Albania
[æl'beinië] n. Shqipëri

Albanian [æl'beiniën] adj.,n. -adj 1. shqiptar. 2. shqip; Albanian language gjuha shqipe./-n 1. shqiptar. 2. (gjuhë) shqip (e); in Albanian në shqip

Albania is a country worth visiting
[æl'beinië iz ë 'kantri wë:th 'viziting] Shqipëria është një vend që e vlen ta vizitosh

Albanian
[æl'beiniën] adj.,n. -adj 1. shqiptar. 2. shqip; Albanian language gjuha shqipe./-n 1. shqiptar. 2. (gjuhë) shqip (e); in Albanian në shqip

Albania [æl'beinië] n. Shqipëri

Albanian language
[æl'beiniën 'længwixh] gjuha shqipe

• Albanian [æl'beiniën] adj.,n. -adj 1. shqiptar. 2. shqip; in Albanian në shqip
• Albania [æl'beinië] n. Shqipëri

Algerian
[æl'xhiëriën] adj., n. algjerian

All Fool's Day
[o:l fu:ls dei] një prilli; ditë e rrenave

All Saints' Day
[o:l seints dei] fet. Dita e të Gjithë Shenjtorëve

Allah
['ælë] n. Allahu, Zoti

Alzheimer's Disease
n. mjek. sëmundja Alzajmer

al dente
[æl'dente] adj. jo fort i zbutur (orizi etj)

alabaster
['ælëba:stë] n. alabastër

(ALABASTËR m. Lloj i veçantë gjipsi shumë i bardhë ose shkëmb gëlqeror i verdhemë e me pak shkëlqim, që përdoret për të bërë sende të gdhendura ose për ndërtim. Shtyllë (vazo) alabastri.)

alacrity
[e'lækriti] n 1. gjallëri. 2. zell, gatishmeri

alarm
[ë'la:m] n., vt. -n 1. panik; rrëmujë;
• take/feel alarm (at news) alarmohem, më kap paniku (nga lajmet)
2. kushtrim, alarm;
• air raid alarm alarm ajror
• in alarm i alarmuar
• raise the alarm jap kushtrimin
-vt. shqetësoj, alarmoj

alarm clock
[ë'la:mklok] n. orë me zile; to set the alarmclock for six o'clock vë ziien për në orën 6

alarmed
[ë'la:md] adj. i alarmuar, fort i shqetesuar

alarming
[ë'la:ming] adj. alarmues, shqetësues

alarmist
[ë'la:mist] n. njeri alarmant

alas
[e'læs] int. eh! mjerisht! të shkretën!

albatross
['ælbëtros] n. zool. albatros (zog deti)

albeit
[o:l'bi:it] adv. ndonëse, megjithëse

albino
[æl'bi:nou] n.,adj. çubardh

(ÇUBARDH mb. 1. Që i ka flokët dhe qimet e fytyrës krejt të bardha; balash (për njeriun). Njeri çubardh. 2. përd. em. sipas kuptimit të mbiemrit.)

album
['ælbëm] n. album

albumen
['ælbju:minj n. albumine

(ALBUMINË f. sh. Lëndë organike e përbërë, që gjendet me shumicë në të bardhën e vezës, në serumin e gjakut etj. dhe që është pjesa me e rëndësishme, baza e ndërtimit dhe e funksionimit të qenieve të gjalla. Albuminë shtazore (bimore). Përmbajtja e albuminës në gjak.)

alchemical
[æl'kemikël] adj. alkimik

(ALKIMIK mb. Që lidhet me alkiminë, i alkimisë; që nuk ka të bëjë me kiminë e vërtetë shkencore. Teori alkimike. Shenja alkimike.)
(ALKIMI f. Shkencë e rreme e mesjetës, që synonte të zbulonte të ashtuquajturin «gur filozofik» çudibërës, me anën e të cilit kujtonte se do t'i shndërronte metalet e tjera në ar e argjend, se do të shëronte sëmundjet, do të ripërtërinte e do të zgjaste jetën etj.; periudha parashkencore e kimisë.)

alchemist
['ælkëmist] n. alkimist

(ALKIMIST m. sh. Ai që merrej me alkimi.)

alchemy
['ælkëmi] n. alkimi

(ALKIMI f. Shkencë e rreme e mesjetës, që synonte të zbulonte të ashtuquajturin «gur filozofik» çudibërës, me anën e të cilit kujtonte se do t'i shndërronte metalet e tjera në ar e argjend, se do të shëronte sëmundjet, do të ripërtërinte e do të zgjaste jetën etj.; periudha parashkencore e kimisë.)

alcohol
['ælkëhol] n 1. alkool. 2. pije alkoolike

alcohol abuser
['ælkëhol ë'bju:zë:] alkoolist

alcoholic
[ælkë'holik] adj. alkoolik

alcoholism
['ælkëholizëm] n. alkoolizëm

(ALKOOLIZËM m. Përdorimi i tepruar i pijeve alkoolike, vesi i njerëzve të dhënë pas alkoolit. Dëmet e alkoolizmit. Heq dorë nga alkoolizmi.)

alcoholize
['ælkëholaiz] vt. alkoolizoj

(ALKOOLIZOJ kal. E përziej një lëng me alkool, i shtoj alkool një lëngu. Alkoolizoj verën.)

alcove
['ælkouv] n 1. kthinë, e futur. 2. gropë në mur. 3. barakë; qoshk i mbuluar (në kopsht)

alder
['o:ldë] n. bot. verr

(VERR m. sh. bot. Dru i ulët me lëvore të lëmuar ngjyrë hiri, me gjethe vezake e të dhëmbëzuara, dhe me lëndë të fortë që rritet buzë lumenjve e në vende me lagështirë dhe që përdoret zakonisht në ndërtim. Verri i bardhë. Verri i zi. Dru verri. Gjethe verri. Pyll me verra.)

