Akwizgran
m (G Akwizgranu) Geog. Aachen

akacja
f (Gpl akacji) Bot. 1. acacia 2. pot. (grochodrzew) false acacia

akacjowy
adv. [drzewo, krzew] acacia attr.

akademia
f (GDGpl akademii) 1. (instytucja naukowa) academy Polska Akademia Nauk the Polish Academy of Science(s) 2. (uczelnia) (medyczna) school, college (muzyczna, wojskowa) academy, college (rolnicza) college Akademia Sztuk Pięknych the Academy of Fine Arts 3. (uroczystość) celebration(s), commemoration(s) akademia pierwszomajowa May Day celebrations akademia szkolna a school jubilee (celebration) akademia ku czci patrona szkoły celebrations in commemoration of a school's patron Akademia Platońska Antycz. the Academy

akademicki
adv. 1. [środowisko, życie] academic [zajęcia, nauczyciel] university attr. [życie] student attr. [klub] students' młodzież akademicka (university) students 2. [malarz, dzieło, styl] academic [wydawnictwa, publikacje] academy attr., academic 3. [dyskusja, rozważania, spory] academic

akademijny
adv. 1. [placówka] academic [gmach] academy attr. [budynki] academy attr., academic 2. [przemówienie, program] commemoration attr., commemorative

akademik
m pers. 1. (członek akademii) academic, academician 2. przest. (student) student m inanim. pot. (dom akademicki) hall (of residence) GB, student hostel GB, dorm US mieszkać w akademiku to live in hall a. a student hostel

akademizm
m sgt (G akademizmu) Szt. academicism, academism

akant
m (G akantu) Bot., Szt. acanthus

akantowy
adv. [krzew, motyw, wzór] acanthine

akapicik
m dem. (ustęp) paragraph

akapit
m (G akapitu) 1. Druk. (pierwszy wiersz) opening line of a paragraph zacznij od nowego akapitu start a new paragraph 2. (ustęp) paragraph przeczytać/przetłumaczyć akapit to read/translate a paragraph

akapitowy
adv. [wcięcie] paragraph attr.

akceleracja
f sgt acceleration

akcelerator
m Fiz., Techn. accelerator

akcencik
m dem. (G akcenciku) 1. pot., żart. (sposób wymawiania) accent mówić z obcym akcencikiem to speak with a foreign accent 2. iron. (złośliwy) tone w jego pochwałach pobrzmiewały ironiczne akcenciki one could detect tones a. a hint of irony in his praise 3. żart. (szczegół wyróżniający) touch, hint czerwony akcencik w stroju a touch of red a. a red note in sb's outfit

akcent
m (G akcentu) 1. Jęz. (przycisk) stress, accent (znak graficzny) accent akcent spoczywa na ostatniej sylabie the accent falls on the last syllable główny akcent spoczywa na dramatycznym finale przen. the main emphasis is on the dramatic finale 2. pot. (wymowa) accent mówić z obcym/francuskim akcentem to speak with a foreign/French accent niewyraźny akcent an indistinct accent mieć dobry/fatalny akcent to have a good/terrible accent 3. (zabarwienie uczuciowe) note, tone akcent gniewu w czyimś głosie a note of anger in sb's voice mówić z akcentem szczerości to speak in a tone of sincerity artykuły o ostrych, krytycznych akcentach sharply critical articles tym miłym akcentem kończymy dzisiejszą audycję on that pleasant note we end today's programme 4. (szczegół wyróżniający) element, feature portyk jako główny akcent elewacji a portico as the main feature of the elevation (of the building) kolorowy akcent w szarym stroju an element a. accent of colour in a grey outfit główny akcent obchodów the main focus of the celebrations pewne przesunięcie akcentów a certain shift of focus a. emphasis 5. Muz. accent, stress akcent akutowy a. ostry a. wysoki Jęz. acute accent akcent barytoniczny Jęz. barytone akcent cyrkumfleksowy a. przeciągły Jęz. circumflex (accent) akcent daktyliczny a. proparoksytoniczny Jęz. proparoxytone accent a. stress akcent dynamiczny a. ekspiracyjny a. ekspiratoryczny a. przyciskowy Jęz. dynamic a. expiratory a. stress accent akcent główny Jęz. primary accent a. stress, main stress akcent iloczasowy a. kwantytatywny a. rytmiczny Jęz. quantitative stress akcent inicjalny a. początkowy Jęz. initial stress akcent logiczny logiczny akcent meliczny Jęz. wrenched accent akcent melodyczny a. muzyczny a. tonalny Jęz. pitch a. tonic accent akcent metryczny Jęz. metrical stress a. accent, ictus akcent monotoniczny Jęz. monotone accent akcent nieruchomy a. stały Jęz. fixed stress a. accent akcent obojętny Jęz. optional stress akcent paroksytoniczny Jęz. paroxytone accent a. stress akcent pierwiastkowy Jęz. root stress akcent poboczny Jęz. secondary stress akcent politoniczny Jęz. polytonic stress akcent swobodny Jęz. free stress akcent ruchomy Jęz. mobile stress akcent wyrazowy Jęz. word stress akcent zdaniowy Jęz. sentence stress kłaść akcent na coś to put the accent on sth, to put a. lay (great) stress on sth

