volleyball
['volibo:l] n. voleiboll; volleyball player voleibollist
________________________________________

• • • • • • HISTORIA E VOLIBOLLIT • • • • • •
________________________________________
• Villiam G. Morgan instruktor dhe drejtues i sportit në YMCA (Young Men's Christian Association) në Holyoke në vitin 1895 shpiku lojën e volejbollit. Ai duke u bazuar në karakteristikat e disa lojërave sportive si: basketbollit, tenisit bejsbollit dhe hendbollit vendos te bëj një lojë të re me emrin mintonette. William Morgan vendosi që t'i bashkoj disa nga elementet teknike të lojërave të lartëpërmendura dhe kështu ai shpik një lojë të re për biznismenët që i ushtronte, lojë e cila do të kishte më pak kontakt fizik në mes të lojëtarëvë të dy skuadrave që loznin këtë lojë të re sportive. Atij basketbolli i dukej një lojë sportive shumë e ashpër. Morgan huazon rrjeten nga tenisi dhe ate e ngrit në një lartësi pak mbi kokën e një njeriu mesatar.
• Kur Morgani demonstronte këtë lojë të re dikush nga të pranishmit vërejti se topi kalohet nga njëra anë e rrjetës në ate tjetrën pa rënë në tokë dhe pa u hamendë tha se kjo lojë duhet që patjeter të quhet volejboll. Ky emër më së shumti i ngjanë përshkrimit të lojës së posashpikur dhe për ketë shkak ajo mëtutje e ruan emërtimin VOLEJBOLL.
• Më 7 korik të vitit 1896 u luajt loja e pare e volejbollit në Kolexhin Springfild.
• Në viiin 1900 dizajnohet topi i parë special për volejboll. Në të njejtën kohë YMCA promovon volejbollin në Kanada, Orient (shtetet e Lindjes; hemisfera lindore) dhe hemisferën Jugore .
Në vitin 1905 YMCA përhap volejbollin në Kubë".
Në vitin 1907 në konventën e shoqatave sporave Amerikane volejboili prezentohet si një ndër sportet më të popullarizuara në Amerikë.
• Në vitin 1909 YMCA prezenton volejbollin në Porto Riko, kurse më 1912 në Uruguaj dhe më 1912 në Brazil.
• Në vitin 1913 volejbolli futet në programën e Lojërave Aziatike.
• Në vitin 1916 në Filipne për herë të parë fillon të apikohet një stil ofensif i kesaj loje. Pranimi i shërbimit bëhet me një trajektore të lartë me qëllim që ndonjëri nga sulmuesit ta gjuan dhe t'a dergoi ate nga ana e tjetër e rrjetës. Këtë mënyrë e gjuajtjes Filipinasit e quajtën "Bomberino"- bombë ose gjuajtje vrasëse.
• Në vitin 1917 ndryshon numri i pikeve me të cilat fitohet një set edhe ate prej 21 në l5.
• Në vitin 1917 volejbolli fillon të përhapet në kontinentin e Afrikës dhe Europës. Në Europe kjo lojë sportive sëpari përhapet në France. Gjatë Luftave Ballkanike ky sport përhapet edhe në vendet e Ballkanit nga ushtarët francez, së pari në Strumicë të Maqedonisë dhe më pastaj në shtetet tjera të Europës.
• Në vitin 1919 forcat Amerikane u distribuojnë 16.000 topa volejboili trupave të tyre dhe atyre aleate. Kjo gjë ndikoi që volejboili të stimulohet dhe të përhapet edhe më gjerë dhe më shpejt.
• Në vitin 1920 vendoset që në një anë të fushës të ketë vetëm tre kontakte me topin.
• Në vitin 1922 në Brooklyn të shtetit New York mbahet Kampionati i Parë Kombëtar Amerikan ku morrin pjesë 27 skuadra nga 11 shtete të SHBA-së.
• Në vitin 1928 themelohet Lidhja Volejbollistikë e Shtëteve të Bashkuara të Amerikës e cila sot mban emrin USA Vollejball.
• Në të njejtin vit d.m.th. më 1928 bëhet përpjekja e parë që të themelohet Federata botërore e Volejbollit (FIVB), por pa sukses.
• Në vitin 1930 organizohet loja e pare në volejboll të plazhit (Beach volleyball) me nga dy lojtarë (meshkuj).
• Në vitin 1934 bëhet miratimi i gjyqtarëve nacional Amerikan të volejbollit
• Në vitin 1934 në Stokholm të Suedisë bëhet përpjekja e dytë për të themeluar Federatën Botërore të Volejbollit, por edhe kësaj here pa sukses, pasi nuk mundën të unifikohen rregullat e volejbollit në tërë botën.
• Në vitin 1940 për herë të parë promovohet pranimi i topit nga shërbimi me llëra
(parakrah). Gjer në këtë kohë topi pranohej me gishtërinjë.
• Në vitin 1946 në Pragë të Çekisë konstituohet komisioni i FTVB-së dhe më 1947 në Paris të Francës u organizua Kongresi i Parë i FTVB-së me pjesëmarjen e 14 shteteve të Botës.
• Në vitin 1949 mbahet Kampionati i Parë Botërorë në Volejboll në Pragë të Çekisë.
• Në vitin 1957 Komiteti Botërorë Olimpik vendosë që volejbolli të futet në programën e Lojërave Olimpike si sport ekipor në Lojërat olimpike që do të mbahen në vitin 1964 në Tokio të Japonisë.
• Në vitin 1959 Federata Internacionale Sportive Universitare FISU në Turin të Italisë orgaiuzon lojërat e para Sportive Universitare dhe këtu volejbolli ishte njëri nga tetë sportet garuese.
• Në vitin 1960 futen elementë teknik të rinjë në lojën e volejbollit si: ngecja (sulmi me dredhi), pranimi i topit me llëra (bump), bllokimi i sulmit mbi rrjetë dhe plonzhoni.
• Në vitin 1964 volejbolli bën pjesë në Lojërat Olimpike të Tokios në Japoni.
• Në vitm 1974 për herë të parë volejbolli transmetohet nëpërmjet televizionit. Nga Meksika transmetohet gjallë një ndeshje për shikuesit Japonez.
• Në vitin 1983 themelohet Asociaciom i Profesionalistëve Amerikan të Volejbollit për meshkuj, kurse në vitin 1986 ai i femrave.
• Viti 1987 korespondon me organizimin e Kampionatit të Parë Botërorë në Volejboll të Plazhit (Beach Volleyball).
• Në vitin 1990 themelohet Liga Botërore e Volejbollit.
• Në vitin 1995 është viti jubilar i 100 vjetorit të ekzistimit të volejbollit dhe tani ka më tepër se 800.000.000 lojtarë që lozin së paku një here në javë volejboll.
• Në vitin 1996 volejbolli i plazhit (dy lojtarë) bëhet sport olimpik ekipor.