alderman
['o:ldë:mën] n. anëtari këshillit bashkiak. (pl. aldermen)

ale
[eil] n. birrë

alec
['ælik] shih smart alec

smart alec ['sma:t 'ælik] n. iron. i zgjuari i dynjasë
smart ass ['sma:t 'æs] n.,amer. shih smart alec ( Br. smart-arse)

aleck
['ælik] shih smart alec

smart alec ['sma:t 'ælik] n. iron. i zgjuari i dynjasë

alehouse
['eilhaus] n. birrari, pijetore

alert
[ë'lë:t] adj.,n.,vt. -adj 1. vigjilent, syhapët. 2. i ndritshëm. 3. i gjallë (fëmijë)./-n. kushtrim, alarm; give the alert jap alarmin; on the alert në gatishmëri./-vt 1. vë në gatishmëri. 2. fig. paralajmëroj, i tërheq vëmendjen.

alertness
[ë'lë:tnis] n 1. vigjilencë. 2. gjallëri

alfalfa
[æl'fælfë] n. jonxhë

(JONXHË f. bot. Bimë barishtore me kërcell të drejtë, me gjethe të përbëra në tri pjesë, me lule të vogla në ngjyrë manushaqe ose të verdhë, që mbillet për ta përdorur si ushqim për bagëtinë. Jonxhë e njomë (e thatë). Jonxhë e egër. Hundëgjati i jonxhës. zool. Korr jonxhën. Ushqej me jonxhë.)

alga
['ælgë] n. algë (pl. algae, algas)

(ALGË f. sh. bot. Bimë e thjeshtë, zakonisht e gjelbër e me forma të ndryshme, që nuk ka ndarje në kërcell, gjethe e rrënjë dhe që rritet në vende me ujë. Algat e gjelbra (të kuqe). Algat e detit.)

algebra
['ælxhibrë] n. algjebër

(ALGJEBËR f. 1. Pjesë e matematikës, që studion veprimet me numrat, duke i zëvendësuar këta në formë përgjithësuese me anë të shkronjave. Algjebra e lartë. Ushtrime algjebre. 2. Lënda që jep njohuritë kryesore të kësaj pjese të matematikës në shkollë; bised. teksti që përmban këto njohuri. Libri i algjebrës. Mësuesi i algjebrës. Orët e algjebrës. Bleu algjebrën.)

algebraic
['ælxhi'brejik] adj. algjebrik

(ALGJEBRIK mb. mat. Që ka të bëjë me algjebrën, i algjebrës; që është sipas rregullave të algjebrës. Numër algjebrik. Formulë (shprehje) algjebrike. Veprime algjebrike. Barazim algjebrik.)

algorithm
['ælgëridhëm] n. mat. komp. algoritëm

alia
['eilië] shih inter alia

inter alia [in'të: 'eilië] lat. ndër të tjera, ndërmjet të tjerash

alias
['eiliæs] n.,adv. -n. pseudonim; the criminal had many aliases krimineli kishte shumë pseudonime /-adv. (i quajtur) ndryshe

alibi
['ælibai] n 1. drejt. alibi; to establish one's alibi provoj alibinë time. 2. justifikim (për një dështim).

(ALIBI f. sh. drejt. Ndodhja e një personi në një vend tjetër në çastin kur është kryer një krim, e cila vlen si dëshmi se ai nuk ka marrë pjesë në atë krim. Alibi e plotë. Kërkoj (gjej, krijoj) një alibi. Provoi alibinë.)

alien
['eiljën] n.,adj. -n. i huaj /-adj 1. i huaj; an alien environment mjedis i huaj. 2. i kundërt, i papajtueshëm, i huaj; cruelty was quite alien to his nature s'e kishe fare në natyrën e tij që të ishte mizor.

alien environment
['eiljën en'vairënmënt] mjedis i huaj

alienate
['eiljëneit] vt 1. jetërsoj, tjetërsoj. 2. tëhuaj, armiqësoj, largoj, ftoh.

alienated
['eiljëneitid] adj. i tëhuajtur, i ftohur

alienation
['eiljë'neishën] n. 1. ftohje, largim; izolim, veçim. 2. drejt. tjetërsim, transferim pronësie

alienist
['eiljënist] n. psikiatër

(PSIKIATËR m. sh. Mjek i specializuar për mjekimin e sëmundjeve psikike a mendore, specialist në psikiatri.)

alight

alight I [ë'lait] vi 1. zbres (nga autobuzi etj). 2. ulet, ndalet (zogu)
alight on gjej rastësisht, bie në (diçka)
alight II [ë'lait] adj 1. i ndezur, në flakë. 2. fig. i ndezur, i përflakur, i ndritur

alight on
[ë'lait on] gjej rastësisht, bie në (diçka)

align
[ë'lain] v 1. radhis, rreshtoj; rendis, drejtoj; align the wheels of a car drejtoj/vë në një vijë rrotat e makinës. 2. fig. rreshtohemi në një anë, bashkohemi; they aligned themselves with us ata u rreshtuan në anën tone, u bashkuan me ne.

alignment
[ë'lainmënt] n 1. rradhitje, rreshtim. 2. bashkim, grupim

alike
[ë'laik] adj.,adv. -adj. i ngjashëm, i njëjtë./-adv. njëlloj; po ashtu; treat everybody alike trajtoji të gjithë njëlloj.

alimentary canal
[æli'mentëri kë'næl] n. gypi/aparati tretës

alimony
['ælimëni, amer. -mouni] n. drejt. pension ushqimor, detyrim ushqimor (ndaj bashkëshortit të divorcuar)

alive
[ë'laiv] adj 1. i gjallë;
• alive and kicking për bukuri
• live and well shëndoshë e mirë
2. i hedhur, i gjallë
3. (to) i ndërgjegjshëm (për);
• be fully alive to the danger jam plotësisht i ndërgjegjshëm për rreziqet
• be alive with gëlon nga, është plotë përplot
• look alive! luaj këmbët! , tundu!, hidhu!

alive and kicking
[ë'laiv ënd kiking] për bukuri

alive with
[ë'laiv uith] gëlon nga, është plotë përplot

alkali
['ælkëlai] n. bazë, alkal (pl. alkalis, alkalies)

(BAZË kim. Bashkim kimik, i cili me acide jep kripëra. Bazë e fortë. Bazë e tretshme. Bazë organike.)
(ALKAL m. sh. kim. Lëndë e tretshme në ujë, me veti të ngjashme me ato të sodës a të potasit, që del nga bashkimi i kripës me acid dhe që gjendet edhe në hirin e bimëve të djegura. Alkal i lirë. Alkal mineral potas. Alkal i zi.)

