Babilon
m sgt (G Babilonu) Babylon
Balzakowski
adi Balzac's
Bangladesz
m sgt (G Bangladeszu) Bangladesh
Bantu
plt inv. (grupa plemion) Bantu U
Baran
m pers. (Npl Barany) Astrol. Aries
Barany są opiekuńcze Aries (people) are protective
m inanim. sgt (A Barana)
1. (znak zodiaku) Aries, the Ram
on jest spod (znaku) Barana he's an Aries
2. (gwiazdozbiór) Aries, the Ram
Bardotka
f sgt pot. (Brigitte) Bardot
Bawaria
f sgt (GD Bawarii) Bavaria
Bawarka
f Bavarian (woman)
Bałkany
plt (Gpl Bałkanów) the Balkans
Bałtyk
m sgt (G Bałtyku) the Baltic
ba
part. książk. (emfatyczne) (and) even
nay przest., książk.
dziesiątki, ba, setki ludzi tens, even hundreds of people
to zajmie miesiące, ba, lata całe it will take months, even years
inter. (niepewność) well
(rezygnacja) oh well
ba, żebym to ja wiedział oh well, if only I knew
baba
1. f
1. pot., pejor. (kobieta) woman
wstrętna/paskudna baba a horrid/horrible woman
nie cierpię tej baby I can't stand that woman
2. pot. (żona) old lady pot.
(kochanka) woman pot.
jego baba znowu zrobiła mu awanturę his old lady had another go at him pot.
ma jakąś babę he's got some woman
latać za babami pot. to chase (after) women
3. pot. (wieśniaczka) countrywoman, peasant (woman)
4. pot. (handlarka) street trader
5. pot. (stara kobieta) (old) biddy pot., pejor.
hag obraźl.
6. pot. (żebraczka) bag lady pot.
beggar
7. pot., obraźl. (zniewieściały mężczyzna) sissy pot., pejor., (old) woman pot., pejor.
pussy US pot., obraźl.
przestań płakać, nie bądź babą stop crying, you sissy
8. augm. (ciasto) cake
9 augm. (z piasku) sandcastle
10 Techn. tup
Baba Jaga a. baba-jaga witch
masz babo placek pot. just my luck
baba z wozu, koniom lżej przysł. that solves that (problem), that's that problem out of the way przysł.
nie miała baba kłopotu, kupiła sobie prosię przysł. = now we're/you're in trouble
2. f Archeol. ancient stone figure of a woman with a cup
babcia
f (Gpl babć a. babci) pieszcz.
1. (babka) grandmother
grandma pot.
nan(ny) GB pot.
zostać babcią to become a grandmother
2. (stara kobieta) old lady
babciny
adv. grandma's pot., granny's pot.
babeczka
f
1. dem. pot., pieszcz. (atrakcyjna kobieta) doll pot., babe pot.
2. (ciastko) fairy cake GB, cupcake US
babi
adv. pot., pejor. women's
babiarz
m (Gpl babiarzy) pot., pejor. ladies' man, womanizer
babieć
impf vi pot., pejor. to become womanish zbabieć
babiloński
adv. Babylonian
babina
f (babinka dem.) poor old woman
schorowana babina an ailing old woman
babiniec
f żart. nest of women pot.
babka
f
1. (babcia) grandmother
(czyjaś) babka ze strony ojca/matki sb's grandmother on their father's/mother's side
2. (stara kobieta) old woman
3. (żebraczka) beggar
bag lady pot.
4. pot. (atrakcyjna kobieta) chick pot., doll pot.
szałowa/równa babka a classy/nice chick
5. przest. (akuszerka na wsi) village midwife
6. (kobieta usuwająca ciąże) abortionist
7. (ciasto) cake
babki wielkanocne Easter cakes
babka drożdżowa a yeast cake
babka ponczowa a baba
babka kartoflana hash browns US
babka marmurkowa marble cake
8. (z piasku) sandcastle
stawiać babki z piasku to make sandcastles
9 Bot. (roślina) plantain
10 Bot. (grzyb) birch bolete a. boletus
11 Zool. (ryba) goby
12 Zool. (owad) dragonfly
13 Górn. stone blocking the entrance to a mine
14 Techn. double-faced hammer
ślepa babka (zabawa) blind man's buff
moja babka jego babce podawała gruszki w czapce przysł. = we're very distant relatives
na dwoje babka wróżyła przysł. it's up in the air, your guess is as good as mine
nie poznała babka swojej wnuczki w tańcu przysł. fancy that!
babochłop
m (D babochłopu a. babochłopowi, Npl babochłopy) pot., pejor butch woman/girl pot.
ależ z niej babochłop! she's so butch!
babranina
f sgt pot. (nieprzyjemna praca) grind pot.
drudgery
babrać
impf pot.
vt
1. (brudzić) to get [sth] messy pot.
babrać ręce/ubrania błotem to get one's hands/clothes muddy
babrać ręce w czymś to get one's hands messy a. sticky
nie znoszę babrania rąk I hate getting my hands all messy a. sticky ubabrać
2. (robić coś źle) to make a mess of pot., to mess up pot.
przestań już malować, tylko babrzesz te ściany stop painting, will you, you're just messing up the walls
vi (grzebać) pejor. to mess about pot., to mess around pot. (w czymś with sth)
babrać łyżką w zupie to poke one's spoon around in one's soup
babranie w glinie to dla niej przyjemność she enjoys messing about a. around with clay
babrać się
1. (brudzić się) to get oneself messy pot.
babrać się błotem to get oneself muddy
babrać się farbą to get paint (all) over oneself ubabrać się
2. (grzebać się) to mess about pot., to muck around pot. (w czymś with sth)
lubił babrać się w ogródku he liked messing around a. pottering around in the garden
3. (długo zajmować się) to mess around pot., to muck around pot. (z czymś with sth)
babrał się z tym samochodem przez dwie godziny he was messing around a. tinkering (about) with the car for two hours
4. pejor. (interesować się) to poke around
babranie się w rodzinnych brudach digging up family dirt
babski
adv. pot. [spodnie, choroby, robota] women's
babska ciekawość (a) woman's a. female curiosity
babskie gadanie woman a. women's talk, female prattle
(przesąd) an old wives' tale
babskie gospodarstwo an all-woman a. female household
po babsku [myśleć, zachować się, załatwiać coś] like a woman
babsko
n pot., obraźl. (old) bag pot., obraźl.
babsztyl
m (Gpl babsztyli a. babsztylów) pot., obraźl. (old) cow pot., obraźl.
wstrętny babsztyl! (you) horrid old cow!
babula
f pot., pieszcz.
1. (kobieta ze wsi) old (peasant) woman
2. (babcia) granny pot., pieszcz., nanny GB pot., pieszcz.
babuleńka
f pieszcz.
1. (staruszka) old dear pieszcz.
2. (babcia) granny pot., pieszcz., nanny GB pot., pieszcz.
babunia
f dem.
1. pieszcz. (babka) granny pot., pieszcz., gran pot., pieszcz.
2. (stara kobieta) little old lady, old dear pieszcz.
babus
m pot., pejor. (old) hag obraźl.
babusia
f dem. granny, gran
baby-sitter
/'bejbi'siter/ f inv. baby-sitter
baca
m (Npl bacowie) senior shepherd in Polish Carpathians
bach
inter. bump!, plonk!
wazon bach na dywan the vase landed (with a) bump on the carpet
chłopczyk zrobił bach na podłogę the little boy fell to the floor with a bump a. plonk
bachanalia
bachanalie plt (Gpl bachanalii a. bachanaliów)
1. Antycz. Bacchanalia
2. książk. (zabawy) bacchanalia, bacchanal
bachantka
f Antycz. Bacchante
bachiczny
adv.
1. Antycz. [kult, orszak] Bacchic
2. książk. (związany z zabawą) bacchanal(ian)
bachmat
m
1. książk. (rumak) steed książk.
2. Hist. Tatar horse
bachor
m (Npl bachory) pot., pejor. brat pejor.
zrobić a. zmajstrować komuś bachora posp. to get sb up the duff GB pot.
to knock sb up US posp.
bachusowy
adv. książk. [uczta, śmiech] bacchanal(ian)
bacik
m dem. (small) whip, (small) thong
baczek
m zw. pl sideburn zw. pl, sideboard zw. pl
bacznie
adv. grad. [patrzeć, słuchać, obserwować] closely, intently
nadstawił bacznie uszu he pricked up his ears
baczność
f sgt stać (w postawie) na baczność to stand at a. to attention
inter. Wojsk. (stand at a. to) attention!
mieć się na baczności to be on one's guard (przed kimś/czymś against sb/sth)
baczny
adv. grad. książk. [widz, obserwator] attentive
[wzrok] intent
zwrócić na coś baczniejszą uwagę to pay closer attention to sth
jego baczne oko lustrowało bez przerwy stan oddziału his sharp eyes kept controlling the number of soldiers in the unit
mieć baczne oko na kogoś/coś to keep a sharp eye on sb/sth
baczyć
impf vi książk. to heed vt (na coś sth)
baczyli, aby wszystko szło sprawnie they paid a lot of heed to make things go smoothly
nie bacząc na coś heedless of sth
mówił dalej, nie bacząc na jej gniew he went on, heedless of her anger
bacówka
f
1. (szałas) shepherd's hut
2. (schronisko) mountain shelter
badacz
m, badaczka f (Gpl badaczy, badaczek) (prowadzący badania) researcher, research worker
(naukowiec) scholar
badacz starożytności ancient historian
badanie
sv badać
n (rentgenowskie, mikroskopowe) examination
(antydopingowe, krwi, moczu) test
iść do szpitala na badania to go into hospital for tests
zrobić badanie krwi to have a. go for a blood test
badania na obecność białka/cukru w moczu/krwi urine/blood test for presence of protein/sugar
badania plt (naukowe, teoretyczne, szczegółowe) research
prowadzić badania to carry out a. conduct a. do research
badania nad sposobami leczenia AIDS research into a. on ways of treating AIDS
poddać bada niom kogoś/coś to have sb/sth tested
badanie przedmiotowe Med. medical examination
badany
pp badać
badan|y m, badana f (w eksperymencie) subject
(odpowiadający na pytania) respondent
u większości badanych nastąpiła poprawa there's been an improvement in the majority of subjects
większość badanych uważa, że. the majority of the respondents said that.
badawczo
1. (naukowo) scientifically
pył kosmiczny jest interesujący badawczo cosmic dust is interesting from a scientific a. research point of view
2. (przenikliwie) [przyglądać się] searchingly, closely
spojrzała na mnie badawczo she gave me a searching look
badawczy
adv.
