ABC art
[‚eibi:'si: a:t] n. art., muz. minimalizëm

ABC book
[‚eibi:'si: buk] abetare, libër i abetares

ABC soil
[‚eibi:'si: soil] n. dhe me tri shtresa

ABS
['æbs] shkurtim për anti-lock braking system. Sistem frenimi në makina që parandalon bllokimin e rrotave gjatë frenimit.

abs (absolute) ['æbs] absolut, i përfunduar, tërësor; i padiskutueshëm, i padyshimtë

Abbreviations and Symbols 3
Celt. Celtic keltik
cen. • central qendror • century shekull; qindëshe
CEng Chartered Engineer inxhinier i dipiomuar
cent. • centigrade centigrade • central qendror • (Wcentum) hundred qind Per cent për qind • century shekull
CENTO Central Treaty Organisation Organizata e Traktatit Qendror
CERN (fr. Concell Europeen pur la Recherche Nucleaire) European Centre for Nuclear Research Qendra Evropiane për Kërkime Bërthamore
cert. • certainty siguri • certificate certifikatë • certificated i vërtetuar me certifikatë • certify vërtetoj
Cestr. (it. Cestrensis) of Chester i Çestërit
CET • Central European Time ora e Evropës Qendrore • Council for Educational Technology Qendra për Teknologjinë Arsimore
C.E.T. Central European Time ora e Evropës Qendrore
cf. • calf (lidhje libri) lëkure • (lt. confer) compare krahaso
Cf californium kim kalifornium
CF • Chaplain to the Forces kapelan I ushtarak • Corresponding Fellow anëtar me korrespondencë
CFA (fr. Communaute flnancl&re d'Afrlque) African Financial Community Bashkësia Financiare Afrikane
CFI., c.f.l. cost, freight, Insurance treg. kosto, shpenzime transporti dhe sigurim
cg centlgram(me) centigram
c. g. centre of gravity qendër e rëndesës
CG • Captain of the Guard usht, hist kapiten i rojës • Coast Guard usht. mbrojtje bregdetare • Consul-General konsuli i përgjithshëm
CGA Colour Graphics Adaptor inf. përshtatës i ngjyrave në grafikë (videokartë)
CGI inf. Computer Generated images figura të përftuara nga kompjuteri • Computer Graphics Interface ndërfaqe grafike e kompjuterit
CGLI City and Guilds (of London) Institute Instituti i Sitit dhe Gildeve (të Londrës)
CGM Conspicuous Gallantry Medal Medalje e Trimërisë së Veçantë
CGPM (fr Conference Generale des Poids et Mesures) General Conference of Weights and Measures Konferenca e Përgjithshme e Peshave dhe Masave
CGS • centimetre-gram(me)-second (unit) fiz (njësi) centimetër-gram-sekondë (cgs) • Chief of the General Staff Shef i Shtabit të Përgjithshëm
CGT • capital gains tax taksë mbi frtimin e kapitalit • (fr. Confeferation Generale du Travail) General Conferation of Labour Konfederata e Përgjithshme e Punës
ch. • central heating ngrohje qendrore • chairman kryetar • chapter kapitull; kre • check shah • chef shef; kryetar • child fëmijë • chidren fëmijë (sh)
Ch. • Champion kampion • chief shef; kryetar • China gjeog K'inë • Chinese kinez; gjuhkmezçe • Church kishë
CH • Companion of Honour Shoqërues Nderi • (lt. Confederatio Helvetica) Switzerland dhe tir. Zvicra; Konfederata Zvicerane
ch., CH. • clearing-house magazine tranziti • courthouse gjykatë • customhouse doganë
Chal., Chald. • Chaldee Kalde • Chaldaic kaldean
Chamb. Chamberlain shambelan
Chanc. • Chancellor kancelar • Chancery kancelaii
chap, chapter kapitull; kre
Chap. • Chaplain kapelan • Chapter kapitull; kre
CHAR Character shkronjë
Chas. Charles Karl; Çarlz
ChB it Chirurgiae Baccalaureus) Bachelor of Surgery i dipiomuar në kirurgji
CHDIR Change Director inf ndërro drejtorinë (komandë e kompjuterit)
CHE Campaign for Homosexual Equality fushatë për barazi të homoseksualëve
chem. • chemical kimik • chemist farmacist • chemistry kimi
CHGRP Change Group inf ndërro drejtorinë (komandë e kompjuterit)
Ch. Hist. Church History Historia e Kishës
Chin. • China gjeog Kinë • Chinese kinez; kinezçe
Ch. J. Chief Justice Kryegjyqtar; Kryetar i Gjykatës së Lartë
ChM (lt Chirurgiae Magister) Magjistër i Kirurgjisë
CHMOD Change Mode inf ndërro modulin
choc, chocolate çokollatë
chq. cheque fin çek
Chr. • Christ Krisht • Christian i krishterë
CHR Character inf shkronjë
chron. chronicle kronikë • chronological kronologjik • chronologically kronologjikish • chronology kronologji
Chron. Chronicles kronika
c.i. • cast iron ind gizë • cost and insurance treg kosto dhe sigurim
Cl • Channel Islands gjeog Ishujt e Kanalit të Manshit • consular invoice fin fature konsullore • Ivory Coast tir. Bregu i Fildishtë
CIA Central Intelligence Agency Agjencia Qendrore e Zbulimit; Shërbimi i Fshehtë (amerikan)
Cic. Cicero ciceron
Cicesr. (lt Cicestrensis) of Chichester i Çiçesterit
CID • Criminal Investigation Department Seksioni i Hetimeve Kriminaie • Council of Industrial Design Këshilli i Projekteve Industriale
CIE Companion of the Order of the Indian Empire Shoqërues i Urdhrit të Perandorisë Indiane
Cie (fr. Compagnie) Company kompani
cif. c.i.f, C.I.F. cost, insurance, and freight fregkosto, sigurim dhe transport
CIGS Chief of Imperial General Staff Shef i Shtabittë Përgjithshëm Perandorak
Cll Chartered Insurance Institute Instituti i Autorizuar i Sigurimeve
CIM • Commission on Industry and Manpower Komisioni i Industrisë dhe Fuqisë Punëtore • computer-integrated manufacturing prodhim integral i kompjuterizuar
CINC, C-in-C Commander in Chief kryekomandant
CIO, C.I.O. shih AFL-CIO.
CIOB Chartered Institute of Building Instituti i Autorizuar i Ndërtimeve
CIPA Chartered Institute of Patent Agents Instituti i Autorizuar i Agjentëve të Patentave
CIPFA Chartered Institute of Public Finance and Accountancy Instituti i Financave Publike dhe Llogaritarëve të Autorizuar
CIPM (fr Comite International des Poids et Mesures) International Committee of Weights and Measures Komiteti Ndërkombëtar i Peshave dhe Masave
cir. (Vrcirca, cierciter, circum) about rreth
CIR Commission on Industrial Relations Komisioni i Marrëdhënieve Industriale
circ. shih dr.
circs, circumstances rrethana
CIS Chartered Institute of Secretaries Instituti i Autorizuar i Sekretarëve
C.I.S. Commonwealth of Independent States Komënuelthi i Shtetevetë Pavarura.
