Brazylijczyk
m, Brazylijka f Brazilian

Bruksela
f sgt Brussels

Brytyjczyk
m British man, Britisher US Brytyjczycy the British (people) być Brytyjczykiem to be British

Brytyjka
f British woman być Brytyjką to be British

br.
(=bieżącego roku) (of) this year

brach
m pot. mate GB pot., bro US pot.

braciszek
m dem. (Npl braciszkowie) 1. (brat) little a. baby brother 2. (zakonnik) monk

bractwo
n 1. sgt książk. żart. company książk., żart. gang pot. 2. Relig. brotherhood 3. Hist. (kupieckie, rzemieślnicze) guild bractwo kurkowe Hist. longbow fraternity, (civilian) archers' fraternity bractwo św. Łukasza Szt. St Luke's Fraternity (an association of painters, founded in 1925 in Tadeusz Pruszkowski's studio in the Warsaw Academy of Fine Arts)

brajl
m sgt pot. Braille nauczyć się brajla to learn (to read/write) Braille

brajlowski
adv. [alfabet, pismo] Braille attr.

brak
m (G braku) 1. sgt (pieniędzy, żywności) lack, shortage C (doświadczenia, dowodów, snu) lack (witamin) deficiency C/U cierpieć na/odczuwać brak czegoś to lack sth odczuwać brak kogoś to miss sb cierpieć na brak pieniędzy/czasu to be pressed for money/time cierpieć na brak rąk do pracy to be short-handed z braku czegoś for want of sth, for a. through lack of sth 2. (produkt wybrakowany) defective product praed. brak mi słów I'm at a loss for words brak mi ciebie I miss you ludzi tu nie brak there are plenty of people here brak mi kilku groszy I'm short a few pence a. a few pence short nie brak mu niczego he has everything he wants for nothing książk. brak jej piątej klepki she's a few sandwiches short of a picnic pot. she has a screw loose pot. nie brak jej pomysłów she's full of ideas braki plt (w uzębieniu) gaps pl (w wykształceniu) gaps pl (jakościowe) defects miał poważne braki w matematyce he was way behind in maths

brakarski
adv. [kurs, dział] quality control attr. [stanowisko] quality controller attr.

brakarz
m, brakarka f (Gpl brakarzy, brakarek) quality controller

braknąć
pf (brakło) v imp. po całym dniu pracy brakło mu sił he was exhausted after a whole day's work pod koniec miesiąca brakło nam pieniędzy by the end of the month we were short of money autorowi brakło pomysłów the author was short of ideas do dostania się na studia brakło mi jednego punktu na egzaminie I needed (just) one more point in the exam to get into university

brakorób
m (Npl brakoroby) pot., pejor. waster pot., pejor., good-for-nothing pot., pejor.

brakoróbstwo
n sgt pot., pejor. sloppy work pot., pejor.

brakować
impf vt to sort [towar] produkty są brakowane w dziale kontroli technicznej products are sorted for rejects in the quality control department v imp. brakuje mi czasu na czytanie książek I don't have time to read books brakuje mu dobrego wychowania he lacks (good) manners w tej zupie brakuje mi pieprzu this soup isn't peppery enough for me w tym tekście brakuje przecinków there are no commas in the text stołowi brakuje jednej nogi the table is missing a leg brakuje mi pięciu lat do emerytury I have five years left a. to go before I retire brakuje mu piątej klepki pot., żart. he has a screw loose pot., żart., he's lost his marbles pot., żart. brakuje tu tylko. pot., iron. all that's missing is. iron. nic mu/temu nie brakuje there's nothing wrong with him/it niewiele brakowało it was a close shave a. thing pot. niewiele brakowało, żebym się przewrócił almost went over niewiele mu brakuje pot. he's at death's door tylko tego brakuje/brakowało! iron. that's all we need!/needed! iron.

brakujący
adv. [osoby] absent [części] missing brakujące ogniwo przen. the missing link przen.

bram-
w wyrazach złożonych Żegl. top- bramreja topgallant (mast) bramżagiel topgallant (sail)

brama
f 1. (do budynku) door(way), entrance (na podwórze, wjazdowa, miejska) gate, gateway (do czegoś to sth) brama triumfalna the triumphal gate teatr otworzył/zamknął (swoje) bramy the theatre has opened/closed its doors to the public 2. przen. książk. gateway brama do sławy/sukcesu a gateway to fame/success

bramin
m Relig. Brahmin, Brahman

braminizm
m sgt (G braminizmu) Relig. Brahminism, Brahmanism

bramiński
adv. Relig. brahminic(al), brahmanic(al)

bramka
f 1. (w ogrodzeniu) gate (przy stadionie sportowym) turnstile (w sklepie) gate 2. Sport (w grach zespołowych) goal stać na bramce to be in a. keep goal wygrać różnicą dwóch bramek to win by two goals bramka samobójcza an own goal strzelić bramkę to score a goal 3. Sport (w kajakarstwie, narciarstwie) gate 4. pot. (wejście) entrance dorabiał sobie stojąc na bramce w dyskotece he earned a bit on the side acting as a bouncer for a disco pot. bramka honorowa Sport consolation goal

bramkarka
f (woman) goalkeeper

bramkarski
adv. [zdolności, doświadczenie] goalkeeper's, goalkeeping attr.

bramkarz
m (Gpl bramkarzy) 1. (gracz) goalkeeper 2. pot. (ochroniarz) bouncer pot.

bramkowy
adv. goal attr. pole bramkowe the goal area

bramować
impf vt przest. to trim, to edge płaszcz bramowany futrem a coat trimmed a. edged with fur

brandy
/'brendi/ f inv. 1. (napój alkoholowy) brandy C/U 2. (porcja) snifter a. shot of brandy wypiła dwie brandy she had two brandies

branka
f Hist. 1. (do wojska) impressment U (into the Russian army, particularly the conscription of January 1863) 2. (kobieta) captive woman

bransoleta
f bracelet

bransoletka
f bracelet bransoletki plt pot., przen. (kajdanki) bracelets pot., przen.

