Arabian
[ë'reibjën] adj. arab; Arabian Nights Njëmijëenjë Netët

Arabian Nights
[ë'reibjën naits] Njëmijëenjë Netët "The Thousand and One Nights" (Një koleksion i famshëm tregimesh popullore të indianve persian dhe arab)

Arabic
['ærëbik] n.,adj. -n. arabisht, gjuhë arabe /-adj. arab

Arabic numeral ['ærëbik 'niu:ërël] n. numër arab

Arabic numeral
['ærëbik 'niu:ërël] n. numër arab

Arctic
['a:ktik] adj., n. -adj. arktik, polar; /-n. Arktiku

• the Arctic Pole [dhë 'a:ktik pëul] Poli i Veriut
• Arctic Weather ['a:ktik 'uedhë:(r)] meteo. shumë i ftohtë
• Arctic Circle ['a:ktik 'së:kël] n .gjeog. Rrethi Polar Arktik

Arctic Circle
['a:ktik 'së:kël] n. gjeog. Rrethi Polar Arktik

Argentine
shih Argentinian

Argentinian [a:xhën'tiniën] adj. argjentinas

Argentinian
[a:xhën'tiniën] adj. argjentinas

Aries
['eëri:z] n 1. astr. Dashi (yllësi). 2. dikush që ka lindur nën shenjën e Dashit.

Horoskopi - Horoscope ['horëskoup]

• AKREP-i - Scorpio ['sko:piou] Scorpion
• BRICJAP-i - Capricorn ['kæpri,ko:n] Goat
• DASH-i - Aries ['eëri:z, 'eri:z] Ram
• DEM-i - Taurus ['to:rës] Bull
• BINJAK-ët - Gemini ['xhemi,ni:, 'xheminai] Twins
• GAFORRE-ja - Cancer ['kænsë] Crab
• LUAN-i - Leo ['li:ou] Lion
• VIRGJËRESHË-a - Virgo ['vë:gou] Virgin
• PESHORE-ja - Libra ['li:brë, 'laibrë] Balance
• SHIGJETAR-i - Sagittarius [,sæxhi'teëriës] Archer
• UJOR-i - Aquarius [e'kweëriës] Water-carrier
• PESHK-qit - Pisces ['paisi:z, 'piski:z] Fishes

Armenian
[a:'mi:niën] adj.,n. -adj. armen /-n 1. armen. 2. armenisht

Armët - Weapons
****** ['wepenz]
automatik - submachine gun [sëbmë'shi:ngan]
bajonetë - bayonet ['beiënit]
barot - gun powder ['ganpaudë]
bombë - bomb ['bomb]
cak - target ['ta:git]
dinamit - dynamite ['dainëmait]
eksploziv - explosive [iks'pllouziv]
fishek - cocoon [ko'ku:n]
gaz - gas [gæs]
granatë - shell [shell]
grykë (pushke, topi) - muzzle ['mazll]
harpun - harpoon [ha:pu:n]
helm-poison ['poizn]
helmetë - helmet ['hellmët]
heshtë - shih: shtizë
jatagan - yataghan ['jætëgën]
kapsollë - capsule ['kæpsull]
këmbëz - trigger ['trigë]
kobure - pistol ['pistëll]
kondaku - butt ['bat]
laser- laser ['leizë]
laso - lasso [lassou]
mburojë - shield [shi:lld]
mine - mine [main]
minahedhës - mortar [morta:]
mitralez - machine gun [mëshim gan]
mortaja - mortar [mor:ta]
nishan - target ['ta:git]
parzmore - shih: mburojë
plumb-bullet ['bullet]
projektil - missile ['misaill]
pushkë - rifle ['raifll]
pushkë gjuetari - hunting gun ['hantiri gan]
rafal - burst ['bë:st]
raketë - rocket ['rokit]
revole - gun [gan]
snajper - sniper ['snaipë]
shigjetë - arrow ['ærou]
shënjestër - sight [sait]
shpatë - sword [so:d]
shtizë - spear ['spië]
thikë - knife [naif]
top - cannon ['kænën]
tytë - barrel ['bærëll]

arabesque
['ærëbesk] n 1. arabesk (pozicion kërcimtari). 2. lajlelule, arabeskë

arable
['ærëbl] adj. i lërueshëm, i punueshëm

arbiter
['a:bitë] n. arbiter; gjyqtar; ndërmjetës

(ARBITËR m. sh. 1. Njeri i caktuar ose i zgjedhur nga palët kundërshtare si i paanshëm, të cilit i jepet fuqi e plotë që të zgjidhë një çështje, një mosmarrëveshje etj., duke dhënë për të mendimin përfundimtar. Në rolin e arbitrit. Caktoj një arbitër. E vë arbitër. S’pranon arbitër. 2. sport. Gjyqtar loje. Arbitër kryesor (anësor). Arbitër futbolli. )

arbitrage
['a:bitrixh] n. fin. shitje e njëkohshme në disa tregje

arbitrager

arbitrager, -geur ['a:bitra'zhe:] n. fin. arbitrazher (tregtues monedhe/aksionesh/mallrash të vendit të vet në një vend tjetër)

