Anna chucha na dzieci, a one i tak chorują Anna lavishes so much care on the children, but they still fall ill chuchała na swojego jedynaka she pampered a. mollycoddled her only son brat chucha na swój nowy samochód/swoje nowe mieszkanie my brother's extremely fussy about his new car/flat

chuchnąć
pf - chuch|ać1 impf (chuchnęła, chuchnęli - chucham) vi to breathe chuchać na okulary/zamarzniętą szybę to breathe on one's glasses/on a frozen windowpane chuchnęła w zgrabiałe dłonie she blew a. breathed on her numb hands ty coś piłeś! chuchnij! you've been drinking - breathe out! chuchnąć komuś w twarz to breathe in(to) sb's face nie chuchaj mi prosto w twarz! don't breathe right into my face like that! chuchnął okropnym, tytoniowym oddechem he breathed out these awful tobacco fumes

chuchro
n (chucherko dem.) pot. weakling, frail individual

chuchrowato
adv. pot. [wyglądać] frail adv., puny adv.

chuchrowaty
adv. pot. frail(-looking), puny

chuderlak
m (Npl chuderlacy a. chuderlaki) pot. weed pot., pejor. scrag pejor.

chuderlawość
f sgt scrawniness

chuderlawy
adv. [osoba, zwierzę] scrawny, scraggy

chudeusz
m (Gpl chudeuszy a. chudeuszów) pot., żart. bag of bones pot.

chudnąć
impf (chudł a. chudnął, chudła, chudli) vi 1. [osoba, zwierzę] to lose weight, to grow thin chudnąć w zastraszającym tempie to lose weight at an alarming rate chudła z dnia na dzień she became a. grew thinner by the day zaczął chudnąć z (powodu) niedojadania he began to grow thinner from undernourishment schudnąć 2. przen. [zapasy] to get lower, to dwindle [dochód] to shrink mój portfel chudnie I'm more and more out of pocket

chudo
adv. grad. 1. (szczupło) [wyglądać] thin adv. 2. przen. [żyć, jeść] frugally, meagrely GB, meagerly US u nas chudo z pieniędzmi we're hard-pressed for money 3. (bez tłuszczu) [gotować] without fat jadać chudo to eat food without fat

chudoba
f przest. (dobytek) (modest) belongings (gospodarstwo) smallholding całą swoją chudobę mógł zmieścić w jednej walizce he could pack all his worldly possessions in one suitcase

chudopachołek
m (Npl chudopachołki a. chudopachołkowie) 1. pot., żart. (biedak) peasant pot. pleb zw. pl pot., pejor. 2. daw. (ubogi szlachcic) impoverished nobleman

chudość
f sgt 1. (osoby, rąk, książki) thinness człowiek przeraźliwej chudości a terribly thin person 2. przen. (posiłków) frugality, meagreness GB, meagerness US

chudy
adv. grad. 1. (szczupły, cienki) [osoba, ręka, nos] thin [książka] slim chudy jak patyk a. tyka a. szczapa (as) thin as a rake chuda szkapa a skinny jade 2. przen. (nieobfity) [zbiory] lean [racje] meagre GB, meager US [posiłek] frugal 3. przen. (biedny) [dobytek] modest, meagre GB, meager US chude lata lean years chudy literat a penniless writer chudy rok a lean year u nas chuda kiesa we've hardly got two pennies to rub together 4. (nietłusty) [mięso] lean [ser] low-fat chude mleko skimmed a. low-fat milk 5. (nieurodzajny) [gleba, ziemia] barren 6. (ubogi w składniki) [glina, węgiel, pasza] poor(-quality) m thin man chuda f thin woman nim tłusty schudnie, chudego diabli wezmą przysł. before the fat man gets thin, the thin man will die

chudzielec
m pot. skinny person pot. scrag pejor. (wysoki) beanpole pot.

chudzina
m, f pot. 1. (osoba, zwierzę) skeleton starveling przest. 2. przen. (nieborak) poor thing

chudziutki
adv. dem. 1. [dziewczyna, ręka] slim, slender [staruszek] slight, slightly built 2. [mięso, szynka] lean

chuj
m pers. obraźl. (osoba) prick wulg., fucker wulg. ten chuj złamany jeszcze mnie popamięta! that fucking prick a. cunt won't forget me in a hurry! wulg. m inanim. (A chuja) (penis) prick wulg., cock wulg. inter. fuck (it)! wulg. chuj ci w dupę wulg. fuck you wulg. po chuja a. na chuj ci to? wulg. what the fuck do you need that for? wulg. to jest chuja warte wulg. it's not worth a fuck wulg.

chujowo
adv. wulg. [czuć się] fucking awful adv.wulg., really shitty adv.wulg. [traktować kogoś] like shit wulg. chujowo jest, żadnej pracy ani perspektyw it's fucking hopeless, no work and no propects

chujowy
adv. wulg. [żarcie, impreza, marynarka, telewizor] shitty wulg., fucking awful wulg.

chuligan
m, chuliganka f (Npl chuligani a. chuligany, chuliganki) pejor. hooligan, hoodlum

chuliganeria
f sgt (GD chuliganerii) pejor. (chuligani) hooligans, hoodlums (zachowanie) hooliganism

chuliganić
impf vi pejor. to act like a hooligan rzucił szkołę i zaczął chuliganić he left school and started making a name for himself as a hooligan chuliganić po pijanemu to act like a hooligan when drunk

chuligański
adv. pejor. loutish chuligańska młodzież young hooligans chuligańskie wybryki acts of hooliganism a. vandalism zachowywać się po chuligańsku to behave like a hooligan

chuligaństwo
n sgt hooliganism

chusta
f scarf (większa) shawl (na głowę) headscarf chusta harcerska scout scarf chusta trójkątna Med. sling

chusteczka
f dem. 1. (do użytku osobistego) chusteczka (do nosa) (z tkaniny) handkerchief hanky pot. (jednorazowa) tissue, paper hanky pot. chusteczka higieniczna tissue paczka/pudełko chusteczek higienicznych a packet/box of tissues wycierać nos chusteczką a. w chusteczkę to wipe one's nose with a handkerchief 2. (na głowę) headscarf

chustka
f scarf chustka na głowę a headscarf chustka na szyję a scarf, a neckerchief chustka do nosa a handkerchief

chuć
f (Gpl chuci) przest. sexual urge(s) folgować swoim chuciom to satisfy one's sexual urges

chuścina
f pot. tatty scarf

chwacki
adv. przest. [chłopak, żołnierz] plucky, dashing [mina] rakish

chwacko
adv. przest. boldly, dashingly wyglądać chwacko to look dashing a. bold

chwalca
m książk. eulogist książk. devotee bezkrytyczny chwalca czyjejś twórczości an uncritical devotee of sb's work

