Białoruś
f sgt Belarus, B(y)elorussia, White Russia

Birmańczyk
m, Birmanka f Burmese

Bizancjum
n inv. Hist. (miasto) Byzantium (państwo) Byzantine Empire

biada
inter. książk. woe przest., żart. biada mi! woe is me! biada mu, jeżeli. woe betide him if. biada temu, kto. woe betide the person who.

biadać
impf vi książk. to bemoan vt książk. to lament vt biadać nad czymś to lament sth biadał nad swoim losem he bemoaned his fate biadał nad swoim nieszczęściem he bewailed his misfortune biadała, że brakuje jej pieniędzy she lamented that she had no money

biadolić
impf vi pot. to moan to bellyache pot. biadolić nad czymś a. z powodu czegoś a. na coś to moan about sth biadoliła na ciężkie czasy she was moaning about times being hard biadolił, że go bolą nogi he was moaning about his legs aching przestań biadolić stop (your) bellyaching

bialutki
zob. bielutki

biathlon
biatlon /'bjatlon/ m sgt (G biathlonu, biatlonu) biathlon

biathlonista
biatlonista /'bjatlo'nista/m biathlete

biathlonowy
biatlonowy /'bjatlo'novi/ adv. [zawody] biathlon attr.

białaczka
f Med. leuk(a)emia być chorym na/mieć białaczkę to suffer from/to have leukaemia

białaczkowy
adv. Med. leuk(a)emic

białas
m (Npl białasy) pot. (o jasnych włosach) fair-haired person (o jasnej skórze) fair-skinned person

białawo
adv. whitely

białawy
adv. [niebo, światło] whitish

białko
n 1. (część jaja) (egg) white albumen spec. oddzielić białko od żółtka to separate the (egg) white from the yolk ubić białka na pianę to beat the whites to a light froth 2. (część oka) white of the eye białka jej oczu the whites of her eyes miał przekrwione białka the whites of his eyes were bloodshot 3. Biol., Chem. (związek organiczny) protein bogaty/ubogi w białko high-/low-protein niedobór białka protein deficiency białko roślinne upostaciowane textured vegetable protein białko proste Chem. protein

białkomocz
m sgt (G białkomoczu) Med. albuminuria, proteinuria

białkowy
adv. 1. (z białek jaj) ciasto białkowe a fatless sponge cake mixture maseczka białkowa a facial mask made of egg white 2. Biol., Chem. [łańcuch, związek, pasza, pokarm] protein attr.

białkówka
f Anat. sclera

biało
adv. grad. in white w ogrodzie rosły biało kwitnące krzewy shrubs with white blossom grew in the garden biało- w wyrazach złożonych white- biało-zielony green and white białoszary whitish grey

biało-czerwony
adv. white and red flaga biało-czerwona (jakakolwiek) a red-and-white flag (polska) the Polish flag biało-czerwoni plt pot. (o sportowcach) the Poles drużyna biało-czerwonych the Polish team

białogłowa
f 1. żart. (kobieta) lady 2. daw. (kobieta zamężna) married woman, matron

białoruski
adv. B(y)elorussian, White Russian m sgt (język) B(y)elorussian

białowłosy
adv. white-haired, white-headed

białość
f sgt whiteness

biały
adv. grad. 1. (kolor) white biały jak śnieg (as) white as snow bielszy od śniegu whiter than snow 2. (blady) [osoba] white, pale biały jak ściana/płótno (as) white as a sheet biały jak lilia lily-white biała płeć przest. the fair a. gentle sex przest., żart. białe dłonie white a. pale hands 3. (siwy) białe włosy white hair 4. Kulin. white biała mąka white flour biały chleb white bread białe mięso white meat biały ser = curd cheese m 1. (osoba) white (man) 2. Hist. (członek stronnictwa w czasie powstania styczniowego) White (an advocate of the necessity for 'organic work' in cooperation with the Russians prior to the January Uprising, 1863-64) czarno na białym in black and white białe plamy (na mapie) uncharted territory (w dziejach) blank pages (of history) biała śmierć (kokaina) white death pot. (cukier) (white) sugar białe szaleństwo skiing

bibelot
m (bibelocik dem.) (G bibelotu, bibelociku) knick-knack, trinket bibeloty bric-a-brac U na kredensie stały różne bibeloty various knick-knacks stood on the sideboard

bibka
f (biba augm.) pot. (drinks) party shindig pot. dzisiaj wieczorem urządzamy bibkę we're having a party this evening

biblia
f (GD biblii) 1. sgt Biblia (Pismo Święte) the (Holy) Bible przysięgać na Biblię to swear on the Bible 2. (Gpl biblii) (egzemplarz Pisma Świętego) bible 3. (Gpl biblii) przen. (książka, wyrocznia) bible przen. biblia młodego pokolenia the bible of the younger generation 4. (Gpl biblii) przen. (gruba księga) (great) tome Biblia brzeska the Brest Bible (Polish translation of the Bible published in 1563) Biblia królowej Zofii Queen Zofia's Bible (Polish translation of the Bible published in 1454) Biblia Leopolity the Leopolita Bible (a Polish version of the Bible by John of Lemberg published in 1561)

biblijny
adv. biblical papier biblijny Druk. Bible paper

biblio-
w wyrazach złożonych biblio- bibliologia bibliology biblioman a bibliomaniac bibliobus przest. a mobile library GB, a bookmobile US

bibliofil
m bibliophile, book-lover

bibliofilski
adv. bibliophilic bibliofilskie wydanie a luxury edition

bibliofilsko
adv. bibliofilsko wydana książka a luxury edition of a book

bibliofilstwo
n sgt bibliophily

bibliografia
f (GDGpl bibliografii) bibliography

bibliograficznie
adv. [opracować] bibliographically

bibliograficzny
adv. [opracowanie, poszukiwania] bibliographic(al) dane bibliograficzne bibliographical data przypis bibliograficzny a bibliographical note

biblioteczka
f 1. (zbiór książek) library (mała) book collection 2. (mebel) bookcase przeszklona biblioteczka a glass bookcase 3. (seria wydawnicza) library, series

biblioteczny
adv. library attr.