branża
f 1. Handl. (budowlana, metalowa) business, trade 2. (zajęcie) business, line (of business) człowiek z branży pot. a professional colleague

branżowo
adv. zakłady branżowo pokrewne related factories

branżowy
adv. [pismo, przedstawiciel] trade attr.

brasować
impf vt Żegl. to brace

braszpil
m (G braszpilu, Gpl braszpili a. braszpilów) Żegl. windlass

brat
m (Gpl braci, Ipl braćmi) 1. (krewny) brother brat cioteczny a cousin przyrodni brat a half-brother jak brat z bratem like brothers radził mi jak brat he gave me some brotherly advice 2. pot. (sposób zwracania się) mate GB pot., buddy US pot. brother 3. przen., książk. (bliźni) brother bracia w Chrystusie brothers in Christ nasi bracia protestanci our Protestant brothers a. brethren 4. (zakonnik) brother brat Albert Brother Albert 5. przen. (mający podobne cechy) brother przen., sister przen. sen - brat śmierci sleep - the brother a. sister of death brat mleczny a boy breastfed by the same wet nurse as another child ani brat, ani swat no brother of. ja tam ani wasz brat ani swat. you're nothing to do with me

bratanek
m (Npl bratankowie) nephew, brother's son

bratanica
f niece, brother's daughter

bratać
się impf v refl. to fraternize

bratek
m pers. sgt przest., żart. brother pot., przen. mate GB pot. m inanim. Bot. pansy

braterski
adv. 1. książk. (związany z bratem) brotherly, brother's braterskich uczuć między nimi nie było there was little brotherly love between them 2. (przyjazny, życzliwy) brotherly po bratersku in a brotherly way, like a brother

bratersko
adv. in a brotherly way zachowywał się wobec mnie bratersko he treated me like a brother

braterskość
f sgt brotherhood, fraternity

braterstwo
n sgt brotherhood, camaraderie braterstwo broni brotherhood of arms braterstwo krwi blood brotherhood byli związani braterstwem krwi they were blood brothers

bratni
1. (brata) brother's 2. przen. (bliski) sister przen. bratnie religie/organizacje sister religions/organizations bratnia dusza a kindred spirit podać bratnią dłoń to lend a helping hand

bratobójca
m, bratobójczyni f fratricide

bratobójczy
adv. [walka, pojedynek] fratricidal

bratobójstwo
n fratricide U

bratowa
f sister-in-law, brother's wife

brauning
zob. browning

brawko
n dem. zw. pl applause U słabe/niemrawe brawka faint/desultory applause

brawo
n zw. pl applause U bić brawo to applaud brawa plt (uznanie) applause U duże brawa przen. well done!, good job! "a teraz duże brawa dla." 'and now let's have a big hand for a. give a big hand to.' inter. bravo

brawura
f sgt (ryzykanctwo) bravado, daring (werwa) dash, verve

brawurowo
adv. with bravado jeździł brawurowo na motocyklu he rode the motorbike with bravado

brawurowy
adv. (zuchwały) daring

brazylijski
adv. Brazilian

brać
impf wziąć

break
/'brejk/ m inv. Sport (komenda w boksie) break! inter.

breakdance
/'brejkdens/ m (A breakdance a. breakdance'a) break-dancing U tańczyć breakdance to break-dance

brednia
f (Gpl bredni) zw. pl pot. rubbish pot. mówić a. opowiadać brednie to talk rubbish co za brednie! what a load of rubbish!

bredzić
impf vt 1. (w gorączce) to rave vi bredzić przez sen to ramble a. rave in one's sleep bredzenie w gorączce delirious a. feverish ravings 2. pejor. (mówić rzeczy głupie) to blather GB pot. to babble co ty bredzisz? what are you blathering a. going on about? pot. bredzić trzy po trzy to talk complete rubbish GB pot.

breja
f sgt muck, goo (stopniały śnieg) slush brodzić po kostki w brudnej brei to wade through dirty slush pokrywać się breją to become covered with slush

breloczek
m dem. (przy bransoletce) charm (do kluczy) key ring

brelok
m (do zegarka) pendant (do kluczy) key ring

bretnal
m Techn. spike

brew
f (Gpl brwi) eyebrow, brow gęste/krzaczaste brwi thick/bushy brows zmarszczyć a. ściągnąć brwi to knit one's brows, to frown ruszyć brwiami (w zdziwieniu) to lift a. raise an eyebrow podnieść brwi w górę to arch one's eyebrows patrzeć spod brwi to look from under one's brows regulować sobie brwi to pluck a. tweeze one's eyebrows ołówek do brwi an eyebrow pencil

brewerie
plt (G brewerii) (bójka) brawl (kłótnia) row wyprawiać a. urządzać brewerie to kick up a row a. rumpus dość tych brewerii! cut out the row a. racket!

brewiarz
m Relig. breviary

brewiarzowy
adv. Relig. breviary attr.