akcentować
impf vt 1. Jęz. to stress, to accent [wyraz] akcentować sylaby prawidłowo/błędnie to stress syllables correctly/incorrectly w języku polskim akcentuje się zwykle przedostatnią sylabę in Polish the stress usually falls on the penultimate syllable mówił wyraźnie, dobitnie akcentując każde słowo he spoke distinctly, clearly enunciating every word sylaba akcentowana/nieakcentowana a stressed/an unstressed syllable zaakcentować 2. książk. (podkreślać) to stress, to emphasize [potrzebę, znaczenie] to highlight, to accentuate [problemy] szczególnie akcentować coś to place a. lay particular stress a. emphasis on sth akcentował słowa gestami he emphasized his words with gestures zaakcentować 3. (nadawać zabarwienie emocjonalne) to emphasize [słowa, wypowiedź] akcentował ironicznie swoje słowa he spoke with ironical emphasis, he emphasized the words ironically zaakcentować 4. (uwidaczniać) [sukienka, ubiór] to accentuate [talię, biodra] to emphasize, to highlight [kształty, figurę] zaakcentować 5. Muz. to accent, to stress [dźwięk, początek taktu] dźwięk akcentowany an accented note zaakcentować

akcentowy
adv. Jęz. [system, zasady] stress attr.

akcentuacja
f sgt Jęz. accentuation

akceptacja
f 1. (Gpl akceptacji) książk. (zgoda) approval U, acceptance U dać/uzyskać akceptację to give/obtain approval robić coś z czyjąś akceptacją/bez czyjejś akceptacji to do sth with/without sb's approval 2. sgt książk. (uznanie) acceptance, approval akceptacja w rodzinie acceptance within the family akceptacja czyichś odmiennych poglądów acceptance of a. respect for sb else's point of view silna potrzeba akceptacji a strong need for acceptance akceptacja samego siebie self-acceptance zabiegać o akceptację u kogoś to try to gain a. win sb's approval od razu zyskała akceptację klasy she was immediately accepted by the rest of the class pomysł zyskał powszechną akceptację the idea met with general approval 3. sgt Handl. acceptance C/U

akceptować
impf vt książk. 1. (zatwierdzać) to accept, to approve [dokument, działanie, kandydaturę] (godzić się) to accept [sytuację, decyzję] (zgadzać się) to accept, to agree to [plan, pomysł] akceptujemy pana warunki we agree to a. accept your conditions zaakceptować 2. (okazywać przychylność) to accept, to approve of [osobę] akceptować samego siebie to accept oneself nie akceptowała swoich opiekunów she didn't accept her guardians dziecko musi czuć, że jest akceptowane a child needs to feel accepted zachowania społecznie akceptowane socially accepted forms of behaviour zaakceptować 3. Handl. to accept akceptować karty kredytowe to accept credit cards akceptować weksel to accept a bill (of exchange) a. draft

akceptująco
adv. [wypowiedzieć się] approvingly

akceptujący
pa akceptować adv. [spojrzenie] approving [gest] of approval

akces
m sgt (G akcesu) książk. accession książk. zgłosić (swój) akces do organizacji/partii to declare one's intention of joining an organization/a party

akcesoria
plt (G akcesoriów) (samochodowe) accessories (wędkarskie) gear sg, tackle sg akcesoria do mycia toilet articles (teatralne) props