arbitrary
['a:bitrëri] adj. arbitrar, i paarsyeshëm; i diktuar

arbitrate
['a:bitreit] v. gjykoj; arbitrate a dispute/a quarrel/between two persons gjykoj një mosmarrëveshje/ndaj sherrin midis dy personave

arbitration
['a:bitreishën] n. drejt. arbitrazh

arbitrator
['a:bitreitë:] n. drejt. arbitër

arbor
['a:bë] n. shih arbour

arboreal
[a:'boriël] adj 1. i pemëve, si pemë. 2. që rron në drurë; arboreal animal kafshë që rron nëpër drurë (ketri etj)

arboreal animal
[a:'boriël] kafshë që rron nëpër drurë (ketri etj)

arbour
['a:bë:] n 1. kopësht. 2. bosht kryesor

arc
[a:k] n 1. hark. 2. hark elektrik; arc light n. llampë me hark; kin., tv. prozhektor

arc light
[a:k lait ] n. llampë me hark; kin., tv. prozhektor

arcade
[a:'keid] n 1. arkit. portik, arkadë, galeri e mbuluar. 2. sallë argëtimesh, sallë lojrash elektronike; arcade game n. lojë elektronike

arcade game
[a:'keid geim] n. lojë elektronike

arcane
[a:'kein] adj. i fshehtë, i mistershëm

arch

arch I [a:ç] n.,v. -n 1. hark, qemer./-v. 1. harkoj. 2. përkulem, lakohem, harkohem
arch II [a:ç] adj. 1. kryesor; arch rival kundërshtar kryesor. 2. i djallëzuar (vështrim, përgjigje)
arch- [a:ç] pref. krye-, akri-

arch rival
['raivël a:ç] kundërshtar kryesor

archaeological
[akië'loxhëkël] adj. arkeologjik

archaeologist
[a:ki'olëxhist] n. arkeolog (also archeologist)

(ARKEOLOG m. sh. Specialist që merret me gërmime dhe studime arkeologjike. Arkeologët shqiptarë. Grupi i arkeologëve.)

archaeology
[a:ki'olëxhi] n. arkelogji (US also archeology)

archaic
[a:'keiik] adj. arkaik, i vjetëruar

archangel
['a:keinxhël] n. fet. kryeengjëll

archbishop
[a:ç'bishëp] n. kryepeshkop

(KRYEPESHKOP m. sh. fet. Titull më i lartë se ai i peshkopit në hierarkinë kishtare; i pari i peshkopëve që mban këtë titull dhe që ka nën drejtimin e vet disa peshkopë (në vendet ku vepron kisha e krishterë); kryetari i kishës ortodokse.)

archdeacon
[a:ç'di:kën] n. fet. kryediakon; kryedhiak

archdiocese
[a:ç'dajësis] n. fet. arkidioqezë

(ARKIDIOQEZË f. sh. fet. Rreth i veprimit kishtar, juridiksion kishtar më i madh se dioqeza, që është nën drejtimin e një arkipeshkopi (në vendet ku vepron kisha katolike; në të kaluarën edhe në Shqipëri).)

arched
[a:çt] adj. i harkuar, me hark

archer
['a:çër] n. shigjetar, harkëtar

archery
['a:çëri] n. harkëtari, sport i gjuajtjes me hark

archetype
['a:kitaip] n. filoz. arketip

archipelago
[a:ki'peligou] n. arkipelag

architect
['a:kitekt] n. arkitekt (edhe fig.)

architectural
[a:ki'tekçërël] adj. arkitekturor

architecturally
[a:ki'tekçërëli] adv. nga ana arkitekturore

architecture
['a:kitekçë:] n. arkitekturë

archival
['a:kaivël] adj. arkivor

archive

archive, -ives ['a:kaiv, -aivz] n. arkivë; materiale arkivore

archivist
[a':kivist] n. arkivist, punonjës arkive

(ARKIVIST m. sh. Punonjës që merret me grumbullimin, ruajtjen dhe përpunimin e materialeve në një arkiv. Arkivisti i komitetit.)

archly
['a:çli] adv. me ton të fryrë; nga lart poshtë

archness
[a:çnis] n. qesëndi

(QESËNDI f. sh. 1. vet. nj. Qëndrim tallës që shprehet me fjalë thumbuese, shpoti; ironi. Foli (qeshi, u përgjigj) me qesëndi. E vështroi me qesëndi. 2. kryes. sh. Fjalë për të vënë në lojë dikë, tallje e hollë.)

archway
['a:çwei] n. qemer; hyrje me hark përsipër.