brezent
m (G brezentu) Włók. tarpaulin U

brezentowy
adv. tarpaulin attr. płaszcz brezentowy a macintosh, a waxed coat

bridż
zob. brydż

brie
/bri/ m inv. Kulin. Brie

briefing
/'brifig/ m (G briefingu) press briefing (na temat czegoś about a. on sth)

brnąć
impf (brnęła, brnęli) vt 1. (iść z trudem) to wade 2. przen. to get lost przen. zaciągał coraz więcej pożyczek, brnął w długi he borrowed more and more money, gradually getting lost in debt brnąć w kłamstwa to get bogged down in lies

broczyć
impf vi 1. [krew] to flow (intensywnie) to gush krew broczyła mu ze skaleczonej stopy blood gushed from his injured foot 2. [osoba, ręka] to bleed badly a. profusely ranny broczył krwią the injured man was bleeding badly

broda
f 1. (część twarzy) chin nieogolona broda an unshaven chin gładko wygolona broda a smooth-shaven chin oprzeć brodę na dłoni to rest a. cup one's chin on a. in one's hand broda się jej trzęsła (ze wzruszenia) her chin quivered (with emotion) 2. (zarost na twarzy) beard gęsta/rzadka broda a thick/sparse beard nosić brodę to wear a beard zapuścić brodę to grow a beard ogolić/przyciąć brodę to shave off/trim one's beard 3. (u zwierząt) beard kawał z brodą an old chestnut, a stale joke pluć sobie w brodę to kick oneself pot. musi pluć sobie w brodę, że sprzedał dom he must be kicking himself for selling the house

brodacz
m pers. (Gpl brodaczy) bearded man m anim. bearded animal brodacz monachijski a. olbrzymi giant schnauzer

brodaty
adv. 1. [mężczyzna] bearded być brodatym to have a beard 2. [zwierzę, ptak] bearded m (mężczyzna) bearded man

brodawka
f 1. (sutek) nipple 2. Anat. [językowa, włosa] papilla brodawka nerkowa a renal papilla 3. Bot. (na liściach, łodygach) wart, nodule (na korzeniach) nodule brodawki korzeniowe root nodules 4. Med. wart verruca spec. usuwać brodawki to remove warts miała twarz pokrytą brodawkami her face was covered with warts brodawka sutkowa Anat. nipple

brodawkowy
adv. 1. (związany z brodawką sutkową) mammillary 2. Anat., Med. (dotyczący wypustki tkanki łącznej) papillary 3. Bot. nodular 4. Med. (o narośli skórnej) wartlike bakteria brodawkowa Biol. rhizobium

brodzik
m (G brodzika a. brodziku) 1. (płytki basen) paddling pool GB, wading pool US 2. (płytka wanna) footbath (z prysznicem) shower base, shower-tray US

brodzić
impf vi to paddle (głęboko) to wade

broić
impf vi to misbehave dzieci broiły na podwórku the children were mucking about a. messing around in the yard pot.

brojler
m broiler, broiler chicken

brokat
m (G brokatu) 1. (tkanina) brocade U suknia z brokatu a brocade gown 2. (środek dekoracyjny) glitter U

brokatowy
adv. [zasłony, obicia, suknia] brocade attr.

broker
m Ekon., Handl., Ubezp. broker broker ubezpieczeniowy/giełdowy an insurance broker/a stockbroker

brokerski
adv. Ekon., Handl., Ubezp. broking attr. działalność brokerska brokerage firma brokerska a brokerage firm

brokuł
m (G brokułu) zw. pl Bot., Kulin. (sprouting) broccoli U

brom
m sgt (G bromu) 1. Chem. (pierwiastek) bromine 2. Farm. (środek uspokajający) bromide

bromural
m sgt (G bromuralu) Farm. (potassium) bromide

brona
f 1. Roln. harrow 2. Hist. (podnoszona krata) portcullis brona kolczasta Roln. rotary harrow brona parowa Ogr. soil sterilizer brona sprężynowa Roln. spring-tooth harrow brona talerzowa Roln. disc harrow brona zębata a. zębowa Roln. spike-tooth harrow

bronchit
m (G bronchitu) Med. bronchitis U

bronchitowy
adv. Med. bronchial

bronić
impf vt 1. (walcząc) to defend bronić miasta przed atakiem nieprzyjaciela to defend a town from enemy attack wały bronią miasta przed powodzią dykes protect the town from flooding obronić 2. Prawo (przed sądem) to defend ten adwokat bronił w największych procesach this lawyer has appeared a. acted for the defence a. was the defence counsel in some of the most celebrated cases 3. (zakazywać) to forbid (nie pozwalać) to prevent bronił córce czytać po nocach he forbade his daughter to read at night bronić komuś wstępu na salę to stop a. prevent sb (from) entering the hall 4. Sport (w piłce nożnej, hokeju) to defend obronić bronić się 1. (w walce, w sądzie) to defend oneself bronił się szablą he defended himself with his sword oskarżony powiedział, że będzie się bronił sam the accused said he would defend himself obronić się 2. (zabezpieczać się) bronić się od smutnych myśli to ward off depressing thoughts 3. środ., Uniw. to defend a thesis/dissertation, to have an open viva (voce) obronić się 4. pot. (być słusznym) to be redeemed ten film broni się udanym scenariuszem this film is redeemed a. saved by the wonderful screenplay broń Boże! God a. heaven forbid! niech Pan Bóg a. ręka boska broi! przest. God/heaven forbid! jego dziecko jest takie niegrzeczne, że niech ręka boska broi his child is so awful, God save him

bronować
impf vt to harrow

brosza
f (Gpl brosz a. broszy) 1. brooch (fibula) fibula przypiąć broszę to pin on a brooch 2. Archit. boss

broszeczka
f dem. small brooch

broszka
f brooch broszka z brylantem a diamond brooch to nie moja broszka pot. it's nothing to do with me

broszura
f 1. (książeczka) booklet (z ilustracjami) brochure 2. (wydawnictwo propagandowe) pamphlet 3. Druk. (książka w miękkiej oprawie) paperback

broszurka
f (książeczka) booklet (z ilustracjami) brochure (propagandowa) pamphlet (ulotka) leaflet

broszurować
impf vt to bind książka w oprawie broszurowanej a paperback book

broszurowy
adv. 1. (w formie książeczki) brochure attr. 2. Druk. [okładka, oprawa] paperback attr. 3. (propagandowy) pamphlet attr.

browar
m (G browaru) 1. (przedsiębiorstwo) brewery właściciel browaru a brewer 2. pot. (piwo) beer C/U, brew C/U (porcja, kufel) jar GB pot. beer cuchnąć browarem pot. to smell like a brewery pot.