biblioteka
f 1. (instytucja, pokój, księgozbiór) library biblioteka szkolna/uniwersytecka/publiczna a school/university/public library Biblioteka Narodowa the National Library on pracuje w bibliotece he works at a. in a library miał kilka białych kruków w swej bibliotece he had several rare editions in his (book) collection 2. (mebel) bookcase 3. (seria wydawnicza) library Biblioteka Poezji the Poetry Library

bibliotekarka
f (female) librarian

bibliotekarski
adv. library attr. [praca, kurs] librarian's środowisko bibliotekarskie library circles zawód bibliotekarski the profession of librarian, librarianship

bibliotekarstwo
n sgt 1. (zawód) librarianship 2. (dziedzina wiedzy) library science

bibliotekarz
m (Gpl bibliotekarzy) librarian

bibliotekoznawca
m library science specialist

bibliotekoznawczy
adv. [prace] librarian attr. studia bibliotekoznawcze library science

bibliotekoznawstwo
n sgt library science

biblista
m biblical scholar biblist rzad.

biblistyczny
adv. [studia, badania, wiedza] biblical

biblistyka
f sgt biblical studies

bibosz
m (Gpl biboszy a. biboszów) przest. toper przest.

bibuła
f 1. (do atramentu) blotting paper U (do filtrowania) filter paper U (do odsączania) absorbent paper U 2. zw. sg (druki, ulotki) underground pamphlets a. publications 3. (krepina) crepe paper U róża z bibuły a rose made out of crepe paper

bibułka
f 1. (do papierosów) cigarette paper 2. (do ozdób) crepe paper (do pakowania, serwetkowa) tissue paper 3. (przebitkowa) copying paper bibułka krepowa crepe paper

bibułkowy
adv. [ozdoby] crepe paper attr. filtr bibułkowy filter (paper)

biceps
m biceps prężyć a. napinać bicepsy to flex one's biceps

bicie
sv bić n 1. (serca) beating U, beat (zegara) striking U (dzwonów) ringing U, peal z biciem serca with beating heart przyspieszone bicie serca accelerated heartbeat 2. Gry (w szachach, warcabach) taking U (w kartach) beating U

bicykl
m 1. przest. bicycle 2. Hist. penny-farthing GB, ordinary US

bicz
m horsewhip trzasnąć biczem a. strzelić z bicza to crack a whip chłostać coś biczem satyry książk. to satirize sth bicz Boży książk. the scourge of God bicze szkockie a. wodne Med. = power shower jak z bicza trzasnął a. trzasł pot. in (less than) no time ukręcić bicz na siebie to make a rod for one's own back

biczować
impf vt to scourge Relig. to flagellate biczować się to flagellate oneself

biczownik
m Relig. flagellant, flagellator

biczyk
m 1. (mały bicz) whip 2. Biol. flagellum

biczysko
n 1. (trzonek) whipstock, whip handle 2. augm. (duży bicz) whip

bida
f pot. poverty, misery

bidet
m (bidecik dem.) (G bidetu, bideciku) bidet

bidon
m (G bidonu) water bottle

bidula
f pot. poor little thing

biec
biegnąć impf (biegnę, biegniesz, biegł, biegła, biegli) vi 1. (poruszać się) to run biec truchtem [osoba] to jog [koń] to jogtrot biec co sił w nogach to run as fast as one can a. as fast as one's legs can carry one 2. pot. (iść szybko) to run, to rush biec na pomoc a. z pomocą to run to sb's aid a. assistance 3. (posuwać się) to run obłoki biegną po niebie clouds are speeding a. scudding across the sky śpiew biegnie w dal the singing floats away into the distance mój wzrok biegnie po sali my eyes sweep over the room łzy biegły jej po policzkach tears ran a. were running down her cheeks 4. (rozciągać się) to run droga biegnie wśród pól the road runs through the fields przez policzek biegła mu szrama a scar ran across/down his cheek 5. książk. (trwać) [czas, życie] to pass okres ważności ubezpieczenia biegnie od. the insurance policy becomes valid from. 6. książk. (kierować się) to turn w takich chwilach myśl chrześcijanina biegnie ku Bogu at such moments a Christian's thoughts turn to God

bieda
f 1. sgt (ubóstwo) poverty żyć w biedzie to live in poverty doskwierała mu bieda he was poverty-stricken 2. (kłopot) trouble C/U wpakować się w biedę to get into trouble (cała) bieda w tym, że. the problem a. trouble a. snag is. napytać sobie biedy to make trouble for oneself sam sobie napytał biedy he brought it on himself napytać komuś biedy to cause sb trouble 3. sgt pot. (biedacy) poor people, the poor 4. przest. (dwukółka) small, horse-drawn two-wheeled cart bieda z nędzą (osoba) a poor wretch (sytuacja) utter a. grinding poverty u nich bieda z nędzą a. bieda aż piszczy they're (living) on the breadline, they don't have two pennies to rub together klepać biedę to live from hand to mouth od biedy (w braku czegoś lepszego) for want of anything better to ujdzie od biedy it'll do, just about a. for want of anything better pół biedy the least of one's worries pół biedy z materiałami, dużo gorzej znaleźć ekipę the materials are the least of our worries, the worst thing is finding the men to jeszcze pół biedy that's not so bad "co słychać"? - "stara bieda" 'how are things?' - 'same as ever' z biedą (w braku czegoś lepszego) just about (niechętnie) if one (really) has to (z trudnością) [robić coś, radzić sobie] just about, only just

biedactwo
n pot. poor thing

biedaczek
m (Npl biedaczki) poor fellow

biedaczka
f poor thing

biedaczyna
m, f (Npl biedaczyny) poor wretch

biedaczysko
m, n (D biedaczysku, Npl biedaczyska, Gpl biedaczysk a. biedaczysków) poor thing

biedak
m (Npl biedacy a. biedaki) 1. (cierpiący biedę) poor man dzielnica biedaków the poor district 2. (człowiek nieszczęśliwy) poor man a. devil (zwierzę) poor thing

biedermeier
/'bider'majer/ m 1. sgt (G biedermeieru) Szt. (styl) Biedermeier style 2. (A biedermeiera) (mebel) piece of Biedermeier furniture

biedermeierowski
/'bidermaje'rofski/ adv. Biedermeier

biednie
adv. grad. poorly wyglądać biednie (ubogo) to look poor (chorowicie) to look poorly

biednieć
impf (biednieję, biedniał, biednieli) vi to become poor a. impoverished zbiednieć