CISC Complex Instruction Set Computing int njehsim me grup të përbërë udhëzimesh
cit. • citation citim • cited i cituar • citizen qytetar • citrate kim citrat
CIT Chartered Institute of Transport Instituti i Autorizuar i Transportit
CITES Convention on International Trade in Endangered Species (of Wilde Fauna and Flora) Konventa e Tregtisë Ndërkombëtare me Speciet e Rrezikuara (të kafshëve dhe bimëve të egra)
civ. civil, civilian civil
CJ. C.J. Chief Justice kryetar gjykate
cl • centilitre centiliter • class klasë • classical klasik • clause klauzolë • clergyman klerik • clerk nëpunës • cloth (libër i lidhur me) pëlhurë • (It cum laude) with praise me fletë lavdërimi
cl. • class klasë • clause kaluzolë
Cl chlorine kim klor
CL Sri Lanka tir Sri Lanka
cl. • carload ngarkesë e automjetit • civil law e drejtë civile • common law e drejtë zakonore class. • classical klasik • classification klasifikim
CLI Command Line Interface inf ndërfaqe e linjës së komandës
CLitt Companion of Literature Shoqërues i Letërsisë
CLP constituency Labour party degë e partisë laburiste
CLR computer language recorder inf regjistrues i gjuhës së kompjuterit
CLS Clean Screen inf ekran i paster
CLT computer language translator përkthyes i gjuhës së kompjuterit
cm • centimetre centimeter • (fr carat metrique) metric carat karat metrik • (It causa mortis) by reason of death për shkak të vdekjes
Cm curium kim kurium
cm. • centre of mass fiz qendër e masës • court-martial gjyq ushtarak
CM • Certificated Master Magjistër i Pajisur me Certifikatë • Corresponding Member anëtar me korrespondencë • (lt Chirurgiae Magister) Master of Surgery Magjistër i Kirurgjisë
C.M.A. Certified medical assistant ndihmësmjek i diplomuar
CMEA Council of Mutual Economic Assitance Këshilli i Ndihmës së Ndërsjellë
CMG Companion of the Order of St Michael and St George Shoqërues i Urdhrit të Shën Mëhillit dhe Shën Gjergjit
CMI computer-managed instruction udhëzime të drejtuara me anë të kompjuterit
CMOS Complementary Metal-Oxide Semicondutor tek gjysmëpërçues shtojcë me oksid metalik
CMRST Committee on Manpower Resources for Science and Technology Komiteti i Burimeve Njerëzore per Shkencën dhe Teknologjinë
CMS Church Missionary Society Shoqata e Misionarëve të Kishës
CNA Certified Network Administrator inf administrator i autorizuar i rrjetit
CNAA Council for National Academic Awards Këshilli j Çmimeve Akademike Kombëtare
CND Campaign for Nuclear Disarmament fushatë për çarmatimin bërthamor
CNI Certified Netware Instructor tek udhëzues i autorizuar i pajisjeve të rrjetit
CNR Canadian National Railway Hekurudha Kombëtare Kanadeze
CNRS (fr Centre Nationale de la Recherche Scientifique) National Centre for Scientific Research Qendra Kombëtare për Kërkime Shkencore
CNS central nervous system sistemi nervor qendror
C/o • care of për; pranë (në adresa) • carried over fin i bartur
Co cobalt kirn kobalt
Co. • Company kompani • County kontë
CO • Colonial Office Ministri e Kolonive • Commanding Officer oficer i komandës • conscientious objector kundërshtar i shërbimit të detyrueshëm ushtarak • Criminal Office Zyra e Ndjekjes së Krimit • Colorado tir Kolorado • Colombia tir. Kolumbiacoad coadjutor bashkëgjykuesCOAX Coaxial cable el. kabllo koaksiale
COBOL Common Business Oriented Language inf gjuhë kompjuterike e orientuar sipas procedurave administrative në fuqi
CODEC • Coder/Decoder kodues/dekodues • Compression/Decompression ngjeshje/zgjeshje
coh., cochl. (Itcochleare) a spoon (spoonful) një luge (lt coc. amp.) tablespoonful një lugë gjelle (It coch. parv.) teaspoonful një lugë çaji
COCOM Coordinating Committee for Multilateral Exports Controls Komiteti Koordinator për Kontroiiin e Eksporteve Shumëpalëshe
cod. • code kod • codex kodik
Cod. codex kodik
c.o.d. cash on delivery pagesë në livrim; kundërpagesë
co-ed, co-educational (shkollë) e përzier
coeff. coefficient koeficient
C of A Certificate of Airworthiness certifikatë fluturimi
C of C Chamber of Commerce dhomë e tregtisë
C of E • Church of England Kisha e Anglisë • Company of Engineers £/s/tf kompani xheniere; kompani e xhenios • Council of Europe Këshilli i EvropësC of I Church of Ireland Kisha e Irlandës
C of S • Church of Scotland Kisha e Skocisë • Chief of Staff Shef i Shtabit
cog. cognate i brendshëm
c.o.g. centre of gravity qendër e tërheqjes (e gravitetit)
COGB Certified Official Government Business Punë Qeveritare e Vërtetuar
COHSE Confederation of Health Service Employees Konfederata e Punonjësve të Shërbimi Shëndetësor
COI Central Office of Information Zyra Qendrore e Informacionit
col. • college kolegj • colonial kolonial • colony koloat • column pikëpresje
Col. • Colonel kolonel • Columbia gjeog Kolumbi • Colorado gjeog Kolorado
coll. • colleague koleg • collection koleksion • collective përmbledhës • collector koleksionist • college kolegj • colloquial bisedor
collat. collateral bashkanësor; kolateral
colloq. colloquial bisedor
Colo. Colorado gjeog Kolorado
com. • comedy komedi • comic komik • commentary koment • commerce tregti • commission komison • committee komitet • common i përgjithshëm • communication komunikacion • community bashkësi
Com. • Commander komandant • Commissary komisar • Committee komitet • Commodore komodor • Commonwealth Komëneulth • Communist komunist
COM Computer Output Microfilm mikrofilm i kopjuterizuar
COM1 First Serial Port int portë e parë seriale (portë asinkrone)
COM2 Second Serial Port inf portë e dytë seriale
COM3 Third Serial Port int portë e tretë seriale
COM4 Fourth Serial Port inf portë e katërt seriale
COMDEX Computer Dealers Exposition ekspozitë e shitësve të kompjuterëve
Comdr. Commander komandant
Comdt. Commandant komandant
COMECON Council for Mutual Economic Air (Assistance) Këshilli i Ndihmës Ekonomike Reciproke (ivendeve komuniste)
Comintern Communist International Komintern; Intemacionalja Komuniste
COMINIT Communications Intelligence Zbulimi i Ndërlidhjes
comm. • commander komandant • commentary koment • communication ndërlidhjeCommisr, Commissioner komisioner
comn. commission komision
Commy. Commisary komisar
comp. vcompany kompani • comparative krahasor • compare krahaso • comparison krahasim • composer kompozitor • composition kompozim • compound përzierje
compar. • comparative karahasor • comparison krahasim
COMSAT Communications Satellite Corporation Korporata e Nldërlidhjes Satelitore
CON Console infkonsolë (tastierë dhe ekran)
con. • conclusion përfundim • (lt conjunx) consort bashkëshort • contra kundër • convenience voli; përshtatshmëri • conversation bisedë
Con. Consul konsull
cone. • concentrated i përqendruar • concentration përqendrim
CONFIG Configuration inf konfigurim
Cong. • Congress Kongres • Congressional i Kongresit
con]. • conjugation zgjedhim * conjunction lidhëz • conjunctive lidhor
conn. • connected i lidhur • connection lidhje • connotation konotacion
Conn. Connecticut gjeog Konektikat
cons. • consecrated i konsakruar; i shenjtëruar • consonant bashkëtingëllore
Cons. • Conservative pol konservator • shih Consols. • Constable polic • Constitution kushtetutë • Consul konsull
con. sec. conical section prerje konike
Consols Consolidated Funds fin obligacione shtetërore
const. • constable polic • constant fiz, mar konstante • constitution kushtetutë • constitutional kushtetues
cont., contnd. continued vazhdon (në numrin e ardhshem)
contr. • contracted me kontratë • contraction tkurrje • contrary i kundërt
contr. bon. mor. (It contra bonos mores) contrary to tood manners (morals) kundër mirësjelljes (moralit)
conv. conventional konvencional
co-op, co-operative kooperativë
Co-op. • Co-operation bashkëpunim • Co-operative kooperativë
Cop., Copt. Coptic kopt; koptik; gjuh kopte
Cor. • Corinthian korintik • Coroner sipërmarrës autopsish
CORE Congress of Racial Equality Kongresi i Barazisë Raciale
Cor. mem. Corresponding Member anëtar me korrespondencë
Corn. • Cornish banor i Komuollit • Corwall gjeog Komuoll
corol., coroll. corollary korolar
corp. • coroporal usht tetar • corporation korporatë; ent
Corp. shih corp,
corr. • correct i saktë • correspondence korrespondencë; letërkëmbim • correspondent korrespondent • corrugated (llamarinë) e valëzuar • corrupt gjuh i bastarduar • corruption gjuh bastardim; prishje
Cor. Sec. Corresponding Secretary sekretar me korrespondencë
cos cosine mat kosinus
CoS Chief of Staff shef i shtabit
cosec cosecant mat kosekante
cosech hyperbolic cosecant kosekante hiperbolike
cosh hyperbolic cosine kosinus hiperbolik
COSIRA Council for Small Industries in Rural Areas Këshilli i Industrie të Vogla në Zonat Bujqësore
COSLA Convention of Scottish Local Authorities Konventa e Pushtetit Lokal Skocez
cosmog. cosmography kozmografi
COSPAR Committee on Space Research Komisioni i Kërkimeve Kozmike
Coss (lt consules) Consuls konsuj
cot cotangent mat kotangjente
cp candle-power fiz fuqi-qiri
cp. • compare krahaso • coupon kupon (i çekut, i biletës)
cp. carriage paid transport i paguar
CP • Canadian Press shtypi kanadez • Cape Province Provinca e Kepit (në Afrikën e Jugut) • carriage paid transporti i paguar • chemically pure kimikisht i paster • Clerk of Peace nëpunës i gjyqit të pajtimit • shih
cp. • Code of Procedure Kod i Procedures • command post post komandimi • Communist Party parti komuniste
C/P Charter Party kontratë navlloje
CPA Chartered Patent Agent agjent i autorizuar
CPAC Consummer Protection Advisory Committee Komiteti Këshillimor për Mbrojtjen e Konsumatorit
CPAG Child Poverty Action Group Grupi i Aksionit për Fëmijët e Varfër
CPC Clerk of the Privy Council Nëpunës i Këshillit të Fshehtë
cpd. compound përbërës
CPFF cost plus fixed fee treg kosto përmbi honorarin e caktuar
CPI • Characters Per Inch inf shkronja për inç • consumer price index indeksi i çmimeve të konsumit
cpl • complete i plotë • complin fetorë e shtatë kanonike
Cpl, Cpl. Corporal tetar
cpm, CPM • cost per thousand kosto për mijë (copë). • cycles per minute rrotullime në minute
CPO chief petty officer usht. det nënoficer rezervë
cpp current purchasing power fuqia blerëse aktuale
CPR • Canadian Pacific Railway Hekurudha Kanadeze e Paqësorit • cardiopulmonary resuscitation mjek riaktivizim kardiopulmonar
CPRS Central Policy Review Staff Shtabi i Rishikimit të Politikës Qendrore
cps • Characters Per Second shkronja në sekondë • cycles per second rrotullime në sekondë
CPS • certified professional secretary sekretar profesionist me diplomë • (lt Custos Privatl Sigilll) Keeper of the Privy Seal Ruajtës i Vulës së Fshehtë
CPSA Civil and Public Services Association Shoqata e Shërbimeve Civile dhe Publike
CPSU Communist Party of the Soviet Union Partia Komuniste e Bashkimit Sovjetik
Cpt., CPT captain us/rfkapiten CPU Central Processing Unit inf procesor qendror
cr. • created i emëruar • credit kredi • creditor kreditor • crescendo muz kreshendo • crown format kurorë
Cr chromium kim krom
CR • (It Caroius rex) King Charles mbreti Çarlz • Carriage return inf zhbartje • (lt civis romanus) a Roman
citizen qytetar i Romës • (It Custos Rotulorum) Keeper of the Rolls ruajtës i pergameneve • Community of the Resurrection Bashkësia e Ringjalljes (anglikane) • Costa Rica tir Kostarikë
CRAC Careers Research and Advisory Centre Qendra Kërkimore dhe Këshillimore e Atestimeve
CRE Commission for Racial Equality Komisioni i Barazisë Raciale
cres., cresc. • crescendo kreshendo • crescent gjysmëhënë
crim. con. criminal conversation propozim për marrëdhënie seksuale
crlt • critic kritik • critical kritik • criticism kritikë
CRMP Corps of Royal Military Police Korpusi i Policisë Ushtarake Mbretërore
CRO • cathode-ray oscilloscope oshiloskop me rreze katodike • Commonwealth Relations Office Zyra e Marrëdhënieve me Vendet e Komënuelthit (në Britaninë e Madhe) • Criminal Records Office Arkivi i Çështjeve Penale
CRT Cathode-Ray Tube el. gyp i rrezeve katodike
Cs caesium kimc cezium
CS • capital stock fregkapital aksionar • Chief of Staff shef i shtabit; shef i personelit • Civil Service administrate shtetërore • Clear to Send inf gati për dërgim cs. case gjuh rasë
c/s cycles per second cikël/sekondë (here)
C/S Client/Server inf klient/server
CSA Confederate States of America hist Shtetet e Konfederatës Amerikane
csc cosecant mat kosekante
CSC Civil Service Commission Komision i Administrates Publike
csch hyprbolic cosecant mat kosekante hiperbolike
CSE • Certificate of Secondary Education diplomë mature • Certified System Engineer inxhinier i diplomuar sistemesh (në rrjetin informativ)
CSEU Confederation of Shipbuildig and Engineering Unions Konfederata e Inxhinierëve të Ndërtimit të Anijeve
CSIRO Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation Organizata e Kërkimeve Shkencore dhe Industrial të Komënuelthit
csk. • cask fuçi • countersink mek kalisvar.