browarek
m dem. (G browarku) pot. (piwo) beer C/U, brew C/U (porcja, kufel) jar GB pot. beer

browarniany
adv. brewing attr. chmiel browarniany (brewer's) hops

browarnictwo
n sgt brewing, the brewing industry

browarny
adv. [jęczmień] brewing

browning
/'brawnig/ m Browning (automatic)

broń
f sgt 1. (do ataku, obrony, zabijania) weapon (zbiorowo) arms z bronią w ręku armed bez broni unarmed skrzyżować broń to cross swords magazyn broni an arsenal wydać komuś broń to issue weapons to sb załadować broń to load a weapon (po strzale) to reload (a weapon) chwycić za broń to take up arms składać broń to lay down one's arms stać z bronią u nogi to be armed and ready wytrącić komuś broń z ręki pot. to leave sb without a leg to stand on zawieszenie broni a ceasefire, a truce rzuć broń! throw down your weapon! na ramię broń! shoulder arms! prezentuj broń! present arms! 2. (formacja) arm 3. przen. weapon przen. kłamstwo to niebezpieczna broń lies are a dangerous weapon broń bakteriologiczna bacteriological weapons broń biała cold steel broń długa machine gun broń krótka small arms broń masowego rażenia a. masowej zagłady weapons of mass destruction

brr
inter. (wyrażające obrzydzenie) ugh! pot., yuck! pot. brr! ale tu zimno! brr!, it's cold in here!

brud
m (G brudu) 1. (zanieczyszczenie) dirt U (intensywny, trwały) filth U warstwa/plamka brudu a layer/speck of dirt pokryty warstwą brudu covered with (a layer of) dirt brud za paznokciami dirt under sb's fingernails oczyścić buty z brudu to clean the dirt off one's shoes mieszkać a. żyć w brudzie to live in filth zarastać brudem to get filthy wszystko było lepkie od brudu everything was dirty and sticky ile tu brudu! it's filthy in here! brud, smród i ubóstwo a pigsty pot., przen. a (real) dump pot. 2. przen. (zło) dirty dealings pl brud moralny moral depravity brudy plt 1. (brudna bielizna) (dirty) laundry kosz na brudy a laundry basket 2. (śmieci, odpadki) rubbish U posprzątać brudy to clean out the rubbish 3. (zło, złe uczynki) dirty dealings wyciągać a. wywlekać brudy o kimś to dig up some dirt on sb pot. tyle co brudu za paznokciem pot. next to nothing prać swoje brudy publicznie to wash one's dirty linen in public

brudas
m (Npl brudasy) slob pot., pejor., (dirty) pig pot., pejor.

brudasek
m (Npl brudaski) messy thing pot.

brudaska
f (kobieta) slob pot., pejor., slut pot., pejor. (dziewczynka) messy thing pot.

bruderszaft
m (G bruderszaftu) a ceremony which involves drinking alcohol and kissing, performed by two people before they pass to first name terms wypić z kimś bruderszaft to get on first-name terms with sb (over a drink)

brudnawy
adv. a bit dirty a. soiled koszula jest brudnawa the shirt is a bit soiled

brudnica
f Zool. gypsy moth

brudno
adv. grad. dirty adv. w pokoju było brudno the room was dirty w wyrazach złożonych brudno- (w odcieniu szarym) greyish (w odcieniu brunatnym) brownish brudnozielony kolor a muddy green na brudno adv. pisać na brudno to do a (first) draft pisać coś na brudno to draft sth

brudnobiały
adv. muddy a. dirty white, greyish white

brudnopis
m (G brudnopisu) (rough) draft

brudnoszary
adv. muddy a. dirty grey, brownish grey

brudnożółty
adv. muddy a. dirty yellow

brudny
adv. grad. 1. (pełen brudu) dirty być brudnym od kurzu to be covered with a. in dust buty brudne od błota muddy shoes niesamowicie brudny filthy dirty brudny jak nieboskie stworzenie dirty as a pig mieć brudne ręce to have one's hands dirty także przen. brudna robota dirty work także przen. odwalać za kogoś brudną robotę to do sb's dirty work (for him/her) 2. (o kolorze) muddy a. dirty 3. (niemoralny, nieuczciwy) dirty brudny interes a dirty business brudne myśli dirty thoughts mieć brudne myśli to have a dirty mind, to think dirty brudne pieniądze pejor. dirty money filthy lucre pejor. prać brudne pieniądze to launder dirty money

brudzio
m dem. pot., żart. wypić brudzia to get on first-name terms (with sb) (over a drink)

brudzić
impf vt to dirty, to get [sth] dirty [ubranie] to soil [książki] brudzić podłogę błotem to get mud on the floor, to muddy the floor vi euf. to mess euf., to make a mess euf. brudzić się to get dirty, to dirty jasne ubrania łatwo się brudzą light-coloured clothes get dirty easily

bruk
m (G bruku) 1. sgt (nawierzchnia) (z kamienia) cobbled (road) surface, cobbles (z kostki) stone sett surface a. paving układać bruki to pave a road with cobbles/setts 2. Geog., Geol. pavement leżeć na bruku to be there for the asking a. taking pieniądze leżą na bruku the money is there for the taking szlifować bruki (próżnować) to loaf around, to roam the streets (być bezrobotnym) to walk the streets looking for work wyrzucić kogoś na bruk (z mieszkania, domu) to throw sb out on a. onto the street (z pracy) to throw sb out of work znaleźć się na bruku to find oneself out on the street

brukarski
adv. [prace, roboty] paving

brukarstwo
n sgt paving

brukarz
m (Gpl brukarzy a. brukarzów) paver, paviour

brukać
impf książk. vt 1. (brudzić) to soil książk. to get [sth] dirty (plamić) to stain zbrukać 2. przen. to tarnish to sully książk. brukać czyjąś/swoją reputację to tarnish a. sully sb's/one's reputation zbrukać brukać się to sully oneself książk., to soil one's hands książk. (czymś with sth) zbrukać się