alkaline
['ælkëlain] adj. bazik, alkalin

all
[o:l] adj.,pron.,n.,adv. -adj 1. i gjithë, i tërë; all my life gjithë jetën; why me, of all people pse pikërisht mua? 2. çdo, çfarëdo; gjithë; beyond all doubt jashtë çdo dyshimi; All Saints' Day fet. Dita e të Gjithë Shenjtorëve. 3. vetëm, veçse; all words and no thought veç fjalë e aspak mendim./-pron. gjithçka, gjithkush; çdo gjë, të gjithë; all of us të gjithë ne; all that glitters is not gold s'është flori gjithçka që ndrit; it's all the go [its o:l dhë gou] është në modë; është bërë modë

-n. gjithçka; above all mbi të gjitha; after all në fund të fundit; all at once befas, papritur, sakaq; all in all në tërësi; at all a) sadopak; b) fare: I don't know at all nuk e di fare; not at all aspak, fare; s'ka gjë! , të lutem! all is well gjithçka në rregull; for all (that) ndonëse, megjithëse; for all I know me sa di unë; in all gjithësej; once (and) for all njëherë e përgjithmonë.

-adv. tërësisht, plotësisht; all alone a) krejt vetëm; b) vetë, krejt, vetë; all along gjithë kohës; all but pothuaj; he was all but dead from fatigue ishte si (gati) i vdekur nga lodhja; all clear gjithçka në rregull, s'ka më rrezik; all for plotësisht dakord, i etur; all in a) i këputur; b) të gjitha të përfshira (në çmim); c) pakufizim; all one to (me) është njësoj (për mua), s'ka rëndësi; all that fort, edhe aq; all over kudo; all right a) në rregull, pranoj, dakord; b) shëndosh e mirë, krejt në rregull, siç duhet; all the better sa më mirë; all up (with) në mbarim; it is all up with him i ka ardhur fundi; go all out i bëj të gjitha, s'kursehem; all clear [o:l klië:] n 1. usht. mbarim i alarmit, alarmi mbaroi!. 2. gjithçka në rregull.

all aboard!
[o:l ë'bo:d] të gjithë brenda!, të hipin të gjithë!

all alone
[o:l ë'lëun] a) krejt vetëm; b) vetë, krejt, vetë

all along
[o:l ë'long] gjithë kohës, gjatë gjithë kohës

he was here all along [hi: woz hië o:l ë'long] ai ishte këtu tërë kohës

all along the street
[o:l ë'long dhë stri:t] gjatë gjithë rrugës

all at once
[o:l æt uans] befas, papritur, sakaq

all beer and skittle
[o:l bië: ënd 'skitël] fushë me lute

all but
[o:l bat] pothuaj, gati; he was all but dead from fatigue ishte si (gati) i vdekur nga lodhja

all clear
[o:l klië:] n 1. usht. mbarim i alarmit, alarmi mbaroi!. 2. gjithçka në rregull, s'ka më rrezik.

all clear! a) rruga është e lirë; mund të kaloni; b) gjithçka në rregull!; alarmi mbaroi!

all for
[o:l fo:] plotësisht dakord, i etur

all in
[o:l in] a) i këputur; b) të gjitha të përfshira (në çmim); c) pakufizim.

all-in ['olin] adj 1. neto, me të gjitha brenda/të përfshira (çmim i qirasë etj). 2. që i përfshin të gjitha rreziqet (sigurim)

all in all
[o:l in o:l] në tërësi

all in one
[o:l in uan] monolit (tek.)

(MONOLIT m. sh. libr. 1. Një copë e vetme dhe e madhe shkëmbi a guri; përmendore a diçka tjetër që është gdhendur me një copë të tillë. 2. spec. Lëndë të ngurta që janë shkrirë në një bllok të vetëm.)

all is well
[o:l iz wel] gjithçka në rregull

all kinds of animals
[o:l kainds ëv 'æniml] n. gjithfarë kafshësh

all kinds of things
[o:l kaind ëv thingz] gjithëfarësoj gjërash

all my eye
[o:l mai ai] kjo është budallallëk; kjo është absurditet

all my life
[o:l mai laif] gjithë jetën

all of a sudden
[o:l ëv ë 'sadën] adv. befas, papritmas

all of us
[o:l ëv as] të gjithë ne

all one to
[o:l uan tu:] (me) është njësoj (për mua), s'ka rëndësi

all one to me
[o:l uan tu: mi:] nuk ka rëndësi

all out
['olaut] adj. i plotë; tërësor; gjithëpërfshirës; totale (luftë); e përgjithshme (grevë)

all over
[o:l 'ëuvë:(r)] kudo

all over the world

all over the world, all the world over [o:l ouvë:(r) dhë wë:ld] në të gjithë botën

all powerful
['olpauë:ful] adj. i plotfuqishëm

all purpose
[o:l'pë:pës] adj. me shumë përdorime, për të gjitha nevojat

all right
['o:l'rait] adj.,adv. -adj 1. a) në rregull, pranoj, dakord, mirë, si duhet; b) shëndosh e mirë, krejt në rregull, siç duhet things have worked out all right punët kanë shkuar mirë/siç duhet. 2. pa dyshim; it is true all right pa dyshim që është e vërtetë. 3. në gjendje të mirë; we're all right for the rest of our lives jemi të siguruar (me para) deri në fund të jetës./-adj. amer. i rregullt; an all-right guy njeri për së mbari.