1. [zespół, wyprawa, ośrodek, praca] research attr.
statek badawczy a research vessel
2. [wzrok] searching, inquiring
omieść a. obrzucić kogoś badawczym spojrzeniem to give sb a searching look
badać
impf
vt
1. (dokładnie poznawać) to examine, to study [problem, zjawisko]
to test [teorię, hipotezę]
badać coś pod mikroskopem to examine a. study sth under a microscope
badać język/zachowanie zwierząt to study a language/the behaviour of animals
badać poziom cukru we krwi to test sugar-levels in blood zbadać
2. (sprawdzać dokładnie) to study, to examine [dokumenty]
to check [temperaturę]
to explore, to reconnoitre [teren]
zanim się odezwał, przez długą chwilę badał mnie wzrokiem he scrutinized me for a long while before he said anything
starannie badał, czy go ktoś nie śledzi he carefully checked to see if anyone was following him
badać dno nogą to test the bottom with one's foot
badano ten preparat na małpach the preparation was tested on monkeys
3. Med. (kontrolować stan zdrowia) to examine [pacjenta]
badać puls to take a. feel sb's pulse
badać sobie krew/wzrok to have a blood/an eye test zbadać
4. (zadawać pytania) to question, to examine [oskarżonego, świadka]
badać się
1. (oglądać się nawzajem) to observe one another, to eye one another
2. Med. (być badanym) to be examined, to have a check-up
badać się u kardiologa to have a cardiological check-up zbadać się
badminton
m sgt Sport badminton
rakieta do badmintona a badminton racket
grać w badmintona to play badminton
badmintonista
m, badmintonistka f Sport badminton player
badmintonowy
adv. [klub, mecz] badminton attr.
badyl
m
1. pot. (łodyga pozbawiona liści) dried stalk
nogi cienkie jak badyle spindly legs
w ciągu trzech miesięcy wysechł jak badyl in three months he's become as thin as a rake
2. pejor., pot. (roślina) weed
3. Myślis. leg of an elk or deer
badylarka
f
1. pot., pejor. (ogrodniczka) market gardener GB, truck farmer US
2. Zool. harvest mouse
badylarstwo
n sgt pot. (ogrodnictwo) market gardening GB, truck farming US
badylarz
m pers. (Gpl badylarzy) pot. (ogrodnik) market gardener GB, truck farmer US
m anim. Myślis. elk or stag with palmate antlers
baedeker
/be'deker/ bedeker
bagatela
f sgt
1. (drobiazg, błahostka) trifle, triviality
wychować czworo dzieci to nie bagatela bringing up four children is no small thing a. achievement
ten egzamin to nie bagatela the exam is no pushover pot.
2. Archit. garden or parkland pavilion popular in 18th and 19th centuries
3. Muz. bagatelle
part. iron. (podkreślenie) a mere bagatelle iron.
a trifle (really) iron.
odziedziczył, bagatela, kilka milionów he inherited a few million, a trifle really
bagatelizować
impf vt (nie doceniać) to underestimate [niebezpieczeństwo]
(lekceważyć) to ignore [opinie]
to make light of [chorobę]
pierwsze objawy są często bagatelizowane przez rodziców the early signs are often not taken seriously by parents zbagatelizować
bagatelka
f dem. (drobiazg) trifle
inter. a trifle (really)
bagatelny
adv. [sprawa, suma] trifling, trivial
bagaż
m (G bagażu)
1. (rzeczy) luggage GB, baggage US
bagaż ręczny hand luggage
nadać bagaż to check in luggage
opłata za bagaż luggage fee a. payment
2. sgt (zasób) przen. store, fund
bagaż przesądów/wspomnień a store a. fund of superstition/memories
szkołę opuściła z niewielkim bagażem wiedzy i doświadczeń she left school with little knowledge or experience
jego bagaż doświadczeń his accumulated experience
bagażnik
m
1. (komora) (w samochodzie) boot GB, trunk US
(w autobusie) luggage locker
włożyć coś do bagażnika to put sth in the boot
wyjąć coś z bagażnika to take sth out of the boot
pełny bagażnik a full boot
2. (konstrukcja z prętów) (na dachu samochodu) roof rack
(na rowerze, motocyklu) (luggage) carrier
zamontował rower na bagażniku he mounted the bicycle on the roof rack
bagażownia
f (Gpl bagażowni) (przechowalnia) left-luggage (office)
bagażowy
adv. [wagon, wózek] luggage attr., baggage attr.
kwit bagażowy a luggage receipt GB, a baggage check US
m
1. (pracownik kolei) porter
2. (pracownik przechowalni) left luggage attendant GB, luggage clerk US
bagażówka
f
1. pot. (taksówka) a van with driver that can be hired to transport large or bulky items
2. środ., Kolej. (wagon kolejowy) luggage van GB, baggage car US
bagienko
n dem.
1. (małe mokradło) bog, marsh
2. sgt pejor. (nieetyczne postępowanie) (dirty) mess pot., (dirty) business pot.
bagienny
adv.
1. [roślinność, opary] marsh attr.
2. [teren, droga] boggy, marshy
bagietka
f
1. (pieczywo) baguette, French loaf a. stick
2. (narzędzie laboratoryjne) glass rod
bagnecik
m dem. bayonet
bagnet
m (G bagnetu) bayonet
pchnąć a. ugodzić kogoś bagnetem to bayonet sb, to stab sb with a bayonet
iść a. ruszyć na bagnety to charge the enemy with bayonets
bagnet na broń! fix bayonets!
bagnisty
adv. [łąka, staw] boggy, marshy
bagnisty brzeg a marshy bank
bagno
n
1. (teren) bog, marsh
ugrzęznąć w bagnie to get bogged down
2. Bot. (roślina) ledum
3. sgt pejor. (niemoralna sytuacja) (dirty) mess pot., (dirty) business pot.
tkwimy w tym bagnie po uszy we're in it a. in this mess up to our necks
wpakowałeś się w niezłe bagno you've got yourself into a right old mess a. business
4. sgt pejor. (podejrzane środowisko) the lowest of the low, the dregs of society pl
wciągnąć kogoś w bagno to drag sb into a mess
bagno zwyczajne Bot. Labrador tea
baj
m przest. (opowiadający baśnie) storyteller
baj, baju (będziesz w raju) jackanory
baja
1. f augm.
1. (bajka) fairy tale
2. pot., pejor. (kłamstwo) tall story, tale
2. f sgt (tkanina bawełniana) baize, fustian
bajadera
f bayadere
bajaderka
f = chocolate sponge-ball
bajarka
f storyteller
bajarz
m (Gpl bajarzy) storyteller
bajać
impf (baję a. bajam) vi książk.
1. (opowiadać baśnie) to tell stories (o kimś/czymś about sb/sth)
2. (opowiadać głupstwa) to talk nonsense
co ty mi bajesz? who do you think you're kidding exactly? pot.
bajda
f zw. pl
1. pot. (bzdura) tall story (o czymś about sth)
pleść bajdy to tell tall tales
wierzyć w bajdy a. bajdom to believe (in) fairy tales
2. pejor. (bajka, baśń) fairy tale (o kimś/czymś about sb/sth)
bajdak
m (G bajdaka a. bajdaku) a boat with sails and oars formerly used on the rivers of Belarus and the Ukraine
bajdurzyć
impf vi pot., pejor. to drivel (on) pot., pejor. (o czymś about sth)
bajduś
zob. klituś-bajduś
bajeczka
f dem.
1. (bajka) story
2. zw. pl pot. (kłamstwo) tale
bajecznie
adv. [bogaty, piękny, kolorowy] fabulously
bajeczność
f sgt
1. (bajkowość) fairy-tale quality
2. (niezwykłość) fabulousness
uderzyła go bajeczność jej urody he was struck by her fairy-tale beauty
bajeczny
adv.
1. (istniejący w bajce) fairy-tale attr.
bajeczne dzieje legends, legendary tales
2. (niezwykły) [humor, powodzenie, zabawa] fabulous
bajer
m (G bajeru) pot.
1. (zmyślona historia) tall story
wstawiać a. wciskać komuś bajer to spin sb a yarn
2. (ozdoba) frill zw. pl
bajerancki
adv. pot. swanky pot., snazzy pot.
bajerancko
adv. pot. swankily pot., snazzily pot.
ona bajerancko tańczy she's a great a. neat dancer
bajerować
impf vt pot. (blagować) to make up
(nabierać) to kid pot., to have [sb] on GBpot., to put [sb] on US pot.
nie bajeruj! stop making it up!
babcię możesz bajerować, ale nie mnie you can try it on with Grandma, but you can't fool me
bajerował, że ma wielu znajomych za granicą he was trying to make out that he had lots of friends abroad pot. zbajerować, zabajerować
bajgiel
m (Gpl bajgli a. bajglów) bagel
bajka
f
1. (baśń) fairy tale
bajka na dobranoc a bed-time story
bajka o śpiącej królewnie/brzydkim kaczątku the fairy tale of a. about the Sleeping Beauty/the ugly duckling
2. Literat. fable
bajki Ezopa Aesop's Fables
3. (plotka) tale, story
(kłamstwo) fib
opowiadać bajki to tell fibs
bajkopisarstwo
n sgt fable writing
bajkopisarz
m (Gpl bajkopisarzy) writer of fables, fabulist
bajkowo
adv. idyllically
[wyglądać] fairy-tale-like, idyllic
bajkowo piękny krajobraz a landscape of fairy-tale beauty
bajkowość
f sgt fairy-tale character
bajkowy
adv.
1. (występujący w bajkach) [rycerz] fairy-tale attr.