chwalebnie
adv. grad. książk. 1. (przykładnie) commendably postąpił chwalebnie, przekazując nagrodę na cele dobroczynne he behaved very commendably a. nobly, donating the award to charity 2. (zaszczytnie) gloriously polec a. zginąć chwalebnie to die a glorious death

chwalebny
adv. grad. książk. 1. (godny pochwały) [wysiłki] praiseworthy, commendable, meritorious chwalebne zachowanie commendable behaviour, laudable conduct chwalebne zamiary worthy intentions 2. (przynoszący chwałę) [śmierć, rany] glorious [czyn] of valour, meritorious

chwalipięta
m, f pot., iron. show-off pot. braggart

chwalić
impf vt 1. (oceniać dodatnio) to praise [dziecko, książkę, dzieło sztuki] chwalić czyjąś uczciwość/oszczędność to praise sb's honesty/thriftiness chwalić kogoś za fachowość/dokładność to praise sb for their professionalism/accuracy chwaliła go, że świetnie gotuje she praised his excellent cooking nauczyciel chwalił ucznia przed dyrektorem/przed całą klasą the teacher praised the pupil to the head/in front of the whole class film chwalono za dobry scenariusz the film was praised for its interesting screenplay pochwalić 2. książk. (wielbić) to praise to sing the praises of książk. [Boga, Pana, Stwórcę] chwalić się (chełpić się) to boast (czymś about sth) chwalić się swoimi pieniędzmi/znajomościami to boast about one's money/about the people one knows chwalić się swoim dorobkiem życiowym to boast about a. of one's achievements lubi chwalić się sąsiadom swoim ogrodem he likes boasting to the neighbours about his garden chwalił się kolegom, że dostał premię he boasted to his workmates about getting a bonus chwalił się przed znajomymi swoim nowym samochodem he showed off his new car to his friends nie ma się czym chwalić it's nothing to be proud of a. to boast about nie chcę się chwalić, ale to wszystko dzięki mnie I don't want to boast a. brag (about it), but this is all thanks to me nie chwaląc się without wishing to boast, with all due modesty pochwalić chwalić Boga książk. thank heavens praise be (to God) przest. chwalić sobie coś to be (very) happy with sth, to be (very) satisfied with sth chwalić sobie hotel/samochód to be (very) happy a. satisfied with the hotel/one's car chwalić sobie życie na wsi to be happy living in the country to jej się chwali książk. she deserves credit for it, it's to her credit chwali mu się przede wszystkim śmiałość, z jaką przystąpił do tematu above all he deserves credit a. praise for his bold approach to the topic cała praca już skończona? to się chwali is all the work finished? good for you nie chwal a. nie chwali się dnia przed zachodem słońca przysł. don't speak a. crow too soon, don't count your chickens (before they are hatched) przysł. wszelki duch Pana Boga chwali przest. (God) bless my soul! przest., well, I'll be blessed! przest.

chwast
1. m (G chwastu) Bot. weed zarośnięty chwastami a. chwastem overgrown with weeds wyrywać chwasty to pull up weeds, to weed chwast rybny a. rybi unwanted fish in a fish-breeding pond 2. m (G chwastu a. chwasta) przest. (kita, frędzla) tassel zdobiony chwastami tasselled

chwat
m (Npl chwaty) książk. daredevil, madcap

chwała
f sgt 1. (cześć) glory okryć się chwałą to cover oneself in a. with glory okryty chwałą covered in glory powód do chwały something to be proud of głosić chwałę dawnych bohaterów to sing the praises of former heroes śpiewać psalmy na bożą chwałę to sing psalms in praise of God chwała poległym żołnierzom in memory of the fallen chcieli nam pomóc i chwała im za to they wanted to help us and all credit to them for that 2. (chluba) pride (kogoś/czegoś of sb/sth) była chwałą swoich rodziców she was the pride of her parents przynosić komuś chwałę to do sb credit, to do credit to sb takie zachowanie wobec starszych nie przynosi ci chwały behaving like that towards your elders doesn't do you any credit chwała Boża the glory of God Bóg wziął a. powołał go/ją do swojej chwały książk. he/she has passed away a. gone to his/her final resting place książk. Bóg powołał ją do swej chwały dwa lata temu she passed away two years ago chwała Bogu glory a. praise be (to God)! thank God! pot. ku chwale Ojczyzny = for King and Country polec a. zginąć na polu chwały książk. to die on the field of battle książk. polegli na polu chwały książk., Wojsk. those who died on the field of battle książk., the glorious dead książk. przenieść się do boskiej a. wiecznej chwały książk. to go to glory

chwiać
impf (chwieję, chwiejesz, chwiali) vt to shake (czymś sth) [drzewami, stołem] to rock (czymś sth) [łodzią] wiatr chwiał masztem the wind caused the mast to sway chwiać się 1. (kołysać się) [stół, szafka, stos książek] to wobble [konstrukcja, rusztowanie] to be rickety [łódź] to rock [ząb] to be loose [płomień] to flicker, to waver chwiać się na wietrze to sway in the wind chwiać się na nogach to be unsteady on one's legs, to be shaky on one's feet chwieje mi się ząb I've got a loose tooth drabina trochę się chwieje the ladder's a bit unstable 2. przen. (słabnąć) [rząd, reżim] to be unstable, to totter [imperium] to (be on the) wane, to decline [waluta] to fluctuate jego pozycja chwiała się his position was under threat 3. przen. (wahać się) to waver to vacillate książk. chwiać się w swych postanowieniach/w swej wierze to waver in one's determination/belief

chwiejnie
1. (kołysząc się) unsteadily, shakily ruszył chwiejnie w kierunku drzwi he moved unsteadily towards the door 2. (wahając się) [postępować, zachowywać się] indecisively

chwiejność
f sgt 1. (kołysanie się) unsteadiness chwiejność (czyichś) ruchów the unsteadiness of sb's movements 2. przen. (niezdecydowanie) indecision, irresolution (niestabilność) fragility (zmienność) fickleness, changeability chwiejność charakteru irresoluteness of character chwiejność ludzkiego losu the fragility of human fate chwiejność czyichś uczuć/sądów the fickleness of sb's feelings/opinions czyjaś chwiejność polityczna sb's political wavering