(QEMER m. sh. 1. Hark prej guri, prej tulle a prej betoni që bëhet sipër dyerve, dritareve etj. ose që kalon nga një këmbë e urës në tjetrën, nga një shtyllë e një ndërtimi në tjetrën etj. Qemeri i portës. Qemeri i oxhakut. Qemeri i urës. Qemer guri (tulle). Gurët e qemerit. Urë (portë, shkallë) me qemer. I bëri qemer. 2. Pjesë e lakuar e diçkaje; hark. Qemeri i këmbës (i shputës). 3. vjet. Brez i fortë prej lëkure ose prej leshi, që ngjishej në mes për të shtrënguar trupin, për të mbajtur para ose për zbukurim, kur ishte i stolisur. Qemer burrash (grash). Qemeri i nuses. Qemer leshi (lëkure). Lidhi (shtrëngoi, liroi) qemerin. 4. Rrethi i sipërm i pantallonave, që shtrëngon trupin në mes; vetulla e një pëlhure a e gunës. Qemeri i pantallonave. I vuri qemerin. * Urë pa qemer diçka jo shumë e qëndrueshme, diçka e dobët. Ka dalë (prej) qemerit dikush ka marrë rrugë të keqe, është shthurur. E ka qemerin kordhë shih te KORDH/Ë,~A.)

arctics
['a:ktiks] galoshe, çizme dimri (GALLOSHE 1. Këpucë prej gome pa lidhëse, që mbathen përmbi këpucët e zakonshme, për të mbrojtur këmbët dhe këpucët nga lagështira. 2. Shoshone prej gome a prej plastike. Galloshe me zinxhir (me kopsë).)

ardent
['a:dënt] adj 1. i zjarrtë, i flaktë. 2. i zellshëm, entuziast

ardently
['a:dëntli] adv. me zjarr, me entuziazëm

ardor
[a'dë:] n. zjarr, hov, vrull (also ardour)

ardous
['a:djuës] adj 1. i rëndë; i lodhshëm, i mundimshëm. 2. i pjerrët; e vështirë për t'u ngjitur (rrugë)

are
[a:] jemi; jeni; janë (trajtat shumës të së tashmes së dëftores të foljes be)

are you engaged?
[in'geixhd/en'geixhd] i lirë je? (shoferit të taksisë)

are you on wheels?
[a: ju: on wi:l] me mjet je?

area
['eërie] n 1. hapësirë. 2. sipërfaqe (dhome, kopshti etj). 3. rajon, zonë, territor.
• desert areas of North Afrika zonat e shkreta të Afrikës Veriore
4. fig. lëmë, fushë
• the area of finance sfera e finances
• area code n. prefiks (telefonik i një qyteti, rajoni)
• the area code of Gostivar is 042 prefiksi i Gostivarit është 042

area code
['eërie koud] n. prefiks (telefonik i një qyteti, rajoni); the area code of Gostivar is 042 prefiksi i Gostivarit është 042

aren't
[a:nt] shkurtim i are not

arena
[ë'ri:në] n. arenë

arge mindedness
['maindidnis]

argon
['a:gon] n. kim. argon

argot
['a:gou, 'a:gët] n. zhargon

(ZHARGON m. sh. gjuh. E folme e një shtrese të ngushtë shoqërore ose e një grupi njerëzish të një profesioni, e cila ka shumë fjalë e shprehje të veçanta, profesionale ose të huaja, të panjohura a të krijuara posaçërisht etj. dhe nuk kuptohet lehtë ose nuk kuptohet fare nga shtresat e tjera shoqërore. Zhargon profesional. Zhargoni i oborrit mbretëror (i aristokracisë). Zhargoni i mjekëve (i piktorëve, i studentëve, i bojaxhinjve).)

arguable
['a:giuëbl] adj 1. i argumentueshëm. 2. i diskutueshëm

arguably
['a:giuëbli] adv. mund të themi; për mendimin tim

argue
['a:giu:] v 1. sjell prova, argumentoj; diskutoj
• he argued against the passage of the bill ai diskutoi kundër miratimit të projektligjit
2. bind me fjalë
• he argued me into going ai ma mbushi mendjen që të shkoja
3. tregoj, provoj
• her rich clothes argue her wealth rrobat e shtrenjta flasin për pasurinë e saj
4. hahem, zihem
• argue out diskutoj, rrah (një problem)

argument
['a:giumënt] n 1. argument. 2. diskutim; 3. përmbledhje; endless arguments about money diskutime pa fund për punë parash

argumentation
['a:giumen'teishën] n 1. argumentim. 2. diskutim, debat

argumentative
[a:giu'mentëtiv] adj 1. i argumentuar, me argumente. 2. argumentues (person)

aria
[a:rië] n. muz. arie

(ARIE f. sh. Pjesë lirike për një zë, që shoqërohet me një vegël ose me orkestër (zakonisht pjesë e një opere ose operete). Arie nga opera. Këndoj një arie.)

arid
['ærid] adj 1. i thatë (tokë, klimë). 2. fig. pa interes, i thatë, jo interesant

arise
[ë'raiz] vi. (arose; arisen) 1. del, lind (një problem, dyshim)
2. dëgjohet (një britmë)
3. rrjedh, rezulton; niset (nga); arising from this, can we... duke u nisur nga kjo, a mundt të...
4. lind (dielli)
5. vjet. ngrihem, çohem

aristocracy
[æris'tokrësi] n. aristokraci

aristocrat
['æristëkræt] n. aristokrat

(ARISTOKRAT m. sh. 1. Pjesëtar i shtresës së fisnikëve, ai që bën pjesë në aristokracinë e vendit. Shtresa e aristokratëve. Qëndrim prej aristokrati. keq. qëndrim përbuzës ndaj masave punonjëse. 2. Njeri i shtresës së privilegjuar të një klase ose të një grupi shoqëror.)