CSO community service order urdhëresë për shërbim bashkiak
CSP • Council for Scientific Policy Këshilli i Politikës Shkencore • Chartered Society of Physiotherapists Shoqata eAutorizuar e Fizioterapeutëve
CST Central Standard Time ora standard qendrore
CSU • Channel Service inf shërbim i kanalit • Civil Service Union Bashkimi i Shërbimit Civil • Switching Unit inf njësi e kyçjes
CSv community service volunteer vullnetar i shërbimit bashkiak
ct • carat karat • cent cent • certificate certifikatë • court gjyq, gjykatë; oborr Ct. • Connecticut gjeog Konektikat • count kont
CT • computerised tomography mjek tomografi e kompjuterizuar • Connecticut gjeog Konektikat
CT. shih CAT, Ct.
CTC Cyclists' Touring Club klub i turit çiklistik (në Britaninë e Madhe)
ctf. certificate certificate
ctg. cartage shpenzime transport
ctge. Shin ctg.ctn cotangent mat kotangjente
ctn. carton kuti; stekë
CTOL conventional take-off and landing avngritje dhe zbritje konvencionale
ctr. • centre qendër • counter banak
CTRL Control inf kontroll; tastë e kontrollit
CTS Clear To Send inf gati për dërgim
CTT capital transfer tax fin Xaksë mbi transferimin e kapitalit
cu, cu. cubic kubik; kub
Cu copper kim baker
cub. cubic kubik
Cumb. Cumberland gjeog Kambërlend
CUP Cambridge University Press Shtypshkronja e Universitetit të Kejmbrixhit
cur. • currency valutë • current shihcuv., curt.
cur, curt, current (muaj) në vazhdim
cusec cubic feet per second këmbë kub në sekondë
cv • cardiovascular kardiovaskular • (lt curriculum vitae) jetëshkrim • (It cursus vitae) course (progress) of life rrjedhë e jetës
CV Cross of Valour Kryqi i Trimërisë (në Australi)
cv. cultivar kopsht kultivar
CVO Commander of the (Royal) Victorian Order Komandant i Urdhrit (Mbretëror) Viktorian
CVS comma separated values inf vlera të ndara me presje
cvt. converbible i konvertueshëm
cw continuous wave radio valë e pandërprerë
CW • chemical warfare luftë kimike • continuous wave radio valë e pandërprerë
cw. clockwise në drejtim të akrepëve të ores
cwo cash with order me para në dorë për porosi
CWO chief warrant officer usht komandant i teknikës; komandant i helikopterit
CWS Co-operative Wolesale Society Shoqata e Kooperativave të Konsumit
cwt, cwt. hundredweight(s) gjysmë kuintali (njësipeshe = 112 libra në Britaninë e Madhe; = 100 libra në SHBA)
cy. currency valutë
CY • calendar year vit kalendarik • Cyrpus tir Qipro
cyc, cyclo. cyclopaedia enciklopedi
CYL shih cy I.
cyl. • cylinder cilindër • cylindrical cilindrik
Cym. Cymrik kimrik
CYO Catholic Youth Organisation Organizatë e Rinisë Katolike
CZ Canal Zone Zona e Kanalit të Panamasë

d. • date date • dated i datuar • daughter bijë • day ditë • dead (deceased) i vdekur • degree shkallë; grade • (lt dele) delete shtyp fshije • (lt denarius; denarii) pens • diameter diameter • dollar(s) dollar(ë) • deuteron fiz deuteron • dose dozë • duke dukë
D • democrat demokrat • democratic demokratik • deuterium kim deuterium • Deutsch katalog i veprave të Shubertit • Federal Republic of Germany tir Republika Federate e Gjermanisë • diamonds karo (në letra bixhozi) • dinar dinar (monedhë)
D. • Democrat demokrat • Democratic demokratik • Duchess dukeshë • Duchy dukat • Duke dukë • Dutch holandez
da deca- dhjetë
DA • delayed action veprim i vonuar; ndezje e vonuar • deposit account llogari e depozituar • District Attorney
prokuror i rrethit • Diploma of Art diplomë Arti • Diploma in Anaesthetics Diplomë anestezisti • dinar dinar (i Algjerisë)
D.A. • District Attorney prokuror i rrethit • Doctor of Arts i doktoruar në arte
D/A • Deposit Account llogari e depozituar • documents against acceptance treg dokumente kundrejt pranimit • documents attached domumentet bashkëngjitur
DAAG Deputy (Assistant) Adjutant-General ndihmës-adjutant i përgjithshëm
DAB digital audio broadcasting inf transmetim audioshifror
daf. Doom Automobielfabriek uzina e automobilave DAF (në Holandë)
DAFS Department of Agriculture and Fisheries for Scotland Seksioni i Bujqësisë dhe Peshkmimit për Skocinë
Dak. Dakota gjeog Dakotë
Dan. • Daniel Daniel • Danish danez • Danube gjeog Danub
D and C dilatation and curetage mjek pastrim me kuretazh (i mitrës)
DAR Daughters of the American Revolution Bijat e Revolucionit Amerikan
dat. dative gjuh dhanore
DAT Digital Audio Tape inf audioshirit shifror
DATACOM Data Communications inf të dhëna të telekomunikacionit
DATEC data and telecommunications të dhëna dhe telekomunikacion
dau. daughter bijë
dB decibel fiz decibel
DB • Data Base bankë e informacionit (e të dhënave) • day book ditar
DBA Database Administrator inf administrator i bankës së informacionit
D.B.A. Doctor of Business Administration Doktor i Administrates Tregtare
DBE Dame Commander of the Order of the British Empire Damë Komandante e Urdhrit të Perandorisë Britanike
DBS direct broadcasting by satellite transmetim i drejtpërdrejtë me satelit
DBY Dynamic Data Exchange inf shkëmbim dinamik i informacionit (i të dhënave)
d.c. • direct current el rrymë e vazhdueshme • double column shtyllë dyshe
DC • Direct Current el rrymë e vazhdueshme • District of Columbia Distrikti i Kolumbisë (ku ndodhet Uashingtoni)
D.C. • da capo muz nga e para • Doctor of Chiropractic doktor kiropraktike
DCh Doctor of Surgery doktor i kirurgjisë
DCL, D.C.L. • Doctor of Canon Law doktor i së drejtës kanonike • Doctor of Civil Law doktor i së drejtës civile
DCM, D.C.M. Distinguished Conduct Medal Medalje për Qëndrim të Shquar
DCMG Dame Commander of the Order of St Michael and St George Damë Komandante e Urdhrit të Shën Mëhillit dhe Shën Gjergjit
DCS Deputy Clerk of Session zëvendëssekretar i sesionit
DCVO Dame Commander of the (Royal) Victorian Order Damë Komandante e Urdhrit (Mbretëror) Viktorian
dd • (it dono dedit) gave as a gift dha dhuratë • days after date ditë pas afatit • day's date data aktuale
dd. delivered treg livruar
did dated i (e) datuar
DD • (it Divinitatis Doctor) Doctor of Divinity doktor i teologjisë • (lt Deo dedit) ia dha Zotit • (lt. dono dedit) gave as a gift dha dhuratë
D.D. • demand draft urdhërxhirim me kërkesë • dishonourable discharge usht lirim me zhgradim • (lt Divinitatis Doctor) Doctor of Divinity doktor i teologjisë
D-day Ditë e Zbarkimit (në Normandi)
DDD • (lt dat, dicat, dedicat) gives, devotes and dedicates ia jep, ia truan, ia kushton • (lt dono dedit dedicavit)