akcja
f (Gpl akcji) 1. (zorganizowane działanie) campaign, drive akcja propagandowa a publicity campaign akcja społeczna a campaign by voluntary bodies akcja promocyjna a promotion (campaign) akcja protestacyjna a protest (campaign) akcja ratunkowa a rescue operation a. mission akcja strajkowa a strike, strike action akcja terrorystyczna a terrorist attack akcja wyborcza an election campaign akcja żniwna harvesting akcja zbierania podpisów pod petycją a petition campaign akcja na rzecz ochrony środowiska a campaign for (the) protection of the environment zawiesić a. przerwać akcję protestacyjną to call off a protest 2. (działanie bojowe) operation, action U akcja bojowa/dywersyjna a combat/sabotage mission akcja zaczepna an offensive (operation) akcja wojsk ONZ a UN military operation do akcji wkroczyły czołgi the tanks rolled into action 3. Sport attack akcja na bramkę przeciwnika an attack on the opponents' goal piękna akcja napastnika a beautiful move a. piece of play by the striker 4. Literat. action U, plot miejsce/jedność akcji the place/unity of the action akcja powieści toczy się w mieście przemysłowym the novel is set in an industrial city akcja filmu jest zawiła the film's plot is very complex 5. zw. pl Ekon. share zw. pl pakiet akcji a share packet obrót akcjami share trading kupić/sprzedać/wypuścić akcje to buy/sell/issue shares inwestować w akcje to invest in stocks and shares akcje kolei/banku/kopalni railway/bank/mining shares akcje Banku Śląskiego Bank of Silesia shares minimalna cena akcji minimum share price akcje spadają/zwyżkują shares are falling/rising ulokować pieniądze w akcjach znanego browaru to invest (money) in a well-known brewery zasada akcji i reakcji Fiz. Newton's third law of motion czyjeś akcje idą w górę pot. sb is on the way up czyjeś akcje spadają pot. sb is on the way down a. out

akcjonariat
m (G akcjonariatu) Ekon. (forma własności) shareholding U (właściciele) shareholders pl akcjonariat pracowniczy employee share ownership

akcjonariusz
m, akcjonariuszka f (Gpl akcjonariuszy, akcjonariuszek) shareholder drobni akcjonariusze small shareholders akcjonariusz banku/kopalni a shareholder in a bank/mine akcjonariusze przedsiębiorstwa the shareholders of a company, company shareholders

akcydens
m (G akcydensu) 1. Druk. item of jobwork drukowanie akcydensów job-printing 2. Filoz. accident

akcydensowy
adv. Druk. job attr. druk akcydensowy an item of jobwork drukarnia akcydensowa job house, job-office

akcyjnie
adv. [pracować, działać] haphazardly, in fits and starts

akcyjność
f sgt haphazardness akcyjność w działaniu/poczynaniach haphazardness in one's actions/endeavours

akcyjny
adv. 1. (doraźny) stopgap, makeshift (jednorazowy) one-off akcyjne działania profilaktyczne stop-gap preventive measures akcyjne przedsięwzięcie a one-off enterprise a. effort 2. Ekon. [towarzystwo] joint-stock attr. [fundusz] share attr. kapitał akcyjny share capital

akcyza
f sgt 1. Ekon. (podatek) excise (duty) podwyższać akcyzę na alkohol to increase the excise on spirits nałożyć/wprowadzić akcyzę na benzynę to put/introduce a tax on petrol 2. (urząd) excise

akcyzowy
adv. [podatek] excise attr. stawka akcyzowa the rate of excise duty towary akcyzowe goods subject to excise duty znaki akcyzowe tax stamps

akinezja
f sgt Med., Zool. akinesia

aklamacja
f książk. 1. sgt acclamation książk. przyjąć/uchwalić coś przez aklamację to adopt/to pass sth by acclamation wybrać kogoś przez aklamację to elect sb by acclamation 2. (Gpl aklamacji) (formuła pochwalna) epiphonema rzad.

aklimatyzacja
f sgt 1. Biol. acclimatization, acclimation US zdolność (do) aklimatyzacji the ability to acclimatize 2. przen. adjustment, acclimatization, acclimation US okres aklimatyzacji w nowej pracy the period of adjustment in a new job

aklimatyzacyjny
adv. Biol. acclimatization attr., acclimation attr. US

aklimatyzować
impf vt Biol. to acclimatize [zwierzęta] (do czegoś to sth) to harden off [rośliny] zaaklimatyzować aklimatyzować się 1. Biol. to acclimatize (do czegoś to sth) 2. przen. to acclimatize (oneself), to acclimate (oneself) US, to adjust aklimatyzować się w nowej szkole to settle in at a new school z trudem aklimatyzować się w nowym środowisku to find it difficult to adjust to a new environment zaaklimatyzować się