brukiew
f Bot., Kulin. swede C/U GB, rutabaga US

brukowany
pp brukować adv. paved (czymś with sth) (kamieniem naturalnym) cobbled

brukować
impf vt to pave (coś czymś sth with sth) wybrukować

brukowiec
m 1. (kamień naturalny) cobble, cobblestone 2. (czasopismo) pejor. tabloid rag pot. brukowce the tabloids the gutter presspejor. 3. Kulin. (pierniczek) round gingerbread cake

brukowy
adv. 1. (do brukowania) paving attr. kamień brukowy a cobble(stone) kostka brukowa a sett (stone) 2. (pokryty brukiem, brukowany) [dziedziniec] cobbled 3. pejor. (sensacyjny, plotkarski) [wiadomość, plotka] tabloid pejor. pismo brukowe a tabloid prasa brukowa the gutter press pejor. dziennikarstwo brukowe gutter journalism pejor. 4. obraźl. (pospolity, wulgarny) [słownictwo, styl] gutter attr. literatura brukowa pulp fiction

brukselka
f zw. sg Bot., Kulin. Brussels sprout zw. pl gotować brukselkę to boil (Brussels) sprouts kupiłam kilogram brukselki I bought a kilogram of (Brussels) sprouts

brukselski
adv. Brussels attr.

brukwiany
brukwiowy adv. swede attr. GB, rutabaga attr. US

brulion
m (G brulionu) 1. (zeszyt) exercise book GB, notebook 2. (pierwsza wersja, szkic) (rough) draft

brulionowy
adi 1. [okładka] exercise book attr. GB, notebook attr. kartka brulionowa a page in an exercise book a. notebook 2. [szkic, wersja] rough

brunatno
adv. grad. brunatno zabarwiony dark brown coloured farbować/malować coś brunatno to dye/to paint sth dark brown ubierać się na brunatno to dress in dark brown

brunatność
f sgt brownness

brunatny
adv. 1. (o kolorze) (dark) brown 2. Hist. (hitlerowski) [terror, faszyzm] Nazi, Brownshirt

brunet
m (brunecik dem.) black-haired man

brunetka
f 1. (kobieta) black-haired woman 2. (pchła) żart. flea

brusznica
f cowberry, red whortleberry, mountain cranberry US dżem z brusznicy cowberry jam

brusznicowy
adv. cowberry attr., red whortleberry attr., mountain cranberry attr. US

brutal
m (Gpl brutali a. brutalów) pot. animal, brute

brutalizacja
f sgt brutalization

brutalizm
m sgt (G brutalizmu) brutality, brutalness

brutalizować
impf vt to brutalize brutalizować się to become brutal

brutalnie
adv. grad. [traktować] brutally

brutalność
f sgt brutality C/U akt brutalności an act of brutality brutalność policji police brutality

brutalny
adv. grad. [osoba, napad, słowa, traktowanie] brutal

brutto
adv. inv. gross cena brutto Handl. gross price ciężar a. waga brutto Handl. gross weight pojemność statku a. tonaż rejestrowy brutto Żegl. gross (register) tonnage zysk brutto Handl. gross profit adv. gross zarobić 3000 złotych brutto to earn 3000 zlotys gross

bruzda
f 1. Roln. furrow 2. (na twarzy) furrow, deep wrinkle czoło poprzecinane bruzdami a furrowed forehead a. brow 3. (na wodzie) ripple 4. (zagłębienie) groove, channel bruzdy w skale wyżłobione przez spływającą wodę grooves worn in the rock by flowing water 5. Techn. (wyżłobienie) groove (na instalację) chase bruzda gwintu Techn. thread groove bruzda niskiego ciśnienia Meteo. trough

bruździć
impf vt 1. (robić bruzdy) to furrow dziki brużdżą pole, poszukując pożywienia wild boars root the field looking for food 2. (powodować powstawanie zmarszczek) to wrinkle zmartwienia brużdżą człowiekowi twarz worries wrinkle a person's face vi pot. (przeszkadzać) to hinder vt, to hamper vt

brwiowy
adv. (dotyczący brwi) eyebrow attr. łuk brwiowy the superciliary arch miał rozcięty łuk brwiowy there was a. he had a cut over his eye

bryczesy
plt (G bryczesów) jodhpurs pl, riding breeches pl para bryczesów a pair of jodhpurs

bryczka
f britz(s)ka (an open carriage with a folding top)

brydż
m sgt (A brydża) Gry, Sport bridge grać w brydża to play bridge

brydżowy
adv. Gry, Sport bridge attr. stolik brydżowy a bridge table turniej brydżowy a bridge tournament

brydżyk
m dem. sgt (A brydżyka) pot. Gry bridge partia brydżyka a short game of bridge

brydżysta
m, brydżystka f Gry, Sport bridge player zagorzały brydżysta an ardent bridge player

bryg
m (G brygu) Żegl. brig

brygada
f 1. Wojsk. brigade brygada piechoty/kawalerii an infantry/a cavalry brigade 2. (grupa osób) (robotników) gang (remontowa, monterów) team (transportowa) crew brygada antyterrorystyczna an anti-terrorist squad a. brigade brygada ścianowa Górn. longwall team

brygadier
m 1. Hist., Wojsk. brigadier GB, brigadier general US 2. Przem. (brygadzista) foreman

brygadierka
f Przem. forewoman

brygadierski
adv. 1. Hist., Wojsk. brigadier's 2. Przem. foreman's

brygadowy
adv. 1. [system pracy] team attr. 2. Wojsk. brigade attr.