gave and dediated as a gift e dha dhe e kushtoi si dhuratë
DDR Deutsche Demokratische Republik tir Republika Demokratike e Gjermanisë
DDS, D.D.S • Doctor of Dental Science doktor i shkencës stomatologjike • Doctor of Dental Surgery Doktor i Kirurgjisë Dentare
DDT dichlotodiphenyltrichoroethane kim DDT, diklordifeniltrikloretan
DE • Department of Employment Minstria e Punësimit • Delaware gjeog Delavar
DEA Department of Economic Affairs Ministria e Ekonomisë
dec. 'deceased i vdekur (i ndjerë) • decimal (shifër) dhjeiore • declaration deklaratë; deklarim • declension gjuh lakim • decorative dekorativ • decrease pakësim; zvogëlim
DEC Digital Equipment Corporation Korporata e Pajisjeve Shifrore
Dec. December dhjetor
decl. • declaration deklaratë; deklarim • declared i deklaruar • declension gjuh lakim
DEd Doctor of Education doktor i arsimit
def • definition përkufizim • defendant i pandehur
DEFRAG Defragment inf çfragrnento (komandë e kompjuterit)
deft defendant i pandehur
deg. degree(s) shkallë; grade
Del. • Delaware gjeog Delavar • Delete fshije (komandë e kompjuterit)
Dem. • Democrat demokrat • Democratic demokratik
demon., demons, demonstrative gjuh dëftor
Den. Denmark gjeog Danimarkë
DEng Doctor of Engineering doktor i inxhinierisë
dent. • dental dentar • dentist dentist • dentistry profesion i dentistit
dep. • departs niset • department departament; ministri; repart; seksion • departure nisje • deponent gjuh deponente • deposed i shfronëzuar • deputy deputet; zëvendës
DEP • department departament; ministri; repart; seksion • deputy zëvendës
DEP Department of Employment and Productivity Departamenti i Punësimit dhe Rendimentit
dept. department departament; ministri; repart; seksion
der., deriv. • derivation derivat • derived i derivuar; i prejardhur
DES Department of Education and Science Departamenti i Arsimit dhe Shkencës
DeSRCA Designer of the Royal College of Art Dizenjator i Kolegjit Mbretëror të Artit
Deut. Deuteronomy Deutercnomi

Abbreviations and Symbols 4
DEV Device pajisje
DEW distant early warning sistem radar paralajmërues
DF • Defender of the Faith mbrojtës i besimit • Dean of the Faculty dekan i fakultetit
D.F.A. Doctor of Fine Arts i doktoruar në artet e bukura
DFC Distinguished Flying Cross usht. Kryqi i Trimërisë në Aviacion
DFM Distinguished Flying Medal ushtr. Medalje eTrimërisë në Aviacion
dft. • defendant drejt pandehur • draft treg. tërheqje
dg. decigram(me) decigram
DG (lt Dei gratia) by the grace of God me hirin e Perëndisë
DGB (gj Deutscher-Gewerkschaftsbund) The German Trade Union Federation Federata e Sindikatave Gjermane
d.h. (gj das heist) that is to say pra, d.m.th
D.H. Doctor of Humanities doktor i shkencave humanitare
D.H.L • Doctor of Hebrew Letters, Doctor of Hebrew Literature doktor i letërsisë hebraike
DHSS Department of Health and Social Services Ministria e Shëndetësisë dhe Shërbimeve Shoqërore
dial, dialect dialekt
diam. dimeter diameter
DIANE Direct Information Access Network for Europe Rrjeti i Informacionit të Drejtëpërdrejtë për Evropën
DIC Diploma of the Imperial College Diplomë e Kolegjit Perandorak
dict. • dictaphone diktafon • dictation diktim • dictator diktues • dictionary fjalor
DIF data interchange format inf. format i ndërkëmbimit të të dhënave
diff. • difference ndryshim • different i ndryshëm
DIG Disabled Income Group grup i të ardhurave për invalidë
DIH Diploma in Industrial Health Diplomë për Shëndetësinë Industriale
dil. dilute i holluar
DIMM Dual In-Line Memory Module inf. modul i kujtesës dyjare në linjë
DIN (gj Deutsche Industrie-Norm) German Industrial Standard Standard Industrial Gjerman
Ding (It Doctor Ingeniariae) Doctor of Engineering doktor i inxhinierisë
Dip. Diploma diplomë
DIR Directory • inf. drejtori • regjistër
dir. direction drejtim
Dir. Director drejtor
dis. discontinued i ndërprerë
disc. • discount zbritje • discovered i (e) zbuluar • discoverer zbulues • discovery zbulim disct. discount zbritje
dlss. dissertation disertacion
dist. • distance largësi • distant i larget • distilled i distiluar • distinguished i shquar • district distrikt; rreth
dlv. • divide ndaj • division ndarje • divine hyjnor • divorced i ndarë; i divorcuar
DIY do-it-yourself bëje vetë
DJ disc-Jockey diskxhoki; paraqitës i programit muzikor me disqe
D.J. • District Judge gjykatës rrethi • (lt Doctor Juris) Doctor of Law doktor i shkencave juridike
DK Denmark tir Danimarkë
dl decilitre deciliter
DL Deputy Leutenant usht nënioger
DLC Data Link Control inf kontroll i lidhjes së informacionit
D Lit, D Litt (It Doctor Lftterarum, Litteraturae) Doctor of Letters, Doctor of Literature doktor i letërsisë
DLL Dynamic Link Library inf bibliotekë e lidhjes dinamike
DLO direct labour organisation organizatë e punës së drejtpërdrejtë
D.L.S. Doctor of Library Science doktor i shkencave bibliotekare
dm decimetre decimeter
DM Deutsche Mark markë gjermane
DMA Direct Memory Access inf. hyrje e drejtpërdrejtë në kujtesë
D.M.A. Doctor of Musical Arts doktor i arteve muzikore
D.M.D. (lt Dentariae Medicinae Doctor) Doctor of Dental Medicine doktor i shkencave dentare
DMI Desktop Management Interface inf. organizim i ndërfaqes së ekranit të pare
D.M.L. Doctor of Modern Languages doktor i gjuhëve moderne
DMuz Doctor of Music Doktor i Muzikës
DMY Day Month Year dita (data) muaji, viti
DMZ demilitarised zone zone e çmilitarizuar
DNAdeoxyribonucleic acid boil. acid deoksiribonukleik
DNO Dictionary of National Biography Fjalori i Biografisë Kombëtare
dnr. dinar dinar (i Jugosllavisë)
DNS Domain Naming System inf. sistem i emërtimit të fushës
do. • ditto treg si më sipër; po ashtu • dollar dollar
D.O. • Doctor of Optometry optojatër • Doctor of Osteopathy osteopat
DOA dead on arrival mjek i vdekur në mbërritje
d.o.b. date of birth datëlindje
doc. document drejt dokument
DOC • District Officer Commanding ushtr. oftcer i komandës së rrethit • (it Denominazione di Origine Controllata) emërtim i kontrolluar (i verërave)
DOCG (lt Denominazlone di Origine Controllata) emërtim i kontrolluar (i verërave)
DOE, DoE • Department of the Environment Ministria e Mjedisit • Deparment of Energy am Ministria e Energjisë
DOi, Dol Department of Industry Ministria e Industrisë
dol(l)s. dollars dollarë
dom. • domestic i vendit; i brendshëm • domicile banesë • shih Dom.