chwiejny
adv. 1. (kołyszący się) [drabina] unstable, wobbly [chód] unsteady [konstrukcja, kładka] rickety, shaky [pismo, ręka] shaky [płomień] flickering, wavering iść chwiejnym krokiem to totter 2. przen. (niestabilny) fragile (niezdecydowany) wavering, irresolute chwiejna równowaga polityczna the fragile political balance jego chwiejna postawa nie budzi zaufania his indecisive attitude doesn't inspire confidence jest zbyt chwiejny, nie sprawdzi się na kierowniczym stanowisku he's not decisive enough for a managerial post być chwiejnym w swych postanowieniach to waver in one's resolve, to vacillate

chwila
f 1. (moment) moment, instant dogodna/odpowiednia chwila a suitable/an appropriate moment chwila prawdy the moment of truth chwila wytchnienia a breather pot. robić coś bez chwili wytchnienia to do sth without a moment's rest co chwila every now and then a. again lada chwila any moment a. minute (now) poczekaj, on przyjdzie lada chwila hang on, he'll be here any minute chwilę temu a. przed chwilą just now, a minute ago dobrą chwilę for a good few seconds a. minutes przyglądał mi się dobrą chwilę he sized me up for a good few seconds na chwilę for a moment a. second zatrzymać się na chwilę to stop for a moment a. second po chwili after a bit a. while a. minute zasnął po chwili after a bit a. while he fell asleep przez chwilę for a moment nawet przez chwilę nie myślałem, że. I didn't think for a a. one moment that. od tej chwili (od teraz) from this moment on (od kiedyś) from that time on od tej chwili masz się do mnie nie odzywać from this moment on I don't want you talking to me obraził się i od tej chwili nie rozmawiamy ze sobą he took offence, and from that time on we haven't spoken to each other w chwili słabości in a moment of weakness w jednej chwili in a flash zdecydowała się w jednej chwili she decided in a flash w każdej a. dowolnej chwili (at) any time a. moment w ostatniej chwili at the last moment a. minute dotarłam na dworzec w ostatniej chwili I got to the station at the last moment w ostatniej chwili zmieniła zdanie she changed her mind at the last moment został powiadomiony o terminie spotkania niemal w ostatniej chwili he was informed of the date of the meeting at the last possible moment zawsze pakujesz (się) w ostatniej chwili you always leave your packing to the last minute wiadomość z ostatniej chwili some last-minute news w tej chwili (w tym momencie) at the moment (obecnie) at present (natychmiast) this instant, at once w tej chwili nie mogę I can't at the moment chodź tu(taj) w tej chwili! come here this instant! nie w tej chwili! not now! w tej samej chwili at that very moment a. instant za chwilę in a minute a. moment wrócę za chwilę I'll be back in a minute a. moment pod wpływem chwili on the spur of the moment z każdą chwilą (with) every moment, by the minute z każdą chwilą czuła się gorzej she felt worse every minute nadeszła krytyczna chwila the critical moment had arrived 2. zw. pl (okres, pora) time(s) dobre/szczęśliwe chwile good/happy times ciężkie a. trudne chwile difficult times a. moments wolne chwile free time chwile milczenia/zwątpienia/szczęścia/grozy moments of silence/doubt/bliss/terror w takich chwilach at times like this żyć w przełomowej a. epokowej chwili to live at a turning point in history chwilami adv. at times, now and then chwilami bywa bardzo denerwujący he can be really irritating at times

chwileczka
f dem. second to potrwa tylko chwileczkę it'll only take a second chwileczkę inter. 1. (stop) just a minute! chwileczkę! jeszcze nie skończyłem just a minute, I haven't finished yet! chwileczkę! nie odpowiedział pan na pytanie hold on (a minute), you haven't answered the question! zaraz, chwileczkę! minutę temu mówiłaś zupełnie co innego wait a minute, just now you were saying something completely different! 2. (za moment) one second!, just a minute! chwileczkę, już idę one second, I'm just coming zaraz, chwileczkę okay, just (give me) a minute

chwilka
f dem. moment, second wrócę za chwilkę I'll only be a second

chwilowo
1. (tymczasowo) temporarily 2. (przez chwilę, na chwilę) [wypogodzić się, zapomnieć] for a moment 3. (w tej chwili) [zajęty] at the moment, for the moment

chwilowość
f sgt temporariness, temporary nature chwilowość sytuacji the temporary nature of a situation chwilowość wrażenia/uczucia the fleeting nature of an impression/a feeling

chwilowy
adv. 1. (trwający chwilę) [wahanie, opóźnienie, cisza, uczucie] momentary chwilowa dekoncentracja a momentary lapse of concentration chwilowy nastrój a passing mood chwilowy postój a short stop chwilowe pragnienie/wrażenie a fleeting desire/impression chwilowa przerwa a short break 2. (tymczasowy) [zatrudnienie, ulga, poprawa, brak] temporary