akomodacja
f sgt Fizj. accommodation

akomodacyjny
adv. Fizj. accommodative

akompaniament
m sgt (G akompaniamentu) 1. Muz. accompaniment C/U akompaniament fortepianowy/skrzypcowy a piano/violin accompaniment śpiewać przy akompaniamencie gitary to sing to the accompaniment of a guitar 2. przen. accompaniment C/U zaczął mówić przy akompaniamencie tupania i gwizdów he began speaking to the accompaniment of stamping feet and whistles

akompaniator
m, akompaniatorka f accompanist

akompaniować
impf vi Muz. to accompany vt akompaniować komuś/sobie to accompany sb/oneself (na czymś on sth) śpiewa, akompaniując sobie na gitarze he sings, accompanying himself on the guitar zaakompaniować

akonityna
f sgt Biol., Chem. aconitine

akonto
n advance wziąć akonto pensji to take an advance on ones salary

akord
m (G akordu) 1. sgt (system płacy) piecework pracować na akord a. w akordzie to do a. be on piecework 2. przen. note zakończyć coś mocnym akordem to end sth on a strong note 3. Muz. chord brać akord to play a chord fałszywy akord a discord akord septymowy Muz. seventh (chord)

akordeon
m (G akordeonu) accordion grać na akordeonie to play (on) the accordion

akordeonista
m, akordeonistka f accordionist, accordion player

akordeonowy
adv. accordion attr.

akordowy
adv. 1. (system płacy) piece(-) robota akordowa piecework stawka akordowa piece rate robotnik akordowy a pieceworker pracujemy w systemie akordowym we have a piecework system 2. Muz. chord attr. ćwiczyć grę akordową to practise playing chords

akordyka
f sgt Muz. chording

akowiec
AK-ow|iec m Home Army soldier (member of the AK resistance organization during World War II)

akowski
AK-ows|ki adv. [oddziały, kombatanci] Home Army attr. (relating to the AK resistance organization during World War II)

akr
m Miary acre wydajność z akra yield per acre

akrania
f sgt (GD akranii) Med acrania

akrecja
f sgt Astron. accretion

akredytacja
f sgt accreditation U udzielić komuś akredytacji przy ONZ to accredit sb to the UN otrzymać akredytację na zawody sportowe to be given accreditation to sporting events akredytacja kierunku studiów accreditation of a degree course

akredytacyjny
adv. [formalności, dokumenty] accreditation attr.

akredytować
pf, impf vt to accredit korespondenci zagraniczni akredytowani przy ONZ foreign correspondents accredited to the UN ambasador akredytowany w Warszawie an ambassador accredited to Warsaw

akrobacja
f 1. (Gpl akrobacji) zw. pl (ćwiczenie gimnastyczne) acrobatic feat a. manoeuvre akrobacje cyrkowców circus acrobatics akrobacje na batucie trampolining, acrobatics on a trampoline akrobacje na linie tightrope walking akrobacje na rowerze/deskorolce (acrobatic) tricks a. stunts on a bicycle/skateboard wykonywać akrobacje to perform acrobatics a. acrobatic feats 2. sgt (akrobatyka) acrobatics (+ v sg) 3. (Gpl akrobacji) przen. trick, stunt musiała dokonać nie lada akrobacji, żeby zdobyć te informacje she had to jump through all sorts of hoops to acquire that information akrobacja lotnicza Lotn. (jedna ewolucja) aerobatic manoeuvre, aerial stunt (sport) aerobatics (+ v sg) aerial acrobatics (+ v sg) przest.

akrobacyjny
adv. acrobatic akrobacyjne figury acrobatic manoeuvres akrobacyjne skoki do wody acrobatic diving akrobacyjne zdolności acrobatic skills a. prowess

akrobata
m, akrobatka f acrobat także przen.

akrobatyczny
adv. 1. acrobatic także przen. ćwiczenia/wyczyny akrobatyczne acrobatic exercises/feats ewolucje akrobatyczne acrobatic manoeuvres a. evolutions podejmował akrobatyczne próby wymigania się od odpowiedzialności he went out of his way to evade responsibility unikał ciosów z akrobatyczną zręcznością he avoided the blows with acrobatic dexterity 2. (dotyczący ewolucji lotnicznych) aerobatic, aerobatics attr.