Dom. • Dominion gjeog, po/dominion • (it Dominus) Lord Zot
DOM (it Deo optimo maxlmo) To God, the best and the greatest më të mirit e më të madhit Zot • (it Dominus
Omnium Magister) God the master of all Perëndia, Zot i të gjithëve • dirty old man plak pusht • Dominican
Republic Republika Dominikane
DOMS Diploma in Ophthalmic Medicine and Surgery Diplomë e Mjekësisë dhe Kirurgjisë Oftalmike
Dor. Doric dorik
DOS Disk Operating System inf DOS, sistem operativ i diskut
doz. dozen duzinë
DP • data processing përpunim i të dhënave • Democratic Party Parti Demokratike • Displaced Person refugjat politik • Doctor of Pharmacy doktor i farmacisë • duly performed (detyrë) e mbaruar; e kryer
DPh, DPhil fW Doctor Philosophlae) Doctor of Philosophy doktor i filozofisë
DPH Diploma in Public Health Diplomë e Shëndetësisë Publike
DPI Dots Per Inch shtyp, fotetj. pika për inç
dpm disintegrations per minute shpërbërje në minutë
DPM Diploma in Psychological Medicine Diplomë e Mjekësisë Psikologjike
dpo.depot depo
DPP Director of Public Prosecutions Drejtor i Prokurorisë së Shtetit
dpt. • department departament; repart; seksion • deponent gjuh deponente
dr dead reckoning llogaritje e saktë
dr. • drachm drahmë • drachma dhrami (monedhëgreke) • drawer treg terheqes (i çekut)
Dr. • Debtor debitor • Doctor doktor • Driver shofer • Drummer lodërtar
DRAM • Dynamic Random Access Memory inf kujtesë e gjallë dinamlke
dram. • dramatic dramatik • dramatist dramaturg
Dram. Pers. (lt Dramatis Personae) Persons of the Play tetatër personazhe
DRV Drive inf periferik
ds, D/S days after sight ditë pas parjes
d.s. • dal segno muz dal senjo • day after sight tregditën pas shikimit • document signed dokument i nënshkruar
DS • (lt Dal Segno) from the sign muz nga shenja • disseminated sclerosis mjek skleroze progresive
DSc (It Doctor Sclentlae) Doctor of Science Doktor i Shkencave
DSC, D.S.C. Distinguished Service Cross Kryqi për Shërbim të Shquar
DSIR Department of Scientific and Industrial Research Departamenti i Kërkimeve Shkencore e Industriale (në Britaninë e Madhe)
DSM Distinguished Service Medal Medalje për Shërbim të Shquar
DSO Distinguished Service Order Urdhër për Shërbim të Shquar
dsp (lt decessit sine prole) died without issue vdiq pa trashëgimtar
DSS Department of Social Security Departamenti i Sigurirneve Shoqërore
D.S.T. Daylight-saving time ore verore
d.t. double time pagesë dyfishe për punë jashtë orarit
DT • data transmission transmetim i të dhënave • delirium tremens delirium tremens (kllapinga dehja)
D.T. shih Dth
DTh (It Doctor Theologiae) Dotor of Theology Doktor i Teologjisë
DTI Department of Trade and Industry Ministria e Tregtisë dhe Industrisë
dt's, DT's shih DT.
Dubl. Dublin gjeog Dublin
DUKW usht, amfib DUKW
DUN Bial-up Networking inf. rrjet i lidhjes së telefonit
Dunelm. (lt Dunemelsis) of Durham i Durhamit
DUP Demoratic Unionist Party Partia e Bashkimit Demokratik
Dur. Durh. Durham gjeog Durham
DV (It Deo volente) God willing dhëntë Zoti
DVD digital versatile disc disk i shumanshëm shifror
DVD-ROM Digital Versatile Disc-Rom inf disk-ROM shifror i shumanshëm
D.V.M. Doctor of Veterinary Medicine mjek veteriner
dvp fftdecessit vita partis) died in father's time vdiq në kohën e t'et
DW Data Warehousing inf magazinim i informacionit (i të dhënave)
DWG Drawing vizatim
Dy dysprosium kim disprosium
DY • Dahomei tir Dahomei • dockyard det kantier
dyn • dyne fiz din • dynamo dinamo • dynamometer dinamometër
DZ Algeria tir Algjeri

e • electron fiz elektron • error sport gabirn
E. • Earl kont • Earth Tokë • East Lindje (L) • Eastern iindor • energy energji • Engineer inxhinier • Engineering inxhinierië • English anglishte • Excellency shkëlqesi • Excellent i shkëlqyer • Klasë e dytë (e anijeve në regjistrin e Llojdit)
ea. each çdo
EAK Kenya tir Kenia
E&OE errors and omissions expected treg përveç gabimeve dhe harresave
eaon except as otherwise noted përveç shënimeve për kundër
EAP English for academic purposes anglishtja për qëllime akademike
EAT Tanzania tir Tanzani
EAY Uganga tir Ugande
EB • Encyclopaedia Britannica Enciklopedia Britanike • Exabyte inf eksabait (një miliard x miliard shkronja informacion)
EBC Extended Binary Code inf kod dyjar i zgjeruar
EBI European Bank for Invesment Banka Evropiane per Investime
EBOOK Electronic Book tek liber elektronik
EBRD European Bank for Reconstruction and Development Banka Evropiane për Rindërtim e Zhvillim
Ebor • (lt Eboracum) York gjeog jork • (lt Eboracensis) of York i Jorkut. jorkez
EBU European Broadcasting Union Bashkimi Evropian i Difuzionit
EC • East Central gjeog qendror-jugor (zone postare e Londrës) • Episcopal Church Kisha Episkopale • Established Church kishë shtetërore; fej zyrtare
ECA Economic Commission for Africa Komisioni Ekonomik për Afrikën
ECB European Central Bank Banka Qendrore Evrcpiane
Eccl., Eccles. • Ecclesiastes ekleziast • ecclesiastical ekleziastik
ECE Economic Commission for Europe Komisioni Ekonomik për Evropën
ECG electrocardiogram mjek elektrokardiogram (ekg)
ECGD Export Credits Guarantee Department Departamenti i Garancisë së Kredive të Eksportit
ECLAC Economic Commission for Latin America Komisioni Ekonomik per Amerikën Latine
ECM European Common Market Tregu i Përbashkët Evropian
ECO English Chamber Orchestra Orkestra Angleze e Muzikës së Dhomës
econ. • economics ekonomi; shkenca e ekonomisë • economist ekonomist • economy ekonomi
ECOSOC United Nations Economic and Social Council Këshilli Ekonomik e Shoqëror i Kombeve të Bashkuara
ECSC European Coal and Steel Community Bashkësia Evropiane e Qymyrit dhe Çelikut
ECT electroconvulsive therapy mjek terapi elektrokonvulsive
ecu European currency unit eku, njësi monetare evropiane
ECU • English Church Union Bashkimi i Kishave Angleze • European currency unit eku, njësi monetare evropiane
ECWA Economic Commission for Western Africa Komisioni Ekonomik për Afrikën Perëndimore
ed. • edited redaktuar (nga); përgatitur për shtyp (nga) • edition botim • editor redaktor • shih educ.
Ed. • Editor kryeredaktor • Edinburgh gjeog Edinburg
E.D. election district zone zgjedhore
EdB Bachelor of Education i diplomuar në pedagogji
EDC European Defence Community Bashkësia Evropiane e Mbrojtjes (BEM)
EDI Electronic Data Exchange inf shkembim elektronik i të dhënave (i informacionit)
edit. • editor redaktor • edition botim, edicion
Ed.M. (lt Educationis Magister) Master of Education i diplomuar në pedagogji
EDP electronic data processing inf përpunim elektronik i të dhënave
EDS English Dialect Society Shoqëria e Dialekteve të Anglishtes
EDT eastern daylight time am ora lokale lindore
educ. • educated i arsimuar • education arsim • educational arsimor; pedagogjik
e.e. errors excepted me përjashtim të gabimeve
EE • Early English anglishte e vjetër (e hershme) • Electrical Engineer inxhinier elektrik • Errors excepted treg përveç (me përjashtim të) gabimeve
E.E. • electrical engineer inxhinier elektrik • electrical engineering inxhinieri elektrike
EEC European Economic Community Bashkësia Ekonomike Evropiane
EEG • electroencephalogram mjek elektroencefalogram • electroencephalograph mjek elektroencefalograf
EEO equal employment opportunity mundësi te barabarta punesimi
EET Eastern European Time ora e Evropës Lindore
EETPU Electrical, Electronic, Telecommunication and Plumbing Union Sindikata Elektrike, Elektronike, e Telekomunikacionit dhe Hidrosanitare
EETS Early English Text Society Shoqata e Teksteve të Anglishtes së Hershme
EEZ exclusive economic zone zone ekonomike përjashtimore
eff. efficiency zotësi; aftësi
EFL English as a foreign language Anglishtja per të huajt
E-FORM Electronic form formular elektronik
EFT electronic fetal monitor mjek monitor elektronik i fetusit
EFTA European Free Trade Association Shoqata Evropiane e Tregtisë së Lire
EFTS electronic funds transfer system sistem i transferimit elektronik të fondeve
e.g., eg, ex. gr. (lt exempli gratis) for example për shembull (p.sh.)