brygadzista
m Przem. foreman

brygadzistka
f Przem. forewoman

brygantyna
f Żegl. brigantine

bryja
f sgt pot. goo pot., gunge GB pot. (stopniały śnieg) slush

bryk
1. m środ., Szkol. (ze streszczeniami) abstract, condensation (z rozwiązaniami zadań) maths aid pot. (z tłumaczeniami) crib GB pot., pony US pot. 2. inter. jump! chłopak bryk do łóżka/do autobusu the boy leapt into bed/hopped onto a bus

bryka
f 1. przest. (wóz) (do przewożenia towarów) cart (do przewożenia ludzi) carriage 2. pot. (samochód) wheels pot. czy to twoja nowa bryka? are these your new wheels?

brykać
1. impf bryknąć 2. impf vi (bawić się) to frolic

brykieciarka
f Techn. briquette press

brykieciarnia
f (Gpl brykieciarni) Techn. briquette plant a. works

brykiet
m (G brykietu) zw. pl Techn. briquette

brykietować
impf vt Techn. to briquette siano brykietuje się po wysuszeniu hay is baled after drying

bryknąć
pf - bryk|ać1 impf (bryknęła, bryknęli - brykam) vi 1. (poderwać tylne nogi) to break into a run 2. pot. (uciec) to bolt (away)

brylancik
m dem. diamond

brylant
m (G brylantu) 1. (kamień) diamond brilliant rzad. pierścionek z brylantem a diamond ring naszyjnik z brylantów a diamond necklace bransoleta wysadzana brylantami a diamond-encrusted bracelet brylant czystej wody a diamond of the first water 2. przen. (osoba) gem diamond pot. brylant nie kobieta! that woman's a real gem a. diamond! 3. (szlif brylantowy) brilliant, brilliant cut 4. Druk. brilliant daw.

brylantowo
adv. brilliantly

brylantowy
adv. 1. [kolczyk, pierścień] diamond attr. brylantowy szlif the brilliant cut 2. (błyszczący) [krople, łzy] glistening, diamond(-like) brylantowy blask diamond light 3. przen. (bez skazy) whiter than white brylantowe gody a. wesele diamond wedding (anniversary)

brylantyna
f sgt przest. brilliantine przest. nakładać brylantynę na włosy to put brilliantine on one's hair włosy przylizane brylantyną brilliantined hair

brylować
impf vi to shine jak zwykle brylował dowcipem he was his usual witty self

bryndza
f sgt 1. (ser) ewes' milk cheese 2. pot. (bieda, zła sytuacja) poverty odkąd stracił pracę straszna u nich bryndza their situation's been absolutely hopeless since he lost his job

brystol
m (G brystolu) Bristol (board)

bryt
m (G brytu) gore

brytan
m 1. (pies rasowy) mastiff 2. (pies podwórzowy) hound

brytfanna
f (brytfanka dem.) roasting tin

brytyjski
adv. British Wyspy Brytyjskie the British Isles

bryza
f breeze

bryzg
m zw. pl splash (czegoś of sth) [fal, błota, wody] bryzgi chromosferyczne Astron. flocculi

bryznąć
pf - bry|zgać impf (bryznęła, bryznęli - bryzgam) vi to splash woda bryzga z czegoś/na coś water splashes from sth/onto sth bryznął jej w twarz wodą he splashed water in her face

bryzol
m (G bryzolu, Gpl bryzoli a. bryzolów) Kulin. = steak

bryła
f 1. (węgla, betonu, sera) lump (czegoś of sth) (ziemi, gliny) lump, clod (czegoś of sth) bryła lodu an ice block bryła złota a lump of gold 2. Mat., Fiz. solid 3. Szt. mass ciężka bryła zamku the bulky mass of the castle bryła obrotowa Mat. solid of revolution

bryłka
f dem. lump bryłka złota a gold nugget bryłka korzeniowa Roln. root ball

bryłkowaty
adv. lumpy

bryłowato
adv. wyglądać bryłowato to look very bulky

bryłowatość
f sgt 1. [kształtów, budynku] bulkiness 2. [gleby] lumpishness

bryłowaty
adv. lumpish, lumpy

brzana
f 1. Zool. barbel 2. dial. (dziewczyna) lass, lassie

brzask
m (G brzasku) (poranek, blask słońca) dawn, daybreak o brzasku at the break of day a. crack of dawn brzask jutrzenki the dawn's early light brzask wschodzącego dnia the dawn of the coming day

brzdąc
m (Npl brzdące) pot., kiddie pot. toddler

brzdąkać
impf brzdąknąć

brzdąknąć
pf - brzdąk|ać impf (brzdąknęła, brzdąknęli, - brzdąkam) vi 1. pot. (na gitarze) to strum (away) (na czymś on sth) (na fortepianie) to plonk (away) (na czymś on sth) 2. (wydać dźwięk) [monety, klucze] to jingle [garnki, pokrywki] to clang

brzdęk
m (G brzdęku) (dźwięk) twang, bang usłyszeliśmy brzdęk we heard a twang z brzdękiem with a twang inter. (naśladujący uderzenie) bang! (naśladujący brzdąkanie) twang! wazon brzdęk na podłogę the vase crashed to the floor

brzdękać
impf brzdąkać, brzdąknąć

brzdęknąć
pf (brzdęknęła, brzdęknęli) vi pot. (upaść) to fall (down) brzdęknął jak długi he fell splat on the floor a. flat on his face pot.