akrobatyka
f sgt acrobatics (+ v sg) także przen. uprawiać akrobatykę to do a. practise acrobatics akrobatyka cyrkowa circus acrobatics akrobatyka rowerowa (sportowa) bicycle stunts (cyrkowa) trick cycling akrobatyka sportowa (skoki) tumbling (na batucie) trampolining (piramidy) team acrobatics

akrofobia
f sgt (GD akrofobii) Med. acrophobia

akrolit
m (G akrolitu) Szt. acrolith

akromegalia
f sgt (GD akromegalii) Med. acromegaly

akronim
m (G akronimu) Jęz. acronym (od czegoś from sth)

akropol
m (G akropolu, Gpl akropoli a. akropolów) Hist. acropolis

akryl
m sgt (G akrylu) acrylic

akrylowy
adv. [lakier, farba, włókno, wanna] acrylic

aksamit
m (G aksamitu) (tkanina) velvet U suknia z aksamitu velvet dress gładki/miękki jak aksamit as smooth/soft as velvet aksamit skóry/oczu/głosu przen. velevety skin/eyes/voice

aksamitek
m Bot. marigold, tagetes

aksamitka
f 1. (wstążka) velvet ribbon 2. Bot. marigold, tagetes

aksamitnie
1. (jak aksamit) velvety adv. mieć aksamitnie gładkie policzki to have cheeks as smooth as velvet połyskiwać aksamitnie to have a velvety sheen 2. (łagodnie) velvet(y) adv. mieć aksamitnie brzmiący głos to have a velvet(y) voice

aksamitny
adv. 1. [sukienka, wstążka] velvet attr. 2. przen. [mech, skóra] velvet attr., velvet(y) [głos] velvet(y) [spojrzenie] doe-eyed [życie] rosy

akselbant
m zw. pl (G akselbantu) Wojsk. aiguillette mundur z akselbantami a uniform with aiguillettes

aksjologia
f sgt (GD aksjologii) Filoz. axiology

aksjologiczny
adv. [kategoria, system, wybór] axiological

aksjomat
m (G aksjomatu) 1. Log., Mat. axiom 2. książk. (dogmat) axiom doktryna oparta na aksjomatach a doctrine based on axioms

aksjomatycznie
adv. Log., Mat. axiomatically

aksjomatyczny
adv. Log., Mat. [system, teoria, imperatyw] axiomatic

akson
m (G aksonu) Anat. axon

aksynit
m (G aksynitu) Miner. axinite U

akt
m (G aktu) 1. książk. (czyn, działanie) act akt agresji/rozpaczy an act of aggression/despair akt zemsty/skruchy/wiary an act of revenge/contrition/faith akt wielkiej wagi an act of great significance akty dywersji acts of sabotage akt poznania a. poznawczy a cognitive act akt dziejowy a historic act historyczny akt a historic act akt płciowy the sex act 2. książk. (ceremonia) ceremony akt koronacyjny a coronation (ceremony) akt nadania imienia szkole a school naming ceremony dokonać aktu otwarcia wystawy to officially open an exhibition 3. (dokument) (urzędowy) certificate (prawny) deed, (official) document (legislacyjny) act, statute akt ślubu/urodzenia/zgonu a marriage/birth/death certificate akt darowizny/kupna a deed of gift/purchase akt sprzedaży (dóbr) a bill a. certificate of sale (nieruchomości) a deed of sale podpisać/sporządzić akt to sign/draw up a document/deed podpisać akt kapitulacji to sign act a. instrument of capitulation Konstytucja jest najważniejszym aktem prawnym the Constitution is the most important legal instrument 4. Teatr act także przen. komedia w pięciu aktach a comedy in five acts tu rozegrał się ostatni akt rodzinnego dramatu this is where the final act of this family drama took place a. played itself out 5. Szt. nude (w czasopiśmie) nude photo akt kobiecy/męski a female/male nude pozować do aktu to pose (in the) nude 6. Filoz. act akta plt (zbiór dokumentów) records, files (dotyczące osoby, sprawy) dossier sg akta miejskie/sądowe municipal/court records wyciąg z akt an extract from the records dołączyć/wpisać coś do akt to place/put sth on file odkładać coś do akt to file sth (away) Archiwum Akt Dawnych Public Record Office GB, Public Archives akt mowy Jęz. speech act akt notarialny Prawo notarial deed akt oskarżenia Prawo (bill of) indictment akta stanu cywilnego Admin. registry office records akta ziemskie Hist. registers kept by district and municipal courts in Poland since the late 14th century

aktor
m 1. (filmowy, teatralny) actor (komediowy) comedian 2. przen. (uczestnik) player być pierwszym aktorem sceny politycznej to be the principal player in the political arena 3. przen. (stwarzający pozory) actor nie daj się nabrać na jego skruchę, to niezły aktor he's quite an actor, don't be taken in by his remorse aktor charakterystyczny Teatr character actor