EGA Enhanced Graphics Adaptor inf. përshtatës i grafikës së lartë
E.G.F. Epidermal Growth Factor faktor i rritjes se epidermës
EGU English Golf Union Bashkimi i Golfit Anglez
EHF Extremely High Frequency fiz. frekuencë tepër e lartë
EHP • effective horsepower kalë fuqi efektive • electric horsepower kalëfuqi elektrike
EHV extra-high voltage el voltazh tepër i lartë
El East Indies gjeog Indet Lindore
EIB European Investment Bank Banka Evropiane e Investimeve
EIS Educational Institute of Scotland Instituti Pedagogjik i Skocisë
ejusd. (lt ejusdem) of the same nga i njëjti
EKG mjek. electrocardiogram elektrokardiogram • electrocardiograph elektrokardiograf
elec • electric, electrical elektrik • electrician elektricist • electricity elektricitet
El Al Israeli Airline Linja Ajrore e Izraelit (d.m.th drejt qiellit)
eld. eldest më i madhi; më i vjetri
ELDO European Launcher Development Organisation Organizata Evropiane për Raketa Kozmike
elec, elect. • electric elektrik • electricity elektricitet
elem. elementary elementar; i thjeshtë
ELF extremely (extra) low frequency frekuenca shumë të ulëta
ELINT Electronic Intelligence inteligjencë elektronike
ELSS Extravehicular life support system sistem jetik jashtë anijes kozmike
ELT English language teaching mësimdhënia e gjuhës angleze
E.M. Engineer of Mines inxhinier minierash
E-MAIL Electronic Mail inf postë elektronike
Emb. • Embankment pritë; argjinaturë • Embassy ambasadë
EMA European Monetary Agreement Marrëveshja Monetare Evropiane
emf electromotive force mek forcë elektromotore
EMF European Monetary Fund Fondi Monetar Evropian
EMG electromyogram mjek elektromiogram
EMI • Electric and Musical Industries industritë elektrike e muzikore • Electromagnetic Interference inf ndërhyrje elektromagnetike
EMM Expanded Memory Manager inf organizator i kujtesës së zgjeruar
EMP electromagnetic pulse e/puls elektromagnetik
emp., Emp. • Emperor perandor • Empire perandori • Empress perandore; perandoreshë
EMS • electrical muscle stimulation mjek elektrostimulim i muskulit • European Monetary System Sistemi Monetar Evropian (SME)
emu electromagnetic union fenjësi elektromagnetike
EMU • European Monetary Union Bashkimi Monetar Evropian. • Economic and Monetary Union Bashkimi Ekonomik e Monetar
enc. • enclosed, enclosure bashkëlidhur; bashkëngjitur
end. enclosure bashkëlidhur; bashkëngjitur
ency., encyc, encycl. encyclopaedia enciklopedi
ENE east-north-east lindje-verilindje
eng. • engine motor; lokomotivë • engineer inxhinier; makinist • engineering inxhinieri • engraved art gdhendur • engraver art gdhendës • engraving art gdhendje Eng. • England Angli • English anglishte; anglezENG Electronic news gathering mbledhja e informacionit elektronik
engr. • engineer inxhinier • engraved i gdhendur • engraver gdhendës • engraving gdhendje
enl. • enlarged i zmadhuar • enlisted usht regjistruar
ENO English National Opera Opera Kombëtare Angleze
ENSA Entertainments National Services Association Shoqata e Shërbimeve Kombëtare të Zbavitjeve
ent, entom. entomology entomologji
ENT Ear, Nose, Throat mjek vesh, hundë, grykë
Env. Ext. Envoy Extrardlnary i dërguar i jashtëzakonshëm
EO executive order urdhër
e.o. (It ex. offlcio) by virtue of one's office nga zyra; me pushtetin që jep zyra
EOC Equal Opportunities Commission Komisioni i Mundësive të Barabarta
eod every other day një ditë po një ditë jo
e.o.m. end of month në fund të muajit
Ep Ephesians fet efesianët
EP European plan plan evropian (i sistemit të hoteleve)
Ep. Epistle letër
EPA • European Productivity Agency Angjecia Evropiane e Rendimetit • Environmental Protection Agency am Agjencia e Mbrojtjes së Mjedisit
Eph Ephesians shih Ep
Epiph. Epiphany fet. Ujët e Bekuar
Epis. • Episcopal, Episcopalian fefepiskopal • epistle fet leter
Epis(c) Episcopal fet episkopa!
Epist epistle shih Epis.
epit. • epitaph epitaf • epitome epitom; përmbledhje
EPNS English Place Name Society Shoqata e Toponimeve Angleze
EPP • Enhanced Parallel Port inf portë paralele efuqizuar • European People's Party Partia Popullore Evropiane
EPROM Erasable-Programmable-Read-Only-Memory inf kujtesë e programueshme vetëm për lexim që mund të fshihet
EPU European Payments Union Bashkimi Evropian i Pagesave eq. • equal i barabartë • equation barazim, ekuacion • shih equiv. Eq. • Equator ekuator • Equatorial ekuatorial
E.Q. educational quotient koeficient i arsimit
equip, equipment pajisje
equiv. equivalent barasvlerës
Er Erbium kirn erbium
ER • (lt Elisabeth Regina) Elizabeth, Queen Mbretëresha Elizabetë • emergency room sallë e urgjencave
ER(I) (lt Edwardus Rex Imperator) Edward King and Emperor Mbreti dhe Perandori Eduard
ERA equal Rights Amendment Amendamenti i të Drejtave të Barabarta
ERD Emergency Repair Disk inf disk i ndreqjeve për urgjenca
ERDA Energy Research and Development Administration Drejtoria e Kërkimeve dhe Zhvillimittë Energjetikës
ERNIE electronic random number Indicator equipment pajisje e treguesit të numrit elektronik të rastësishëm (kompjuter)
ERP European Recovery Programme Programi Evropian i Rindertimit
ERR Error gabim
Es einsteinium kim ajnshtainium
ESA European Space Agency Agjencia Evropiane Kozmike
E8c. escudo eskud (monedhë e Portugalisë)
ESCA electron spectroscopy for chemical analysis spektroskopi elektronike per analiza kimike
ESCAP Economic and Social Commission for Asia and the Pacific Komisioni Ekonomik dhe Shoqëror për Azinë dhe Paqësorin
ESDAC Eurpean Space Data Centre Qendra Evropiane e të Dhënave Kozmike ESE east-south-east lindje-juglindje
ESL English as a second language angiishtja si gjuhë e dytë
ESLAB European Space Research Laboratory Laboratori Evropian i Kërkimeve Kozmike
ESN educationally subnormal me arsim të ulët
esp., espec, especially veçanërisht
ESP • extra-sensory perception perceptim joshqisor • English for special (specific) purposes angiishtja për qëllime të posaçme
Esq(re). Esquire Eskuaiër (titullnë adresë përprofesionistë etj)
ESRC Economic and Social Research Council Këshilli i Kërkimeve Ekonomike dhe Shoqërore
ESRO European Space Research Organisation Organizata Evropiane e Kërkimeve Kozmike ess. essence esencë
Ess. Essex gjeog EseksESSO Standard Oil Kompania ESSO
est. • established themeluar • estate drej tprone • estimated i vlerësuar; i preventivuar
EST, E.S.T. Estern Standard Time koha lokale lindore • electric shock treatment trajtim me elektroshok
Esth. Esther Ester
ESU English Speaking Union Bashkimi i Anglishtfolësve
ESV earth satellite vehicle pajisje satelitore e lëshuar nga Toka
ET. E.T. • eastern time ora lokale lindore • Arab Republic of Egypt Republika Arabe e Egjiptit
e.t.a. estimated time of arrival shih ETA
ETA • Estimated Time of Arrival Ora e Mbërritjes së Parashikuar • ETA (organizata separatists baske)
ETB English Tourist Board Drejtoria e Turizmit të Anglisë
et al. • (lt et alii, aliae, alia) and others e të tjerë • (lt et alibi) and elsewhere e gjetiu
etc., &c. (lt et ceteri, cetera) and the others, and so on, and so forth etj; e kësritu me radhë
e.t.d. estimated time of departure shih ETD
ETD, e.t.d. Estimated Time of Departure ora e nisjes së parashikuar
E-TEXT Electronic Text tekst elektronik
et seq. (lt et sequens) and the following one/ ones dhe vazhdimi
Eth. Ethiopia gjeog Etiopl
ETO European theatre of operations usht teatër i operacioneve evropiane
ETU Electrical Trades Union Sindikata Elektrike
ETUC European Trade Union Confederation Konfederata Evropiane e Sindikatave
et ux (it et uxor) and wife dhe gruaja; me gruan
ETV educational television televizion arsimor
ety., etym. • etymology etimologji • etymological etimologjik
Eu Europium Avmevropium
EU Evangelical Union Bashkimi Evangjelik
EULA End User Licence Agreement marrëveshje e lejes së përdoruesit të fundit
Euroatom, EUROATOM European Atomic Energy Community Bashkësia Evropiane e Energjisë Atomike
Eurovision European Television Televizioni Evropian (Eurovizion)
ev. evangelical evangjelik
eV electron-volt elektronvolt
Ev. Evangelist fet evangjelist; ungjillor
EVA extravehicular activity veprimtari jashtë anijes kozmike
evang. Evangelist fet. evangjelist; ungjillor
evap. evaporate avullon
evg. evening mbrëmje
EW enlisted woman grua e regjistruar (përshërbim ushtarak)
EWR Early Warning Radar radar me rreze të gjerë
ex. • examined i kontrolluar • example shembull • except përveç • exception përjashtim • exchange shkëmbim • executive ekzekutiv • exempt i përjashtuar • exercise ushtrim; manovër • export eksport