brzechwa
f książk. (w pocisku, strzale) vane

brzeg
m (G brzegu) 1. (nad rzeką) bank (nad jeziorem, morzem) shore stromy, urwisty brzeg a steep, precipitous bank brzeg rzeki a river bank nad brzegiem rzeki/jeziora on the river bank/lake shore dotrzeć do brzegu to reach (the) shore spacerować brzegiem morza to walk along the seashore rzeka wystąpiła z brzegów the river overflowed a. broke its banks rzeka podmyła brzeg the river had washed the bank away przybić do brzegu to tie up to the bank odbić od brzegu to cast off from the bank 2. (stołu, pola, monety, książki) edge (szklanki, filiżanki, krateru) rim, brim (rany) edge, lip (chusteczki, pola) border brzeg przepaści the edge of a precipice napełnił szklankę po brzegi he filled the glass to the brim napełniony po brzegi (czymś) filled a. full to the brim (with sth) spał z brzegu he slept on the outside (of the bed) siadł na brzegu łóżka he sat on the edge of the bed na tamtym brzegu euf. (zmarły) on the other side przen. nie wiadomo, kto z brzegu a. brzega pot. you never know when your number's a. time's up pot. pierwszy z brzegu [osoba] the first person to come along, anyone [przedmiot] any weź pierwszą z brzegu książkę take the first book you see a. that comes to hand wpadł do pierwszej z brzegu bramy he rushed into the first gateway he came to

brzegowy
adv. (rzeki, kanału) bank attr. (morza, jeziora) shore attr. nasyp brzegowy an embankment linia brzegowa a shoreline

brzemienność
f sgt książk. pregnancy

brzemienny
adv. książk. 1. (w ciąży) [kobieta] pregnant 2. (obfitujący) brzemienny w wydarzenia a. wypadki eventful brzemienny w wydarzenia historyczne/ważne wydarzenia full of historical/striking events brzemienny w następstwa a. skutki fraught with consequences 3. (obciążony) heavy (czymś with sth) chmury brzemienne deszczem clouds heavy with rain

brzemię
n (G brzemienia) 1. (ciężar) load burden książk. dźwigać brzemię czegoś to carry the load a. the burden of sth 2. przen. burden (czegoś of sth) [odpowiedzialności, winy, żalu] dźwigać brzemię czegoś to bear a. carry the burden of sth przygnieciony brzemieniem winy burdened down with guilt

brzeszczot
m (G brzeszczotu a. brzeszczota) 1. (broni siecznej) blade (czegoś of sth) 2. Techn. (piły) blade (czegoś of sth) wymienny brzeszczot a detachable blade

brzezina
f 1. sgt (drewno) birch, birch wood 2. (las) birch wood

brzezinka
f dem. (small) birch wood

brzezinowy
adv. birch attr.

brzeżek
m dem. (G brzeżku a. brzeżka) edge (chusteczki) border

brzmienie
sv brzmieć n sgt (muzyki) sound (czegoś of sth) (instrumentu) tone, sound (czegoś of sth) piękne brzmienie tych skrzypiec the beautiful tone of this violin

brzmieniowo
adv. tonally

brzmieniowy
adv. [możliwości, aspekt] tonal

brzmieć
impf (brzmisz, brzmiał, brzmiała) 1. (być słyszanym) [głos, muzyka] to sound [dzwon] to ring, to sound [kroki, echo] to resound w oddali brzmiała muzyka music sounded in the distance wciąż jeszcze brzmiały mi w uszach jego słowa his words were still ringing in my ears zabrzmieć 2. (wydawać dźwięki) [instrument] to sound skrzypce brzmią przenikliwie the violin produces a piercing sound czysto/głośno brzmiący clear/loud sounding zabrzmieć 3. (wyrażać treść) [zdanie, tekst] to read, to run zdanie powinno brzmieć następująco. the sentence should read as follows. rozkaz brzmiał: nie strzelać! the order was: 'don't shoot' to brzmi banalnie/cudownie/źle that sounds banal/wonderful/bad odpowiedź brzmi nie! the answer is no! zabrzmieć

brzoskwinia
f (owoc, roślina) peach sok z brzoskwini peach juice

brzoskwiniowy
adv. 1. [sok, nektar, drzewo, sad] peach attr. 2. (w kolorze brzoskwini) peach, peach-coloured 3. przen. [cera] peach-like

brzost
m (G brzostu) Bot. wych elm, Scotch elm

brzostowy
adv. wych elm attr.

brzoza
f Bot. (drzewo, drewno) birch brzoza brodawkowa(ta) Bot. silver birch

brzozowy
adv. birchen, birch attr.

brzuch
m 1. Anat. stomach belly pot. abdomen spec. ból brzucha a stomach-ache burczy mi w brzuchu my stomach is rumbling nie powinieneś ćwiczyć z pełnym brzuchem you shouldn't exercise on a full stomach leżeć na brzuchu to lie on one's stomach a. face down wystający brzuch a protruding stomach, a paunch muszę wciągnąć brzuch, żeby. I have to hold in my stomach to. brzuch mu rośnie he's getting a paunch brzuch mu spadł he's lost weight 2. Zool. abdomen leżeć do góry brzuchem pot. to lie a. laze about a. around pot. wiercić komuś dziurę w brzuchu pot. to keep on at sb żona wierci mi dziurę w brzuchu, żebym kupił nowy samochód my wife keeps on at me about buying a new car kobieta z brzuchem posp. a woman with a bun in the oven pot., a woman in the family way pot.

brzuchaty
adv. 1. [osoba] big-bellied, pot-bellied 2. [czajnik] round, spherical [dzbanek] bulbous

brzuchomówca
m, brzuchomówczyni f ventriloquist

brzuchomówstwo
n sgt ventriloquism

brzusiec
m (garnka) belly (palca) pad

brzuszek
m dem. tummy pot. pan z brzuszkiem a man with a paunch

brzuszny
adv. Med. abdominal

brzydactwo
n (przedmiot, budynek) eyesore, monstrosity (osoba) ugly one

brzydal
m (Npl brzydale, Gpl brzydali a. brzydalów) 1. (brzydki mężczyzna) ugly man, ugly one (okropny) brzydal z niego he's really a. so ugly 2. (źle postępujący) horror pot., żart. rascal żart.