aktoreczka
f dem. pejor. starlet

aktorka
f actress

aktorski
adv. [szkoła] drama attr., acting attr. [kariera, zdolności] acting attr. środowisko aktorskie acting circles opanować sztukę aktorską to master the art of acting stworzyć zespół aktorski to form an acting company w tym przedstawieniu stworzył niezapomnianą kreację aktorską in that production he created an unforgettable character ta rola wymaga perfekcyjnego warsztatu aktorskiego that role demands perfect acting skills

aktorsko
adv. in terms of acting aktorsko film stoi na najwyższym poziomie as regards the acting the film is first-rate być uzdolnionym aktorsko to have the makings of an actor, to have acting talent

aktorstwo
n sgt 1. (zawód) acting, the acting profession mistrzowskie aktorstwo masterly acting uczyć się aktorstwa to learn (how) to act 2. (poza) phoney behaviour, insincerity bez trudu zdemaskowała jego aktorstwo she immediately saw through his phoney behaviour 3. (ogół aktorów) actors pl, the acting profession czołówka polskiego aktorstwa the cream of the Polish acting profession

aktorzyna
m (Npl aktorzyny) pejor. ham (actor) pot.

aktowy
adv. 1. [teczka] document attr. 2. Szt. [zdjęcia] nude attr.

aktualia
plt (G aktualiów) książk. (społeczne, polityczne) current affairs (kulturalne) topical affairs, current events

aktualizacja
f 1. książk. (norm, przepisów, tekstu, mapy) revision (kursu walut) updating aktualizacja danych updating the data 2. Filoz. actualization U

aktualizm
m sgt (G aktualizmu) 1. Filoz. (doktryna filozoficzna) actualism 2. Geol. uniformitarianism

aktualizować
impf vt książk. to bring [sth] up to date, to update [dokumenty] to revise, to bring [sth] up to date [przepisy, podręczniki] to update [kurs walut] zaktualizować aktualizować się książk. 1. [projekt, plan] to be updated, to be revised [zagadnienie, problem] to become topical data i godzina w tym urządzeniu aktualizują się automatycznie in this device the date and time a. hour are regulated automatically zaktualizować się 2. Filoz. to actualize

aktualnie
adv. at the moment, at this point in time sprawy aktualnie ważne matters of current importance aktualnie nie mamy ze sobą kontaktu we're not in contact at the moment a. at present jest to aktualnie najszybszy komputer na świecie at this point in time it's the fastest computer in the world

aktualność
f sgt (idei, tematu) topicality, relevance (dokumentów) validity stracić aktualność a. na aktualności to become out of date film nie stracił nic na aktualności the film has lost none of its relevance zachować aktualność to remain topical nabierać aktualności to become even more topical dawno zapomniane słowa znowu nabierają aktualności long-forgotten words are beginning to gain currency again aktualności plt (polityczne, prasowe) current affairs, news (+ v sg) (filmowe, sportowe) current events, the latest (news) aktualności ze świata mody the latest fashion news, the latest in fashion "Kronika aktualności" 'News Chronicle'

aktualny
adv. grad. (na czasie) topical wciąż aktualny utwór/film a work/film that is still relevant (today) aktualnym tematem są wybory prezydenckie the presidential election is a topical a. newsworthy item at the moment adv. 1. (ważny) [umowa] valid to zaświadczenie nie jest już aktualne this certificate is no longer valid aktualny podręcznik/rozkład jazdy pociągów the current textbook/train timetable czy oferta jest aktualna? (oferta sprzedaży) is the offer still standing?, is it/are they still on offer? a. still available? (propozycja) is the offer still open?, does the offer still stand? czy aktualny jest twój wyjazd? is your trip still on? 2. (obecny, teraźniejszy) current, present aktualna moda the current fashion aktualne ceny skupu zboża current grain prices aktualne potrzeby/problemy current a. present needs/problems aktualny mistrz świata the current a. reigning world champion 3. Filoz. actual

aktyno-
w wyrazach złożonych actin(o)- aktynometr Techn. actinometer aktynoterapia Med. actinotheraphy

aktynolit
m (G aktynolitu) Miner. actinolite U

aktynowiec
m zw. pl Chem. actinide

aktyw
m (G aktywu) Polit. (partyjny, związkowy) active members pl, activists pl aktyw społeczny community activists narada a. zebranie aktywu a meeting of party/union officials

aktywa
plt (G aktywów) Ekon. assets aktywa banku/przedsiębiorstwa the assets of a bank/company zamrozić aktywa firmy to freeze a firm's assets

aktywacja
f sgt 1. Chem., Fiz. activation 2. Telekom. (telefonu komórkowego) connection

aktywacyjny
adv. Chem., Fiz. activation attr.