aristocratic
[æristë'krætik] adj. aristokratik

arithmetic
[ë'rithmëtik] n.,adj. -n. aritmetikë /-adj. aritmetik

(ARITMETIKË f. 1. Pjesë e matematikës, që studion vetitë e thjeshta të numrave dhe veprimet me ta. Aritmetika racionale. Katër veprimet e aritmetikës. Rregullat e aritmetikës. Mësuesi i aritmetikës. Libri i aritmetikës. Detyra aritmetike. Fletore aritmetike. 2. Lëndë mësimore që jep njohuritë e kësaj shkence në shkollë; bised. teksti që përmban këto njohuri. Libri i aritmetikës. Mësuesi i aritmetikës.)

arithmetical
[ærith'metikël] adj. aritmetik

ark
[a:k] n. fet. varka e Nuhut

arm

arm I [a:m] n 1. krah; under one's arm nën sqetull. 2. mëngë. 3. degë; degëzim. 4. krah (kolltuku). 5. fig. autoritet, pushtet, dorë; the strong arm of the law dora e fortë e ligjit. • arm in arm përdore, dorë për dorë, krah per krah; at arm's length a) në largësinë e një krahu; b) larg, me ftohtësi; she kept everyone at arm's length ajo i mbante larg të gjithë, nuk afronte njeri; with open arms krahëhapur, përzemërsisht, me ngrohtësi.

arm II [a:m] n.,v. -n 1. armë; take up arms rrëmbej armët; lay down arms dorëzoj armët; man of arms ushtar; to arms! për luftim! under arms nën armë, i armatosur; up in arms a) me pushkë (armë) në dorë; b) shumë i zemëruar; i rebeluar. 2. armë, lloj i forcave te armatosura; the infantry arm këmbësoria, arma e këmbësorisë. 3. pl. emblemë, stemë, distinktiv.
-v 1. armatos; the armed forces forcat e armatosura. 2. fortifikoj

armada
[a:'ma:dë] n. flotë luftarake

armadillo
[a:më'dilou] n. zool. armadil

armament
['a:mëmënt] n 1. armatim; armatosje. 2. pl. forcat ushtarake. 3. përgatitje për luftë.

• armament industry ['a:mëmënt 'indëstri] industri ushtarake
• armament drive race ['a:mëmënt reis] garë e armatimeve

armament drive race
['a:mëmënt reis] garë e armatimeve

armament industry
['a:mëmënt 'indëstri] industri ushtarake

armband
['a:mbænd] n. shirit në krah (për gradë, detyrë, zi)

armchair
['a:m'çeë] n 1. kolltuk. 2. attr. teorik; armchair detective detektiv që i zgjidh çështjet nga zyra (me arsyetim)

armchair detective
['a:m'çeë di'tektiv] detektiv që i zgjidh çështjet nga zyra (me arsyetim)

armed
[a:md] adj. 1. i armatosur. 2. me armë.

• armed robbery [a:md 'robëri] grabitje me armë
• armed forces [a:md fo:sis] n. forcat e armatosura
• armed [a:md] suff. me krahë
• long-armed [long a:md] me krahë të gjatë

armed forces
[a:md fo:sis] n. forcat e armatosura

armed robbery
[a:md 'robëri] grabitje me armë

armful
['a:mful] n. një krah (dru, bar etj)

armhole
['a:mhoul] n. vrimë e mëngës

armistice
[a:mëstis] n. armëpushim

armor
['a:më:] n 1. parzmore. 2. usht. koracë. 3.mjete të koracuara/të blinduara. 4. forca të blinduara.

(PARZMORE f. sh. hist. Veshje prej metali, e gjatë deri në brez, që mbronte luftëtarët në kohët e vjetra gjatë ndeshjeve me armë të ftohta. Parzmore çeliku. Veshi parzmoren. I shpoi parzmoren.)

armor-clad

armo(u)r-clad ['a:mëklæd] adj. i koracuar, i blinduar

armor-plated
[a:më'pleitid] adj. shih armo(u)r-clad

armor-plating
['a:më:'pleiting] n. usht. blindë; det. koracë

armored
['a:më:d] adj. i koracuar, i blinduar

• armo(u)red car ['a:më:d] autoblindë
• armo(u)red vehicle ['a:më:d 'vi:ëkël] autoblindë; automjet i blinduar
• armo(u)red personnel carrier ['a:më:d ,pë:së'nel 'kærië:] transportues i blinduar (për transportimin e ushtarëve)

armored car
['a:më:d ka:] n. autoblindë; automjet i blinduar.