2. (dotyczący bajki) [motyw] fable-like attr., fabulous
3. (nierzeczywisty) [widok] fabulous
bajorko
n dem. puddle
bajoro
n (overgrown) pond
bajowy
adv. baize attr., fustian attr.
bajpas
zob. by-pass
bajram
m (G bajramu) Bairam
bajt
m (G bajtu a. bajta) Komput. byte
plik o wielkości 1000 bajtów a file of 1,000 bytes
bajtlować
impf pot.
vt (nabierać) to kid pot., to have [sb] on GB pot., to put [sb] on US pot.
vi (dużo mówić) to prattle on (o czymś about sth)
to blather (on) pot., pejor. (o czymś about sth)
bajzel
m (G bajzlu)
1. posp. (dom publiczny) brothel
2. pot. (bałagan) tip
masz straszny bajzel w szufladach your drawers are a right tip
bajzelmama
f wulg. madam
bak
m (G baku)
1. (zbiornik) (petrol) tank
2. (ilość cieczy) tank, tankful (czegoś of sth)
3. zw. pl (zarost) sideburn zw. pl, sideboard zw. pl
bakalarski
adv.
1. przest., żart. (nauczycielski) [obowiązki, zdolności] teaching attr.
[posiedzenie, zebranie] teachers'
2. Uniw. [dyplom, strój, stopień] bachelor's
bakalarstwo
n pejor., żart. teaching
bakalaureat
m (G bakalaureatu)
1. (stopień naukowy) bachelor's degree, baccalaureate
2. (dyplom) baccalaureate
bakalie
plt (Gpl bakalii) nuts and dried fruit as used in cooking
bakaliowy
adv. containing nuts and dried fruit
bakan
m (G bakanu) Żegl. beacon, buoy
bakarat
m (G bakaratu) sgt
1. Gry baccara(t)
2. (szkło kryształowe) Baccarat crystal
bakaratowy
adv. Baccarat crystal attr.
bakałarz
m (Gpl bakałarzy)
1. Uniw. bachelor
2. żart., pejor. (nauczyciel) teacher
bakcyl
m (Gpl bakcyli a. bakcylów) przest. bacillus
połknąć a. złapać bakcyla książk. to catch a. be bitten by a bug pot.
połknąć bakcyla teatru to be bitten by the theatre bug
bakczysz
m (G bakczyszu) baksheesh
bakelit
m (G bakelitu) Bakelite
bakelitowy
adv. Bakeliteattr.
baks
m (A baksa) pot. dollar
buck US, Austral pot.
bakszysz
zob. bakczysz
bakteria
f zw. pl (GDGpl bakterii) Biol. bacterium
bakterie chorobotwórcze/symbiotyczne pathogenic/symbiotic bacteria
szczep bakterii a strain a. type of bacteria
bakterie autotroficzne Biol. autotrophic bacteria
bakterie błonicze Med. diphtheria bacteria
bakterie chromogeniczne Biol. chromogenic bacteria
bakterie gnilne Biol. putrefactive bacteria
bakterie ropotwórcze Med. pyogenic bacteria
bakteriemia
f sgt (GD bakteriemii) Med. bacteraemia GB, bacteremia US
bakteriobójczo
adv. antibacterially, germicidally
bakteriobójczy
adv. Med. [środek, płyn, maść] antibacterial, germicidal
bakteriofag
m zw. pl Biol. bacteriophage
bakteriolitycznie
adv. Biol. in a bacteriolytical way
bakteriolityczny
adv. Biol. bacteriolytic
bakterioliza
f sgt Biol. bacteriolysis
bakteriolizyna
f zw. pl Biol. bacteriolysin
bakteriolog
m (Npl bakteriolodzy a. bakteriologowie) bacteriologist
bakteriologia
f sgt (GD bakteriologii) Biol. bacteriology
bakteriologicznie
adv. Biol. bacteriologically
bakteriologiczny
adv. Biol. [badanie] bacteriological
bakterioryza
f sgt Biol. nitrogen fixation C/U, dinitrogen fixation C/U (by bacteria)
bakterioskopia
f sgt (GD bakterioskopii) Biol. microscopic study of bacteria
bakteriostatycznie
adv. Biol. bacteriostatically
bakteriostatyczny
adv. Biol. [leki, środki] bacteriostatic
bakteryjny
adv. bacterial
zakażenie bakteryjne (a) bacterial infection
baktrian
m Zool. Bactrian camel
bakłażan
m (G bakłażana a. bakłażanu, A bakłażan a. bakłażana) aubergine GB, eggplant US
bal
1. m (G balu) (zabawa taneczna) ball
bal dobroczynny = a charity ball
bal kostiumowy a fancy dress ball, a costume ball US
bal maskowy a masked ball, a masquerade
wyprawić a. wydać bal to organize a ball
iść na bal to go to a ball
bal maturalny = an end of school ball
= a prom US pot.
a to bal! a. ładny bal! pot. (wyraz niemiłego zaskoczenia) a fine state of affairs!, a fine mess!
i koniec balu! pot. and that's it!
mieć z kimś bal to have a right time with sb pot.
sprawić a. wyprawić komuś bal (zrobić awanturę) to haul a. rake US sb over the coals
to give sb a dressing-down pot.
(dać lanie) to give sb a hiding pot.
zrobić sobie bal to give oneself a treat
2. m (belka) beam
strop z bali a beam ceiling
balanga
f pot. party
bash pot., rave-up GB pot.
iść na balangę to go to a bash
wyprawić balangę to put on a bash
balans
m (G balansu)
1. Sport (drąg) balancing pole
(równoważnia) beam
2. Techn. (w zegarze) balance wheel
3. sgt (balansowanie ciałem) keeping one's balance
4. sgt przen. maintaining a balance (między czymś a czymś between sth and sth)
balansować
impf vi
1. (utrzymywać równowagę) to balance (na czymś on sth)
balansować na linie to balance on a tightrope
balansować ciałem to keep one's balance
2. (zręcznie omijać) to weave in and out
kelner balansował między stolikami the waiter weaved in and out between the tables
3. przen. (skłaniać się) to waver
balansować między prawdą a kłamstwem to balance between the truth and a lie
balansować na granicy prawa to operate on the edge of the law
balansować na krawędzi katastrofy to teeter on the brink a. edge of disaster
balas
m (balasek dem.)
1. pot., żart. (stolec) turd wulg.
2. Archit. (słupek balustrady) baluster
balast
m (G balastu)
1. sgt Lotn., Żegl. (obciążenie) ballast
2. sgt przen. burden
(kompleksów, przesądów) baggage
duży bagaż jest niepotrzebnym balastem w podróży a lot of luggage is an unnecessary burden when travelling
3. Żegl. (zbiornik) ballast tank
opróżnić balasty to empty the ballast tanks
4. sgt Kolej., Techn. (żwir) ballast
balastowy
adv. ballast attr.
zbiornik balastowy a ballast tank
jacht balastowy a ballasted yacht
baldachim
m (G baldachimu)
1. (ozdobna osłona) baldachin, baldaquin, canopy
łoże z baldachimem a four-poster bed
2. Lotn. (górny płat) wing canopy
3. Archit. (dekoracyjny element) canopy
baldachimowy
adv.
1. (tkanina) baldachin attr., baldaquin attr., canopy attr.
2. Archit. baldachined
balejaż
m (G balejażu) streaks
zrobić sobie balejaż to get one's hair streaked
balerina
f
1. (tancerka) ballerina
2. (obuwie) pump GB, ballet shoe
balerinka
f dem. pump GB, ballet shoe
baleron
m (G baleronu) = cured pork shoulder
balet
m (G baletu)
1. (przedstawienie) ballet
wystawić balet to put on a ballet
2. (zespół) ballet (company)
wstąpić do baletu to join a ballet company
3. sgt (dziedzina) ballet
balet nowoczesny/klasyczny modern/classical ballet
balet romatyczny romantic ballet
uczyć się baletu to learn ballet
chodzić na naukę baletu to go to ballet a. have ballet lessons
balety plt pot.
1. (zabawa taneczna) shindig pot., rave pot.
2. (orgia) orgy, wild party
baletka
f ballet shoe
baletmistrz
m ballet master
baletmistrzowski
adv. ballet master attr.
baletmistrzyni
f ballet mistress
baletnica
f (baletniczka dem.) ballet dancer
baletowy
adv. [spektakl, zespół, muzyka, szkoła] ballet attr.
balia
f (GDGpl balii)
1. (naczynie do prania) washtub
2. (zawartośc) tub
balia wody a tub(full) of water
balijka
f dem. washtub
balistokardiograf
m (G balistokardiografu) Med. ballistocardiograph
balistokardiografia
f sgt (GD balistokardiografii) Med. ballistocardiography
balistokardiograficzny
adv. Med. [badanie, metoda, zapis] ballistocardiographic
balistokardiogram
m (G balistokardiogramu) Med. ballistocardiogram
balistyczny
adv. ballistic
krzywa balistyczna a ballistic curve
balistyka
f sgt ballistics (+ v sg)
balkon
m (Gbalkonu)
1. (domu, pałacowy) balcony
drzwi na balkon balcony door(s)
mieszkanie z balkonem a flat with a balcony
wyjść na balkon to go (out) on to the balcony
2. (w kościele) gallery
(w teatrze, filharmonii) (pierwszy) dress circle, mezzanine US
(drugi) upper circle, balcony US
(trzeci) gallery
(w kinie) balcony, circle
miejsca na balkonie seats in the circle/balcony
balkonik
m (G balkonika a. balkoniku)
1. dem. (mały balkon) (small) balcony
2. Med. walking frame, walker, Zimmer (frame) GB
chodzić z balkonikiem to use a walking frame a. walker
balkonowy
adv. [barierka] balcony attr.
miejsca balkonowe circle/balcony seats
drzwi balkonowe balcony door(s), French windows GB, French doors US
scena balkonowa a balcony scene
ballada
f Literat., Muz. ballad
balladowo
adv. ballad-style, ballad-like
balladowość
f sgt balladic qualities a. characteristics
balladowy
adv. balladic, ballad attr.
balladyczność
f sgt Literat. balladic quality
balladyczny
adv. balladic, ballad attr.