all sorts of
['o:l so:ts ëv] gjithfarë

all star
['o:lsta:] adj. tërësisht me yje; an all-star game ndeshje ku marrin pjesë vetëm yje (të futbollit etj)

all that
['o:l ðæt] fort, edhe aq

all that glitters is not gold
[o:l ðæt 'glitë(r)z iz not gëuld] s'është flori gjithçka që ndrit

all that jazz
['o:l ðæt xhæz] dhe gjëra të tilla

all the better
['o:l dhë betë:] sa më mirë

all the day
[o:l dhë dei] pron. gjithë ditën

all the go
[o:l dhë gou] është në modë; është bërë modë

all the money goes for food and rent
[o:l dhë 'mani gous fo: fu:d ënd rent] të gjitha paratë shkojnë për ushqimin dhe qiranë

all the more
[o:l dhë mo:] adv. aqë më tepër

all the same

all (or just) the same [o:l (xhast) dhë seim] gjithashtu edhe për ju; nuk ka rëndësi; nuk është rëndësishëm

all the time
[o:l dhë taim] adv. gjithë kohën

all the town
[o:l dhë taun] adv. gjithë qyteti

all the while
[o:l dhë hwail /wail] gjatë gjithë kohës

all the world
[o:l dhë wë:ld] pron. gjithë bota

all the world and his wife
[o:l dhë wë:ld ënd hiz waif] soji e sorollopi, i madh e i vogël

all the year round
[o:l dhë jië: raund] gjithë vitin, gjatë gjithë vitit

all things considered
[o:l things kën'sidë:] duke i marrë parasysh të gjitha

all three
[o:l thri:] që të tre

all through the year
[o:l thru: dhë jië:] adv. gjatë gjithë vitit

all together
[o:l të'geðë(r)] adv. të gjithë bashkë

all up

all up (with) [o:l ap (with)] në mbarim; it is all up with him i ka ardhur fundi.

all without exception
[o:l wi'ðaut iksepshën] të gjithë pa përjashtim

all wool and a yard wide
[o:l wul ënd ë 'ja:d waid] amer. fig. origjinal; i cilësisë së parë

all words and no thought
[o:l wë:dz ënd nëu tho:t] veç fjalë e aspak mendim

all's well that ends well
[o:ls wel ðæt ends wel] puna e mirë shihet në fund

all's well!
[o:ls wel] në rregull!

all-American
['o:lë'merikën] adj. krejt amerikan, amerikan tipik

all-embracing
['olimbreising] adj. gjithëpërfshirës

all-glorious
[o:l 'glo:riës] adj. i perëndishëm; i adhurueshëm

all-inclusive
['o:lin'klu:siv] adj. që i përfshin të gjitha

all-round
['o:lraund] adj. i gjithanshëm; an all-round sportsman sportist i gjithanshëm

all-rounder
['o:l'raundë:] n. Br. njeri i kompletuar, njeri/sportist i gjithanshëm

all-seater
['o:l'si:të:] adj. sport.- pa vende në këmbë (stadium)

all-time
(best, high, low) ['oltaim] adj. i gjithë kohërave, i arritur ndonjëherë; all-time high temperatura më e lartë e arritur ndonjëherë

allay
[ë'lei] vt. qetësoj, zbus, lehtësoj (dhimbjen etj); heq, largoj, zhduk (frikën)

allcomers
['o:lkamë:z] n.pl. gjithkush

allegation
[æli'geishën] n. deklaratë, thënie, pohim

allege
[ë'lexh] vt 1. pretendoj; hiqem se; allege illness hiqem si i sëmurë; they are alleged to have... thuhet/mendohet se ata paskan... 2. pohoj; deklaroj. 3. nxjerr si shkak

allege illness
[ë'lexh 'ilnis] hiqem si i sëmurë

alleged
[ë'lexhd] adj 1. i pretenduar (justifikim). 2. i menduar, i supozuar. 3. i pohuar, i deklaruar

allegiance
[ë'li:xhëns] n. besnikëri, përkrahje

allegorical
['æli'gor:ikël] adj. alegorik

allegory
['æligëri] n. alegori

(ALEGORI f. sh. 1. let. Shprehje e ideve dhe e mendimeve në një vepër artistike tërthorazi, nëpërmjet figurave të gjalla e konkrete; metaforë e gjatë; vepër artistike e ndërtuar me figura të tilla. Përdor alegorinë. 2. Fjalë ose shprehje, prapa të cilave fshihet një domethënie tjetër. Me gjuhën e alegorisë. Flet me alegori.)

allegro
[ë'legrou] n. muz. alegro

(ALEGRO ndajf. muz. 1. Në mënyrë të shpejtë e të gjallë (për mënyrën e ekzekutimit të një pjese). E luaj alegro. 2. si em. ~, ~JA f. sh. ~, ~T. Vepër muzikore ose një pjesë e saj me kohë të shpejtë e të gjallë.)

alleluia
['æli'lu:jë] shih hallellujah

allergen
['ælë:xhen/ 'alëxh(ë)n] n. mjek. alergjen, lëndë alergji shkaktuese

allergic
[ë'lë:xhik] adj 1. alergjik (to ndaj). 2. që nuk duroj (dikë, diçka)

allergy
['ælëxhi] n. mjek. fig. alergji (pl. allergies]

alleviate
[e'li:vieit] vt. lehtësoj, zbus

alley
['æli] n 1. rrugicë; shteg. 2. rruginë (parku); korsi (në sallë lojrash).

• blind alley [blaind 'æli] a) rrugë qorre, rrugë e mbyllur; b) fig. rrugë pa krye
• alley cat ['æli kæt] n. mace rrugësh
• alleyway [æliwei] shih alley

alley cat
['æli kæt] n. mace rrugësh

alleyway
['æliwei] shih alley

alliance
[ë'lajëns] n 1. bashkim. 2. lidhje, aleancë. 3. afri; in alliance with në aleancë me

allied
[ë'laid] adj 1. aleat, përkrahëës. 2. i afërm, i së njëjtës gjini (shtazore)

alligator
['æligeitë:] n. aligator, krokodil i vogël i Amerikës

alliteration
[ëlitë'reishën] n. let. aliteracion

(ALITERACION m. sh. let. Përsëritja pranë e pranë e bashkëtingëlloreve ose e rrokjeve të njëjta në vargje për ta rritur fuqinë shprehëse të tingëllimit të tyre. Varg me aliteracion.)

allocate
['ælëkeit] vt 1. caktoj; ndaj (para, detyra). 2. shpërndaj. 3. fin. ndaj sipas zërave etj.

allocation
['ælëkeishën] n 1. caktim; dhënie, akordim (i një shume). 2. shpërndarje. 3. shumë e caktuar

allot
[ë'lot] n 1. caktoj, i ndaj (një pjesë); • allot duties to sb i ndaj detyrat dikujt. 2. shpërndaj; • the profits have all been allotted të gjitha fitimet janë shpërndarë.

allotment
[ë'lotmënt] n 1. caktim; ndarje; shpërndarje. 2. pjesë; ngastër

allow
[ë'lau] v 1. lejoj. 2. jap; lë; allow time i jap kohë. 3. pranoj.