Ex. • Exchange fin bursë • Exeter gjeogekseter • Exodus eksod; të dalët exc. • excellent i shkëlqyer • except përveç • excepted i perjashtuar • exception përjashtim
Exc. Excellency shkëlqesi
ex. dlv. (lt extra dividendum) without dividend pa dividend
exec, executive ekzekutiv
ex. gr. (itecepil gratia) for the sake of example për shembull
ex lib. (It ex librls) from the books of nga librat e (për të treguar pronësinë e librit)
Exod. Exodus eksodi; të dalët Exon. (it Exonia) Exeter Ekseter
EXP Exponent mat eksponent; fuqi
exp. • export eksport • exponential i ngritur në fuqi
exr. executor zbatues exrx executrix zbatuese
EXT External i jashtëm
ext. • extension zgjatim • external i jashtëm • externally nga jashtë • extinct i shuar • extra extract pjesë E-Zine Electronic magazine revistë elektronike
f • focal length fiz gjatësi e vatrës • forte muziorte • function mat funksion
f. • farthing vjet fardhin (1/4 epenit) • fathom pash; bojë burri (njësi matëse e thellësisë) • female femër • feminine femëror • feet këmbë (sh), shluc (njësi matëse e gjatësisë) • folio shtyp folio • following vijues • foot këmbë; shulc (njësi matëse e gjatësisë)
f. frequency frekuencë; denduri
f/ relative aperture of a lens hapje relative e thjerrës
F force force
F Fluorine flor
F1 Formula One sport Formula 1
F. • Fahrenheit farenheit (njësi matëse e temperatures) • Farad el farad • Father fet at • Fellow anëtar kolegji • France tir France
Fa. Florida Floridë
FA • fine art art i bukur • Football Association Shoqata e Futbollit (në Britaninë e Madhe)
f.a. fire alarm alarm kundër zjarrit
FAA Federal Aviation Administration Administrata Federale e Aviacionit
f.a.a free of all average det i lire nga gjithë avaritë
F.A.C.P. Fellow of the American College of Physicians Anëtar i Kolegjit Amerikan të Mjekëve
FACS, F.A.C.S. Fellow of the American College of Surgeons Anëtar i Kolegjit Amerikan të Kirurgëve
FAF financial aid form formular i ndihmës financiare
FAIA, F.A.I.A. Fellow of the American Institute of Architects Anëtar i Kolegjit Amerikan të Arkitektëve
fam. • familiar i njohur • family familje
FAO Food and Agriculture Organisation Organizata e Ushqimit dhe Bujqësisë
f.a.q. • fair average quality treg me cilësi mesatare të pranushme • free alongside quay treg i lirë në mol
FAQ frequently asked questions pyetje të shpeshta
Far. Faraday fefaradej
f.a.s. free alongside ship treg i lire deri bri anijes
FAS • Fellow of the Society of Arts Anëtar i Shoqërisë së Arteve • Fellow of the Antiquarian Society Anëtar i Shoqërisë së Antikuarëve
FAT File Allocation Table inf tabelë e pozicionit të skedës
FAX Fascimile faks fb fullback sport mbrojtës
FB • Fire Brigade Zjarrfikës • Flying Boat t/s/tf,cfef hidrovolant • freight bill fletëngarkesë
f.b.shih fb
FBA Fellow of the British Academy anëtar i Akademisë Britanike
FBI • Federal Bureau of Investigation Zyra Federale e Hetimeve • Federation of British Industries Federata Britanike e Industrive
fc foot-candle fekëmbëqiri
FC • Football Club klub futbolli • Free Church of Scotland Kisha e Lire e Skocisë
f.c. follow copy shtyp sipas kopjes
FCA • Farm Credit Administration Administrata e Kredisë Bujqësore • Fellow of the Institute of the Chartered Accountans in England and Wales (in Ireland) Anëtar i Institutit të Autorizuar të Financierëve të Anglisë dhe Uellsit (Irlandës)
fcap. foolscap shtyp fulskap (letër format 13"x16")
FCC Federal Communications Commission Komisioni Federal i Komunikacionit
FCO Foreign and Commonwealth Office Ministria e Punëve të Jashtme; Forin Ofis (në Britaninë e Madhe)
fcp. Shih fcap.
FCS, F.C.S. Fellow of the Chemical Society Anëtar i Kolegjit të Kimisë
FD • fatal dose dozë vdekjeprurëse • (lt Fidei Defensor) Defender of the Faith mbrojtës i besimit • fire department drejtoria e zjarrfikësit • Floppy Disc inf disk i butë • Floppy Drive inf periferik i diskut të butë • focal distance fiz gjatësi e vatrës
FDA Food and Drug Administration am Zyra e Ushqimeve dhe Barnave
FDDI Fiber Distributed Data Interface inf ndërfaqe e shpërndarjes me sistem fibror të të dhënave
FDHD Floppy Drive High Density inf dendësi e lartë e periferikut të diskut të butë
FDIC Federal Deposit Insurance Corporation Korporata e Sigurimeve të Depozitave Federale
FDISC Fixed Disk inf dlsk i palëvizshëm
FDR (gj Freie Demokratische Republic) Free Democratic Republic Republika e Lire Demokratike (Gjermania Perëndimore)
Fe Ferrum iron kim hekur
FE Far East gjeog Lindja e Larget Feb. February shkurt
fee. (lt fecit) did it (made it) bërë (me siglën e personit)
Fed • Federal Reserve Bond obligacione federale • Federal Reserve System Sistem i Rezervave Federale Fed. • Federal federal • Federalist federalist • Federation federate
FEI (lt Federation Equestre Internationale) International Equestrial Federation Federata Ndërkombëtare
e Kalërimit
fern, feminine gjuh femërore
FET • Federal estate tax taksë federale mbi pronë • Field Effect Transisor tranzistor i efektit të fushës F.E.T. Federal Excise Tax akcizë federale

Abbreviations and Symbols 8
ONC ordinary national certificate certifikatë kombëtare e zakonshme
OND ordinary national diploma diplomë kombëtare e zakonshme
Ont. Ontario gjeog Ontario
O/o offers over ofertat mbaruan
O.O.D. officer of the deck oficer me shërbim në kuvertë
op. • opposite përballë • opposed i kundërt • (It opus) work vepër
o.p. out of print (libër etj.) i shitur
Op. • Opera operë • opus opus
OP • Observation Point pikë vëzhgimi • Open Policy police e hapur (sigurimi)
O.P. Order of Preachers fat Urdhër i Predikuesve (Dominikanë)
op out of print u shit (përllbrin)
op. • opposite përballë • operation operacion
op. cit. (It opere citato) In the work quoted vepër e cituar
opp. • opposed i kundërt • opposite përballë
OPEC Organisation of Petroleum Exporting Countries Organizata e Vendeve Eksportuese të Naftës
Ops • Operations operacione • Operations officer oficer i operacionit • Operations room sallë e operacionit
OP's other people's e njerëzve të tjerë; e tjetërkujt
opt. • optative dëshiror • (lt optie) very well indeed shumë mirë vërtet
OR • operating room sallë e operacionit • Operational Research (operations research) kërkime operative • Oregon gjeog Oregon • other ranks grada të tjera • owner's risk treg rreziku i pronarit
Or. Oregon gjeog Oregon
ORACLE On-Line Inquiry and Report Generator inf gjenerator i pyetjeve dhe raporteve në linjë
ord. • ordained fet i shuguruar; i dorëzuar • order urdhër • ordinal mat rendor • ordinance ordinance • ordinary i zakonshëm
Ore(g). Oregon gjeog Oregon
org. • organic organik • organism organizëm • organisation organizatë • organised i organizuar
ORTF (Organisation de Radio et Television Francaise) Organizata e Radios dhe Televizionit Francez (deri më 1975)
o/s out of stock treg i mbaruar; i shitur
Os osmium kim osmium
OS • (lt oculus sinister) left eye syri i majtë • old series seri e vjëtër • Ordinary Seaman detar i thjeshtë • Old
Style i vjetër, i stilit të vjetër • out of stock gjendje s'ka • operating system sistem operativ • outsize masë jashtë standardit
o/s out of stock gjendje s'ka
OSA (lt Ordinis Sancti Augustini) of the Order of St Augustine i Urdhrittë Shën Augustinit
OSB (lt Ordinis Sancti Benedicti) of the Order of St Benedict i Urdhrit të Shën Benediktit
OSCE Organisation for Security and Cooperation in Europe Organizata per Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë
OSF (lt Ordinis Sancti Francisci) of the order of St Francis i Urdhrit të Shën Françeskut
OSI open system interconnection inf ndërlidhje me sistem të hapur
osp (lt obiit sine prole) died without issue vdiq pa trashëgimtarë
OSM Officer of Order of St John of Jerusalem Oficer i Urdhrit të Shën Jonit të Jeruzalemit
OSS Office of Strategic Services vjet Zyrë e Shërbimeve Strategjike
OSU Order of Saint Ursula fat Urdhër i Shën Ursulës
o.t. overtime jashtë orarit
OT • Old Testament Dhjata e Vjetër • Occupational Therapy terapi profesionale
OTC • Officers' Training Corps Korpus i Stërvitjes së Oficerëve • over the counter në banak
OTS, O.T.S. Officers' Training School Shkollë e Stërvitjes së Oficerëve
OTT over the top përmbi
OU • Open University Universiteti i Hapur • Official Unionist Unionist Zyrtar
OUP Oxford University Press Shtypi Universitar i Oksfordit
Oxbridge Oxford and Cambridge Oksbrixh
Ox(f). Oxford gjeog Oksford
OXFAM Oxford Committee for Famine Relief Komiteti i Oksfordit në Ndihmë të të Uriturve
Oxon. • (lt Oxonia) Oxfordshire Konte e Oksfordit • (lt Oxoniensis) Oxonian oksonian; i Oksfordit
oz. ounce auns (njësi peshe)