balladysta
balladzista m, balladystka, balladzistka f
1. (autor) balladist
2. (piosenkarz) balladeer, balladist
balneolog
m (Npl balneolodzy a. balneologowie) Med. balneologist
balneologia
f sgt (GD balneologii) Med. balneology
balon
m (Gbalonu)
1. Lotn. (hot-air) balloon
lecieć balonem to balloon
2. (do zabawy, dekoracji) balloon
nadmuchać balon to inflate a. blow up a balloon
sprzedawca balonów a balloon-seller
3. (kopuła) dome
nad basenem był rozpięty biały balon a white dome covered the swimming pool
4. Sport balloon (shot)
5. Techn. (szklane naczynie) balloon (flask)
(do przechowywania żrących cieczy) carboy
(do robienia wina) demijohn
(metalowe naczynie do przechowywania gazów) bottle
balon z wodą sodową a soda siphon
6. Techn. (opona samochodowa, rowerowa) balloon tyre GB a. tire US
7. Żegl. balloon jib
balon na uwięzi captive balloon, tethered balloon
balon wolny free balloon
balon zaporowy Wojsk. barrage balloon
balon-sonda Meteo. sounding balloon
robić z kogoś balona a. kogoś w balona pot. (nabierać) to make a monkey (out) of sb, to make a fool (out) of sb
(oszukiwać) to put one a. something over on sb pot., to pull the wool over sb's eyes pot.
nie rób ze mnie balona stop trying to make a monkey out of me
baloniarski
adv. Sport ballooning attr.
baloniarstwo
n sgt Sport hot-air ballooning
baloniarz
m (Gpl baloniarzy)
1. (sprzedawca) balloon-seller
2. Sport (pilot) balloonist
balonik
m
1. dem. (statek powietrzny) (small) balloon
2. dem. (do zabawy, dekoracji) balloon
pęknięty balonik a burst balloon
3. pot. (przyrząd) breathalyser GB, Austral, Breathalyzer US
drunkometer US pot.
dmuchać w balonik to blow a. breathe into a breathalyser
balonikowy
adv. breathalyser attr. GB, Austral, Breathalyzer attr. US
test balonikowy a breath a. breathalyser test
balonowy
adv.
1. [pilot] balloon attr.
[zawody] ballooning attr.
2. [opona] balloon attr.
balot
m (G balotu) pallet, block
balotaż
m sgt (G balotażu) (secret) ballot
balować
impf vi pot., żart.
1. (bawić się na balu) to go to a ball
balować do białego rana to dance the night away (at a ball)
2. (spędzać czas na zabawach) to go partying pot. (z kimś with sb) zabalować
balowicz
m pot.
1. (uczestnik zabawy) reveller
2. żart. (lubiący zabawy) party animal
balowo
adv. elegantly
balowy
adv. ball attr.
sala balowa a ballroom
suknia balowa a ballgown
balsa
f
1. Bot. (drzewo) balsa
2. Żegl. (tratwa) balsa
balsam
m (G balsamu)
1. (naturalny) balsam
2. Farm. balsam, balm
3. przen. (pociecha) balm
4. Kosmet. lotion
balsam do ciała body lotion
balsam do rąk hand care lotion a. cream
5. (do konserwowania zwłok) embalming fluid
balsam kanadyjski Farm. Canada balsam, balsam of fir
balsam peruwiański Farm. balsam of Peru
balsam tolutański Farm. Tolu balsam, balsam of Tolu
balsamicznie
adv. [pachnieć] like balm a. balsam
balsamiczny
adv. [zapach] balsamic, balsam attr.
[powietrze] balmy, balsamic
balsamować
impf vt to embalm [zwłoki] zabalsamować
balsamowy
adv. balsamic, balsam attr.
balsowy
adv. balsa attr.
baltolog
m (Npl baltolodzy a. baltologowie) specialist in Baltic languages and literature
baltologia
f sgt (GD baltologii) Baltic studies (+v pl)
balustrada
f (balustradka dem.) (drewniana, kamienna) balustrade
(drewnianych schodów wewnętrznych) banister(s), balustrade
balkon z balustradą a balcony with a balustrade
balustradowy
adv. balustrade attr.
balwierz
m (Gpl balwierzy) przest. barber
balzakowski
adv. Balzacian
wiek balzakowski a mature age (used of women in their thirties)
bambetle
plt (G bambetli) pot.
1. (rzeczy osobiste) stuff, gear
2. (niepotrzebne stare rzeczy) junk, rubbish
bambosz
m (A bambosz a. bambosza) carpet slipper
bamboszek
m dem. (dziecięcy) bootee
bambuko
n inv. zrobić kogoś w bambuko pot. to make a fool of sb
bambus
m pers. (Npl bambusy) obraźl. (Murzyn) coon posp., obraźl.
spade pot., obraźl.
m inanim. (G bambusa a. bambusu)
1. Bot. (roślina) bamboo U
2. sgt (łodyga) bamboo
stolik/laska z bambusa a bamboo table/cane
bambusowy
adv. [trzcina, pędy] bamboo attr.
banalizować
impf vt to trivialize, to belittle [sytuację, problem] zbanalizować
banalnie
adv. grad. (nieciekawie, trywialnie) banally
brzmieć banalnie to sound banal
powieść napisana banalnie a novel written in a banal style
to jest banalnie proste it's dead easy a. simple pot.
banalność
f sgt banality C/U
banalny
adv. grad.
1. pejor. (nieorginalny) [frazes, rozmowa] trite, banal
byli banalni w swoich wypowiedziach they were full of banalities
2. (nieistotny) [szczegół] trivial, trifling
[sprawa] trivial, banal
3. (łatwy) [zadanie] straightforward
banan
m (A banan a. banana) Bot. (roślina, owoc) banana
sałatka z bananów banana salad
zdjąć skórkę z banana to peel a banana
skórka banana a. od banana a banana skin
bananowiec
m Bot. banana tree, banana palm
bananowy
adv. [drzewo, kolor, sok] banana attr.
banał
m (G banału) pejor.
1. (frazes) banality pejor., cliche pejor.
opowiadał banały he was speaking in cliches a. platitudes
2. sgt (brak oryginalności) banality, cliche
powieść razi banałem the novel is full of cliches
popadać w banał to slip into cliche(s) a. banality
band
/bend/ m (G bandu) Muz. (jazzowy) band
banda
f
1. (złodziei, włamywaczy) gang, band
prowodyr bandy the ringleader
należeć do bandy to belong to a gang
2. pot., pejor. (chuliganów, kibiców) bunch pot., load pot.
była ich cała banda there was a whole bunch a. load of them
3. pot. (przyjaciół, studentów) bunch pot., gang pot.
robić coś całą bandą pot. to do sth all together
pojechaliśmy całą bandą a whole bunch a. lot of us went pot.
4. Wojsk. (partyzantów) band
5. Sport (lodowiska) board
(toru wyścigowego) rail
(stołu bilardowego) cushion
cywil banda środ., Wojsk. a bunch of civilians pot.
bandaż
m
1. (opatrunek) bandage
założyć bandaż to put a bandage on
obwiązać a. owinąć rękę bandażem to bandage a hand
bandaż elastyczny elasticated bandage
2. Techn. bandage
3. Żegl. shroud
bandażować
impf vt
1. to bandage [ranę, nogę] zabandażować
2. Techn. to reinforce [rury] zabandażować
bandera
f
1. Żegl. (flaga) ensign, flag
bandera handlowa/wojenna a merchant/war a. military ensign
podnieść/opuścić banderę to hoist/lower a flag
pływać/służyć pod polską/angielską banderą to sail/serve under the Polish/British flag
2. przen. (statek) ship
banderola
f
1. (opaska) band
(na alkoholu, papierosach) excise band
2. Szt. banderole, streamer
banderowiec
m pot. a member of the Ukrainian extreme nationalist organization founded by Stepan Bandera during World War II
banderowski
adv. concerning members of the Ukrainian extreme nationalist organization founded by Stepan Bandera during World War II
bandy
n inv. Sport bandy
bandycki
adv. [postępowanie, metody] criminal attr.
bandycka szajka a gang of thugs
dokonać bandyckiego napadu to carry out armed robbery
bandyta
m, bandytka f thug, bandit
napad bandytów an attack by thugs
jednoręki bandyta pot. a one-armed bandit pot.
bandytyzm
m sgt (G bandytyzmu) violent crime, banditry
wypadki bandytyzmu violent incidents
walka z bandytyzmem the battle against (violent) crime
bandzior
m (Npl bandziory) posp. thug
hoodlum pot., hood US pot.
bandżo
zob. banjo
bania
f (Gpl bań a. bani)
1. augm. (naczynie, zawartość) can
bania z mlekiem a milk churn
2. (kula) banie cerkwi the onion domes of an Orthodox church
nogi spuchły mu jak banie his legs swelled up like balloons
3. (bąbel) blister
4. pot. (dynia) pumpkin
zupa z bani pumpkin soup
to jest do bani pot. a fat lot of good it is!
na bani pot. = tanked up
baniak
m
1. (naczynie) can
2. (zawartość) can(ful)
3. posp. (głowa) big head
banialuki
plt (G banialuk) pot. gibberish U pot.
pleść banialuki to talk gibberish a. nonsense
baniasty
adv. pot. [lampa, głowa] bulbous
[naczynie] squat
banicja
f sgt książk. banishment, exile
skazać kogoś na banicję to banish a. exile sb
wyrok banicji the sentence of exile
banita
m książk. exile
outlaw daw.
banjo
/'bando/
n inv. Muz. banjo
bank
m (G banku)
1. (instytucja, budynek) bank
bank centralny the central bank
bank kredytowy/inwestycyjny/hipoteczny a credit/an investment bank/a mortgage
ulokować oszczędności w banku to put one's savings in the bank
otworzyć/zamknąć konto w banku to open/close a bank account
podjąć pieniądze z banku to withdraw money from a. take money out of the bank
oddać utarg do banku to deposit takings in the bank
napad na bank a bank raid
2. (zbiór, zapas) bank
bank danych Komput. a data bank
bank krwi/spermy/szpiku kostnego a blood/sperm/bone marrowbank
3. Gry bank
trzymać bank to hold the bank
po banku! banco!
rozbić bank to break the bank
na bank pot. honest pot
oddam ci jutro, na bank I'll give it back tomorrow, honest
masz to jak w banku! it's a dead cert! pot., it's in the bag! pot.
bankiecik
m dem. (G bankieciku) (small) banquet, (small) reception
bankier
m
1. (bankowiec) banker
2. Gry banker
bankierski
adv. [rodzina, kantor] banking
bankierstwo
n sgt
1. (zawód) banking
2. przest. (ogół bankierów) banking profession
bankiet
1. m (G bankietu) (przyjęcie) banquet, reception
2. m (G bankietu)
1. Inż. banquette, berm
2. Budow. benched foundation
3. Kolej. berm
bankietowy
1. adv. [sala, stolik, goście] banquet attr.