• we must allow that he is a genius ne duhet ta pranojmë se ai është gjeni
• allow for marr parasysh, llogaris
• allow of lejoj, pranoj (vonesë, zvarritje)

allow for
[ë'lau fo:(r)] marr parasysh, llogaris

allow of
[ë'lau ëv] lejoj, pranoj (vonesë, zvarritje)

allowable
[ë'lauëbël] adj. i lejueshëm (nga ligji etj)

allowance
[ë'lauëns] n 1. leje, lejim. 2. zbritje, shumë e zbritur. 3. tek. tolerancë.

• make allowance for [meik ë'lauëns fo:] marr parasysh
• family allowance ['fæmëli ë'lauëns] n. ndihmë financiare (për fëmijët)

alloy
[n. 'æloi; v. ë'loi] n.,v. -n. aliazh, lidhje (metalesh) /-vt. 1. lidh në aliazh, përziej. 2. fig. prish, dëmtoj

allspice
['o:lspais] n. bot. piper Xhamaike

allude
[ë'lu:d] v. përmend tërthorazi, hedh fjalë; allude to përmend

allude to
[ë'lu:d tu:] përmend

allure
[ë'ljuë:] vt.,n. -vt 1. tërheq, bëj përvete. 2. josh, ndjell /-n. joshë, magjepsje.

alluring
[ë'ljuëring] adj. tërheqës, joshes

alluringly
[ë'ljuëringli] adv. në mënyrë tërheqëse/joshëse

allusive
[ë'lju:siv] adj. aludues, me nënkuptim, me thumb

alluvial
[ë'lu:viël] adj. gjeol. lyshtëror, aluvial

ally
[æ'lai] v.,n. -vt. bashkoj; lidh në aleancë./-n. aleat.

• ally oneself with lidhem me
• English is allied to German anglishtja ka lidhje me gjermanishten

ally oneself with
[æ'lai uanself uith] lidhem me

almanac
['o:lmënæk] n. kalendar; almanak

(ALMANAK m. sh. 1. Përmbledhje krijimesh letrare ose punimesh shkencore që botohet zakonisht si vjetar. Almanak letrar (shkencor). Almanak i rrethit letrar. Nxjerr një almanak. 2. vjet. Kalendar që përmbante shënime për ditët e vitit, për festat, për kohën, këshilla për punët e stinës etj.)

almighty
[o:l'maiti] adj. i plotfuqishëm; the Almighty Zoti

almond
['a:mënd] n. bajame; ground almonds bajame të grira

almoner
['a:mënë:, amer. 'ælmënë:] n. Br. punonjës social në spital

almost
['o:lmoust] adv. gati, pothuaj; almost no/none/nothing/never pothuaj asnjë/askush/asgjë/kurrë

alms
[a:mz] n. lëmoshë (rroba, ushqim, para etj).

• ask/beg an aim of sb i kërkoj lëmoshë dikujt
• give alms to sb i jap dikujt lëmoshë (rroba, ushqim, para)

alms-house
['a:mz'haus] n. azil të varfërish

aloe
['ælou] n. bot. aloe

aloft
[ë'loft] adv 1. sipër, lart, mbi tokë . 2. në pjesën e sipërme, lart mbi kuvertë (në anije, midis velave, direkëve)

alone
[ë'lëun] adj.,adv. vetëm

• all alone [o:l ë'lëun] krejt vetëm
• you alone could tell us [ju: ë'lëun ku:d tel as] vetëm ti mund të na e thuash
• live on bread alone [liv on bred ë'lëun] rroj vetëm me bukë
• let alone [let ë'lëun] pa përmendur
• let (leave) sb/sth alone lë rehat, nuk e ngacmoj
• let well alone [let wel ë'lëun] lëre me aq, mosengitmëtej

along
[ë'long] prep., adv. -prep. gjatë, nëpër; buzë; anë; anës; afër; sipas

• all along the street [o:l ë'long dhë stri:t] gjatë gjithë rrugës
• along here [ë'long hië] këtej
• along the river [ë'long dhë rivë:(r)] buzë lumit
• along the edge of the forest [ë'long dhë exh ëv dhë 'forist] anë pyllit
• to creep along the wall [tu: 'kri:p ë'long dhë wo:l] zvarrisem rrëzë murit
• along about two o'clock [ë'long ë'baut tu: ë'klok] afër orës dy
• along the lines [ë'long dhë lains] sipas udhëzimit; sipas kriterit (të caktuar)
• along these lines [ë'long dhi:z lains] kështu; në këtë mënyrë

-adv 1. më tej; përpara; come along with me eja me mua; come along! nxito! hajde, luaj këmbët!, eja, pra!, ec! move along ec përpara, vazhdo. 2. me vete; he takes his dog along ai e merr qenin me vete

• well along [wel ë'long] përpara; në gjendje të përparuar; the autumn was well along vjeshta kishte hyrë prej kohësh
• along with [ë'long with] bashkë me
• get along with you! [get ë'long with ju:] a) ik! , zhduku! b) shko, ore! ik or, mbushu!; ç'thua!; ç'na the!
• all along [o:l ë'long] gjithë kohës, gjatë gjithë kohës
• he was here all along [hi: woz hië o:l ë'long] ai ishte këtu tërë kohës
• be along [bi: ë'long] jam i pranishëm, jam aty
• get along [get ë'long] a) ia dal, arrij të; b) bie dakord, merrem vesh. c) ik! largohu! d) eci përpara; e) kam sukses; begatohem

along about two o'clock
[ë'long ë'baut tu: ë'klok] afër orës dy

along here
[ë'long hië] këtej

along the edge of the forest
[ë'long dhë exh ëv dhë 'forist] anë pyllit

along the lines
[ë'long dhë lains] sipas udhëzimit; sipas kriterit (të caktuar)

along the river
[ë'long dhë rivë:(r)] buzë lumit

along the riverside
[ë'long dhë 'rivë:said] përgjatë bregut

along the wayside
[ë'long dhë 'weisaid] përgjatë rrugës

along these lines
[ë'long dhi:z lains] kështu; në këtë mënyrë

along with
[ë'long with] bashkë me

get along with you! [get ë'long with ju:] a) ik! , zhduku! b) ik, ore, ç'thua!

alongside
[ë'longsaid] adv.,prep. -adv. pranë; anash; krahpërkrah; ngjitur./-prep. pranë, afër, përbri; përgjatë; the road runs alongside the beach rruga kalon përgjatë plazhit.

aloof
[ë'lu.f] adv.,adj. -adv. veç, veçan, larg mënjanë; /-adj. i përmbajtur, i ftohtë.