brzydki
adv. grad. 1. (nieładny) ugly brzydka pogoda bad a. foul weather brzydki dzień a miserable day brzydki jak noc a. jak siedem grzechów as ugly as sin a. night 2. (zły, niemoralny) [czyn] dirty, mean brzydka sprawa a dirty business kłamstwo to rzecz brzydka lying is ugly 3. (nieprzyzwoity) [słowa, wyrazy] foul, dirty płeć brzydka żart. the sterner a. rougher sex

brzydko
adv. grad. 1. (nieładnie) [urządzony, wykonany] in an ugly manner [pisać, rysować, zachowywać się] badly [wyglądać] ugly adv. jest brzydko na dworze the weather is ugly 2. (źle) meanly brzydko postąpił he behaved meanly brzydko z nią postąpił he was unfair to her 3. euf. (niecenzuralnie) brzydko się wyrażać a. mówić to use foul language

brzydnąć
impf (brzydł a. brzydnął, brzydła, brzydli) vi 1. (stawać się brzydkim) [budynek, miejsce] to become ugly, to grow ugly [osoba] to lose one's looks, to lose one's beauty zbrzydnąć 2. (budzić niechęć) praca/życie na walizkach mu brzydnie he's sick and tired of his work/nomadic life zbrzydnąć

brzydota
f 1. sgt (cecha) ugliness 2. (rzecz) eyesore, monstrosity (osoba) ugly one

brzydula
f (brzydulka dem.) pot., żart. plain Jane pot. plain(-looking) girl/woman

brzydzić
impf vt to disgust brzydzi mnie ich zachowanie I'm disgusted with their behaviour, I find their behaviour disgusting brzydzić się to be disgusted (czymś by sth) brzydziła się jeść koninę she found eating horse(meat) repulsive brzydzę się robaków I can't stand insects

brzytwa
f 1. (do golenia) cut-throat razor GB, straight razor US ostry jak brzytwa razor-sharp ostrzyć brzytwę to hone a. sharpen a razor golić się brzytwą to shave with a razor 2. przen., pot. (osoba wymagająca) slave-driver pot. 3. przen., pot. (osoba błyskotliwa) a sharp one pot. z niego jest prawdziwa brzytwa he's razor-sharp, that one brzytwa Ockhama Filoz. Ockham's razor golić bez brzytwy przest. to cheat brzytwy się chwytać to clutch at straws tonący brzytwy się chwyta przysł. a drowning man clutches at straws przysł.

brzózka
f young birch

brząkać
impf brzękać, brzęknąć1

brzęczeć
impf vi 1. [mucha, pszczoła] to buzz [dzwonek] to ring brzęczą szyby w oknach the window panes rattle 2. pot. (wydawać niemiły dźwięk) to drone (on) nie brzęcz mi do ucha don't drone on like that

brzęczka
f Zool. Savi's warbler

brzęczyk
m (G brzęczyku) Techn. buzzer

brzęk
m (G brzęku) 1. (ostry dźwięk) (metalu) clank, clang (szkła) clink, chink (monet) jingle 2. pot. (brzęczenie owada) buzz(ing), drone inter. (wyraz naśladujący dźwięk) (metalu) clank, clang (szkła) clink, chink (monet) jingle

brzękać
impf brzęknąć1

brzęknąć
1. pf - brzęk|ać impf (brzęknął, brzęknęła, brzęknęli - am) vi 1. [osoba] to rattle vt [talerzami, łyżkami] brzękać kluczami w kieszeni to jingle keys in one's pocket brzękanie szklankami i monetami the clinking of glasses and coins 2. [talerze, łyżki] to rattle [klucze] to jingle [metal] to clang [szklanki, kieliszki] to clink, to chink 3. pot. (na gitarze) to strum (away) (na czymś on sth) (na fortepianie) to plonk (away) (na czymś on sth) 2. impf (brzękł) vi to swell (up) widziałem, jak jej twarz brzęknie od płaczu I could see her face swell up from crying

bród
m (G brodu) ford przeprawić się przez a. przejść rzekę w bród to ford a river w bród (pod dostatkiem) in abundance, in plenty mieć czegoś w bród to have plenty of sth

bródka
f dem. 1. (część twarzy) (little) chin 2. (zarost) (small) beard (spiczasta) pointed beard 3. Bot. beard bródka hiszpańska imperial kozia bródka Bot. (grzyb) goatsbeard (broda) goatee (beard)

brąz
m (G brązu) 1. (stop) bronze epoka brązu Hist. the Bronze Age 2. zw. pl (wyrób) bronze 3. (kolor) bronze C/U opaliła się na brąz she had a bronze tan a. was heavily bronzed w tym sezonie modne są brązy browns are in this season

brązowany
adv. bronzed brązowany lichtarz a bronzed candlestick

brązować
impf vt 1. (pokrywać) to bronze 2. przen., pejor. (idealizować) to glorify pejor. to eulogize książk.

brązowieć
impf (brązowieję) vi 1. (przybierać kolor brązowy) to turn a. go brown 2. (wydawać się brązowym) to show a. appear brown

brązowić
impf vt 1. (nadawać kolor) to bronze słońce brązowiło ludziom twarze the sun bronzed a. tanned people's faces upał brązowił trawę the heatwave turned the grass brown 2. przen., pejor. (idealizować) to glorify pejor. to eulogize książk. brązowić się to show a. appear brown coś się brązowiło w oddali something brown appeared in the distance

brązownictwo
n sgt 1. (rzemiosło artystyczne) bronze work 2. (technika powlekania przedmiotów) bronzing 3. przen. (apoteozowanie) glorification, idolizing (kogoś/czegoś of sb/sth)

brązowniczy
adv. 1. [warsztat] bronze rzemiosło brązownicze bronzeworking 2. przen. [artykuł] eulogistic [wizerunek] idealized

brązownik
m 1. (rzemieślnik) bronze worker 2. przen. (pisarz, krytyk) idolizer

brązowo
adv. brown adv. farbuje włosy na brązowo she dyes her hair brown ubierać się na brązowo to dress in brown (colours) brązowo- w wyrazach złożonych brown- brązowowłosa dziewczyna a brown-haired girl brązowozłoty szal a browny-gold shawl brązowo-biały pies a brown and white dog

brązowy
adv. 1. (zrobiony z brązu) bronze attr. 2. (kolor) brown