apanaże
plt (G apanaży) 1. książk. (dochody, zwłaszcza dodatkowe) emoluments książk. poselskie/dyrektorskie apanaże MPs'/directors' emoluments 2. Hist. (królewskie) a(p)panage

apanażowy
adv. a(p)panage attr.

aparacik
m dem. (G aparaciku) aparacik fotograficzny a (small) camera aparacik ortodontyczny a brace GB, braces pl US aparacik słuchowy a hearing aid

aparat
m pers. (Npl aparaty) pot. (osoba) nutter pot., (right) card pot. co za aparat! what a nutter! m inanim. (G aparatu) 1. (urządzenie) apparatus C/U, device aparat fotograficzny a camera aparat ortodontyczny a brace GB, braces pl US aparat ortopedyczny an orthopaedic appliance aparat projekcyjny a projector aparat telefoniczny a telephone aparat telewizyjny a television set 2. (instytucje) apparatus, machine aparat biurokratyczny the bureaucratic machine aparat państwowy the state apparatus, the machinery of the state aparat partyjny the party machine a. apparatus aparat sprawiedliwości the justice system aparat ścigania law enforcement bodies 3. (matematyczny, pojęciowy) methodspl aparat dowodowy (body of) evidence U aparat krytyczny (critical) apparatus C/U 4. Anat. (trawienny, mięśniowy) system aparat oddechowy the respiratory system a. apparatus aparat chordotonalny Zool. chordotonal organ aparat cyfrowy Fot. digital camera aparat czułkowy Biol. lophophore aparat fotograficzny miechowy Fot. folding camera aparat małoobrazkowy Fot. 35mm camera aparat ratowniczy breathing apparatus aparat rentgenowski Techn., Med. X-ray machine aparat sądowy Prawn. the court system aparat słuchowy Med. hearing aid, deaf aid GB aparat stereoskopowy Fot. stereocamera aparat tlenowy Med. oxygen apparatus

aparatczyk
m (Npl aparatczycy a. aparatczyki) pot., pejor. apparatchik

aparatczykowski
adv. apparatchik attr.

aparatka
f pot. bundle of tricks pot. to jest dopiero aparatka! she's a right bundle of tricks, that one

aparatura
f (laboratoryjna, diagnostyczna) apparatus U (oświetleniowa, nagłaśniająca) equipment U, system (pomiarowa) equipment U

apartamencik
m dem. (G apartamenciku) (small) luxury flat

apartament
m (G apartamentu) 1. (mieszkanie) (luxury) apartment 2. (hotelowy, prezydencki) (luxury) suite, apartment apartamenty królewskie the royal apartments

apartheid
/a'partxejd/ m sgt (G apartheidu) Polit. apartheid

aparycja
f sgt książk. appearance osoba o miłej aparycji a person of pleasant appearance kobieta o bardzo atrakcyjnej aparycji a very attractive-looking woman

apaszka
f (damska) scarf, neckerchief (męska) cravat

apatia
f sgt (GD apatii) książk. apathy popaść w apatię to become apathetic otrząsnąć się z apatii to snap out of one's apathy

apatycznie
adv. książk. apathetically leżał, apatycznie wpatrując się w sufit he lay there staring apathetically at the ceiling

apatyczny
adv. książk. [osoba, usposobienie] apathetic, listless apatyczny wyraz twarzy a dull expression (on sb's face) dziecko stało się apatyczne the child became apathetic

apeks
m (G apeksu) Astron. apex także przen.

apel
m (G apelu) 1. (odezwa) appeal (o coś for sth) wystosować apel to issue an appeal odpowiedzieć na apel to respond to an appeal zwrócić się z apelem do społeczeństwa o pomoc dla ofiar to make an appeal to the public for aid for the victims 2. (zbiórka) (uczniów) assembly (żołnierzy) parade, muster zwołać apel to call an assembly stawić się do apelu a. na apel to assemble for parade 3. (sygnał) the assembly Hist. (na trąbce) bugle call 4. Myślis. obedience (of a hound or gun dog) pies z dobrym apelem a highly obedient a. well trained dog a. hound apel karny punitive assembly of soldiers or prisoners apel poległych calling of a roll of honour

apelacja
f (Gpl apelacji) Prawo appeal C/U (od czegoś against sth) prawo do apelacji the right of appeal wnieść apelację od wyroku to lodge a. make an appeal against a sentence bez apelacji (ostatecznie) without (the right of) appeal wydalili go z uczelni bez apelacji he was expelled a. sent down from his college without right of appeal (bez sprzeciwu) unquestioningly woli ojca poddawała się bez apelacji she submitted to her father's will unquestioningly

apelacyjny
adv. [sąd, postępowanie] appeal(s) attr.