• stand/hold/keep (oneself) aloof (from) rri larg, nuk futem, nuk afrohem
• he is a very aloof character ai është tip shumë i ftohtë

aloud
[ë'laud] adv. me zë të lartë; fort.

• read aloud lexoj me zë të lartë
• he called aloud for help ai bërtiti fort për ndihmë

alpaca
[æl'pækë] n 1. zool. alpakë. 2. lesh alpake

alphabet
['ælfëbit] n. alfabet


ALFABETI DHE SHQIPTIMI

- Alfabeti i gjuhës angleze ka 26 shkronja, kurse gjuha ka 44 tinguj. Prandaj egziston shpërthuje e
madhe mes të shkruarit dhe të shqiptuarit. Shumë zëra shkruhen me më shumë shkronja apo të
njejtat shkronja shqiptohen ndryshe. Këto dy terme nuk duhet përzier. Shkronjat shkruhen
ndërsa tingujt shqiptohen.
- Gjuha shqipe është gjuhë fonetike - tingulli shkruhet ashtu si shqiptohet. Çdo tingull prezentohet
me një shkronjë dhe çdo tingull shprehet gjithmonë me të njëjtën shkronjë.
- Gjuha angleze nuk është si gjuha shqipe-fjala ndryshe shqiptohet dhe ndryshe shkruhet.
- Rregulla për shqiptim, megjithatë, egzistojnë por janë aq të koklavitura saqë s’e vlenë barra qiranë
të mësohen. Mbetet edhe metoda tjetër (e përqafuar në përgjithësi): Për çdo fjalë të mësohet edhe
shqiptimi njëkohësisht. Kjo metodë niset nga zërat, e jo nga mënyra se si shkruhen këto.
- Theksi është një nga pjesët më të rëndësishme të gjuhës së folur për të mos thënë më e
rëndësishmja. Në rast se e lëvizim theksin nga një vend i fjalës në një tjetër,mund të ndryshoj kuptimi
i saj. (si në shqip- bari dhe bari ).
- Në të njëjtën mënyrë edhe theksimi apo mëshimi i zërit në zanoren ku bie theksi është kryesorë për
anglishten e folur.Kujdesi më i madh për fillim është që të kontrollohemi nëse e kemi në vendin e
duhur theksin në fjalën që mësojmë. Mos u nxitoni me shpejtësi në fillim, sepse një shtrembërim i
lehtë i një fjale të mësuar keq në fillim, sjell pasoja që ndreqen me shumë vështirësi.

Ja alfabeti sipas rendit të shkronjave:

A (ei) B (bi:) C (si:) D (di:) E (i:) F (ef) G (xhi:)
H (eixh) I (ai) J (xhei) K (kei) L (el) M (em) N (en)
O (ou) P (pi:) Q (kju:) R (a:) S (es) T (ti:) U (ju:)
V (vi:) W (dablju:) X (eks) Y (wai:)Z (zed)

* Për të arritur të fitosh një shqiptim të mirë, kërkohet kohë dhe ushtrim. Shpeshherë edhe ai që flet mirë, e shqipton ndonjë fjalë në një mënyrë që nuk kuptuhet shpejt nga ai që e dëgjon.Në këtë rast bashkëbiseduesi kërkon me mirësjellje që fjala të përsëritet duke i thënë shkronjat që përbëjnë fjalën njëra pas tjetrës, dhe në këtë mënyrë e dëgjon ashtu siç shkruhet.Është pak a shumë ajo që bëjmë kur duam që të merret vesh mirë nëpërmjet telefonit emri i një personi ose i një qyteti.
* Zakonisht pyetja në këto raste është: How do you spell it? - që don të thotë -Si e shkruani.
Pra, është e nevojshme të dimë se si shqiptohen secili emër veç e veç i shkronjave të alfabetit anglez,që janë 26.

SHËNIM PËR SHQIPTIMIN E ANGLISHTES
- Asnjëherë nuk do të ishte e tepërt të përsëritej se për të pasur një shqiptim të mirë, është thelbësore
të dëgjoni me vëmendje dhe të imitoni me kujdes.
- Elementet themelore që përcaktojnë shqiptimin e një gjuhe janë tre: intenziteti (domethënë mënyra
në të cilën disa rrokje theksohen e disa jo); toni (ose mënyra në të cilën zëri ngrihet më shumë mbi
një zanore se sa në një zanore tjetër); dhe së fundi vetë tingujt (ose më mirë,mënyra se si përfitohen
ata nga organet e zërit.Çdonjëri nga këta tre elemente është i rëndësishëm: secili prej tyre i marrë
veç e veç, nuk është i mjaftueshëm për të arritur një shqiptim të mirë.

INTENZITETI
- Rrokjet e fjalëve angleze ndryshojnë në mënyrë të dukshme në varësi të theksit tonik.Një rrokje e
theksuar,shqiptohet me forcë më të madhe se të tjerat..Mos u druani nëse e teproni për të vënë në
dukje rrokjen e theksuar. Ajo që ka rëndësi është të dihet se ku bije theksi në fjalë të ndryshme.
- Për të lehtësuar punën, përpara çdo rrokjeje të theksuar, vendoset shenja ( , ) P.sh.fjalën cigarette ,
do ta gjejmë të shkurtuar kështu: (sig?,ret)
- Përveç theksit tonik, d.m.th. theksit në trupin e një fjale, ka edhe një mëshim më të madh që një
fjalë merr në fjali. Zakonisht janë emrat, mbiemrat dhe foljet ata që theksohen me mëshim më të
madh.
Kjo duhet të kijet kujdes, se është thelbësore për një shqiptim më të mire.