chwycić
pf - chwy|tać impf vt 1. (złapać) to get hold of, to take hold of (bardziej zdecydowanie) to catch hold of, to grab (hold of) [torbę, talerz, krzesło, dziecko, zwierzę] to catch [piłkę, jabłko] to seize, to grasp [nóż, szablę] [dźwig] to pick up [kontener] chwytać piłkę obiema rękami a. w obie ręce to catch a ball with a. in both hands chwytać (za) czapkę/kij to grab one's cap/a stick chwycić za klamkę to grab the door handle chwytać linę to catch a. grab (at) a rope chwycić rzucony cukierek to catch a sweet chwycić kogoś za włosy/kark to grab sb by the hair/(the scruff of) the neck chwycić kogoś za kołnierz/płaszcz to grab (hold of) a. get hold of sb by the collar/ to grab (hold of) sb's coat chwycić kogoś za rękę to grip sb's hand, to grasp sb by the hand chwycić kogoś za ramię to grip sb's arm, to seize sb by the arm chwycić kogoś w objęcia to grasp a. clasp sb in an embrace pies chwycił go za nogawkę spodni the dog caught his trouser leg in its teeth 2. (wędką, pułapką, sidłem) to catch [rybę, zwierzę, motyla] chwytać ryby siecią/w sieć to catch fish with/in a net chwytać konia na lasso to lasso a. rope a horse 3. (spinać) to pin up [brzegi sukni] 4. przen. (postrzegać) to catch [dźwięki, spojrzenia] chwytać uchem coś to catch the sound of sth chwycić coś kątem oka to catch sth out of the corner of one's eye chwycić zapach czegoś w nozdrza (o zwierzęciu) to catch the smell of sth 5. przen. (pojmować) to grasp to get pot. chwycić żart to get a joke chwytać, o co komuś chodzi to get what sb means chwytać coś w lot to grasp sth immediately to catch on (to sth) at once a. immediately pot. chwytać rytm tańca to pick up the rhythm of a dance 6. przen. (zauważać) to catch chwycić kogoś na czymś to catch sb doing sth 7. (przyciągać) [dywan, zasłony] to pick up, to attract [kurz] 8. przen. (ogarniać, opanowywać) chwyta go dolegliwość he is coming down with an illness chwytały go bóle/konwulsje he was gripped by pain/seized by convulsions chyba chwyta mnie grypa I think I'm coming down with a. I'm getting the flu chwycił go kaszel he had a coughing fit chwyciły ją dreszcze she started shivering kobietę w ciąży często chwytają mdłości pregnant women often suffer from bouts of sickness mojego kota chwyciła jakaś choroba my cat has caught a. picked up some disease chwyta go sen he feels sleepy położył się do łóżka i od razu chwycił go sen as soon as he got into bed he fell asleep a. he was overcome by sleep książk. chwyta ją żal/wzruszenie she's overcome with sorrow/emotion gdy mróz chwyta, na ulicach robi się ślisko when it's frosty a. there's a frost the streets become slippery w lutym chwyta zwykle kilkunastostopniowy mróz in February the temperature usually falls to 10 or 15 degrees below zero vi 1. przen. (przywrzeć) [farba, emulsja, barwnik] to take [klej] to set, to stick [taśma klejąca] to stick [cement] to set poczekaj, aż klej chwyci wait until the glue sets ten klej nie chwyta metalu this glue doesn't stick to a. adhere to metal farba nie chwyciła the dye didn't take 2. pot., przen. (zyskać uznanie) [idea, pomysł, moda, reklama] to catch on pot. [towar, film] to take off pot. [propozycja] to be accepted idea rządu koalicyjnego nie chwyciła the idea of a coalition government fell through a. didn't take off chwycić się - chwytać się 1. (siebie samego) to clutch, to grasp chwytać się za głowę z bólu to clutch one's head in pain chwytać się za bolącą nogę to grasp a. clutch an aching leg chwytać się pod boki ze śmiechu to clutch one's sides laughing, to hold one's sides with laughter 2. (jeden drugiego) to grasp one another, to hold one another chwytać się za ręce to take hold of a. clasp one another's hands 3. (dla utrzymania równowagi) to hold on to, to cling to [mebli, poręczy, płotu, gałęzi] chwycił się stołu, żeby nie upaść he caught hold of the table so as not to fall 4. (dać się złapać) [ryba, zwierzę] to be caught 5. przen. (robić wszystko) to try (out), to resort to chwytać się różnych pomysłów to try (out) different ideas chwytać się różnych sposobów to resort to various methods a. means chwytać się różnych zajęć to take on a. up various activities chwytać się myśli/nadziei to cling to a. hold on to an idea/a hope prezydent chwycił się pomocy wojska the president turned to the army for help 6. pot. (spostrzegać w sobie) to catch oneself (na czymś doing sth) chwytać się na myślach o śmierci to catch oneself thinking about death chwycić byka za rogi to take the bull by the horns chwycić wiatr Myślis. [pies] to catch the scent, to get the scent Żegl. to catch the wind chwytać oddech a. powietrze to gasp (for breath), to catch one's breath ranny z ledwością chwytał powietrze the injured man could hardly catch his breath chwytać kogoś za słowa a. słówka to pick sb up on every word (they say) nie chwytaj mnie za słowa, tylko uważnie mnie wysłuchaj just listen to what I'm saying and stop picking me up on every word chwytać coś na gorąco pot. (w mediach) to cover sth as it happens, to be where the action is pot. dobry reporter powinien chwytać życie na gorąco a good reporter should always be there on the spot chwytać na gorąco relacje świadków to get eyewitness reports on the spot a. at the scene chwycić za broń/pióro/pędzel to take up arms/writing/painting chwytać kogoś za gardło [emocje] to bring a lump to sb's throat chwytać kogoś za serce a. duszę [słowa, widok] to pull a. tug at sb's heartstrings chwytać kogoś za serce [osoba] to play on sb's heartstrings żadne choroby się go nie chwytają he's totally immune to illness nie chwytają się go żadne nasze tłumaczenia none of our explanations seem to (be) get(ting) through to him tonący brzytwy się chwyta przysł. a drowning man will clutch at a straw przysł.

chwyt
m (G chwytu) 1. (chwycenie, złapanie) grip(ping), grasp(ing) (piłki) catch silny chwyt a strong grip 2. (sposób chwytania) (rakiety, rakietki) grip 3. Sport (w zapasach, judo) hold (we wspinaczce) handhold 4. (fortel) trick, dodge (środek) device tani chwyt a cheap a. dirty trick chwyt reklamowy a sales gimmick chwyt literacki/stylistyczny a literary/stylistic device wszystkie chwyty (są) dozwolone no holds barred 5. (na instrumencie) fingering 6. Włók. feel, touch chwyt pistoletowy Wojsk. pistol grip chwyt powietrza Lotn., Techn. air scoop chwyty bronią Wojsk. the manual of arms

chwytak
m Techn. (część urządzenia) grip(per) (część dźwigu, żurawia, koparki) grab (w kamerze, projektorze) sprocket wheel

chwytakowy
adv. Techn. [dźwig, koparka] grab attr.

chwytliwość
f sgt 1. (palców, dłoni, rąk) quickness 2. przen. (umysłu) quickness, sharpness 3. przen. (hasła, sloganu) catchiness, catchy quality

chwytliwy
adv. grad. 1. [palce, ucho] quick 2. [umysł] quick [pamięć] receptive 3. [hasło, slogan, melodia] catchy

chwytność
f sgt grip, gripping capacity (czegoś of sth) faktura poprawiająca chwytność rękawic a texture improving the grip of the gloves chwytność kończyn Biol. prehensility

chwytny
adv. 1. [kończyna, ogon] prehensile 2. przen. [umysł] quick

chyba
part. 1. (przypuszczenie) on chyba teraz śpi I think he's sleeping at the moment chyba wreszcie doszliśmy do porozumienia it seems we've finally reached an agreement miał chyba ze sto lat he looked as if he were a hundred chyba tutaj zostawiłem klucze I think I left my keys here chybabym tego dłużej nie wytrzymał I don't think I could bear it any longer chyba tylko głupiec mógłby to zrobić only a fool could do (a thing like) that chyba tak/nie I think so/I don't think so 2. (emfatyczne) surely chyba w to nie wierzysz! surely you don't believe that! chyba żartujesz! you must be joking!, you're joking, of course! chyba że/żeby conj. unless wieczorami nie wychodzę z domu, chyba że muszę I don't go out at night, unless I have to naprawię to jutro, chyba żebym miał gości I'll repair it tomorrow, unless I have visitors

chybcik
m pot. zrobić coś na chybcika (szybko) to do sth quickly (niedbale) to do sth in a slapdash manner tylko coś zjem na chybcika i idziemy I'll just eat something quickly and we'll be going na chybcika skręcony stół/regał a shoddily-made table/shelf, a table/shelf that is shoddily put together zrobić coś chybcikiem to do sth sharp(ly) nie chciał się z nimi spotkać, więc chybcikiem wyszedł he didn't want to see them, so he nipped out sharp pot.