2. adv. Budow. banquet attr., berm attr.
banknot
m (G banknotu) (bank)note GB, bill US
banknot dwudziestozłotowy a twenty-zloty note a. bill
banknot pięciofuntowy/pięciodolarowy a five-pound note/five-dollar note a. bill
bankomat
m (G bankomatu) cash machine a. dispenser GB, ATM US
wyjąć a. pobrać pieniądze z bankomatu to get money out of the cash machine
bankowiec
m (urzędnik) bank official
(ekspert) banking expert
bankowo
adv. pot. (as) sure as eggs is eggs
bankowość
f sgt banking
uczył się bankowości he was studying banking
bankowy
adv. [kredyt, pożyczka, operacja] bank attr.
bankroft
m Kulin., Bot. Bancroft (apple)
bankructwo
n
1. (upadłość, niewypłacalność) bankruptcy C/U, insolvency U
ogłosić bankructwo firmy to declare a company bankrupt
2. (utrata majątku) bankruptcy U
doprowadzić kogoś do bankructwa to cause sb to become bankrupt
3. przen. (moralne, polityczne) bankruptcy U, insolvency U
bankrut
m
1. (o przedsiębiorcy) bankrupt
ogłosić kogoś bankrutem to declare sb bankrupt
stać się bankrutem to become (a) bankrupt, to go bankrupt
2. przen. (moralny, polityczny) bankrupt
bankrut życiowy a failure (in life)
bankrutować
impf vi
1. [osoba, firma, instytucja] to go a. become bankrupt, to become insolvent zbankrutować
2. przen. (tracić wpływy, znaczenie) to go bankrupt
bankrutujące pokolenie a fading generation zbankrutować
bantu
adv. inv. [języki] Bantu
baobab
m (G baobabu) Bot. baobab (tree)
baon
m (G baonu) Wojsk. battalion
żołnierz drugiego baonu a soldier of the second battalion
baonowy
adv. [dowódca, siedziba] battalion attr.
baptysta
m, baptystka f Relig. Baptist
baptysterium
n (Gpl baptysteriów) Archit., Relig baptist(e)ry
bar
1. m (G baru)
1. (lokal) bar, cafe
w dworcowym barze at the station bar
2. (część lokalu) bar
musiał usiąść przy barze he had to sit at the bar a. counter
bar kawowy coffee bar, coffee shop
bar mleczny milk bar
bar szybkiej obsługi fast food bar
2. m sgt (G baru)
1. Chem. (pierwiastek chemiczny) barium
2. Fiz. (jednostka ciśnienia) bar
barachło
/brx'wo/ n sgt pot., pejor.
1. (o rzeczach) rubbish, junk
wyrzucić barachło na śmietnik to throw rubbish on the dump
2. (o ludziach) scum, shower
barak
m (G baraku) barrack, Nissen hut
barakowóz
m (G barakowozu) portacabin, Portacabin GB
baran
m pers. (Npl barany) pot., obraźl. (o osobie) idiot pot.
fool
ty baranie jeden! you (damn) fool!
ten baran niczego nie rozumie that idiot doesn't understand anything
m anim. Zool. ram GB, tup Scot
baran kastrowany a wether
baran jednoroczny a teg
baran prowadzący stado owiec the bell-wether
dać się wziąć a. związać jak baran to go like a lamb to the slaughter
leźć za kimś jak stado baranów to follow sb like (a flock of) sheep
liczyć barany (żeby zasnąć) to count sheep
m. inanim.
1. zw. pl pot. (skóra) sheepskin U
strzyżone barany beaver lamb
2. zw. pl (kożuch) sheepskin coat
3. sgt pot., żart. (fryzura) frizz
baran angielski Zool. a breed of rabbit with long, drooping ears
baran francuski Zool. a breed of rabbit with long, drooping ears bred for food
wziąć/nieść kogoś na barana to give sb a piggyback/carry sb piggyback
baranek
m pers. (Npl baranki) pot., pieszcz. (o osobie) lamb
m anim. dem. (jagnię) lamb
potulny/łagodny jak baranek as meek as a lamb a. as Moses
m inanim.
1. zw. pl Meteo. cirrus cloud
2. zw. pl (biały grzebień fali) white horses pl
3. zw. pl (skóra) lambskin U
4. zw. pl (kożuch) lambskin coat
5. dem. sgt pot., żart. (fryzura) frizz
mieć baranka na głowie to have a frizzy hairdo pot.
6. środ., Budow. (rodzaj tynku) roughcast (surface)
Baranek Boży Relig. the Lamb (of God)
baranek paschalny paschal lamb
baranek wielkanocny a miniature figure of a lamb representing Jesus Christ, made of sugar and placed in a small basket to be blessed in church at Easter
barani
1. [runo] sheep's
[rogi] ram's
trząść się jak barani ogon to shake like a jelly a. leaf
2. [kożuch, czapka, kołnierz] sheepskin attr.
[kotlety] mutton attr.
[udziec] of mutton
[skóra do oprawy książek] roan
barani łój mutton suet
barania głowa a. barani łeb pot., obraźl. muttonhead pot., obraźl.
thickhead pot.
barani wzrok pot. a dumb look
patrzeć na kogoś/coś baranim wzrokiem to gawp at sb/sth
śpiewać baranim głosem pot. (płakać) to bleat like a sheep, to whine
(śpiewać, fałszując) to sing off-key a. out of tune
na Nowy Rok przybywa dnia na barani skok przysł. = from the New Year the days start getting longer
baranica
f
1. (czapka) sheepskin hat
2. (kożuch) sheepskin (coat)
nosić baranicę to wear sheepskin
3. (okrycie) sheepskin rug
baranieć
impf (baranieję, baraniał, baranieli) vi pot. to be stupefied, to be taken aback zbaranieć
baranina
f (baraninka dem.) sgt (mięso, potrawa) mutton
baraszkować
impf vi
1. (bawić się) [dzieci, zwierzęta] to romp (about), to frolic (pobaraszkować)
2. euf. (uprawiać seks) to romp pot. (pobaraszkować)
baraż
m (G barażu) Sport (w szermierce, wioślarstwie, konkursie hipicznym) barrage
(w sportach zespołowych) play-off
barażowy
adv. play-off attr.
barbakan
m (G barbakanu) Archit. barbican
barbaryzm
m (G barbaryzmu) pejor., Jęz. barbarism
barbarzyńca
m
1. zw. pl Hist. (cudzoziemiec) barbarian zw. pl
2. pejor. (nieokrzesany) barbarian pejor.
3. pejor., (okrutny) savage pejor.
4. przest. (dzikus) savage przest., obraźl.
barbarzyński
adv.
1. Hist. barbarian, barbarous
2. pejor. (okrutny) barbaric
barbarzyńsko
adv. barbarically
barbarzyństwo
n sgt pejor.
1. (postępowanie) barbarity, barbarousness
2. (brak kultury) barbarism, barbarousness
barbórka
f dial.
1. Barbórka (święto) = Miner's Day (in Poland St Barbara's Day, 4 December)
2. (zabawa) = Miner's Day celebration(s)
barbórkowy
adv. [uroczystości, zabawa] = Miner's Day attr.
barchan
1. m (G barchanu) Włók. barragon a. barragan U, barracan U
2. m (G barchanu) Geol. barchan
barchanowy
adv. barragon attr., barracan attr.
barczatka
f Zool. lasiocampid
barczatka sosnówka Zool. pine lappet (moth)
barczysty
adv. [mężczyzna] broad-shouldered
bard
m (Npl bardowie)
1. (celtycki poeta, pieśniarz) bard
2. książk. (poeta) bard
bardak
m sgt (G bardaku) pot. (bałagan) mess C/U
(zamieszanie) commotion
bardotka
f pot. (biustonosz) push-up bra
bardzo
adv. grad. [wysoki, jasny, szczęśliwy, późno, uprzejmie] very
[lubić, cieszyć się, zmienić się, przejąć się] very much
bardzo kochany/szanowany/potrzebny much-loved/-respected/-needed
być bardzo zakochanym to be very much in love
jest bardzo podobna do matki she's very much like her mother
w bardzo podobny sposób in very much the same way
bardzo dobrze very well
bardzo dobrze poinformowany very well-informed
bardzo nienawidzić to very much a. profoundly hate
bardzo zachwalać to praise (very) highly
bardzo starać się to try very hard
bardzo płakał he cried a lot pot.
czy bardzo boli? does it hurt much?
koncert/obiad bardzo się udał the concert/dinner went (off) very well
bardzo potrzebować pomocy to be badly in need of help
bardzo proszę o spokój/ciszę could you/everyone please be quiet
bardzo dziękuję thank you very much
przepraszam bardzo, która godzina? excuse me, what time is it?, I'm sorry to bother you, but what time is it?
"czy mogę otworzyć okno?" - "proszę bardzo" 'can I open the window?' - 'by all means'
jak bardzo za nim tęsknię how much I miss him
tak bardzo so much
tak bardzo boli it hurts so much
tak bardzo chciałem I wanted so much
tak bardzo jak przedtem as much as before
za bardzo too much
za bardzo zmęczony/śpiący/najedzony, żeby. too tired/sleepy/full-up to.
za bardzo się tym przejmujesz you worry about it too much
nie bardzo not much, not really
nie (za) bardzo o nich dba/martwi się tym he is not very a. much concerned about them/worried about it
nie za bardzo podobało mi się to, co widziałem I didn't much like what I saw
nie bardzo rozumiem I don't quite understand
nie bardzo rozumiem, o co ci chodzi I don't quite grasp a. get your meaning
nie bardzo zrozumiałem jej ostatnią książkę I didn't really understand a. couldn't make much of her last book
"interesujesz się samochodami?" - "nie za bardzo" 'are you interested in cars?' - 'not really'
"zimno ci?" - "zimno, nawet bardzo" 'are you cold?' - 'yes, I am, very (cold)'
"znasz go?" - "znam, nawet bardzo dobrze" 'do you know him?' - 'yes, in fact I know him very well'
najbardziej lubi banany/matematykę s/he likes bananas/mathematics most of all
najbardziej interesujący/kontrowersyjny/znany twórca młodego pokolenia the most interesting/controversial/famous artist among the younger generation
obawy te uważam za jak najbardziej uzasadnione I think those fears are very well founded książk.