TONI
- Vetëm në sajë të një ushtrimi dhe praktike të gjatë bashkëbisedimi, mund të mësohet toni i drejtë,
që në anglishten e folur ka një rëndësi të madhe. Nëpërgjithësi, mund të vihet re, se zëri ulet duke
shkuar drejt fundit të fjalisë, veçanarisht kur është fjala për një pohim. Por, pa pritur mund të bëhet
i mprehtë, mbi të gjitha në fund të një fjalie pyetëse.
- Në fillim të ligjeratës, zëri mund të jetë i mprehtë ose i rëndë.
- Një rrokje e theksuar, mund të jetë me ton më të rëndë ose më të mprehtë se sa ato që e paraprijnë ose që e ndjekin.

TINGUJT
- Për të bërë të mundur leximin korrekt përdoret alfabeti fonetik në transkriptim të fjalës. Transkriptimi e përdor alfabetin fonetik të përpiluar nga Shoqata Ndërkombëtare Fonetike që është paraqitur me 44 simbole.Secila shenjë e këtij alfabeti përfaqëson një tingull dhe vetëm një tigull.Për gjuhën angleze një sistem veçanarisht i vlefshëm, pasi shkrimi i saj shumë shpesh është
krejt ndryshe nga shqiptimi.
- Më poshtë, në kllapa katrore paraqiten shkronjat e alfabetit fonetik.Lista përfshin shembuj të fjalëve që përmbajnë tingullin përkatës, në fillim, në mes dhe në fund të fjalës. Përveç kësaj jepen shembuj për të treguar mënyrat e ndryshme për të paraqitur të njëjtin tingull në fjalë të ndryshme.

LISTA E SIMBOLEVE FONETIKE
- Siç kemi thënë, shenja [,] përpara një rrokje tregon se kjo është e theksuar .Shenja [:] pas një zanoreje, tregon se është puna për një zanore të zgjatur;shënja [:] tregon se shkronja “r”fundore,
zakonisht e shurdhët, shqiptohet kur ndiqet nga një fjalë që fillon me zanore.

ZANORET
- Në gjuhën angleze egzistojnë 12 zanore.Dy pikat (:) të shënuara pas zanores tregojnë se zanorja shqiptohet e zgjatur.

i : - /i/-e gjatë - east [i:st], feel [fi:l], he[hi:], three[thri:], seat [si:t], these [ði:z].
i - /i/-e shkurtë - sit [sit], in [in], is [iz], city [,siti], this [ðis].
e - /e/-e hapur - set [set], any [,eni:], end [end], yes [jes], head [hed], letter [,letë:].
æ - në mes tingujve /a-e / - sat [sæt], match [mæç], hat [hæt], hand [hænd].
a: - /a/-e gjatë - ask [a:sk], father [,fa:ðë:], car [ka:], March [ma: ç], after [,a:ftë(r)].
a - /a/-e shkurtë - much [maç, us [as], come [kam], son [san], mother [,maðë:].
o - në mes tingujve /a-o / - on [on], off [of], dog [dog], pot [pot], gone [gon].
o: - /o/-e gjatë - all [o:l], saw [so:], more [mo:], four [fo:], thought [tho:t], caught [ko:t].
u: - /u/-e gjatë - do [du:], you [ju:], food [fu:d], group [gru:p].
u - /u/-e shkurtë - good [gud], foot [fut], book [buk], put [put].
3:ose c: - /ë/-e gjatë - turn [t3:n], word [w3:d], early [,ë:li], her [hë:], bird [bë:d], church [çë:ç].
ë - /ë/-e shkurtë- a [ë], about [ë,baut], the [ðë], father [,fa:ðë:], away [ë,wei], collect [kë,lekt].

DIFTONGJET
-Diftonjgjet paraqesin grup prej dy zanoresh që shqiptohen si një rrokje e vetme..Zanorja e parë, si bartëse e rrokjes, shqiptohet zëshëm dhe qartë,kurse e dyta pazëshëm dhe pjesërisht.Në gjuhën angleze egzistijnë 8 diftonjgje:

ei take [teik], wait [weit], April [,eipril], they [ðei], play [plei], name [neim].
ai I [ai], my [mai], mine [main], light [lait], five [faiv].
oi oil [oil], boy [boi], noise [noiz].
ëu no [nëu], open [,ëupën], over [,ëuvë:], go [gëu], window [windëu],
au our [auë], now [nau], house [haus].
ië ear [ië:], here [hië:], hear [hië(r)], beer [bië:], beard [biëd], deer [dië(r)].
eë air [eë], hair [heë:], there [ðeë:], their [ðeë:], where [weë(r)].
uë poor [puë:], sure [shuë:], tour [tuë(r)], endure [in,djuë(r)].

BASHKËTINGLLORET
- Shumica e bashkëtingëlloreve në gjuhën angleze shqiptohen njësoj ose përafërsisht si ato në gjuhën
shqipe me përjashtim të dy bashkëtinglloreve:/ ng / dhe / w / të cilat nuk egzistojnë në gjuhën shqipe.
b, d, g, f, h, j, k, l, m, n , p, r, s, t, v, z,
±- /ç/ ; ® - /xh/ ; ? - /sh/ ; ¥ - /zh/ ; ? - /th/ ; ð- /dh/ ; ng-/ng/ si një tingull;
w - fillon si /u / dhe menjiherë kalon në shqiptimin e zanores së pastajme.