chybiony
adv. 1. (nieudany) [wysiłek] fruitless, vain [praca] pointless to a. of no avail książk. [uwaga, porównanie] inept, inappropriate [plan, pomysł] abortive [decyzja] unwise, poor ten film jest całkowicie chybiony the films a complete disaster to chybiony pomysł the idea is pointless 2. (niecelny) chybiony strzał a. rzut a miss

chybić
pf - chybi|ać impf vi to miss strzelił do niego, ale chybił he shot at him, but missed chybić celu to miss the target kilka razy z rzędu chybiłem celu I missed the target several times in a row kula chybiła celu o włos the bullet missed the target by a hair's breadth chybiać celu przen. to miss a. fall wide of the mark, to be off target cały mój zamysł chybiłby celu, gdyby nie twoja pomoc my entire plan would have been off target, if it hadn't been for your help ani chybi książk. for certain awans go za to czeka ani chybi he's bound a. sure to be promoted for that ani chybi jest to jakiś znak it has to be some kind of sign na chybił trafił at random

chybki
adv. przest. 1. (szybki) [jeleń, młodzieniec, ruchy] agile, swift 2. (chybotliwy) [kładka] unsteady, shaky

chybko
adv. przest. [uciekać] agilely, swiftly

chybkość
f sgt przest. agility

chybot
m (G chybotu) (stołu) wobbling (statku) sway(ing) (igły kompasu) swing(ing)

chybotać
impf (chyboczę) vt książk. to shake [drzewem, samolotem] to rock [łodzią] zachybotać vi [żyrandol] to swing [mostek] to sway [konstrukcja, drzewo] to shake, to sway [łódź] to rock [płomień] to flicker, to waver bielizna chybotała na sznurze the washing swayed on the line zachybotać chybotać się [żyrandol] to swing [mostek] to sway [konstrukcja, drzewo] to shake [łódź] to rock [płomień] to flicker, to waver huśtawka chybocze się the swing is wobbly a. wobbling chybotała się z osłabienia she was swaying from weakness zachybotać się

chybotliwie
adv. grad. unsteadily

chybotliwy
adv. grad. [drabina, mostek] shaky, wobbly [stół] rickety, wobbly [cień, płomień, światło] flickering

chylić
impf vt to bow [głowę] to bend (down) [gałęzie] wiatr chylił łódź na bok the wind pushed the boat to one side pochylić przechylić chylić się 1. (zginać się) [drzewa] to bend (down) [chata] to lean over gałęzie chyliły się pod ciężarem owoców the branches bowed down under the weight of the fruit chylić się w ukłonach to bow 2. książk., przen. (kończyć się) to decline chylić się ku końcowi to come to an end chylić się ku upadkowi to be on the decline gospodarstwo chyliło się ku upadkowi the farm was falling into ruin dzień chyli się ku zachodowi the day is drawing to a close 3. książk., przen. (skłaniać się) to tip zwycięstwo a. szala zwycięstwa chyli się na naszą/ich stronę the scales of victory are tipping a. are tipped in our/their favour przechylić się

chytrość
f sgt 1. (przebiegłość) craftiness, cunning(ness) 2. pot., pejor. (chciwość) greed, cupidity

chytrus
m, chytruska f (Npl chytrusy a. chytrusi) pot., pejor. 1. (cwany) sly one cunning so-and-so pot. a to chytrus! that sly old devil! 2. (chciwiec) greedy so-and-so pot. (skąpiec) stinge pot. miser nie bądź taka chytruska! don't be such a stinge!

chytrusek
m (Npl chytruski) pot., pieszcz. (little) slyboots pot., (old) slyboots pot. lisek chytrusek sly little fox

chytry
adv. grad. 1. (przebiegły) [człowiek] wily, sly [spojrzenie, uśmiech] sly [wybieg, sztuczka] cunning chytry jak lis a. wąż (as) sly a. cunning as a fox 2. pot., żart. (pomysłowy) crafty, artful chytre urządzenie an ingenious device 3. pot., pejor. (chciwy) stingy pot. mean chytry na pieniądze mean with money

chytrze
adv. grad. 1. (przebiegle) slyly 2. pot., żart. (pomysłowo) craftily, artfully

chytrzyć
impf (chytrzę, chytrzysz, chytrz a. chytrzyj) vi pejor. 1. (postępować podstępnie) to scheme pejor. to cheat jak zawsze chytrzył i kręcił as always he was cheating and lying 2. (być skąpym) to be stingy pot. chytrzyć na czymś to be stingy with sth

chyłkiem
1. (ukradkiem) stealthily wymknąć się chyłkiem z przyjęcia to sneak away from a. out of a party zakraść się chyłkiem do budynku to creep stealthily into a building, to sneak into a building 2. (potajemnie) quietly on the quiet pot. chyłkiem wycofać się ze sprawy to withdraw quietly from an affair

chyżo
adv. książk. [biec, uciekać] swiftly

chyżość
f sgt książk. swiftness

chyży
adv. książk. [chart, ptak, galop, kroki, łódź] swift

chód
m (G chodu) 1. (sposób chodzenia) gait, walk chód konia a horse's gait mieć ciężki/lekki chód to have a light/heavy step poznałam go po chodzie I recognized him by his walk 2. Sport race walking chód na 20 kilometrów a 20-kilometre walking race 3. Gry move 4. sgt (zegarka) movement (być) na chodzie pot. [urządzenie] (to be) in working a. running order [osoba] to be in good form dziadek jest jeszcze na chodzie Grandad is still alive and well a. alive and kicking pot. kupił ciężarówkę, starą, ale na chodzie he bought a truck which was old but still in running order trzymać motor na chodzie to keep the engine running chody plt 1. pot. (dojście) connections mieć chody w ministerstwie to have connections at the ministry musiałem użyć swoich chodów, żeby mi wydano wizę I had to use my connections to get a visa 2. Myślis. (przejścia) runs podziemne chody kreta moles runs 3. Myślis. legs of a hunting dog chodu inter. pot. run for it! złapał czapkę i chodu za drzwi he grabbed his hat and ran for it pot. mieć długie chody pot. to take long strides