biedniutki
adv. dem. pieszcz. 1. (skromny, lichy) [mieszkanie] humble [sprzęty] broken-down, run-down [ubranie] threadbare 2. (nieszczęśliwy) poor

biedniutko
adv. dem. poorly

biedny
adv. grad. 1. (ubogi) poor biedny jak mysz kościelna (as) poor as a church mouse 2. (skromny, lichy) [mieszkanie] modest, humble [ubranie] shabby [sprzęty] dilapidated, run-down nosił na sobie biedne ubranie he was poorly a. shabbily dressed 3. (nieszczęśliwy) poor o ja biedna! poor me! m poor man biedni the poor biednemu zawsze wiatr (wieje) w oczy it never rains but it pours

biedota
f 1. sgt (ludzie biedni) the poor dzielnica biedoty the poor district 2. pot. (człowiek biedny) poor person

biedować
impf to live from hand to mouth, to live in poverty

biedronka
f (biedroneczka dem.) ladybird, ladybug US

biedula
f (biedulka dem.) poor (old) thing

biedzić
się impf v refl. biedzić się nad czymś to toil over sth [pracą, książką] biedzić się nad zrobieniem czegoś to have a tough a. hard time doing sth biedzili się nad tym, skąd wziąć pieniądze they racked their brains trying to work out where to get the money from

bieg
m (G biegu) 1. (osoby, zwierzęcia) run, running U poranny bieg a morning run szybki/forsowny bieg a fast/tiring run zdyszany od biegu a. po biegu breathless from running puścić się biegiem to set off at a run/trot poruszać się szybkim biegiem to run fast zwolnić/przyspieszyć bieg a. biegu to slow down/speed up poderwać żołnierzy do biegu to get soldiers on the move w pełnym biegu in full flight 2. (pojazdu) pociąg zwolnił/przyspieszył bieg a. bieguthe train slowed down/gained speed wyskoczyć/wysiąść w biegu (z autobusu/tramwaju/pociągu) to jump off/get off a moving bus/tram/train 3. Sport (w lekkoatletyce) race, run (w narciarstwie) race (w jeździectwie) race bieg sztafetowy a relay race bieg przez płotki a hurdle race, the hurdles bieg z przeszkodami an obstacle race bieg na przełaj a cross-country race bieg na 100 metrów the 100 metres sprint, the 100-meter dash US bieg po zdrowie pot. a fitness run 4. Techn. gear bieg wsteczny reverse gear jechać na drugim/trzecim biegu to drive in second/third gear wrzucić drugi/trzeci bieg pot. to get a. shift into second/third gear przerzucić biegi to change gear włączać biegi to get into gear zmieniać biegi to change gear zmiana biegów a gear change dźwignia zmiany biegów a gear lever GB, a gearstick GB, a gear shift US zredukować bieg to change down GB, to shift down US 5. (nurt) course, reaches pl w górnym/dolnym biegu rzeki in the upper/lower reaches of the river iść z biegiem rzeki to go downstream a. downriver 6. książk. (ciąg wydarzeń) course bieg historii the course of history naturalny/zwykły bieg rzeczy the natural/usual course of events z biegiem lat a. czasu over the course of the years, in a. over the course of time biegiem adv. pot. in a hurry at a. on the double pot. posprzątaj tu, ale biegiem get this cleared up, and be quick a. look sharp about it pot. w biegu adv. pot. on the run pot. ubierał się/jadł śniadanie w biegu he (got) dressed/ate breakfast on the run bieg jałowy Techn. neutral bieg zjazdowy Sport downhill race nadać bieg sprawie (w sądzie, urzędzie) to set the wheels in motion zostawić sprawy własnemu biegowi a. biegowi zdarzeń to let matters take their own course

biegacz
m pers. (Gpl biegaczy a. biegaczów) Sport runner (w zawodach) racer (uprawiający jogging) jogger m anim. Zool. (chrząszcz) ground beetle m inanim. Bot. tumbleweed

biegaczka
f Sport (woman) runner (w zawodach) racer (uprawiająca jogging) jogger

bieganina
f sgt pot. running about, bustling about bieganina po schodach running up and down stairs

biegać
impf 1. (być biegaczem) to run biegać na krótkie dystanse to do sprinting 2. Sport (pokonywać dystans) to run już od kilku lat biega 200 metrów poniżej 21 sekund he's been running the 200 metres in under 21 seconds for a few years now

biegle
adv. grad. [czytać, mówić] fluently [grać] skil(l)fully [pisać na maszynie] proficiently mówić biegle po angielsku to speak English fluently a. fluent English

biegnąć
zob. biec

biegowy
adv. (o biegach) racing attr. (o narciarstwie, nartach) cross-country attr. konkurencje biegowe racing competitions (na bieżni) track events

biegun
m anim. daw. (rumak) steed daw. m inanim. 1. (płoza) rocker fotel/koń na biegunach a rocking chair/a rocking horse 2. Geog. pole biegun chłodu a. zimna the cold pole, the pole of cold biegun magnetyczny (Ziemi) the magnetic pole biegun południowy the South Pole biegun północny the North Pole wyprawa na biegun północny an expedition to the North Pole zdobyć biegun północny to reach the North Pole 3. Elektr., Fiz. pole biegun dodatni the positive (pole) biegun ujemny the negative (pole) biegun animalny Biol. animal pole biegun niebieski a. świata Astron. celestial pole dwa bieguny (o zjawiskach, cechach) polar opposites oni to dwa bieguny they are poles a. worlds apart

biegunka
f Med. diarrh(o)ea U mieć biegunkę to have diarrhoea dostać biegunki to get diarrhoea biegunka niemowląt Med. infantile diarrhoea (biała) biegunka piskląt Wet. pullorum disease, (bacillary) white diarrh(o)ea

biegunowo
adv. biegunowo odmienny polar różnić się między sobą biegunowo to be poles a. worlds apart

biegunowość
f sgt polarity

biegunowy
adv. 1. [koń, fotel] rocking 2. Elektr., Fiz., Geog. polar koło biegunowe a polar circle 3. przen. completely different, diametrically opposed

biegówka
f zw. pl Sport cross-country ski przypiąć biegówki to put on cross-country skis