The Albanian Alphabet
a [a], b [b], c [ts], ç [tl ], d [d], dh [ð], e [e], ë [?], f [f], g [g], gj [dz (weak)], h [h], i [i], j [j], k [k], l [l (French like)], ll [l], m [m], n [n], nj [nj], o [o], p [p], q [tl (weak)], r [r], rr [ r (Scottish like)], s [s], sh [l ], t [t], th [?], u [u], y [(like in French plume) between u-i ], u [u], v [v], x [dz], xh [dz], z [z], zh [z].

alphabetic
alphabetic(al) [ælfë'betik(ël)] adj. alfabetik

alphabetically
[ælfë'betikëli] adv. alfabetikisht

alpine
['ælpain] adj. alpin, malor

alpines
['ælpains] n.pl. bot. lule alpine

already
['ol:redi] adv 1. tashmë; that's enough alreadyl u teprua tani!. 2. kaq shpejt; must you go already? kaq shpejt duhet të ikësh?; is it nine o'clock already? si, paska shkuar ora nëntë?

alright
['o:lrait] shih all right

also
['o:lsou] adv. gjithashtu, edhe; veç kësaj; not only...but also jo vetëm...por edhe...

also known as
['o:lsou noun æz/ëz] i njohur gjtthashtu me emrin

also-ran
[o:lsouræn] n. gj.fol. 1. sport. pjesëmarrës dosido (në një garë) / 2. fig. njeri i humbur

altar
['o:ltë] n. altar

• altar boy ['o:ltëboi] n. fëmijë në korin e kishës
• altar piece ['o:ltëpi:s] n. paret dekorativ prapa altarit
• altar rails ['o:ltëreils] n 1. parmak i korit. 2. fet. tryezë kungimi

(ALTAR m. sh. 1. vjet. Rrasë mbi të cilën në kohët e lashta u bëheshin flijime perëndive sipas paragjykimeve; therore. 2. fet. Tryezë e gjerë në një të ndarë në pjesën lindore të kishës, ku bëhen shërbesat me të rëndësishme e ku mbahen sendet kryesore që përdor prifti (në vendet ku vepron kisha e krishterë). 3. fig. Simbol i sakrificës dhe i flijimit. Altar i atdheut. Në altarin e lirisë.)

altar boy
['o:ltëboi] n. fëmijë në korin e kishës

altar piece
['o:ltëpi:s] n. paret dekorativ prapa altarit

altar rails
['o:ltëreils] n 1. parmak i korit. 2. fet. tryezë kungimi

alter
['o:ltë] v 1. ndryshoj; shndërroj
• that alters matters kjo e ndryshon gjendjen, këtu ndryshon puna
• alter for the better/for the worse ndryshon për mirë/për keq
2. falsifikoj (të dhënat etj)
3. amer. tredh
• alter ego ['o:ltë'i:gou ('egou)] n. alter ego, uni im i dytë; gjysma tjetër imja (për bashkëshortin)

alter ego
['o:ltë'i:gou ('egou)] n. alter ego, uni im i dytë; gjysma tjetër imja (për bashkëshortin)

alteration
[o:ltë'reishën] n. ndryshim; make alterations bëj ndryshime/modifikime (në rroba, shtëpi).

altercation
['o:ltë'keishën] n. zënkë (me fjalë); grindje; have an altercation zihem

alternate
[adj. o:l'të:nit; v. 'oltë:neit] adj.,v. -adj. 1. tjetëror, që ndryshon, alternativ. 2. alternues, ndërrues; on alternate days në ditë të ndryshme, me radhë; një ditë njëri, një ditë tjetri.
-v 1. këmbej me radhë, ndërroj, alternoj; most farmers alternate crops shumica e bujqve i altemojnëtë mbjellat. 2. (between) kaloj nga një fazë tek tjetra, me radhë; alternate with këmbehem, zëvendësoj; wet days alternated with fine days ditët me shi këmbeheshin me ditët e bukura.

alternate with
['oltë:neit uith] këmbehem, zëvendësoj

alternately
[ol'të:nitli] adv. me radhë

alternating current
['oltë:neiting'karënt] n. rrymë alternative/tjetërore

alternation
[o:ltë'neishën] n. këmbim, ndryshim, alternim

alternative
[o:l'të:nëtiv] adj.,n. -adj. alternativ, i ndërkëmbyeshëm; there are two alternative answers to this question për këtë pyetje ka dy përgjigjetë ndryshme./-n. alternative, mundësi tjetër; is there no alternative to what you propose? s'ka ndonjë mundësi tjetër veç asaj që na propozon ti?

alternatively
[o:l'te:nëtivli] adv. si alternative, mundësia tjetër është...

alternator
['o:ltë:neitë:] n. el. aut. alternator, gjenerator rryme alternative.

although
[o:l'dhou] conj. megjithëse, sadoqë, ndonëse

altimeter
['æltimitë] n. lartësimatës

altitude
['æltitju:d] n 1. lartësi. 2. vend i lartë

alto
['æltou] n., adj. muz. alto

(ALTO f. sh. muz. 1. Zëri i ulët e i thellë i grave ose i fëmijëve në të kënduar, zëri më i lartë se tenori e më i ulët se sopranoja; ajo ose ai që këndon me këtë zë. 2. Vegël muzikore me tela, pak më e madhe se violina, ose vegël muzikore me frymë e regjistrit të ulët.)

altogether
[o:ltë'gedhë:] adv 1. krejtësisht, tërësisht, krejt; • it is altogether out of the question nuk bëhet aspak fjalë. 2. gjithësej; • altogether, there were 10 books ishin gjithësej 10 libra.

altruism
['æltruizm] n. altruizëm

(ALTRUIZËM m. libr. Gatishmëria për të flijuar të mirën vetjake për të mirën e të tjerëve, dëshira e synimi për t'i bërë mirë tjetrit. Ndjenja e altruizmit. Vepron me altruizëm.)

altruistic
[æltru'istik] adj. altruist

(ALTRUIST m. sh. libr. Ai që vepron me altruizëm.)
(ALTRUIZËM m. libr. Gatishmëria për të flijuar të mirën vetjake për të mirën e të tjerëve, dëshira e synimi për t'i bërë mirë tjetrit. Ndjenja e altruizmit. Vepron me altruizëm.)

aluminum

alumin(i)um [ælju'min(i)ëm] n. alumin

(ALUMIN m. kim. Metal i bardhë si argjendi, i lehtë e i butë, që përdoret në industri, për tela, për enë, për ndërtimin e aeroplanëve etj. (simboli Al). Enë (lugë) alumini. Tel (fletë) alumini. Uzinë alumini.)

alumna
[ë'lamnë] ish-nxënës (i një shkolle), ish-student (i një univerziteti) n.pl. alumnae [ë'lamnai]

alumnus
[ë'lamnës] ish-nxënës (i një shkolle), ish-student (i një univerziteti) n.pl. alumni [ë'lamni]

always
['olweiz] adj. gjithmonë, përherë; papushim