chór
m (G chóru) 1. (zespół) choir, chorus chór męski/żeński/chłopięcy/mieszany a male/female/boys'/mixed choir chór szkolny/kościelny/amatorski a school/church/amateur choir 2. (śpiew) choral singing (utwór) choral piece a. work, chorus 3. przen. (dźwięków, głosów) chorus chór ptaków/syren fabrycznych a chorus of birds/factory sirens mówić/odpowiadać chórem to speak/answer in chorus, to chorus 4. Archit. (galeria w kościele) organ gallery 5. (prezbiterium) chancel, choir 6. Archit. (galeria dla orkiestry) gallery 7. Antycz. chorus 8. (instrumentów) chorus chór a capella Muz. a cappella choir chór gregoriański Gregorian choir chóry anielskie Relig. heavenly a. angelic host(s), host(s) of heaven

chóralnie
1. Muz. chorally 2. przen. (zbiorowo) in unison, in chorus odpowiadać chóralnie to answer in unison a. chorus

chóralny
adv. 1. [pieśń, zespół] choral 2. przen. (zbiorowy) [śmiech, wrzask] general

chórek
m dem. (G chórku) 1. (zespół) choir, chorus 2. (utwór) chorus chórek na trzy głosy a chorus for three voices 3. Archit. (galeria w kościele) organ gallery 4. Archit. (galeria dla orkiestry) gallery

chórzysta
m, chórzystka f choir a. chorus singer, chorister

chów
m sgt (G chowu) Roln. (bydła, drobiu) breeding chów ptaków aviculture czy to krowa własnego chowu? did you breed this cow yourself? domowego chowu (prymitywny) primitive angielszczyzna domowego chowu primitive English swojskiego a. swego chowu (nieogładzony) rough and ready

chędogi
adv. przest., książk. (schludny) tidy, neat (czysty) clean(ly)

chędogo
adv. przest. [ubrać się] neatly [wyglądać] neat adv., tidy adv.

chędożyć
impf vt 1. przest. [osoba] to tidy (up), to clean (up) [ubranie, izbę, obejście] [ptak] to preen [pióra] 2. euf. (mieć stosunki płciowe z kobietą) to knock (off) pot., euf., to poke pot., euf. [żonę, gosposię] chędożył swoją babę codziennie he was knocking off his old woman every day

chętka
f pot. itch pot. urge mieć chętkę coś zrobić to be itching to do sth mieć chętkę na coś to fancy sth [lody, czekoladę] naszła ją chętka, żeby uciec she felt the a. an urge to run away przyszła mi chętka potańczyć I suddenly felt like dancing

chętnie
adv. grad. readily, gladly chętnie się uczy/pracuje s/he likes a. enjoys studying/work chętnie ci pomogę, ale teraz jestem zajęta I'll be glad to help you, but I'm busy right now chętnie się z tobą przejdę I'd be glad to take a walk with you inter. with pleasure "może wpadniesz jutro?" - "bardzo chętnie" 'perhaps you could drop in tomorrow?' - 'yes, I'd be glad to' "kawy?" - "chętnie" 'coffee?' - 'I'd love some'

chętny
adv. grad. 1. (ochoczy, skory) willing, eager (do czegoś to do sth) chętny uczeń a keen pupil chętny do pomocy/pracy willing to help/work 2. przest. (życzliwy) well-disposed, kind (komuś/czemuś to a. towards sb/sth) słuchać (czegoś) chętnym uchem a. dawać (czemuś) chętne ucho to drink sth in m (kandydat) applicant (reflektant) prospective buyer chętnych do pracy nie brak there's no shortage of people looking for work szukam chętnych na wycieczkę I'm looking for people to go on a trip czy są chętni? is anyone interested? nie ma chętnych nobody's interested

chęć
f (Gpl chęci) 1. (ochota) willingness U, readiness U (do czegoś to do sth) (wola) will U (do czegoś to do sth) (pragnienie) desire C/U (czegoś for sth) urge (czegoś to do sth) (nagła) impulse (do czegoś to do sth) chęć zwrócenia na siebie uwagi a desire to attract attention (to oneself) dogadzać czyimś chęciom to satify sb's desires a. whims mieć chęć na lody/kurczaka/pizzę to feel like some ice cream/chicken/pizza nie mam chęci na spacer I don't feel like a walk mieć chęć zrobić coś to feel like doing sth nabrać chęci na coś to have the urge to do sth z początku nie chciała tańczyć, ale potem nabrała chęci at first she didn't want to dance, but then she got into the mood odebrać komuś chęć to put sb off (doing) sth pałać/płonąć chęcią to have a burning desire (to do sth) stracić chęć do życia to lose the will to live brak mu/jej chęci do życia hes/shes tired of living z (miłą) chęcią (most) gladly zrobię to z miłą chęcią I shall be (very) glad to (do that) z największą chęcią with the greatest of pleasure 2. zw. pl (zamiary) intentions mimo najszczerszych (jego) chęci despite his best intentions zrobić coś w dobrej chęci to do sth in good faith zrobić coś z własnej chęci to do sth of one's own volition nie było w tym złej chęci it wasn't deliberate dobrymi chęciami piekło (jest) wybrukowane przysł. the road to hell is paved with good intentions przysł.

chłam
m sgt (G chłamu) pot., pejor. (filmowy, literacki, muzyczny) trash (tandeta) gimcracks pl pejor. junk pot., pejor. wśród tego chłamu zdarza się czasami jakiś wartościowy przedmiot sometimes you can pick up something valuable among all the trash

chłeptać
impf (chłepczę a. chłepcę) vt [zwierzę] to lap (up) [mleko, wodę] [osoba] to gulp (down) [zupę] pies chłeptał wodę z miski the dog lapped up the water from the bowl wychłeptać

chłodek
m (G chłodku) pot. (miły, poranny) coolness U jest przyjemny chłodek it's nice and cool powiało chłodkiem there was a cool breeze

chłodnia
f (Gpl chłodni) (pomieszczenie) cold store, freezer (pojazd) wagon chłodnia a refrigerator wagon a. van, a refrigerator car US statek/samochód chłodnia a refrigerator ship/truck chłodnia kominowa cooling tower chłodnia szafkowa refrigerator, cooler US

chłodnica
f 1. Aut. radiator wymienić wodę w chłodnicy to change the water in the radiator 2. Fiz. radiator

chłodniczy
adv. [aparat] cooling [technika] cold storage attr. [pomieszczenie] cold, refrigeration attr. [przemysł] refrigerating jaja/mięso chłodnicze cold storage eggs/meat lada chłodnicza cold/cool shelf

chłodnik
m pers. środ., Techn. refrigeration engineer m inanim. 1. Kulin. a vegetable or fruit soup prepared with sour cream and served cold 2. Techn. cooler