biegłość
f sgt proficiency (w czymś at a. in sth) expertise (w czymś in sth) (w obcym języku) fluency (w czymś in sth) nabrać biegłości to achieve proficiency, to gain expertise wykonywać coś z biegłością to do sth proficiently

biegły
adv. grad. proficient (w czymś at a. in sth) (w obcym języku) fluent (w czymś in sth) m (specjalista) expert biegły sądowy Prawo expert witness

biel
f sgt 1. (kolor) white biel śniegu/alabastru the white(ness) of snow/alabaster w bieli [osoba] (dressed) in white śnieżna/oślepiająca biel snowy/dazzling whiteness 2. Chem., Techn. (pigment) white m sgt Bot. (warstwa drewna) sapwood, alburnum biel cynkowa Techn. white zinc biel indygowa Chem. indigo white

bielak
m Zool. mountain hare, Arctic hare

bieleć
impf (bieleje, bielał, bieleli) vi 1. (stawać się białym) [lis, sierść] to turn white zbieleć 2. (siwieć) [włosy] to turn grey GB a. gray US zbieleć 3. (wyróżniać się bielą) [śnieg, budynek] to show white między drzewami bielał dom the house showed white between the trees

bielidło
n przest. 1. (do czyszczenia) whit(en)ing U (do prania) bleach U 2. (puder) ceruse przest. white lead

bielik
m 1. Roln. white rust U 2. Zool. white-tailed (sea) eagle

bielinek
Zool. m pierid bielinki plt pieridae bielinek kapustnik Zool. cabbage white (butterfly), large white (butterfly)

bielizna
f sgt 1. (ubranie) underwear, underclothes (atrakcyjna, damska) lingerie bielizna osobista underwear bielizna nocna nightclothes, nightwear bielizna męska men's underwear bielizna z jedwabiu silk lingerie 2. (domowa) linen bielizna pościelowa/stołowa bedlinen/table linen bielizna kościelna liturgical linen

bielić
impf vt 1. (malować) to whitewash, to lime(wash) [ściany, tynki, budynek] pobielić 2. Ogr. to treat with limewash [drzewa] pobielić 3. Chem., Techn. to bleach [papier, materiał] to refine [cukier] wybielić 4. Techn. (cynować) to blanch, to tin bielić się [żagle, pola] to show white

bieliźniany
adv. linen attr. szew bieliźniany a French seam

bieliźniarka
f 1. (mebel) linen chest 2. przest. (kobieta) seamstress (making household linen or underwear)

bieliźniarski
adv. [pracownia, kurs] sewing attr. [wyroby, tkaniny] linen attr. przemysł bieliźniarski linen production

bieliźniarstwo
n sgt 1. (szycie bielizny pościelowej i stołowej) making of household linen (szycie bielizny osobistej) making of underwear 2. Przem. linen production

bielmo
n 1. (na oku) leucoma 2. Bot. endosperm bielmo spadło mu z oczu the scales fell from his eyes mieć bielmo na oczach to be blind przen. zdjąć komuś bielmo z oczu to open sb's eyes

bielnica
f sgt Med. candidiasis, thrush

bielony
pp bielić adv. [pokój] whitewashed

bielutki
(bieluteńki, bielusieńki, bieluśki) adv. dem. lily-white bielutki jak śnieg snow-white

bielutko
adv. dem. bielutko pomalowane ściany walls painted white na podwórzu jest bielutko od śniegu the yard is completely white from the snow a. with snow

biennale
n inv. biennial event, biennial biennale plakatu a biennial exhibition of posters

bierka
Gry f 1. (w szachach) chess piece, chessman (w warcabach) draught GB, checker US 2. (w grze w bierki) spillikin bierki plt spillikins, jackstraws GB

biernie
adv. passively

biernik
m Jęz. accusative U

biernikowy
adv. Jęz. accusative forma biernikowa the accusative

bierność
f sgt 1. (brak zaangażowania) passivity bierność wobec czegoś passivity in the face of sth 2. Chem. passivity

bierny
adv. 1. (pasywny) [osoba] passive bierny obserwator a (passive) bystander bierna postawa passivity bierna znajomość języka = a reading knowledge of a language 2. Jęz. passive strona bierna the passive (voice) w stronie biernej in the passive 3. Chem. passive, inert

bierwiono
n log chata z bierwion a log cabin

bierzmowanie
n Relig. confirmation U

bierzmowany
adv. Relig. confirmed

bierzmować
pf, impf vt Relig. to confirm, to administer confirmation to

bies
m fiend, demon jakiś bies go opętał the devil's got into him, he's possessed

biesiada
f książk. 1. (przyjęcie) feast 2. (spotkanie) evening, gathering biesiada muzyczna/poetycka a musical/poetry evening

biesiadnik
m książk. reveller

biesiadny
adv. książk. [sala, stół] banquet attr. [piosenka] drinking attr.

biesiadować
vi książk. to revel, to feast

bieszczadzki
adv. bieszczadzkie lasy the forests of the Bieszczady mountains

bieżnia
f (Gpl bieżni) 1. Sport (running) track 2. (przyrząd do ćwiczeń) treadmill 3. Techn. (w łożysku) race 4. Roln. (dla zwierząt) run 5. przest. (warstwa opony) tread

bieżnik
m 1. (serweta) (table) runner 2. Techn. (warstwa opony) tread 3. Żegl. winch

bieżąco
adv. na bieżąco systematically prowadzić księgi/dziennik na bieżąco to keep financial records/a diary załatwiać sprawy na bieżąco to deal with matters as they arise informować kogoś na bieżąco to keep sb informed być na bieżąco to be up to date a. in the swim

bieżący
adv. 1. książk. (obecny) [miesiąc, rok, stulecie] current w bieżącym roku this year a. in the current year list z 3 bieżącego miesiąca a letter dated the 3rd of this month a. the 3rd instant przest. 2. (aktualny, teraźniejszy) [sprawy] current [prace, negocjacje] in progress bieżące naprawy running repairs rachunek bieżący a current account GB, a checking account US bieżący numer magazynu the current issue of the magazine 3. (płynący) bieżąca woda running water

big-band
/'bigbend/ m (G big-bandu) Muz. big band

big-beat
/'bigbit/ m sgt (G big-beatu) przest. rock (music), beat (music) (of the 1960s)

big-beatowy
/'bigbi'tovi/ bigbitowy

bigamia
f sgt (GD bigamii) bigamy żyć w bigamii to live in bigamy

bigamiczny
adv. [związek, małżeństwo] bigamous

bigamista
m, bigamistka f bigamist

bigbandowy
/'bigben'dovi/ adv. Muz. big-band attr.