"chcesz z nami pójść?" - "jak najbardziej" pot. 'do you want to go with us?' - 'of course I do!'
bardziej adv. comp. more
bardziej interesujący niż. more interesting than.
dużo bardziej interesujący much more interesting
coraz bardziej more and more
tym bardziej all the more
tym bardziej, że. (all) the more so because.
a tym bardziej much less
nigdy go nie widziałem, a tym bardziej nie rozmawiałem z nim I've never seen him, much less spoken to him
im bardziej nalegali, tym bardziej. the more they insisted, the more.
barek
m (G barku)
1. dem. (lokal) bar
barek dla pracowników the staff canteen
2. dem. (część lokalu) bar
przy barku tłoczyło się kilka osób several people were crowded around the bar
3. (stolik na kółkach) trolley
4. (szafka) drinks cabinet, drinks cupboard
ma znakomicie zaopatrzony barek his drinks cabinet is extremely well stocked
baretka
f (medal) ribbon
bariera
f
1. (zapora, przegroda) barrier
(wzdłuż drogi) crash barrier GB, guard rail US
ustawić a. postawić barierę to put up a barrier
bariera odzielająca coś od czegoś a barrier separating sth from sth
2. (naturalna przeszkoda) barrier
bariera naturalna/gór a natural/mountain barrier
bariera lodowa an ice barrier
3. przen. barrier, obstruction
bariera językowa a language barrier
bariera wiekowa an age limit a. barrier
bariery architektoniczne architectural barriers
bariera na drodze postępu a barrier to progress
znieść/obalić barierę to remove/break down a barrier
przełamać bariery psychiczne to overcome a psychological barrier
4. Geol. (pas lądu) barrier
bariera celna Ekon. tariff a. trade barrier
bariera dźwięku Lotn. the sound barrier
bariera immunologiczna Med. immunoreaction
barierka
f dem. (ogradzająca) fence, barrier
(zabezpieczająca) rail, railing
bark
1. m (G barku) Anat. shoulder
kości barku shoulder bones
barki plt
1. (ramiona) shoulders
mieć szerokie barki to be broad-shouldered
szeroki w barkach broad-shouldered
2. przen. (o obowiązkach) brać a. wziąć coś na swoje barki to take sth on one's shoulders
dźwigać coś na swoich barkach to shoulder sth
złożyć coś na czyjeś barki/zdjąć coś z czyichś barków to burden sb with sth/to lift sth from sb's shoulders
spoczywać na czyichś barkach to rest on sb's shoulders
wziąć na swoje barki duży ciężar to take a lot on one's shoulders
2. m (G barku) Żegl. barque
barka
f Żegl. barge
barka rybacka a fishing boat
barka desantowa Wojsk. landing craft
barkowy
1. adv. Anat. shoulder attr.
staw barkowy a shoulder joint
pas barkowy the shoulder belt
2. adv. Żegl. barge attr.
barman
m barman GB, bartender US
barmanka
f barmaid GB, bartender US
barocyklonometr
m (G barocyklonometru) Techn. barocyclonometer
barograf
m (G barografu) Techn. barograph
barogram
m (G barogramu) Techn. barogram
barok
m sgt (G baroku) (the) baroque
malarze/muzyka baroku baroque painters/music
barokowo
1. Literat., Szt. in the baroque manner
2. przen. ornately, in a baroque manner
barokowy
adv.
1. Literat., Szt. baroque
barokowy ogród an 18th century formal garden
barokowy kościół a baroque church
2. przen. baroque, highly ornate
barometr
m (G barometru) Techn. (rtęciowy) barometer
barometr idzie do góry a. podnosi się a. idzie na pogodę the barometer is rising
barometr spada a. idzie na niepogodę the barometer is falling
barometr sprężynowy Techn. aneroid barometer
barometria
f sgt (GD barometrii) barometry
barometryczny
adv.
1. Techn. barometric
rurka barometryczna barometric tube
2. Meteo. barometric
ciśnienie barometryczne atmospheric a. barometric pressure
baron
m (Npl baronowie a. baroni)
1. (osoba, tytuł) baron
2. przen. baron narkotykowy a drug a. narcotics baron
baron przemysłu an industrial tycoon
baronet
m baronet
baronostwo
1. plt (GA baronostwa, L baronostwu) (baron z żoną) baron and baroness
2. n sgt (tytuł, godność barona) baronage, barony
baronowa
f baroness
baronowski
adv. [tytuł korona dobra, włości] baronial
baronówna
f baron's daughter
barowy
1. adv. bar attr.
.ale wystrój miała raczej barowy .but the decor was rather bar like
bułka barowa = a French stick
2. adv. Chem. barium attr.
biel barowa barium sulphate
barszcz
m (G barszczu)
1. Kulin. borsch(t), beetroot soup
barszcz z uszkami borsch with ravioli
barszcz zabielany borsch with sour cream
2. Bot. cow parsley a. parsnip, hogweed
barszcz biały white borscht (made of vegetables and fermented rye)
barszcz czerwony borscht
barszcz polski daw. sour soup made from cow parsley
barszcz ukraiński Ukrainian borscht
tani jak barszcz dirt cheap pot.
barszczyk
m dem. (G barszczyku) borsch(t), beetroot soup
bartnictwo
n sgt daw. forest bee-keeping
bartniczy
adv. daw. forest bee-keeping attr.
bartnik
m daw. forest bee-keeper
barwa
f
1. książk. (kolor) colour GB, color US, hue
barwy ciepłe warm colours
barwy zimne cool colours
martwe barwy dull colours
orgia barw a riot of colour(s)
natężenie/intensywność barwy colour intensity
2. Muz. (brzmienie dźwięku) tone (colour), timbre
barwa głosu timbre
3. (na owocach) down
4. Myślis. (krew) blood (from a wounded animal)
ślady barwy na śniegu bloodstains on the snow
barwy plt (państwa, stowarzyszenia) colours GB, colors US
barwy narodowe national colours
barwy klubowe club colours
barwy polskie the national colours of Poland
grać w barwach Anglii to play in England's colours
barwa ochronna Zool. protective coloration U
Wojsk. camouflage
barwa samogłoski Jęz. vowel colour
barwy dopełniające się Fiz. complementary colours
przedstawiać coś w jaskrawych barwach a. jaskrawymi barwami to blow sth up (out of all proportion)
widzieć coś w różowych a. jasnych barwach to see sth through rose-coloured spectacles
przedstawiać coś w ciemnych a. czarnych barwach to paint a gloomy picture of sth
barwinek
m Bot. periwinkle
barwiony
pp barwić
adv. coloured GB, colored US
dywan barwiony na niebiesko a carpet coloured (sky) blue
barwić
impf
vt książk. to colour GB, to color US [szkło, ubranie, policzki]
to dye [tkaninę]
barwić coś na zielono to dye sth green zabarwić
vi Myślis. [ranne zwierzę] to bleed
barwić się książk. to become coloured GB a. colored US, to take on a colour GB a. color US
barwić się na czerwono to turn red zabarwić się
barwnie
adv. grad.
1. (kolorowo) colourfully GB, colorfully US
dzieci barwnie pokolorowały swoje obrazki the children painted their pictures in a variety of colours
2. przen. (interesująco) [opowiadać] colourfully GB, colorfully US, vividly
barwnik
m dye
barwnik naturalny a natural dye
barwnik spożywczy a food colouring
barwność
f sgt
1. (różnorodność kolorów) colourfulness GB, colorfulness US, variety of colour
2. (obrazowość) vividness
barwny
adv. grad.
1. (kolorowy) colourful GB, colorful US
[zdjęcia, odbitka] colour attr. GB, color attr. US
2. (o określonej barwie) coloured GB, colored US
[filtr] colour attr. GB, color attr. US
3. przen. (interesujący) colourful GB, colorful US
barwny opis a vivid description
barwny język vivid language
barwoślepota
f sgt colour blindness GB, color blindness US
bary
plt (G barów) (broad) shoulders
szeroki w barach broad-shouldered
krzepkie bary strong shoulders
wziąć się z kimś za bary to grapple with sb
brać się z czymś za bary to get to grips with sth
wziął się z życiem za bary he came to grips with life
baryczny
adv. Meteo. barometric
sytuacja baryczna atmospheric conditions
niż baryczny a depression
wyż baryczny high pressure
barykada
f barricade (z czegoś of sth)
postawić a. wznieść a. zbudować barykadę to set up a. erect a. construct a barricade
barykada z książek utrudniała dostęp do okna przen. a pile of books barred access to the window
iść a. pójść na barykady to man the barricades
"na barykady!" 'man the barricades!'
stanąć po drugiej a. przeciwnej stronie barykady przen. to go over to the other camp
być/walczyć po przeciwnej stronie barykady przen. to be/fight on the other side
barykadować
impf
vt to barricade (czymś with sth)
barykadować okna workami z piaskiem to barricade windows with sandbags zabarykadować
barykadować się to barricade oneself (w czymś in a. into sth)
ludzie barykadowali się w domach people barricaded themselves inside their homes zabarykadować się
baryton
m pers. (Npl barytony) (śpiewak) baritone
m inanim.
(G barytonu)
1. (głos męski) baritone
2. (saksofon) baritone sax
barytonowy
adv. Muz. [aria] baritone attr.
baryła
f augm.
1. (beczka, pojemność) cask
2. pot., pejor. (osoba) fatso pot., pejor.
zrobiła się z niego baryła he has become a right fatso
baryłeczka
f dem.