apelować
impf vi 1. (wzywać) to appeal (do kogoś/czegoś to sb/sth) to call (o coś for sth) apelować o spokój/wyrozumiałość/rozwagę to call for calm/understanding/caution apelują, aby jak najszybciej ukarano winnych they're calling for the culprits to be punished as soon as possible zaapelować 2. (odwoływać się) to appeal (do czegoś to sth) apelować do czyjejś dobroci/czyjegoś rozsądku to appeal to sb's goodness/common sense publikacja apeluje do uczuć odbiorcy the publication appeals to the reader's emotions zaapelować 3. Prawo to appeal apelować od wyroku to appeal against a sentence GB, to appeal a sentence US zaapelować

apelowy
adv. [plac] parade attr.

apeniński
adv. Półwysep Apeniński the Italian Peninsula

apepsja
f sgt Med. apepsia, apepsy

apercepcja
f (Gpl apercepcji) Filoz., Psych. apperception

aperitif
m (G aperitifu) aperitif, appetizer

apetycznie
adv. grad. 1. (o potrawach) [pachnieć, wyglądać] appetizing adv. apetycznie przyrządzone potrawy dishes prepared in an appetizing way 2. (o osobach) [wyglądać] attractive adv. apetycznie wyglądająca brunetka an attractive-looking brunette

apetyczny
adv. grad. 1. (smakowity) [dania, potrawy] appetizing 2. (ponętny) [kobieta] attractive, appealing

apetyt
m (G apetytu) 1. (chęć do jedzenia) appetite C/U mieć dobry apetyt to have a good appetite pobudzać apetyt to stimulate the appetite tracić apetyt to lose one's appetite być przy apetycie pot. to have an appetite widocznie jest przy apetycie he's obviously got an appetite pot. jeść z apetytem/bez apetytu to eat sth with relish/without relish apetyt komuś dopisuje sb has a good appetite, sb is a hearty eater mieć apetyt na czekoladę/banana to fancy some chocolate/a banana 2. pot., przen. (ochota) appetite C/U apetyt na przygodę an appetite for adventure niejedno muzeum ma apetyt na ten zbiór a number of museums have their eye on a. are after the collection 3. pot., przen. (pożądanie) (sexual) appetite C/U, (sexual) desire C/U apetyt na seks an appetite for sex mieć apetyt na żonę szefa to be after a. to fancy the boss's wife ładna i zgrabna, budziła męskie apetyty slim and pretty, she aroused men's desires apetyt rośnie w miarę jedzenia przysł. appetite comes with eating przysł., the more you have, the more you want pot.

apiać
adv. pot. again a on apiać to samo? is he on about the same thing again? pot. muszę apiać przepisać całą stronę I'll have to write out the whole (damn) page again

apiterapia
f sgt (GD apiterapii) apitherapy

aplauz
m (G aplauzu) książk. 1. (uznanie) acclaim U zyskać aplauz publiczności to gain public acclaim sztukę przyjęto z wielkim aplauzem the play met with great acclaim przyjąć coś z aplauzem to applaud sth 2. (na sali) applause U acclamation U książk. skończył przemówienie wśród ogólnego aplauzu he finished the speech to the sound of general applause

aplikacja
f (Gpl aplikacji) 1. (wzór naszyty na tkaninę) applique design bluzka z aplikacjami an appliqued blouse 2. Prawo (sędziowska, adwokacka) legal training a. apprenticeship, pupilage GB odbyć/zrobić aplikację adwokacką to serve one's articles a. pupilage GB, to train as a solicitor/barrister GB 3. Komput. application (program) otworzyć/zamknąć aplikację to open/close an application 4. książk. (podanie) application złożyć aplikację o przyznanie stypendium to submit an application for a grant 5. książk. (metod) application U

aplikacyjny
adv. [technika, zdobienie] applique attr.