aktywator
m Biol., Chem. activator

aktywista
m 1. (działacz) activist aktywista partyjny/związkowy a party/union activist aktywista organizacji młodzieżowej an active member of a youth organization, a youth organization activist 2. Hist., Polit. activist (calling for Polish co-operation with the Central Powers during World War I)

aktywistka
f (działaczka) (woman) activist

aktywizacja
f sgt książk. (robotników, rolnictwa) mobilization (gospodarki) mobilization, activation stały wzrost aktywizacji zawodowej kobiet a steady rise in the number of women (who are) active in the labour market aktywizacja enzymów/genów enzyme/gene activation aktywizacja nauczania Szkol. active-learning teaching aktywizacja promieniotwórcza a. radiacyjna Fiz. radioactive activation

aktywizm
m sgt (G aktywizmu) 1. książk. (polityczny, społeczny) activism (wobec życia) positive outlook, active approach 2. Hist. activism (a movement advocating Polish co-operation with the Central Powers during World War I)

aktywizować
impf książk. vt 1. (ożywiać) to motivate, to stimulate aktywizować studentów do nauki to motivate students aktywizować kogoś do działania to stimulate sb into action konkurencja jest czynnikiem aktywizującym przedsiębiorstwo competition is a motivating factor for a business ćwiczenia aktywizujące mięśnie brzucha exercises to tone up the stomach muscles zaktywizować 2. (włączać) to activate [urządzenie elektryczne] aktywizować się 1. (siebie samego) to motivate oneself, to stir oneself zaktywizować się 2. (włączać się) to be activated system alarmowy aktywizuje się po zamknięciu drzwi the alarm system is activated when the door shuts

aktywnie
adv. grad. (czynnie, z inicjatywą) actively aktywnie uczestniczyć w czymś to take an active part in sth włączyć się aktywnie do czegoś to join in sth żyć bardzo aktywnie to lead a very active life

aktywność
f sgt 1. (skłonność do działania) (level of) activity, activeness (inicjatywa) initiative, enterprise aktywność życiowa an energetic attitude to life, leading an active life obniżenie aktywności a decline in activity spadek aktywności a fall a. drop in activity wzrost aktywności zawodowej kobiet a rise in the number of women (who are) active in the labour market aktywność uczniów initiative on the part of pupils wykazywała dużą aktywność w pracy she was very active at work 2. Chem., Fiz. activity aktywność optyczna Fiz. optical activity aktywność słoneczna Fiz. solar activity

aktywny
adv. grad. 1. [uczeń, wsparcie, polityka] active [postawa, stosunek do życia] positive aktywny wypoczynek active leisure pursuits 2. Chem. [substancja, pierwiastek] active adv. 1. [seksualnie, biologicznie] active mimo późnego wieku był aktywny zawodowo he was still professionally active, despite his age 2. [wulkan] active

aktywować
impf vt Chem., Fiz. to activate węgiel aktywowany active a. activated carbon

aktówka
f 1. (płaska teczka) document case 2. środ., Teatr one-act play

akumulacja
f sgt 1. książk. (energii, dóbr) accumulation 2. Ekon. (kapitału) accumulation 3. Geol. (lodowcowa, jeziorna) accumulation, accretion 4. Literat. (środków stylistycznych) accumulation

akumulacyjny
adv. [proces] accumulation attr., accumulative

akumulator
m 1. (samochodowy) battery (elektryczny) secondary a. storage cell (kwasowy, ołowiowy, zasadowy) accumulator, (storage) battery ładować akumulator to charge (up) a battery 2. Komput. accumulator (register) akumulator hydrauliczny Techn. hydraulic accumulator

akumulatorek
m dem. battery

akumulować
impf książk. vt to accumulate [kapitał] to accumulate, to store (up) [energię] akumulowanie energii energy storage akumulowanie tłuszczu w organizmie the accumulation a. build-up of fat in the body zakumulować akumulować się (o substancji, energii) to accumulate, to be stored (up)

akupresura
f sgt Med. acupressure

akupunktura
f sgt Med. acupuncture

akupunkturowy
adv. [igła, zabieg] acupuncture attr.

akupunkturzysta
m, akupunkturzystka f acupuncturist

akurat
adv. w tej chwili just akurat wróciliśmy we've just come back kiedy zamykałam drzwi, akurat zadzwonił telefon just as I was closing the door, the phone rang part. właśnie exactly, just czemu akurat my? pot. why us exactly? mamy akurat tyle czasu, ile potrzeba, żeby. we've just got enough time to. w tym akurat przypadku. in this particular case. inter. (yeah,) sure! pot., iron. "pewnie dostałeś za to sporo pieniędzy?" - "akurat!" pot. 'I expect you got quite a bit of money for it?' - 'yeah, sure!'