(AUTOBLINDË f. sh. usht. Automjet luftarak i blinduar dhe i pajisur me armë, i cili shërben për mbrojtje, për zbulim e për ndërlidhje; Kulla e autoblindës. Qëlloi një autoblindë. Patrullon me autoblindë. (automjet i blinduar për transportimin e parave dhe sendeve tjera të çmueshme)

armored personnel carrier

armo(u)red personnel carrier ['a:më:d ,pë:së'nel 'kærië:] transportues i blinduar (për transportimin e ushtarëve)

armored vehicle
['a:më:d 'vi:ëkël] autoblindë; automjet i blinduar

(AUTOBLINDË f. sh. usht. Automjet luftarak i blinduar dhe i pajisur me armë, i cili shërben për mbrojtje, për zbulim e për ndërlidhje. Kulla e autoblindës. Qëlloi një autoblindë. Patrullon me autoblindë.

armorer
[a':mërë:] n 1. mjeshtër parzmoresh. 2. armëpunues. 3. armëtar, përgjegjës armature

armory
['a:mëri] n 1. usht. armaturë; vend për mbajtjen e armëve. 2. amer. uzinë armësh

armpit
['a:mpit] n. sqetull

armrest
['a:mrest] n. mbështetëse bërrylash

arms
[a:mz] n 1. krahët. 2. armët. 3. emblemë; sremë. 4. distinktiv

arms race
[a:ms reis] n. garë armatimesh

army
['a:mi] n 1. ushtri; standing army ushtri e rregullt. 2. fig. mori; an army of beggars një ushtri me lypës

aroma
[ë'roumë] n. aromë

aromatherapy
[ëroumë'therëpi] n. aromaterapi, masazh me vajra aromatikë

aromatic
['ærou'mætik] adj., n. -adj. erëkëndshëm, aromatik, i mermë./-n. erëz

arose
[ë'rouz] pt. e arise

around
[ë'raund] prep.,adv. -prep. rreth, përreth; around the world rreth botës
-adj 1. rreth, përreth
• look around vështroj përreth
• he has been around a lot ai është njeri i bredhur
2. nëpër; andej-këtej
• we walked around to see the town brodhëm andej-këtej për të parë qytetin
3. diku pranë
• wait around a while rri këtu rrotull një copë herë
4. mbrapa, mbrapsht
• turn around! kthehu mbrapsht!

around-the-clock [ë'raunddhëklok] adj. njëzetekatërorësh, gjatë ditës e natës, gjithë ditën e gjithë natën

around the world
[ë'raund dhë wë:ld] rreth botës

around-the-world tour [ë'raund dhë wë:ld tuë] udhëtim rreth botës

around the world tour
[ë'raund dhë wë:ld tuë] udhëtim rreth botës

around the world [ë'raund dhë wë:ld] rreth botës

around-the-clock
[ë'raunddhëklok] adj. njëzetekatërorësh, gjatë ditës e natës, gjithë ditën e gjithë natën

arousal
[ë'rauzël] n. eksitim (seksual etj)

arouse
[ë'rauz] v 1. zgjoj. 2. nxis. 3. ngjall, shkaktoj. 4. eksitoj (seksual isht)

• arouse somebody to an effort [ë'rauz 'sambadi tu: ën 'efët] nxis dike të bëjë një përpjekje
• it aroused our sympathy [it ë'rauzd auë 'simpëthi] ajo zgjoi simpatinë tonë
• arouse suspicion [ë'rauz së'spishën] ngjall dyshim

arouse somebody to an effort
[ë'rauz 'sambadi tu: ën 'efët] nxis dike të bëjë një përpjekje

arouse suspicion
[ë'rauz së'spishën] ngjall dyshim

aroused
[ë'rauzd] adj. i eksituar

arousing
[ë'rauzing] adj. eksitues

arr.
shkurtim për arrives; arranged

arraign
[ë'rein] vt 1. drejt. hedh në gjyq. 2. fig. akuzoj, padis

arraignment
[ë'reinmënt] n. drejt. lexim i aktpadisë

arrange
[ë'reinxh] vt 1. rregulloj, ndreq, ujdis, vë në rregull; arrange one's business affairs ndreq punët, vë në rregull punët e mia
2. caktoj, fiksoj (datën)
3. ujdis; arrange a marriage ujdis një martesë
4. vendos; bëj plan; merremi vesh; it was arranged that... u vendos që...
5. muz. përshtas, aranzhoj
6. zgjidh; arrange disputes/differences between them zgjidh grindjet ndërmjet tyre; arranged marriage n. martesë me mblesëri. (MBLESËRI f. sh. vjet., etnogr. Lidhja e krushqisë me anë të mblesit, fejesa a krushqia që bëhej me mbles; puna e mblesit; shkuesi, lajmësi. Fejoheshin me mblesëri. Bënte mblesëri. Rronte me mblesëri.)

arranged marriage
[ë'reinxhd 'merixh] n. martesë me mblesëri. (MBLESËRI f. sh. vjet., etnogr. Lidhja e krushqisë me anë të mblesit, fejesa a krushqia që bëhej me mbles; puna e mblesit; shkuesi, lajmësi. Fejoheshin me mblesëri. Bënte mblesëri. Rronte me mblesëri.)