bigbit
zob. big-beat

bigbitowiec
m przest. rock'n'roller

bigbitowy
adv. przest. rock attr., beat

bigiel
m przest. z biglem pot. (o działaniu) with gusto (o osobie) lusty, full of vigour

bigos
m (G bigosu) 1. Kulin. stewed dish made of sauerkraut and/or fresh cabbage, meat and mushrooms 2. przen. mess narobić bigosu to mess things up, to make a mess of things

bigosik
m dem. (G bigosiku) bigos 1

bigot
m, bigotka f pejor. religious hypocrite pejor., bigot pejor.

bigoteria
f (GD bigoterii) sgt pejor. religious bigotry pejor., religious hypocrisy pejor.

bigoteryjny
adv. pejor. religiously bigoted pejor. bigoteryjna religijność religious bigotry

bijak
m 1. (część młotka) head (of a hammer) (część młota mechanicznego) ram (w dzwonie) clapper 2. (część cepa) swipple, beater 3. (młotek drewniany) mallet 4. Sport (kij) bat

bijatyka
f pot. brawl punch-up pot. wszcząć bijatykę to start a fight na meczu doszło do bijatyki there was a fight a. punch-up at the match

bikini
n inv. 1. Moda bikini 2. Kosmet. bikini line

bikiniarski
adv. [strój] flashy, showy [sposób bycia] extravagant

bikiniarz
m (Gpl bikiniarzy) = teddy boy

bil
m Sport cue

bila
f (Gpl bil a. bili) billiard ball (do gry w snookera) snooker ball bila czarna/żółta the black/yellow (ball)

bilans
m (G bilansu) 1. Ekon., Fin., Księg. (zestawienie) balance C/U (dokument) balance sheet bilans otwarcia/zamknięcia an opening/a closing balance bilans roczny an annual balance sheet sporządzić bilans to draw up a balance sheet 2. (stosunek zużycia do produkcji) balance U, ratio bilans cieplny heat balance 3. (podsumowanie) (osiągnięć, wyników) assessment (działań) outcome bilans czynny a. dodatni Księg. active balance bilans energetyczny energy balance bilans gospodarki narodowej Ekon. the balance of the national economy bilans handlowy Ekon. trade balance bilans księgowy Księg. balance sheet bilans płatniczy Ekon. balance of payments bilans siły roboczej Ekon. manpower balance bilans ujemny Księg. deficit bilans wodny water balance

bilansować
impf vt 1. Ekon., Fin., Księg. to balance [rachunki, księgi, budżet] zbilansować 2. książk., przen. (porównywać) to assess bilansować osiągnięcia i porażki to sum up one's a. take stock of one's achievements and failures zbilansować bilansować się [rachunki, księgi, budżet] to balance korzyści bilansują się z kosztami/ryzykiem the benefits balance out the costs/risks zbilansować się

bilansowy
adv. Księg. [metoda] balance attr. [rachunek, zysk] balance sheet attr. zestawienie bilansowe a balance sheet

bilard
m (G bilardu) 1. sgt Gry billiards (snooker) snooker, pool grać w bilard to play billiards 2. pot. (stół) billiard table (do gry w snookera) snooker table, pool table bilard elektryczny pinball bilard karambolowy carom billiards

bilardowy
adv. billiard (do gry w snookera) snooker, pool sala bilardowa a billiard-room, a poolroom kij bilardowy a cue stół bilardowy a billiard table

bilardzista
m billiard player

bilateralny
adv. książk. bilateral

bilecik
m 1. dem. (do kina, na koncert) ticket 2. (liścik) card bilecik z zaproszeniem an invitation

bilet
m (G biletu) 1. (kolejowy, tramwajowy, do kina) ticket bilet do teatru a theatre ticket bilet na pociąg a train ticket bilet miesięczny a monthly season ticket bilet ulgowy a reduced-fare (ticket) cały bilet pot. a full price ticket bilet powrotny a return ticket, a return GB, a round trip ticket US bilet wieloprzejazdowy a travel card automat do sprzedaży biletów a ticket machine skasować bilet to punch one's ticket (in a ticket machine) kontrola biletów ticket inspection 2. przest. (liścik) note bilet skarbowy Fin. (pieniądz) treasury note (bon skarbowy) treasury bill bilet towarowy token, voucher bilet wizytowy visiting card GB, calling card US

bileter
m usher

bileterka
f usherette

biletowy
adv. ticket attr. kasa biletowa Kolej. the ticket office Kino, Teatr the box a. ticket office

bilingwizm
m sgt (G bilingwizmu) Jęz. bilingualism

bilion
m 1. (tysiąc milionów) billion, thousand million 2. (milion milionów) trillion US billion GB przest. 3. zw. pl (duża liczba) billion pot. na niebie widać było biliony gwiazd you could see billions of stars in the sky

bilionowy
num. ord. trillionth

bilirubina
f sgt Biol. bilirubin

biliwerdyna
f sgt Biol. biliverdin

billboard
/'bilbord/ m (G billboardu) billboard

billing
m (G billingu) Telekom. 1. sgt (rejestracja połączeń) telephone billing 2. (wydruk) itemized (tele)phone bill

bilon
m sgt (G bilonu) coin C/U Fin. specie 100 złotych w bilonie 100 zlotys in coin(s) garść bilonu a handful of coins

bim
inter. ding-dong! bim-bam! a. bim-bom! ding-dong! rozległy się wszystkie dzwony: bim, bam, bom all the bells rang out: ding-dong! ding-dong!

bimbać
impf vi pot. not to give a hoot pot. bimbać (sobie) z czegoś to make light of sth bimbać sobie z kogoś to snub sb

bimber
m sgt (G bimbru) = moonshine pot. pędzić bimber to brew moonshine

bimbrownia
f (Gpl bimbrowni) illicit distillery a. still

bimorficzny
adv. dimorphic

bimorfizm
m sgt (G bimorfizmu) dimorphism

binarny
adv. książk. binary binarny system liczbowy the binary system

bingo
n inv. Gry bingo grać w bingo to play bingo wygrać w bingo to win at bingo inter. pot. bingo!