1. (beczka) (small) barrel
2. (zawartość) (small) barrel (ful) (czegoś of sth)
baryłka
f
1. (beczka) keg
2. (zawartość) keg(ful) (czegoś of sth)
3. Miary barrel
barć
f (Gpl barci) a hollow in a tree where bees live
barłóg
m (G barłogu)
1. (posłanie) shakedown
spać w barłogu a. na barłogu to sleep in a shakedown
2. Myślis. lair (of bear or wild boar)
bas Muz
m pers. (Npl basy) (śpiewak) bass
m inanim. (G basu)
1. (najniższy głos męski) bass
2. (niski dźwięk) (low) rumble
3. (gitara) bass
basy plt
1. (rejestr dźwięków) bass
2. (guziki w akordeonie) bass studs a. buttons
basałyk
m (Npl basałyki) żart., pieszcz. (dziecko) brat
baseball
/'bejzbol/ m sgt (G baseballu) baseball
mecz baseballu a baseball match
grać w baseball to play baseball
baseballista
/'bejzbo'lista/ m Sport baseball player
baseballowy
/'bejzbo'lovi/ adv. baseball attr.
mecz baseballowy a baseball match
kij baseballowy a baseball bat
basen
m (G basenu)
1. (pływalnia) (swimming) pool
basen kryty/odkryty an indoor/outdoor swimming pool
na basenie at the swimming pool
iść na basen to go to the pool
pływać w basenie to swim in a pool
2. Sport (długość basenu) length
przepłynąć 10 basenów to swim 10 lengths
3. (przenośny, dmuchany) paddling pool GB, wading pool US
4. (zbiornik) basin, tank
5. Med. (naczynie) bedpan
podać choremu basen to give the patient a bedpan
6. Geog., Geol. basin
7. Żegl. basin, dock
basen portowy a wet dock
basen imersyjny Techn. immersion pool
basen modelowy Żegl. model basin a. tank
basen oceaniczny ocean basin
basen olimpijski Sport olympic-sized pool
basen paszowy Roln. silage pit, silo
basenik
m dem. (G baseniku a. basenika) paddling pool
basetla
f (Gpl basetli) Muz. = double bass (folk instrument larger than a cello and smaller than a double bass)
basista
m, basistka f Muz. bass player, bassist
baskijski
adv. Basque
m (język) Basque
mówić po baskijsku to speak Basque
baskinka
f Moda basque
basowy
adv.
1. Muz. bass attr.
2. przen. [dźwięk] rumbling
basowe wycie syren the low wail of the sirens
basset
/'baset/ m basset, basset hound
basta
inter. enough!
basta! wystarczy tych kłótni enough of your arguing - cut it out! pot.
już tak dłużej nie mogę, basta! I can't take it any more! I've (just about) had it!
.i basta! .and that's that!
nie zapłacę więcej i basta! I won't pay any more, and that's that!
masz mnie słuchać i basta! you'll do as I tell you, and that's all there is to it!
bastard
m pers. (Npl bastardzi a. bastardy)
1. przest. (nieślubne dziecko) bastard
bastard królewski a royal bastard
2. Antrop. (mieszaniec europejsko-hotentocki) Khoikhoi-European half-caste
m anim. Zool. hybrid animal with impaired fertility
bastardowy
adv. przest. [potomstwo, dziedzictwo] bastard attr.
bastardyzacja
f sgt Zool. cross-breeding animals of different species
bastion
m
1. (G bastionu) Hist., Wojsk. bastion
2. przen. bastion (czegoś of sth)
ostatni bastion cywilizacji the last bastion of civilization
bastionowy
adv. bastion attr.
basza
m (V baszo, Npl baszowie)
1. Hist. pasha, pacha (a Turkish officer of high rank)
2. przen. grandee
jak basza (butnie) haughtily
żyć jak basza to live like a lord
rozparł się jak basza he sprawled like a grand panjandrum
baszta
f Archit., Hist. tower
(donżon) keep
baszta narożna a corner tower
okrągła baszta a round tower
bat
1. m (rzemień przymocowany do kija) whip
strzelić z bata to crack whip
zdzielić kogoś batem to lash sb, to lick sb (with a whip)
baty plt
1. (uderzenie batem) whipping
zasłużyłeś sobie na baty you deserve a right hiding
2. pot. (klęska) hiding
jak z bata strzelił pot. in a flash
2. m (G batu)
1. Żegl. (łódź) barge, lighter
2. (łódź morska) = trawler, = smack US
batalia
f (GDGpl batalii)
1. przest. (bitwa, walka) battle
(ciąg bitew) campaign
stoczyć ciężką batalię to fight a heavy a. hard battle
2. przen. strife, struggle
toczyć batalię o coś to battle for sth
batalia wokół czegoś a conflict about sth
rozpętała się batalia o ustawę there was a dispute over the statute
rozpocząć batalię przeciwko dyskryminacji kobiet to begin a campaign to end discrimination against women
batalion
m anim. (ptak) ruff
m inanim. (G batalionu) Wojsk. battalion
sztab batalionu the battalion headquarters
batalionowy
adv. battalion attr.
batalista
m Szt. battle scene painter
batalistyczny
adv. Szt. [malarstwo] battle scene attr.
[scena] battle attr.
obraz batalistyczny a battle piece
batalistyka
f sgt Szt. battle scene painting
batat
m (G batatu) Bot. sweet potato
bateria
f (GDGpl baterii)
1. Elektr. battery
radio na baterie a battery-operated radio
ponownie naładowć baterie to recharge batteries
bateria się rozładowała the battery has run down
bateria do latarki a torch battery
2. (kurki) mixer tap GB, (mixing) faucet US
3. (zestaw urządzeń) battery
bateria flaszek pot., żart. a collection of bottles
4. Wojsk. battery
bateria armat a gun battery
bateria słoneczna Techn. solar battery
bateria szeregowa Elektr. series battery
bateria zenitowa Wojsk. anti-aircraft unit
bateryjka
f dem. (small) battery
bateryjny
adv.
1. Elektr. [zasilacz, radio, zegar] battery operated
2. Wojsk. battery attr.
batik
m (G batiku)
1. sgt (technika) batik, batik dyeing
2. (materiał) batik
spódnica z batiku a batik skirt
batikowy
adv. batik attr.
technika batikowa batik
batog
m książk. scourge US przest.
bullwhip US
batometr
m (G batometru) Meteo. bathometer
baton
m (batonik dem.) (G batonu a. batona, batonika a. batoniku, A baton a. batona, batonik a. batonika) bar (of chocolate)
baton nadziewany orzechami a walnut chocolate bar
batożyć
impf vt przest. to lash
batożyć konia to lash a horse wybatożyć
batut
m (G batutu) trampoline
skakać na batucie to trampoline
batuta
f
1. (dyrygencka) baton
pod batutą Lutosławskiego [grać] under the baton of Lutoslawski
[orkiestra] conducted by Lutoslawski
podawać takt batutą to mark the beat with a baton
2. Sport (w szermierce) = time thrust
batymetr
zob. batometr
batymetria
f sgt (GD batymetrii) Meteo. bathymetry
batymetryczny
adv. [pomiar, mapa, badanie] bathymetric, bathymetrical
batyskaf
m (G batyskafu) bathyscaph(e)
opuścić batyskaf to lower a bathyscaphe
batyst
m (G batystu) Włók. batiste, cambric
chusteczka z batystu a batiste handkerchief
batystowy
adv. batiste, cambric
bauer
/'bawer/ m pot. rich farmer (in Germany)
bawarka
f sgt = tea with milk
bawarski
adv. Bavarian
bawełna
f sgt cotton
(krzew) cotton plant
plantacja bawełny a cotton plantation
uprawiać bawełnę to cultivate cotton
zbiór bawełny (zbieranie) cotton-picking
(plon) cotton harvest
sukienka z bawełny a cotton dress
motek bawełny a cotton spool
bawełna strzelnicza Chem. gun cotton
owijać w bawełnę to beat about the bush
nie owijać w bawełnę to speak bluntly
bawełniany
adv. cotton attr.
bawełniana tkanina cotton fabric
bawełniczka
f Włók. cotton (yarn)
bawialnia
f (Gpl bawialni) przest. drawing room
bawidamek
m książk., żart. ladies' man
bawić
impf
vt
1. (uprzyjemniać czas) to entertain [gości, dzieci]
bawić kogoś czymś to entertain sb with sth [rozmową, śpiewem]
bawił wnuki he was looking after his grandchildren
2. (interesować, zajmować) [czynność, przedmiot, książka] to amuse
bawi mnie chodzenie po sklepach/obserwowanie ludzi I enjoy going shopping/watching people
to mnie nie bawi it's not much fun for me
vi (przebywać) to stay, to remain
bawić na wakacjach to be away on holiday
bawił u nas (przez tydzień) he stayed with us (for a week)
bawić się
1. (uprzyjemniać sobie czas) [osoba, dziecko] to play (czymś with sth)
bawić się w chowanego/ciuciubabkę to play at hide and seek/blind man's buff
bawić się w Indian/w sklep to play at Indians/at keeping shop
bawić się z kolegami to play with friends
2. (czuć zadowolenie, mieć uciechę) to enjoy oneself, to have fun
bawić się czymś to enjoy sth
bawić się czyimś zakłopotaniem to laugh at sb's distress
bawić się kimś to toy with sb
bawić się czyimś kosztem to laugh at sb's expense
3. (poruszać bez celu) bawić się ołówkiem to play a. toy a. fiddle with a pencil
bawić się jedzeniem to play a. toy with one's food
4. (hulać, bankietować) to have a good time, to enjoy oneself
bawić się na balu to have a good time at a ball
baw się dobrze! have a good time!
bawić się do upadłego to party until one drops pot.
to have a thoroughly good time
dobrze się z nimi bawiłeś? did you have a good time with them?
5. (zajmować się niepotrzebnie) bawić się w coś to waste time on sth [morały, szczegóły]
nie ma czasu bawić się w formalności there's no time for indulging in formalities
6. (zajmować się dla przyjemności) bawić się w kucharza/ogrodnika to try one's hand at cooking/gardening
bawić się w malarza to dabble in painting
bawić oko to please the eye, to be pleasing to the eye
bawić się z kimś w kotka i myszkę to play cat and mouse with sb
bawoli
adv.