arrangement
[ë'reinxhmënt] n 1. rregullim; vendosje (e orendive etj)
2. masa, plane, përgatitje; make arrangements for a holiday bëj përgatitje për pushimet
3. ujdi; marrëveshje; come to an arrangement over expenses merremi vesh për shpenzimet
4. muz. aranzhim

arranger
[ë'reinxhë:] n 1. muz. aranzhues. 2. ndërmjetës

arrant
['ærënt] adj. me damkë, i regjur; i mbaruar; an arrant liar gënjeshtar me damkë

array
[ë'rei] v.,n. -vt. 1. rreshtoj (trupat). 2. vesh, stolis./-n. 1. usht. reshtim, radhitje. 2. poet. veshje, petk. 3. koleksion; grup (njerëzish, sendesh). 4. mat. tabelë (shifrash)

arrayed
[ë'reid] adj. 1. i vendosur, i sistemuar. 2. i pozicionuar. 3. i veshur, i ujdisur

arrears
[ë'rië:z] n.pl. 1. vonesë; prapambetje; rent in arrears qira e prapambetur
2. punë e pakryer
3. borxh, të prapambetura; be in/fall into arrears (with) jam i vonuar në pagesat

arrest
[ë'rest] v.,n. -vt. 1. ndaloj, kap, arrestoj. 2. tërheq; arrest one's attention tërheq vëmendjen e dikujt. 3. ndal; pengoj, frenoj; measures to arrest inflation masa për të frenuar inflacionin./-n. 1. arrestim, kapje; under arrest i arrestuar; be/place/put under arrest jam i arrestuar/arrestoj. 2. drejt. pezullim, ndalim; arrest of judgment pezullim i zbatimit të vendimit.

arresting
[ë'resting] adj. mahnitës; që të rrëmben

arrival
[ë'raivël] n 1. ardhje; arritje, mbërritje
• on arrival në mbërritje
• arrival platform platforma e mbërritjes së udhëtarëve
2. ngarkesë (malli)
3. i ardhur (person)
• a new arrival a) një i porsaardhur; b) fëmijë i porsalindur

arrival platform
[ë'raivël 'plætfo:rm] platforma e mbërritjes së udhëtarëve

arrive
[ë'raiv] vi 1. arrij, mbërrij; arrive in harbor mbërrin në port. 2. vij, lind; her baby arrived yesterday foshnja i lindi dje. 3. ia dal mbanë, kam sukses; arrive at a) përfundon në; b) vij në (mendimin); c) arrij (përsosuri); d) biem në ujdi (për një çmim).

arrive at
[æt/ët ë'raiv] a) përfundon në; b) vij në (mendimin); c) arrij (përsosuri); d) biem në ujdi (për një çmim)

arriviste
['æri'vi:st] n. arrivist

(ARRIVIST m. sh. libr. Ai që lakmon e përpiqet të arrijë me çdo mjet një qëllim ose një vend më të lartë në jetë, ai që kërkon të çajë përpara e të bëjë karrierë me çdo mënyrë. Lufta kundër arrivistëve.)

arrogance
['ærëgëns] n. arrogancë

arrogant
['ærëgënt] adj. arrogant

(ARROGANT mb. 1. Që sillet a që vepron me arrogancë, që është i vrazhdë, fyes e përbuzës; që shpreh arrogancë. Njeri arrogant. Qëndrim (ton) arrogant. Sjellje arrogante. 2. Përd. em. sipas kuptimit të mbiemrit.)

arrogantly
['ærëgëntli] adv. me arrogancë

arrogate
['ærougeit] vt. 1. (to oneself) kërkoj, përvetësoj padrejtësisht; i atribuoj vetes (fitoren). 2. i ngjis, i vesh (gjëra të paqena)

arrow
faerou] n.,v. -n 1. shigjetë. 2. shigjetëz (në tabela etj)./-vt 1. shënoj/tregoj me shigjetë. 2. fig. iki si shigjetë

arrowhead
['ærouhed] n. majë shigjete

arse
[a:s] n. Br.zhrg. bythë; a pain in the arse njeri i bezdisshëm; mokth; arse about, arse around vi. zhrg. përrallis.

(BYTHË f. sh. bised. 1. anat. Pjesa e prapme e trupit të frymorëve në fund të kurrizit; organi i jashtëqitjes dhe mollaqet; të ndenjurat. Bytha e foshnjës. Bytha e kalit. Bytha e pulës. Rri në bythë. 2. Fundi i një ene nga ana e jashtme. Bytha e kusisë (e kazanit, e tiganit, e shishes). 3. Pjesa e poshtme e një druri a e një sendi që rri pingul në tokë, fundi i një druri, rrëza. Bytha e fikut (e ullirit, e lisit, e arrës, e kumbullës). Në bythë të mullarit. 4. shih BYTHÇ/E,~JA. * Bytha e kusisë! shar. shih te KUSI,~A. Me bythë përpjetë shih te PËRPJETË. Ishte bythë e brekë me dikë thjeshtligj., keq. ishte tepër i afërt me dikë, ishte i lidhur shumë ngushtë me të. S'i zë bytha vend thjeshtligj., keq. shih te VEND,~I.)

arse about

arse about [a:s ë'baut], arse around [a:s ë'raund] vi. zhrg. përrallis

arsehole
['aishoul] n. Br.gj. fol. trap, budallë

arsenal
['a:sinël] n 1. arsenal, depo armësh. 2. uzinë armatimesh

arsenic
['a:snik] n. arsenik

(ARSENIK m. kim. 1. Element kimik i fortë, me ngjyrë të përhimët e me shkëlqim metalik dhe me veti helmuese, që gjendet në natyrë në shumë minerale (simboli As). 2. Lëndë shumë e helmet, e përbërë nga ky trup i thjeshtë dhe nga oksigjeni, që përdoret në bujqësi, në industri, në mjekësi etj.; bar minjsh. Arseniku i plumbit.)