binokle
plt (G binokli) pince-nez

bio-
w wyrazach złożonych bio- biogeneza biogenesis biosynteza biosynthesis

bioastronautyka
f sgt bioastronautics

biocenologia
f sgt (GD biocenologii) biocoenology GB, biocenology US

biocenotyczny
adv. [zespół, układ] biocoenotic GB, biocenotic US

biocenotyka
zob. biocenologia

biocenoza
f biocoenosis GB, biocenosis US

biochemia
f sgt (GD biochemii) biochemistry

biochemicznie
adv. biochemically

biochemiczny
adv. [badania, eksperyment] biochemical, biochemic

biochemik
m, biochemiczka f biochemist

biocybernetyczny
adv. [badania] biocybernetic

biocybernetyk
m biocyberneticist

biocybernetyka
f sgt biocybernetics (+ v sg)

biodegradacja
f sgt biodegradation

biodro
n hip szerokie/wąskie/chłopięce biodra broad/narrow/boyish hips sukienka za ciasna/za luźna w biodrach a dress too tight/loose at the hips

biodrowy
adv. Anat. hip attr. talerz biodrowy Anat. ilium

biodrzasty
adv. pot. [dziewczyna] broad-hipped być biodrzastym to be broad in the beam pot. biodrzasta kobieta a woman with large hips

biodrówka
f sgt 1. Kulin. a cut of meat from the back of a pig 2. Moda (spódniczka) low-waisted skirt biodrówki plt Moda (spodnie) hipsters GB, Austral, hip-huggers US

bioelektronika
f sgt bioelectronics

bioelektryczny
adv. [prąd] bioelectric

bioenergetyka
f bioenergetics

bioenergoterapeuta
m, bioenergoterapeutka f = practitioner of alternative medicine (healing by touch)

bioenergoterapeutyczny
adv. bioenergetic

bioenergoterapia
f sgt (GD bioenergoterapii) bioenergetics (uzdrawianie przez dotyk) touch healing

biofiltracja
f sgt Techn. biofiltration

biofizyczny
adv. biophysical

biofizyk
m biophysicist

biofizyka
f sgt biophysics

biogenetyczny
adv. biogenetic

biogeniczny
adv. biogenic

biogeochemia
f sgt (GD biogeochemii) biogeochemistry

biogeografia
f sgt (GD biogeografii) biogeography

biogeograficzny
adv. biogeographic, biogeographical

biograf
m, biografka f Literat. biographer biografowie Szekspira Shakespeare's biographers

biografia
f (GDGpl biografii) Literat. biography (kogoś of sb) autoryzowana biografia an authorized biography biografia dokumentalna Literat. factual biography biografia zbeletryzowana Literat. fictionalized biography

biograficzny
adv. biographical notka biograficzna a biographical note słownik biograficzny a biographical dictionary film biograficzny a biographical film a biopic pot.

biografistyka
f sgt Literat. biography, biographical writings

biogram
m (G biogramu) Literat. biographical entry (in a dictionary, encyclopaedia)

bioinżynieria
f sgt (GD bioinżynierii) bioengineering bioinżynieria kosmiczna astronautical bioengineering

biokatalizator
m zw. pl biocatalyst

bioklimat
m (G bioklimatu) bioclimate

bioklimatologia
f sgt (GD bioklimatologii) bioclimatology

bioklimatologiczny
adv. Biol. bioclimatological

bioklimatyczny
adv. [warunki]bioclimatic

biokorozja
f sgt Biol., Fiz. biological corrosion

biokosmonautyka
f bioastronautics (+ v sg/pl)

biolog
m (Npl biolodzy a. biologowie) biologist

biologia
f 1. sgt (GD biologii) biology 2. (Gpl biologii) Szkol. (lekcja) biology U, biology class a. period biologia kosmiczna Biol exobiology biologia molekularna Biol molecular biology

biologiczka
f pot. biology teacher

biologicznie
adv. biologically

biologiczny
adv. [badania, eksperyment, wiedza, atak] biological biologiczne zwalczanie szkodników biological pest control

biologistyczny
adv. biologistic

biologizm
m (G biologizmu) Psych., Socjol. biologism

biologizować
impf vt to view [sth] from a biological perspective a. within a biological context

bioluminescencja
f sgt bioluminescence

bioluminescencyjny
adv. [reakcja, zjawisko] bioluminescent

biom
m Biol. (G biomu) biome

biomasa
f sgt biomass

biomechanika
f biomechanics (+ v sg)

biometeorolog
m (Npl biometeorolodzy a. biometeorologowie) biometeorologist

biometeorologia
f sgt (GD biometeorologii) Meteor. biometeorology

biometeorologiczny
adv. [warunki, prognozy] biometeorological

biometria
f sgt (GD biometrii) Biol. biometry, biostatistics

bionik
m specialist in bionics

bionika
f sgt bionics (+ v sg/pl)

biopierwiastek
m zw. pl Biol., Chem. micronutrient

biopolimer
m zw. pl (G biopolimeru) biopolymer

bioprąd
m zw. pl (G bioprądu) bio-electricity

biopsja
f sgt Med. (badanie) biopsy

biorca
m Med. recipient, host biorca krwi/narządu a blood/an organ recipient

biorytm
m zw. pl (G biorytmu) biorhythm

bios
m (G biosu) Biol. bios

biosfera
f biosphere biosfera Ziemi the Earth's biosphere

biostratygrafia
f sgt (GD biostratygrafii) biostratigraphy

biosynteza
f sgt biosynthesis

biotechnika
f sgt biotechnics (+ v sg)

biotechnologia
f sgt (GD biotechnologii) biotechnology

biotechnologiczny
adv. biotechnological

bioterapeuta
zob. bioenergoterapeuta

bioterapeutyczny
zob. bioenergoterapeutyczny

bioterapia
zob. bioenergoterapia

biotop
m Biol. (G biotopu) biotope

biotyczny
adv. Biol. biotic

biotyp
m (G biotypu) Biol. biotype

birbancki
adv. przest., żart. [żywot] roistering przest.