1. [skóra] buffalo attr.
róg bawoli a buffalo horn
2. (jak u bawołu) oczy bawole melting a. buffalo eyes
siła bawola the strength of an ox
bawolica
f (female) buffalo
bawół
m pers. (Npl bawoły) oaf
m anim. (G bawołu) Zool. buffalo
ryczeć jak zarzynany bawół (krzyczeć) to scream one's head off
(płakać) to cry one's head off
bawół afrykański a. kafryjski Zool. Cape buffalo
bawół domowy Zool. water buffalo a. ox
baza
f
1. (podstawa) base, basis
na bazie czegoś on the basis of sth
środki kosmetyczne na bazie alg algae-based cosmetics
farby produkowane na bazie żywic akrylowych acrylic paints
baza teoretyczna/praktyczna a theoretical/an empirical basis
2. (remontowa, lotnicza, zaopatrzeniowa) base
(alpinistów) base camp, base
zjechać do bazy to return to base
(turystyczna) baza noclegowa (tourist) accommodation
3. Ekon. base, basis
baza przemysłowa industrial base
baza produkcyjna/gospodarcza production/economic basis
baza i nadbudowa basis and superstructure
4. Archit. base (czegoś of sth)
5. Wojsk. base
baza wojskowa/marynarki wojennej a military/naval base
6. Techn. (powierzchnia, linia odniesienia) datum
baza artykulacyjna Jęz. articulatory setting a. set
baza danych Komput. database
baza erozyjna Geol. base level (of erosion)
bazalt
m (G bazaltu) basalt
nagrobek z bazaltu a basalt tombstone
bazaltowy
adv. basaltic, basalt attr.
skała bazaltowa basaltic rock
bazar
m (G bazaru) (targowisko) market, market place
(ze starociami) bazaar, market
(na Wschodzie) bazaar
kupować warzywa na bazarze to buy vegetables at the market
pójść na bazar to go to the market
bazarek
m (G bazarku) market square, market place
bazarowy
adv. market attr., market square attr.
język bazarowy vulgar language
bazgranina
f
1. sgt (pismo, rysunek) scrawl, scribble
nie da się odczytać tej bazgraniny this scrawl is illegible
2. pejor. (tekst literacki) scribbling pejor., scribble pejor.
bazgrać
impf (bazgrzę) vt pot. to scrawl, to scribble
bazgrać kredą po tablicy to scribble sth on a blackboard
bazgrał coś na marginesie he was scribbling something in the margin
ale bazgrzesz! = your handwriting is terrible! nabazgrać
bazgrała
m, f (Npl m bazgrały, Gpl m bazgrał a. bazgrałów
Npl f bazgrały, Gpl f bazgrał) pot.
1. (osoba pisząca niewyraźnie) scribbler, scrawler
2. pejor. (autor) scribbler pejor.
bazgrolić
impf vt to scrawl, to scribble
bazgrolić coś w zeszycie to scribble sth in a notebook nabazgrolić
bazgroły
plt (G bazgrołów) pot.
1. (pismo, rysunek) scribble, scrawl
2. pejor. (tekst literacki) scribbling pejor., scribble pejor.
bazia
f zw. pl (Gpl bazi) catkin
pussy-willow pot.
drzewa okryły się baziami the trees were covered in catkins
bazooka
/ba'zuka/ f Wojsk. bazooka
bazować
impf vi
1. (opierać się) bazować na czymś [osoba] to rely on sth, to base oneself a. one's findings on sth
[metoda, polityka] to be based on sth
bazować na obietnicach/lojalności to rely on promises/loyalty
bazować na doświadczeniu to rely on/be based on experience
2. Wojsk. (stacjonować) bazować w czymś to be based in sth
oddział bazuje w lesie the unit is based in the forest
bazowy
adv.
1. (podstawowy, wyjściowy) base attr.
elementy bazowe basic elements
stawka/kwota/cena bazowa a base rate/sum/price
2. (w alpinizmie) obóz bazowy base camp
bazylia
f sgt (GD bazylii) Bot., Kulin. (sweet) basil
świeża bazylia fresh basil
suszona bazylia dry basil
bazylianin
Relig.
m (zakonnik) Basilian, Basilian monk
bazylianie plt (zakon) Basilian order, the Basilians
bazylianka
Relig.
f (zakonnica) Basilian nun
bazylianki plt (zakon) Basilian order
bazyliański
adv. Relig. Basilian
bazylika
f Archit. basilica
bazylika św. Piotra w Rzymie St. Peter's basilica in Rome
bazylikowy
adv. basilican
bazyliszek
m pers. (Npl bazyliszki) cockatrice
m anim.
1. (potwór) basilisk, cockatrice
wzrok bazyliszka a basilisk stare
2. Zool. basilisk
bazyliszkowy
bazyliszkowaty adv. basilisk attr.
bazyliszkowy wzrok/spojrzenie a basilisk gaze/stare
bać
się impf (boję się, boisz się) v refl.
1. (czuć strach) to be afraid
to be scared (kogoś/czegoś of sb/sth)
bać się ojca/nauczyciela to be afraid of one's father/teacher
bać cię ciemności/duchów to be afraid of the dark/of ghosts
bać się kary to be afraid of being punished
nie pójdę, boję się I'm not going, I'm scared
boję się zostawać w domu sama I'm afraid of being left home alone
bać się czegoś jak ognia a. diabeł święconej wody to be scared stiff of sth
2. (niepokoić się) to worry, to be anxious (o kogoś/coś about sb/sth)
bać się o dzieci to be anxious about one's children
z taką pensją nie musisz bać się o przyszłość with a salary like that, you don't need to worry about the future
nie bój się, ona na pewno sobie poradzi don't worry, she'll manage all right
bał się, że nie wygra he was afraid that he wouldn't win
boję się, czy to nie jest czyjaś zła wola I'm afraid somebody might have done it out of spite
3. (nie mieć śmiałości) to be afraid
bać się odpowiedzieć to be afraid to answer
bał się spojrzeć jej w oczy he was afraid to look her in the eye także przen.
bała się wyznać, co ją dręczy she was afraid to reveal what was bothering her
4. (być nieodpornym) (o roślinach, zwierzętach) nie bać się czegoś to be resistant to sth [mrozu, suszy, deszczu]
bój a. bójcie się Boga! for the love of God!, in God's name!
bać się o własną skórę pot. to look after number one pot.
bać się własnego cienia to be afraid of one's own shadow
bałabajka
zob. bałałajka
bałagan
m (G bałaganu) pot. mess
bałagan organizacyjny an organizational mess
co za bałagan! what a mess!
narobić bałaganu to make a mess
bałaganiara
f pot.
1. (niedbająca o porządek) slut obraźl., pejor.
messy a. untidy person
2. (roztrzepana) scatterbrain pot.
bałaganiarski
adv. disorganized, disorderly
bałaganiarsko
adv. in a disorganized a. disorderly fashion
bałaganiarstwo
n sgt untidiness
bałaganiarz
m (Gpl bałaganiarzy)
1. (niedbający o porządek) slob pot., pejor.
messy a. untidy person
2. (roztrzepany) scatterbrain pot.
bałaganić
impf vi pot.
1. (robić bałagan) to make a mess nabałaganić
2. (zachowywać się niegrzecznie) to misbehave
bałamucić
impf
vt
1. pot., pejor. (uwodzić) to lead [sb] on, to trifle with
bałamucić dziewczynę to lead a girl on zbałamucić
2. (oszukiwać) to lead [sb] on (czymś with sth)
to string [sb] along pot. (czymś with sth)
bałamucić obietnicami to lead sb on with promises zbałamucić
3. (kusić) to entice
to lure pejor.
bałamucić kogoś wizją zysków to entice sb with visions of profit zbałamucić
vi (próżnować) to idle away vt
znowu bałamuci zamiast pracować he's idling away his time again, instead of working zbałamucić
bałamuctwo
n
1. pot. (niejasna informacja) tall story
2. (sposób zachowania) coquetry
bałamut
m (Npl bałamuty) przest. seducer
philanderer przest.
bałamutnie
adv. [opowiadać, informować] misleadingly
bałamutny
adv.
1. (wprowadzający w błąd) misleading
2. (zalotny) coquettish
bałałajka
f Muz. balalaika
bałałajkowy
adv. [zespół] balalaika attr.
bałkański
adv. Balkan attr.
bałto-słowiański
adv. Balto-Slavic
bałtycki
adv. Baltic attr.
bałtysta
zob. baltolog
bałtystyka
zob. baltologia
bałwan
m pers. (Npl bałwany) pejor. (głupiec) blockhead
m inanim.
1. (A bałwana) (figura ze śniegu) snowman
2. (A bałwana) (figura bożka) graven image, pagan idol
3. zw. pl (G bałwana a. bałwanu, A bałwana a. bałwan) (fala) breaker
4. (A bałwana) Myślis. decoy (bird)
bałwanek
m (A bałwanka)
1. (figurka ze śniegu) (little) snowman
2. Myślis. (figurka kaczki) decoy duck
bałwanica
f pot. idiot, moron
bałwański
adv. pot., obraźl. [pomysł] moronic
bałwochwalca
m książk., pejor.
1. Relig. idolater
2. przen. idolizer
bałwochwalczo
adv. idolatrously
bałwochwalczy
adv. idolatrous
mieć a. żywić dla kogoś bałwochwalczą cześć to idolize a. worship sb
bałwochwalstwo
n sgt książk., pejor.
1. Relig. idolatry
2. przen. idolatry książk., adulation książk.
bańka
f
1. (naczynie) can, churn
2. (zawartość) can(ful), churn(ful)
3. Med. cupping-glass przest.
stawiać/postawić komuś bańki to cup sb przest.
4. (pęcherzyk powietrza) bubble
bańka mydlana a soap bubble
puszczać bańki to blow (soap) bubbles
5. (szklane, kuliste naczynie) bulb
6. posp. (milion złotych) million zloties a. zloty
na bańce pot. = tanked up
baśniowo
adv. [szczęśliwy, piękny] fabulously
[wyglądać] fabulous adv.
baśniowość
f sgt (posiadanie cech baśni) fairy-tale character
(cudowność) fabulousness
baśniowy
adv.
1. (występujący w baśniach) [skarby, rycerze, świat] fairy-tale attr., legendary
2. (dotyczący baśni) [motyw, materiał, tradycje] fairy-tale attr., fabular
3. (cudowny, tajemniczy) fairy-tale attr., fabulous
baśń
f (Gpl baśni)
1. (bajka) fairy tale
2. Literat. (utwór epicki) (epic) story, (fairy) tale
bażanci
adv. pheasant's, pheasant attr.
bażancie mięso pheasant meat
bażant
m pheasant
polowanie na bażanty pheasant shooting
pieczony bażant a roast pheasant