arson
['a:sn] n. zjarrvënie e qëllimshme

arsonist
['a:sënist] n. zjarrvënës; maniak zjarresh, piroman

art

art I [a:t] n 1. art; the fine arts artet e bukura; work of art vepër arti; art gallery galeri artesh
2. mjeshtri, zanat; art of cooking arti i gatimit, arti i kuzhinës
3. marifet, dredhi; he used no art to persuade them ai nuk përdori asnjë dredhi per t'i bindur
4. shkenca shoqërore; shkenca humane
• Faculty of Arts Fakulteti i Shkencave Shoqërore e Humane
• Bachelor of Arts i diplomuar (në shkenca joteknike); laureat i shkencave humanitare; i diplomuar në shkencat humanitare.
• Master of Arts Kandidat i Shkencave

art II [a:t] vjet. (veta II njëjës e tashme dëftore e foljes be) je
• art collection [a:t kë'lekshën] n. koleksion veprash arti
• art college [a:t 'kolixh] n. shkollë e arteve të bukura
• art deco [a:t dekëu] n. art dekorativ
• art exhibition [a:t] n. ekspozitë arti
• art form [a:t fo:m] n. art; veprimtari artistike

art collection
[a:t kë'lekshën] n. koleksion veprash arti

art college
[a:t 'kolixh] n. shkollë e arteve të bukura

art deco
[a:t dekëu] n. art dekorativ

art exhibition
[a:t ‚eksi'bishën] n. ekspozitë arti

art form
[a:t fo:m] n. art; veprimtari artistike

art gallery
[a:t 'gælëri] galeri artesh

art of cooking
[a:t ëv kuking] arti i gatimit, arti i kuzhinës

artefact
['a:tifækt] n. artikull, produkt, send i bërë nga njeriu

arterial
[a:'tiëriël] adj 1. anat. arterial. 2. kryesor; arterial line/road linjë (hekurudhore) kryesore; rrugë kryesore, rrugë me trafik të dendur

arterial line
[a:'tiëriël llain] linjë (hekurudhore) kryesore

arterial road
[a:'tiëriël roud] rrugë kryesore, rrugë me trafik të dendur

arteriosclerosis
[a:'tiëriousklië'rousis] n. mjek. arteriosklerozë (pl. arterioscleroses)

(ARTERIOSKLEROZË f. mjek Sëmundje kronike që shfaqet me trashjen dhe ngurtësimin e pjesës së brendshme të arterieve; sklerozë e arterieve. Arterioskleroza e trurit.)

artery
['a:tëri] n 1. arterie 2. rrugë/linjë kryesore

(ARTERIE f. sh. 1. anat. Enë gjaku që del nga zemra dhe shpërndan gjakun e pastër në gjithë pjesët e trupit. Arteria e mushkërive. 2. fig. Rrugë e rëndësishme, vijë kryesore për komunikimin, për shpërndarjen e energjisë, të ujit etj.; degëzim i një organizmi ekonomik, shoqëror, politik etj., me anë të të cilit zhvillon veprimtarinë e vet. Arterie kryesore (e rëndësishme). Arterie elektrike (ujore). Arteriet e minierës. Arteriet e shoqërisë (e ekonomisë))

artful
['a:tful] adj 1. dinak, mashtrues; he's an artful one është shejtan i madh
2. i zgjuar, i shkathët
3. artificial
• artful dodger n. kopuk, qerata, njeri që del gjithmonë nga situata

artful dodger
['a:tful'doxhë:] n. kopuk, qerata, njeri që del gjithmonë nga situata

artfully
['a:tfuli] adv 1. me dinakëri; me dredhi. 2. me shkathtësi; me zgjuarësi; artful dodger n. kopuk, qerata, njeri që del gjithmonë nga situata.

arthritic
[a:'thritik] adj. mjek. artritik; me artrit; që vuan nga artriti

arthritis
[a:'thraitis] n. artrit, pezmatim i kyçeve

artichoke
['a:tiçouk] n. bot. angjinare; Jerusalem artichoke mollë dheu, oreshkë.

(ANGJINARE f. sh. bot. Bimë barishtore shumëvjeçare e viseve të ngrohta, me gjethe të mëdha të prera thellë, që mbillet për lulet si kokë me fletë të tulta, të cilat përdoren si ushqim dhe për të përgatitur pije, barna mjekimi etj.; lulja e paçelur e kësaj bime. Kokë angjinareje. Sallatë me angjinare.)

article
['a:tikl] n.,v. -n 1. artikull, prodhim; send; toilet articles sende tualeti; articles of clothing veshje
2. artikull; leading article kryeartikull
3. nen, pikë; articles of war amer. usht. kodi i së drejtës ushtarake
4. gram. nyje
-vt 1. vë/caktoj për të bërë stazhin. 2. drejt. thotë, përcakton (ligji etj); article of faith n. bindje (në diçka)

article of faith
['a:tikl ëv feith] n. bindje (në diçka)

articles of clothing
['a:tikl ëv 'kloudhing] veshje

articles of war
['a:tiklëvwo:] amer. usht. kodi i së drejtës ushtarake

articulacy
[a:tikjulësi] n. qartësi (mendimi)

articulate
[a:'tikjulit] adj.,v. -adj. 1. e lidhur (bisedë). 2. (person) i qartë, i kuptueshëm. 3. anat., bot. i nyjëtuar; this man is not vary articulate ky njeri nuk është fort i qartë, nuk merret vesh mirë se ç'thotë./-v 1. lidh (fjalët); shqiptoj (qartë). 2. fig. bëj të qartë (planin). 3. anat., bot. nyjëtoj, lidh me nyja (kockat etj); nyjëtohet.