aplikant
m legal trainee

aplikantura
f Prawo legal training odbyć aplikanturę adwokacką to serve one's articles a. pupilage GB, to train as a solicitor/barrister GB

aplikator
m (przyrząd) applicator tampon z aplikatorem an applicator tampon

aplikować
impf vt 1. książk. (stosować) [lekarz] to administer książk. [kurację, lekarstwo] (komuś to sb) (zalecać) recommend [kąpiele morskie] (komuś to sb) aplikować komuś kazanie przen., żart. to treat sb to a sermon zaaplikować 2. (nakładać aplikację) to applique makatka aplikowana skórą a tapestry appliqued with leather zaaplikować vi (u adwokata) to serve one's articles a. pupilage GB, to train as a solicitor/barrister GB

apodyktycznie
adv. [postępować] overbearingly [mówić] peremptorily

apodyktyczność
f sgt (charakteru) overbearing nature (twierdzeń) categorical nature

apodyktyczny
adv. [osoba, charakter] overbearing, domineering [głos, ton] peremptory

apogeum
n (Gpl apogeów) 1. książk. (szczyt) apogee U książk. zenith U osiągnąć apogeum to reach its apogee a. zenith apogeum popularności/sławy the height a. zenith of one's popularity/fame apogeum twórczości the height of one's creative powers a. creativity 2. Astron. apogee

apokalipsa
f sgt książk. 1. Bibl. (the) Apocalypse Apokalipsa św. Jana the Revelation of St John the Divine 2. przen. (kataklizm) cataclysm, apocalypse (przepowiednia) apocalyptic vision, apocalypse czterech jeźdźców Apokalipsy Bibl. the Four Horsemen of the Apocalypse

apokaliptycznie
adv. (budząc grozę) [przedstawiać, opisywać] apocalyptically (przybierając wielkie rozmiary) catastrophically epidemia rozprzestrzenia się apokaliptycznie the epidemic is assuming apocalyptic proportions

apokaliptyczny
adv. [wizja, obraz, literatura] apocalyptic [rozmiary] catastrophic, apocalyptic

apokaliptyczość
f sgt (proroctwa, poezji) apocalyptic character

apokryf
m (G apokryfu) 1. (tekst naśladujący księgi biblijne) book of the Apocrypha apokryfy the Apocrypha 2. (utwór rzekomo autentyczny) apocryphal work

apokryficzny
apokryfowy adv. [ewangelia, literatura] apocryphal

apolitycznie
adv. apolitically wypowiadać się apolitycznie to take an apolitical stance

apolityczność
f sgt (armii, komitetu) political neutrality zachować apolityczność to preserve political neutrality

apolityczny
adv. [osoba, stanowisko] apolitical [gazeta] non-political, apolitical

apologeta
m 1. książk. (obrońca) apologist apologeci socjalizmu apologists for communism 2. Hist. (pisarz chrześcijański) (Christian) apologist

apologetyczny
adv. [wykład, wystąpienie, pisma] apologetic

apologetyk
m pers. apologeta m inanim. (G apologetyku) książk. (pismo) apologia książk., apology książk. (mowa) apologetic(s) książk. defence apologetyk kapitalizmu an apologia for capitalism

apologia
f (GDGpl apologii) książk. apology książk., apologia książk. (czegoś for sth)

apopleksja
f sgt Med. stroke apoplexy U przest.

apoplektycznie
adv. apoplectically rzad. [wyglądać] red in the face

apoplektyczny
adv. 1. Med. atak apoplektyczny a stroke 2. (o gwałtownym temperamencie) [starzec] hot-tempered, dyspeptic apoplectic pot. (świadczący o gwałtownym temperamencie) [twarz] hot and flustered, dyspeptic apoplecticprzest.

apoplektyk
m (po wylewie) stroke victim (o gwałtownym temperamencie) hot-tempered person

aport
1. m (G aportu) (czynność) retrieve (zwierzyna) (shot) game U pies nauczony aportu a dog trained to retrieve inter. (przynieś) fetch! 2. m (G aportu) 1. Ekon. contribution wnieść aport to make a contribution 2. (w okultyzmie) apport

aportować
impf vt [pies] to retrieve [upolowaną zwierzynę] to fetch [patyk, piłeczkę] zaaportować

apostata
m książk. apostate

apostazja
f (Gpl apostazji) książk. apostasy U

apostolski
adv. 1. (dotyczący apostołów) [pisma] apostolic praca apostolska missionary work Listy Apostolskie the Epistles Skład Apostolski the Apostles' Creed 2. (dotyczący papieża) [administrator, nuncjusz, wikariat] apostolic