chłodno
adv. grad. 1. cool, chilly w mieszkaniu było chłodno it was cool a. chilly in the flat przez cały tydzień było chłodno i deszczowo it was wet and chilly the whole week zrobiło mi się chłodno I felt a. got chilly chłodno mi w nogi my feet are cold pod wieczór zrobiło się chłodniej it got cooler a. chillier in the evening 2. przen. (ozięble) coldly, coolly (z opanowaniem) coolly, calmly potraktować kogoś chłodno to treat sb coolly, to give sb the cold shoulder krytycy chłodno przyjęli jego nowy film the critics gave his new film a cool reception przywitać kogoś chłodno to give sb a cold welcome zachowywać się chłodno wobec kogoś to be cool towards sb robić coś na chłodno to do sth calmly muszę się na chłodno zastanowić nad tą propozycją I have to step back and consider the offer calmly starał się na chłodno ocenić swoje szanse he tried to evaluate his chances objectively a. dispassionately chłodno, głodno i do domu daleko przysł. = I'm cold, hungry and a long way from home

chłodny
adv. grad. 1. (nieco zimny) cool, chilly (rześki) fresh chłodne noce/poranki/dni cool a. chilly nights/mornings/days chłodny wiatr od północy a cool a. chilly wind from the north chłodne i wilgotne powietrze cold damp air mieć chłodne ręce/stopy to have cold hands/feet z przyjemnością zanurzyła się w chłodnej wodzie she immersed herself in the nice cool water 2. przen. (nieprzyjazny) cool, cold (opanowany) cool, dispassionate chłodny uśmiech/ton/wzrok a cool a. cold smile/tone/look chłodne powitanie a cool a. cold a. chilly welcome a. reception chłodne słowa cool a. cold words zawsze był dla mnie chłodny he's always been rather cool towards me była chłodna i wyniosła she was cool and condescending od tamtej sprzeczki nasze stosunki są chłodne since our last quarrel relations between us have been rather cool poddać coś chłodnej analizie to analyse something dispassionately starała się spojrzeć na to, co się wydarzyło, chłodnym okiem she tried to view what had happened with a cool, dispassionate a. detached eye 3. przen. [odcień] cool, cold chłodny blask srebra the cool sheen of silver chłodne światło księżyca the cold a. cool light of the moon chłodne kolory a. barwy cool colours

chłodziarka
f 1. Handl. refrigerator, cooler US przechowywać żywność w chłodziarce to keep food in a refrigerator 2. Handl., Przem. refrigerating machine a. unit, chiller chłodziarka do mleka a milk cooler a. chiller chłodziarka sprężarkowa Techn. compression refrigerator

chłodzić
impf (chłodź a. chłódź) vt 1. (studzić, ochładzać) to cool (down) [zupę, osobę] (schładzać) to chill [wino] (zamrażać) to refrigerate [jedzenie] chłodziła dłonie w wodzie she cooled her hands in the water zimny okład chłodził jej głowę the cold compress cooled her forehead ochłodzić 2. [wiatr, napój] to cool wiatr przyjemnie chłodził im twarze the wind was pleasantly cool on their faces chłodzić się [osoba] to cool (down), to cool off [jedzenie] to cool (down) chłodził się wodą/piwem he cooled himself off with a drink of water/beer chłodziła się wachlarzem she cooled herself with a fan napoje chłodzą się w lodówce the drinks are chilling in the refrigerator ochłodzić się

chłodzący
pa chłodzić adv. [napój, okład, kąpiel] cooling

chłonka
f sgt Biol. lymph

chłonność
f sgt 1. (zdolność wchłaniania) (bibuły, gąbki, piasku) absorbency, absorptivity duża chłonność high absorbency 2. Ekon., Tech. absorption capacity, absorption level 3. przen. (artystyczna, intelektualna) receptivity, acquisitive powers pl chłonność umysłu receptivity of the mind

chłonny
adv. grad. 1. (mający właściwości wchłaniania) [gąbka, pieluchy] absorbent [powierzchnia, system] absorptive 2. przen. [umysł] receptive [wyobraźnia, uczniowie] eager, receptive [rynek] ready chłonny jak gąbka highly receptive

chłonąć
impf (chłonęła, chłonęli) vt 1. (absorbować) to absorb, to soak up [wilgoć, wodę] to absorb [zapach, pokarm] pierwotniaki chłoną pokarm całą powierzchnią ciała protozoons absorb nourishment with the entire surface of their bodies 2. przen. to soak up [wiedzę] to drink in [słowa, widoki] to imbibe książk. [idee] chłonęła wszystko, co usłyszała she drank in everything she heard chłonęła oczami zmieniający się krajobraz she took in the changing landscape

chłop
m 1. (Npl chłopi,obraźl. chłopy) (rolnik) peasant był z pochodzenia chłopem he came from peasant stock kupować ziemniaki/mięso prosto od chłopa to buy potatoes/meat straight from the farm 2. (Npl chłopy) pot. (mężczyzna) bloke GB pot., guy pot. man równy a. swój chłop a nice bloke a. guy stu/dwustu chłopa a hundred/two hundred men tylko chłopy jej w głowie all she thinks about is men a. blokes ma chłop szczęście he's a lucky bloke, that one nie ufaj żadnemu chłopu never trust a man wysoki na chłopa as high a. tall as a man drzewo wysokie na siedmiu chłopa a tree as tall as seven men 3. (Npl chłopy) pot. (mąż, sympatia) man pot. pilnować swojego chłopa to keep an eye on one's man mój chłop wyjechał na delegację my man's away on a business trip chłopi plt peasantry U, peasants chce się jej chłopa posp. she wants a man chłop jak dąb a. jak świeca a man sturdy as an oak chłop swoje, czart swoje przysł. the devil takes his own stali tak chłop w chłopa wysocy/wpatrzeni w dal they stood there each as tall as a house/all a. each of them staring into the distance

chłopaczek
m dem. (Npl chłopaczki) 1. (dziecko) (little) boy 2. pejor. (młody mężczyzna) boy

chłopaczyna
chłopczyna m (Npl chłopaczyny, chłopczyny) pot. boy lad pot.