akuratnie
adv. grad. (porządnie) properly right pot. (sumiennie) thoroughly (punktualnie) on time pracować akuratnie to do a thorough job zrób to akuratnie do it properly pieniądze napływają akuratnie the money's coming in right on time pot.

akuratność
f sgt przest. (dokładność) exactitude, exactness (sumienność) conscientiousness (punktualność) punctuality

akuratny
przest. adv. grad. (porządny) solid (sumienny) thorough (punktualny)punctual adv. (odpowiedni, właściwy) (just) right (do czegoś for sth) [pismo] neat woda jest akuratna do mycia the water's just right for washing (in)

akustycznie
adv. acoustically izolować coś akustycznie to soundproof sth sala jest idealna akustycznie the hall is perfect acoustically a. from an acoustic point of view

akustyczność
f sgt (pomieszczenia) acoustic(s)

akustyczny
adv. 1. [zjawisko, sygnały, właściwości] acoustic [efekty, fale] sound attr. 2. (mający dobrą akustykę) [sala, pomieszczenie] with good acoustics 3. [instrument, muzyka] acoustic 4. pot. (nie izolujący od hałasów) [mieszkanie, pokój] with paper-thin walls [ściany] paper-thin

akustyk
m acoustician

akustyka
f sgt 1. Fiz. acoustics 2. (właściwość wnętrza) acoustics akustyka sali nie była najlepsza the acoustics of the hall were not very good

akuszerka
f przest. 1. (położna) midwife accoucheuse rzad. 2. (wiejska babka) unqualified village midwife

akwa-
w wyrazach złożonych aqua- akwakultura aquaculture akwanautyka aquanautics

akwaforcista
m Szt. etcher

akwaforta
f Szt. 1. (obraz) etching 2. sgt (technika) etching uprawiać akwafortę to practise etching

akwalung
m (G akwalungu) aqualung

akwamaryn
m, akwamaryna f (G akwamarynu, akwamaryny) Miner. aquamarine U (kamień) pierścień/broszka z akwamarynem a. akwamaryną an aquamarine ring/brooch

akwamarynowy
adv. [kolczyki] aquamarine attr.

akwarela
f 1. zw. pl (farba) watercolour zw. pl GB, watercolor zw. pl US malować akwarelami to paint in watercolours 2. Szt. (obraz) watercolour GB, watercolor US aquarelle rzad. 3. sgt Szt. (technika) watercolour GB, watercolor US aquarelle rzad. uprawiać akwarelę to paint in watercolours

akwarelista
m, akwarelistka f Szt. watercolourist GB, watercolorist US

akwarelka
f dem. zw. pl 1. (farbka wodna) watercolour zw. pl GB, watercolor zw. pl US kupiliśmy w kiosku akwarelki we bought some watercolours at the kiosk 2. (mały obraz) watercolour zw. pl GB, watercolor zw. pl US

akwarelowy
adv. [farby, technika, malarstwo, portret, pejzaż] watercolour attr. GB, watercolor attr. US

akwariowy
adv. [rybki, rośliny] aquarium attr.

akwarium
n (Gpl akwariów) (słodkowodne, morskie) aquarium akwarium z żółwiami a turtle aquarium hodować ryby w akwarium to keep fish in an aquarium

akwarysta
m aquarist, aquarium enthusiast

akwatinta
f Szt. 1. sgt (technika) aquatint, aquatinta 2. (obraz) aquatint, aquatinta

akwedukt
m (G akweduktu) aqueduct

akwen
m (G akwenu) Nauk. (oceaniczny, czarnomorski, portowy) basin akwen Bałtyku the Baltic Basin

akwizycja
f sgt (pozyskiwanie klientów) canvassing (for business), soliciting custom (dział przedsiębiorstwa) (the) sales (department) pracować w akwizycji to work in sales

akwizycyjny
adv. [dział] sales attr. [działalność] canvassing attr. sprzedaż akwizycyjna door-to-door selling

akwizytor
m (przedstawiciel) salesman, salesperson, sales representative (chodzący od domu do domu) door-to-door salesman, door-to-door salesperson

akwizytorka
f (przedstawicielka) saleswoman, salesperson, sales representative (chodząca od domu do domu) door-to-door salesperson