apostolstwo
n sgt 1. (krzewienie wiary) proselytization, missionary activity 2. książk. (posłannictwo) advocacy, campaigning

apostoł
m (Npl apostołowie) 1. Bibl. Apostle dwunastu apostołów the twelve disciples a. Apostles święty Paweł apostoł the Apostle Paul, Paul the Apostle 2. (krzewiciel chrześciaństwa) apostle, missionary 3. książk., iron. (propagator) apostle apostoł postępu/rewolucyjnego ładu an apostle of progress/revolution

apostołować
impf vt Relig. to evangelize także przen.

apostrof
m (G apostrofu) Druk. apostrophe

apostrofa
f Jęz., Lit. apostrophe

apoteoza
f książk. 1. (gloryfikacja) deification U, glorification U wiersz jest apoteozą wolności the poem is a paean to liberty 2. Antycz. (władcy, bohatera) apotheosis książk.

apoteozować
impf vt (gloryfikować) to glorify, to deify [czyn, ideę, osobę] to apotheosize rzad. apoteozować przeszłość to glorify a. idealize the past

apraksja
f (Gpl apraksji) Med. apraxia U

apreski
plt (G apresek) Moda apres-ski

apretura
f Techn. 1. (substancja) finish 2. sgt (wykańczanie materiału) finish

apriorycznie
adv. książk. a priori przyjmować coś apriorycznie to assume sth a priori

aprioryczność
f sgt książk. (sądów, zdań) apriority

aprioryczny
adv. książk. a priori aprioryczne założenia/sądy a priori assumptions/judgements

aprobata
f sgt książk. approval approbation książk. potakiwać z aprobatą to nod with approval uśmiechnąć się/słuchać z aprobatą to smile/listen approvingly uzyskać czyjąś aprobatę to win sb's approval projekt spotkał się z aprobatą gości the plan met with the approval of the guests

aprobatywnie
adv. książk. [wypowiadać się] approvingly ustosunkować się do czegoś aprobatywnie to endorse sth

aprobatywny
adv. książk. [opinia, ocena] positive głos aprobatywny a voice of approval

aprobować
impf vt książk. to approve, to (give) consent to [projekt, wydatki] to agree to, to accept [zmiany w tekście] to approve of [poglądy, pomysł, działalność] aprobować w pełni to fully a. entirely approve zaaprobować

aprobująco
adv. [skinąć, uśmiechnąć się] approvingly, with approval

aprobujący
pa aprobować adv. [spojrzenie] approving [gest] of approval

aproksymacja
f sgt 1. książk. (przybliżenie) approximation opis ten jest raczej aproksymacją niż wierną rekonstrukcją the description is an approximation rather than a faithful reconstruction 2. Mat. approximation

aproksymatywny
adv. Mat. approximate

aprowizacja
f sgt książk. 1. (zaopatrywanie) supply(ing) (w żywność) provision(ing) aprowizacja sklepów w towary supplying shops with goods 2. (żywność) provisions pl, (food) supplies pl dostawa/rozdział aprowizacji delivery/distribution of provisions

aprowizacyjny
adv. 1. (związany z zaopatrzeniem) [trudności] supply attr. 2. (żywnościowy) food attr. artykuły aprowizacyjne food articles

apsyda
f Archit. apse apsydy plt Astron. apsides

apteczka
f (domowa) medicine cabinet, medicine chest (podręczna, samochodowa) first-aid kit

apteczny
adv. chemist's attr. GB, drugstore attr. US, pharmacy attr.

apteka
f chemist GB, chemist's GB, drugstore US, pharmacy pójść do apteki to go to the chemist's

aptekarski
adv. pharmaceutical, pharmacy attr. przemysł aptekarski the pharmaceutical(s) industry zawód aptekarski pharmacy aptekarska dokładność minute exactitude rozliczyć kogoś z aptekarską wręcz dokładnością to settle up with sb to the last penny po aptekarsku very exactly a. precisely dzielić/wymierzyć coś po aptekarsku to divide/measure sth very precisely

aptekarstwo
n sgt (zawód, sztuka) pharmacy, pharmaceutics

aptekarz
m, aptekarka f (Gpl aptekarzy, aptekarek) (pracownik, właściciel) (dispensing) chemist GB, druggist US, pharmacist