chłopaczysko
n, m augm. pot., pejor. brat pejor. (z politowaniem) biedne chłopaczysko poor boy

chłopak
m (Npl chłopaki,przest. chłopacy) pot. 1. (dziecko) boy jej syn to bardzo zdolny chłopak her son's a very gifted boy żona urodziła wczoraj chłopaka my wife gave birth to a baby boy yesterday 2. (młody mężczyzna) boy lad pot. mogła mieć każdego chłopaka she could have had any boy she wanted idę z chłopakami na mecz/do kina I'm going to the cinema/match with (some of) the lads na chłopaka like a boy ubierać się na chłopaka to dress like a boy mieć fryzurę a. ostrzyc się na chłopaka to have a boyish hairstyle a. haircut 3. (sympatia) boyfriend ma nowego chłopaka she's got a new boyfriend właśnie zerwała ze swoim chłopakiem she's just broken up with her boyfriend ilu miałaś chłopaków, zanim wyszłaś za tatę? how many boyfriends did you have before you married Dad? 4. przest. (sklepowy, na posyłki) boy (stajenny) lad

chłopczyca
f tomboy fryzura a. uczesanie a. włosy na chłopczycę a boyish haircut a. hairstyle

chłopczyk
m dem. (Npl chłopczyki) pieszcz. (little) boy (little) lad pot.

chłopczykowaty
adv. [zachowanie, wygląd] boyish

chłopek
m (Npl chłopkowie,obraźl. chłopki) peasant chłopek-roztropek iron. a fly one GB pot. one who knows all the angles

chłopiec
m (D chłopcu, V chłopcze) 1. (dziecko) boy gdy byłem chłopcem. when I was a boy. mają dwóch chłopców i dziewczynkę they've got two boys and a (little) girl 2. pot. (młody mężczyzna) boy lad pot. chłopcy już się za nią oglądają she's already beginning to turn the heads of the boys 3. pot. (sympatia) boyfriend kiedy nam przedstawisz swojego chłopca? when are you going to introduce your boyfriend to us? 4. przest. (okrętowy, na posyłki) boy (stajenny) lad chłopiec hotelowy bellboy GB, bellhop US chłopiec do wszystkiego an office boy chłopiec do butów (przyrząd do zdejmowania butów) bootjack chłopiec do bicia a whipping boy chłopcy z lasu (partyzanci) partisans

chłopieć
impf (chłopieję, chłopiał, chłopieli) vi 1. (ubożeć) [szlachta] to become impoverished schłopieć 2. (o mentalności, stylu życia) to become countrified schłopieć

chłopina
m (Npl chłopiny) pot. (drobny, wątły) guy pot. man

chłopisko
n, m (Gpl chłopisków) augm. pot. (ogromny, tęgi, barczysty) bloke GB pot., guy pot. man

chłopię
n (G chłopięcia) przest. boy troje/dwoje chłopiąt two/three boys

chłopięco
adv. boyishly, boylike wyglądać chłopięco to look boyish

chłopięctwo
n sgt książk. boyhood lata chłopięctwa spędził na wsi he spent his boyhood (years) in the country

chłopięcy
adv. 1. (dotyczący chłopca) [wdzięk, głos, figura] boyish, boylike [lata] boyhood attr. [obuwie, ubranie, zabawy] boys' po chłopięcemu like a boy ubierać się po chłopięcemu to dress like a boy 2. (złożony z chłopców) [chór, zespół, drużyna] boys'

chłopka
f 1. (kobieta) peasant (woman) 2. przest. a dress with a tight-fitting bodice and skirt gathered into folds

chłopoman
m a fervent idealizer of the peasantry

chłopomania
f, chłopomaństwo n sgt (G chłopomanii, chłopomaństwa, D chłopomanii, chłopomaństwu) excessive idealization of the peasantry

chłopomański
adv. pertaining to excessive idealization of the peasantry

chłoporobotniczy
adv. pertaining to peasant farmers who work in factories

chłoporobotnik
m, chłoporobotnica f a peasant farmer who works in a factory

chłopski
adv. 1. (dotyczący chłopów-rolników) [rodzina, pochodzenie, gwara] peasant attr. [rewolucja, klasa, partia] peasant attr. chłopski spryt peasant cunning chłopska wytrwałość/zawziętość peasant perseverance/stubbornness po chłopsku [mówić, ubierać się] like a peasant, in peasant fashion 2. pot. (męski) man's attr. chłopskie podejście do życia a mans way of looking at things, a mans attitude to life murarstwo to chłopska, nie babska robota bricklaying is a man's not a womans job chłopski rozum pot. common sense na (mój) chłopski rozum to on się na tym wcale nie zna common sense tells me that he doesn't know anything about it

chłopskość
f sgt 1. (cechy, sposób bycia) peasant ways, rusticity 2. (pochodzenie) peasant origin był dumny ze swojej chłopskości he was proud of his peasant origins

chłopstwo
n sgt 1. (ogół chłopów) peasantry 2. (cechy, sposób bycia) peasant ways, rusticity 3. (pochodzenie) peasant origin

chłoptaś
chłoptyś m (Npl chłoptasie a. chłoptasiowie, chłoptysie a. chłoptysiowie) 1. pieszcz. (chłopiec) boy 2. iron., żart. (młodzieniec) boy

chłosta
f 1. Hist. (bicie) flogging C/U (batem) whipping C/U, lashing C/U (rózgą) birching C/U kara chłosty the lash, flogging 2. przen. (surowa krytyka) (verbal) lashing, pasting chłosta opinii publicznej the rod of public opinion

chłostać
impf vt 1. (bić) to flog, to lash [skazańca, chłopa, poddanych, konia] (za coś for sth) to cane, to whip [ucznia] (za coś for sth) chłostać kogoś (batem) to lash a. flog sb (with a whip) chłostać kogoś (rózgą) to flog sb (with a birch rod), to birch sb wychłostać 2. przen. [wiatr, deszcz] to whip, to lash wiatr chłostał żagle the wind whipped the sails choć chłostała ich ulewa, nie przerwali pracy though they were pelted a. lashed by the rain, they didn't stop work wychłostać 3. książk. (surowo krytykować) to lambast(e) książk.,, to castigate książk. [wady, głupotę, korupcję] chłostać biczem satyry to lampoon, to satirize chłostać się to flog oneself, to whip oneself wychłostać się

chłystek
m (Npl chłystki) pejor. pipsqueak pot., pejor. (young) whippersnapper przest., pejor. nie będzie mi tu byle chłystek rozkazywał! I won't have some young pipsqueak ordering me about!

chłód
m (G chłodu) 1. (niska temperatura) coolness U, chill fala chłodów a wave of cool air chłód nocy the cool of the night panuje tu przeraźliwy chłód it's very cold in here od rzeki ciągnie chłodem there's some cold air coming off the river czuł chłód he felt cold 2. sgt przen. (dreszcz) chill, shiver poczuł chłód na plecach shivers went down his spine 3. sgt przen. (brak życzliwości) coldness (of manner), coolness chłód w kontaktach/stosunkach z kimś coolness in one's relations with sb miała w sobie chłód there was a certain coldness about her w jej głosie/spojrzeniu wyczuł lodowaty chłód he felt an icy chill in her voice/glance