birbant
m przest., żart. roisterer przest. reveller

biret
m (G biretu) biretta

birmański
adv. Burmese

bis
m 1. (G bisu) (utwór) encore wykonać/zaśpiewać/zagrać coś na bis to perform/to sing/to play sth as an encore 2. Muz. bis adv. inv. (dodatkowy) autobus linii 68 bis bus number 68A PRL bis iron. Communist Poland all over again iron. inter. encore!

biseks
m (Npl biseksi a. biseksy) pot. bi pot., AC/DC pot.

biseksualista
m, biseksualistka f bisexual

biseksualizm
m sgt (G biseksualizmu) bisexuality, bisexualism skłonności do biseksualizmu bisexual tendencies

biseksualny
adv. 1. [skłonności, zachowania, doświadczenia] bisexual 2. przest. (o zwierzętach, roślinach, osobach) androgynous, hermaphroditic

bisior
m sgt (G bisioru) 1. Biol. byssus 2. Hist., Włók. byssus

biskup
m bishop biskup koadiutor coadjutor (bishop) biskup ordynariusz ordinary biskup rzymski the Bishop of Rome biskup sufragan suffragan bishop, bishop suffragan

biskupi
adv. [godność, pałac] episcopal, bishop's kolor biskupi amaranthine purple

biskupstwo
n (okręg) bishopric, diocese (godność) bishopric

biskwit
m (G biskwitu) 1. (herbatnik) biscuit 2. Techn. (porcelana) biscuit U, bisque U 3. Szt. biscuit ware U

biskwitowy
adv. biscuit attr.

bisować
impf vt to give an encore of, to encore [utwór, piosenkę] vi to give a. perform an encore, to encore po koncercie piosenkarz kilkakrotnie bisował after the concert the singer gave several encores

bistor
m (G bistoru) Włók. = crimplene U

bistro
n, n inv. bistro

bisurman
m przest., żart. (urwis) scamp pot.

biszkopcik
m dem. sponge finger

biszkopt
m 1. (G biszkoptu) (rodzaj ciasta, wypiek) sponge (cake) 2. (G biszkopta a. biszkoptu) (suche ciastko) sponge finger

biszkoptowy
adv. [ciasto, tort] sponge attr.

bit
1. m (G bitu) beat 2. m (G bitu) Komput. bit

bitewny
adv. książk. battle attr. pole bitewne a battlefield

bitka
f 1. pot. (bójka) brawl od dzieciństwa był skory do bitki he was always ready a. spoiling for a fight, even as a child 2. zw. pl Kulin. a fried cutlet made from poorer quality meat tenderized by beating

bitność
f sgt przest. (żołnierza, armii, wojska) valour

bitny
adv. grad. [żołnierz, armia] valorous, valiant

bitowy
1. adv. pot. [muzyka, sekcja] beat 2. adv. Komput. [układ] bit attr.

bitumiczny
adv. Chem. bituminous

bitwa
f 1. (starcie wojsk) battle bitwa lądowa/morska a land/sea battle wydać/stoczyć bitwę to give/do a. engage in battle bitwa pod Grunwaldem the Battle of Grunwald bitwa o miasto a battle for a town 2. przen. (zorganizowana akcja) battle, fight bitwa o klientów/głosy wyborców the battle for customers/votes 3. przen., żart. (bójka) battle, fight bitwa na śnieżki a snowball fight

bity
pp bić adv. 1. (ubity) [śmietana] whipped 2. pot. (cały) whole czekać bity kwadrans to wait a whole quarter of an hour list na bite cztery strony a letter a whole four pages long do miasta (jest) bity kilometr it's a whole a. good kilometre into town

biuletyn
m (G biuletynu) (prasowy, radiowy, rządowy) bulletin biuro prasowe rządu wydało biuletyn o stanie zdrowia premiera the government press office issued a statement about the prime minister's health

biuletynowy
adv. [wydawnictwo] bulletin attr.

biuralista
m, biuralistka f przest., iron. pen-pusher pot., paper-pusher US pot.

biurko
n (biureczko dem.) bureau GB, desk biurko z mahoniu a mahogany desk siedzieć za biurkiem a. przy biurku to sit at a. behind a desk wstać zza biurka to get up from (behind) one's desk człowiek zza biurka pot., pejor. jack-in-office GB

biuro
n 1. (instytucja) office (dział) bureau pracować w biurze to work in an office 2. (miejsce, pracownicy) office będę czekał przed biurem I'll be waiting outside the office nasze biuro przenosi się do nowych budynków our office is moving to new premises biuro matrymonialne marriage a. matrimonial agency a. bureau biuro podróży travel agency a. bureau, travel agent's GB biuro prasowe press office biuro rzeczy znalezionych lost property office biuro tłumaczeń translation agency a. bureau

biurokracja
f sgt pejor. bureaucracy red tape pejor.

biurokrata
m pejor. bureaucrat

biurokratycznie
adv. [traktować] bureaucratically

biurokratyczny
adv. 1. pejor. (bezduszny) [stosunki, atmosfera] bureaucratic biurokratyczne przepisy bureaucratic regulations red tape pejor. 2. [struktury, aparat] bureaucratic

biurokratyzacja
f sgt pejor. bureaucratization

biurokratyzm
m sgt (G biurokratyzmu) pejor. bureaucratism

biurokratyzować
pejor. impf vt to make [sth] bureaucratic [pracę, administrację, instytucję] zbiurokratyzować biurokratyzować się to become bureaucratized a. bureaucratic

biurowiec
m pot. office block

biurowy
adv. [lokal, praca, meble] office attr.

biurwa
f pot., obraźl. officious old bag a. cow pot., obraźl.

biust
m (G biustu) 1. (piersi kobiece) bosom, bust mały/jędrny biust a small/firm bust obfity biust an ample a. a full bust obwisły biust a sagging bust (line) bluzka z haftem na biuście a blouse with embroidery across the chest a. front 2. (rzeźba) bust biust z marmuru a marble bust

biustonosz
m bra, brassiere rozpiąć/zapiąć biustonosz to unhook a. unfasten/to fasten one's bra

biwak
m (G biwaku) 1. (obozowanie) camping uwielbiam biwaki pod gołym niebem I love to camp under an open sky 2. (miejsce obozowania) camp rozłożyć się biwakiem to set up camp

biwakować
impf vi (pod gołym niebem) to bivouac (w namiotach) to camp biwakować w lesie/nad jeziorem to camp in a forest/at a. by a lake

biwakowy
adv. camp attr. biwakowe ogniska campfires

bizantyjski
adv. 1. Hist. [cesarz, sztuka] Byzantine 2. książk., przen. (odznaczający się przepychem) opulent książk. grandiose pejor.