• articulated lorry n. Br. kamion me rimorkio

articulated lorry
[a:'tikjulitid 'lori] n. Br. kamion me rimorkio

(RIMORKIO f. sh. Mjet transporti pa motor, që tërhiqet nga një automjet. Rimorkio kamionësh (autobusësh, traktorësh). Rimorkio për udhëtarë (për mallra). Kamion (autobus) me rimorkio.)

articulation
[a:tikju'leishën] n 1. anat. artikulacion, nyjë. 2. artikulim, shqiptim

artifact
['a:tifækt] n. shih artefact

artifice
['a:tifis] n. 1. mjeshtri. 2. dredhi, marifet

artificial
['a:ti'fishël] -adj 1. artificial. 2. i shtirur

• artificial teeth ['a:ti'fishël ti:th] dhëmbë artificialë, proteza
• artificial manners ['a:ti'fishël 'mænë:(r)s] sjellje e shtirë
• artificial insemination ['a:ti'fishël insemë'neishën] n. shtatzani me rrugë artificiale; ndërzim artificial
• artificial intelligence ['a:ti'fishël in'telëxhëns] n. inteligjencë artificiale
• artificial respiration ['a:ti'fishël respë'reishën] n. frymëmarrje artificiale

artificial insemination
['a:ti'fishël insemë'neishën] n. shtatzani me rrugë artificiale; ndërzim artificial (shkurt AI)

artificial intelligence
['a:ti'fishël in'telëxhëns] n. inteligjencë artificiale (shkurt AI)

artificial manners
['a:ti'fishël 'mænë:(r)s] sjellje e shtirë

artificial respiration
['a:ti'fishël respë'reishën] n. frymëmarrje artificiale

artificial teeth
['a:ti'fishël ti:th] dhëmbë artificialë, proteza

artificiality
[a:tifishi'ælëti] n. panatyrshmëri, shtirje, sjellje e shtirë (pl. artificialities)

artificially
[a:ti'fishëli] adv. artificialisht

artificier
[a:'tifisë:] n 1. mjeshtër. 2. shpikës, novator

artillery
[a:'tilëri] n. artileri

(ARTILERI f. usht. 1. përmb. Tërësia e armatimeve luftarake, që përbëhet nga armë zjarri të rënda (si topat, obusët, mortajat etj.), të cilat kanë kalibër me të madh se pushka e mitralozi; tërësia e këtyre armëve që ka një ushtri ose një njësi. Artileria e lehtë (e rëndë). Artileria kundërajrore (bregdetare, kundërtanke). Artileria reaktive. Qitje artilerie. Zjarri i artilerisë. Përgatitje artilerie goditje me artileri para sulmit. Zbulim artilerie. Qëlloj (godit, rrah) me artileri. 2. Lloj trupash ushtarake të pajisura me armë zjarri të rënda (si topa, obusë, mortaja etj.). Arma e artilerisë. Repart artilerie. Oficer artilerie. Dita e artilerisë. 3. Dega që studion armët e rënda të zjarrit, ndërtimin dhe përdorimin e tyre luftarak. Teksti i artilerisë.)

artilleryman
[a:'tilërimën] n. artilier (pl. artillerymen)

artisan
['a:tizæn] n. zejtar; mjeshtër

artist
['a:tist] n 1. artist. 2. fig. mjeshtër; artist in words mjeshtër i i fjalës

artist in words
['a:tist in wë:dz] n. mjeshtër i i fjalës

artiste
[a:'ti:st] n. Br. artist kabaresh; këngëtar, valltar (në Radio, TV)

artistic
[a:'tistik] adj. artistik

artistic qualities
[a:'tistik 'kwolëtiz] dhunti artistike

artistically
[a:'tistikëli] adv. artistikisht

artistry
['a:tistri] n. punë artistike; punë mjeshtri, mjeshtri

artless
['a:tlis] adj 1. i thjeshtë, i padjallëzuar; i çiltër, i natyrshëm; artless questions pyetje të çiltra. 2. i pamësuar, i pagdhendur. 3. i rëndë, pa finesë (përkthim etj)

artless questions
['a:tlis 'kwesçën] pyetje të çiltra

artsy
['a:tsi] adj. shih arty

arty ['a:rti] adj. gj.fol. me pamje/interesa/pretendime artistike; i fryrë (person)

arty
['a:rti] adj. gj.fol. me pamje/interesa/pretendime artistike; i fryrë (person)