bizantyjskość
f sgt Byzantinism

bizantyński
zob. bizantyjski

biznes
m (G biznesu) 1. zw. sg (działalność, przedsięwzięcie) business siedzieć w jakimś biznesie to be in some business pracować w jakimś biznesie to work in some business 2. pot. (małe przedsiębiorstwo) (small) business biznes z warzywami a vegetable business mieć własny biznes to have one's own business a. firm prowadził mały biznes he ran a small business zamykam ten biznes o 16.00 I'm shutting up shop at four pot. 3. pot. (korzyść) profit wielkiego biznesu z tego nie mam I don't get a lot out of it dla mnie to żaden biznes it's just not worth my while 4. sgt (biznesmeni) business, business people pl ludzie biznesu business people środowisko biznesu the business world a. environment spotkanie z lokalnym biznesem i przedstawicielami władz a meeting with local business and the authorities obracał się w kręgach biznesu he moved in business circles 5. pot. sgt (sprawa) business to nie twój biznes! that's none of your business! mam do ciebie biznes there's something I want to ask you a. talk over with you

biznesmen
m businessman

biznesmenka
f pot. businesswoman

biznesowy
adv. business attr.

biznesplan
m (G biznesplanu) środ., Handl. business plan

bizneswoman
/'biznes'wumen/ f inv. businesswoman

bizon
m buffalo, bison

bić
impf (biję) vt 1. (zadawać ciosy) (ręką, kijem) to hit (pięścią) to punch (batem) to whip (pasem) to beat bić kogoś w twarz/po twarzy to punch/hit sb in the face bić ile wlezie to beat a. knock the (living) daylights out of sb pot. bić do upadłego to beat sb until he drops bij, zabij! przest. charge! up boys and at 'em! przest., pot. zbić 2. (zabijać) to slaughter, to kill [bydło, świnie] to kill [muchy] ubić 3. (wyciskać w metalu) to mint, to strike [monety] to strike [medal] (drukować) to strike off wybić 4. (wbijać) to bang a. knock in [pale] wbić 5. Kulin. to whip, to beat [krem, jajka] bić białko a. pianę to whisk a. beat egg whites ubić 6. (zwyciężać w walce) to beat, to defeat [wojsko, kraj] 7. (przewyższać) to beat, to outdo bić na głowę kogoś/coś to beat sb/sth hands down pot., to knock spots off sb/sth GB pot. ten lek bije wszystkie inne pod względem skuteczności działania in terms of effectiveness this medicine beats/outdoes all the others ona bije męża inteligencją she outshines her husband in intelligence 8. Gry (w kartach) to beat (w szachach, warcabach) to take bić króla asem to beat a king with an ace dama bije waleta a queen beats a jack w szachach nie można bić króla the king cannot be taken in chess zbić vi 1. (uderzać) to strike, to hit (czymś w coś sth with sth) bić kilofem w skałę to strike (at) rock with a pickaxe bić pięścią w stół to bang one's fist on the table biją w dzwony they're ringing the bells, the bells are ringing deszcz bije w okna the rain is beating against the windows fale biją o brzeg the waves are beating against the shore pies bił ogonem o ziemię the dog was beating its tail on a. against the ground bić czołem przed kimś przen. to bow (down) to a. before sb, to make a low bow to sb 2. (wydawać dźwięk) [dzwon] to ring (na coś for sth) [zegar] to strike dzwony biją na mszę/na trwogę the bells are ringing for Mass/are ringing a tocsin daw. 3. pot. [licznik] to run zgaś światło, bo licznik bije turn the light out, you're running up the meter 4. (tętnić) to beat puls chorego bije słabo the patient's pulse is weak ale mi bije serce! my heart's really beating/racing! dopóki mi serce bije w piersi as long as I have breath in my body a. as I draw breath 5. (wydobywać się gwałtownie) [woda, źródło] to spurt, to gush [ogień] to spout, to spurt [zapach, blask] to be given off fontanna bije wysoko the fountain spurts a. gushes high into the air od lampy bije silny blask the lamp gives off an intense glare alkohol za bardzo mu bije do głowy alcohol goes straight to his head 6. (dać się zauważyć) z jego twarzy biła radość his face was radiant with joy z jej postawy bije pewność siebie she exudes self-confidence 7. Wojsk. (strzelać) to fire, to shoot (w coś/po czymś at sth) (z armat) to shell (w coś/po czymś sth) działa biły przez cały dzień the cannons were firing all day (long) bić się 1. (uderzać samego siebie) to slap vt z radości bił się dłońmi po udach he slapped his thighs with joy bił się ogonem po bokach it beat its tail from side to side 2. (uderzać jeden drugiego) to fight (z kimś o coś/kogoś with sb over sth/sb) często bił się z kolegami he often got into fights with other children 3. (walczyć podczas wojny) to fight (z kimś o coś with sb for sth) bić się za ojczyznę to fight for one's country 4. Hist. (w pojedynku) to duel (z kimś o coś/kogoś with sb over sth/sb) bić się na szable to duel with swords bić się na pistolety to fight a duel with pistols bić brawo to clap, to applaud bić brawo na stojąco to give a standing ovation bić pokłony komuś (kłaniać się) to bow (down) to a. before sb, to make a low bow to sb (korzyć się) to bow and scrape to sb pejor. to kowtow to sb pot., pejor. bić w kogoś/coś [mówca, krytyk] to hammer sb/sth pot., to slam sb/sth pot. [sytuacja, zmiana] to hit, to hurt nowe przepisy biją w drobnych przedsiębiorców the new regulations are hitting a. hurting small business(es) bić w oczy przen. to strike a. hit sb ich niekompetencja bije w oczy the first thing that strikes you is their incompetence bić się z myślami to be in two minds, not to be able to make up one's mind nie wiem, co zrobić, biję się z myślami I don't know what to do, I can't make up my mind

biżuteria
f sgt (GD biżuterii) jewellery biżuteria z platyny platinum jewellery sztuczna biżuteria costume jewellery