p. • page faqe • park park • participle gjuh pjesore • past gjuh e shkuar • new penny peni i ri • piano piano • pint paint (njësimatëse për lëngje) • population popullsi • pressure presion
P • Parking parkim • phosphorus kim fosfor • power fiz fuqi
P. • Pastor fet pastor • Pope Papë • Port port • President president • Prince princ • Protestant protestant • Public publik
pa past i shkuar
p.a. • per annum në vit • participial adjective gjuh mbiemër pjesor
Pa Protactinium kim protaktinium
Pa. Pennsylvania gjeog Pensilvani
PA • Pennsylvania gjeog Pensilvani • Press Association Shoqata e Shtypit • Publishers' Association Shoqata e Botuesve
PAA Pan-American Airways Linjat Ajrore Panamerikane
Pac. Pacific gjeog Paqësor(i)
paint, painting tablo
PAK tir Pakistan
Pak. Paklstant gjeog Pakistan
Pal. Palestine gjeog Palestine
pam. pamphlet pamflet
Pan. gjeog Panama
Pan Am, PAN AM Pan-American World Airways Linjat Ajrore Panamerikane Botërore
PAP password authentication protocol inf protokoll i vërtetimit të parullës
p & p postage and packing postim dhe paketim
pa. p. gjuh pjesore e shkuar
par. • paragraph paragraf • parallel paralel • parenthesis kllapë • parish famuli
part. • participle gjuh pjesore • participial gjuh pjesor • particular i veçantë • particularly veçanërisht
Pasok Panhellenic Socialist Movement Lëvizja Socialiste Panhelenike
pass passive gjuh pësore
pat. • patent patentë • patented i patentuar
path., pathol. • pathological patologjik • pathology patologji
Pat. Off. Patent Office Zyrë e Patentave
PAT Professional Association of Teachers Shoqata Profesionale e Mësuesve
pa. t. past tense gjuh kohë e shkuar
Pat. Off. Patent Office Zyrë e Patentave
PAYE pay-as-you-earn fin sistem i pagesës së tatimeve mbi të ardhurat
payt. payment treg pagesë; derdhje
Pb (it plumbum) lead kimplumb
PB • petabyte int petabajt (1.204 terabait) • Pharmacopoeia Britannica farmakopeia britanike
PBI poor bloody infantry këmbësoria e ndyrë
PBX Private Branch Exchange central telefonik privat
p.c. postcard kartolinë
p./c, P/C • per cent për qind • petty cash shpenzime dhe të ardhura në para të holla • prices current freg'listë e çmimeve aktuale
PC • Panama Canal gjeog Kanali i Panamasë • Personal Computer kompjuter vetjak • Police Constable oficer i policisë • Printed Circuit e/qark i stampuar • Privy Council Këshilli Privat (imbretit)
PCB printed circuit board inf kuader me qark të stampuar
PCD photo Compact Disk foto CD
pce piece copë
PCL Printer Command Language inf Gjuhë e komandave të printerit
pem per calendar month në muaj kalendarik
PCMCIA Personal Computer Memory Card International Association Shoqata Ndërkombëtare e Kartave të Kujtesës per Kompjuter Personal
PCS Principal Clerk of Session kryesekretar i sesionit
Pd palladium kim palladium
pd paid paguar Pd palladium kim palladium
PD • Personal Department zyrë e kuadrit • Port Dues treg taksë porti • potential difference fiz diferencë e potencialit
PDA Personal Digital Assistant inf dihmësshifror vetjak
PDF Portable Document Format inf format per dokument portativ
PDQ pretty dam quick shpejt e shpejt
PDSA People's Dispensary for Sick Animals Dispanseria Popullore e Kafshëve të Sëmura
PE • Protestant Episcopal episkop protestant • physical education edukatë fizike • Peru tir Penu
p/e price-earnings ratio raporti çmim/fitim
PEC photoelectric cell el qelizë fotoelektrike
PEI Prince Edward Island gjeog Ishulli i Princ Eduardit
PEN CLUB Poets, Essayists, Novelists Club Klubi i Poetëve, Eseistëve dhe Romancierëve (në Britaninë e Madhe)
Pen. Peninusla gjeog gadishull
Penn. Pennsylvania gjeog PensilvaniPent. Pentecost Rrëshajtë
PEP Political and Economic Planning planifikim politiko-ekonomik
per. • period periudhë • person person
per an. per annum në vit
per cent, për qind
perf. • perfect gjuh plotë • performance shfaqje; ekzekutim; zbatim
perh. perhaps ndoshta
per mll(l) by the thousand me mijëshe; për mijë
per pro(c). (It per procurationem)
by proxy me ndërmjetës
pers. • person person; vetë • personal personal; vetor • personally vetë
Pers. Persian persian; persisht
PERT Program Evaluation and Review Technique teknika e vierësimit dhe rishikimit të programeve
pes. peseta pezetë (monedhë spanjolle)
Petrlburg (lt Pertriburgensis) i Pitërboros
pf piano-forte pianofort
PF • Procurator Fiscal prokuror i finances • Patriotic Front Fronti Patriotik
PFLP Popular Ft for the Liberation of Palestine Fronti Popullor për Çlirimin e Palestinës
PG • paying guest të ftuar me pageronsë • parental guidance udhëzues për prindërit (për filmat që mund të shohin të miturit)
Pg. • Portugal gjeog Portugalia • Portuguese portugez; portugalisht
PGA Professional Golfers' Association Shoqata e Lojtarëve Profesionistë të Golfit
pH potential of hydrogen kim vlerë pH
phar, pharm. • pharmaceutical farmaceutik • pharmacy farmaci
PhB (It Philosophiae Baccaulaureus) Bachelor of Philosophy doktor i filozofisë (i shkallës së parë)
PhD (It Philosophiae Doctor) Doctor of Philosophy doktor i filozofisë
Phil. • Philippians filipianë • Philadelphia gjeog Filadelfi • philological filologjik • philology filologji • philosophical filozofik • philosophy filozofi
philol. • philological filologjik • philology filologji
philos. • philosopher filozof • philosophical filozofik • philosophy filozofi
phon., phonet. fonetikë
phot(og). • photograph fotografi photographic fotografik • photography fotograft
phr. phrase frazë
phys. • physical fizik • physician mjek • physics fizikë • physiological fiziologjik • physiology fiziologji
PI Philippines tir Filipine
PIA Pakistan International Airlines Linja Ajrore Ndërkombëtare e Pakistani
PIB • Princes and Incomes Board Drejtoria e Çmimeve dhe e të Ardhurave • National Board for Prices and Incomes Drejtoria Kombëtare e Çmimeve dhe e të Ardhurave
PID Process Identification Number inf numër i identifikimit të procesit
PIF Program Information File inf skedë e informacionit të programit
PIN Personal Identification Number numër vetjak i identifikimit (në karta me vlerë)
pinx. (It pinxit) painted it e pikturoi
PIXEL picture element element i figures
pk. • park park • peak majë (mail) • peck pek (njësi vëllimi)
pi. • place vend • plate pllakë; ilustrim jashtë tekstit • plural gjuh shumës
PL• Poet Laureate poet laureat • Public Library bibliotekë publike • Poland tir Poloni
P/L Profit and Loss fitim e humbje
PLA Port of London Authority Zyra e Portit të Londrës
PLC public limited company shoqëri me përgjegjësi të kufizuar
PLO Palestine Liberation Organisation Organizatë për Çlirimin e Palestinës
plu., plur. plural shumës
PLUTO Pipeline Under the Ocean tubacion nën det
p.m. • (It post meridiem) after noon pasdite • (It post mortem)
post-mortem examination autopsi
Pm Promethium kim prometeum
PM • Past Master mjeshtër i vjetër • Police Magistrate gjykatës i shkallës së parë • Postmaster përgjegjës i postës • (it post meridiem) after noon pasdite • (It Post Mortem) after death pas vdekjes • Prime Minister kryeministër
Pm promethiun prometeum
pm premium prim
PMG • Postmaster-General drejtor i Postave të Përgjithshme • Paymaster-General pagator i përgjithshëm
PMO Principal Medical Officer Kryemjek
Pmr Paymaster kryepagator
PNG Papua New Guinea gjeog Papua Nju Gini
PNP plug and play lidhe në prize dhe luajpo postal order urdhërpagesë postare
po. pole pol
Po Polonium kim. polonium
PO • Pacific Ocean gjeog Oqeani Paqësor • Pilot Officer oficer i fluturimit • Post Office postë • Postal Order mandatpostë
POA Prins Offlcers's Association Shoqata e Oficerëve të Burgjeve p.o.b., POB Post-Office Box kuti postare
POD (dhe pod, p.o.d.) pay on delivery pagesë kundër livrimit; kundërpagesë poet, • poetical poetik • poetically poetikisht • poetry poezi
pol. • political politik • politics pofitikë
Pol. • Poland gjeog Poloni • Polish polak; polonishte
Pol. Econ. political economy ekonomi politike
pollt. • political politik • politics politikë
Poo post office order mandatpostë
POP Post Office Protocol inf protokoll i postës (në internet)
pop. • popular popullor • population popullsi
Port. • Portugal gjeog Portugali • Portuguese portugez; portugalishte
po8., posit, positive pozitiv
POS point of sale pike shitjeje
po8s. • possession posedim • possessive gjuh pronor • possible i mundshëm
POTS plain old telephone service shërbim telefonik i thjeshtë i vjetër
POW Prisoner of War rob lufte
pp past participle gjuh pjesore e shkuar
p.p. • pages sh faqe • parcel post pako postare • past participle gjuh pjesore e shkuar • (lt per precuratlonem) me ndërmjetës • (lt per pro) for and on behalf of për dhe në emër të • pianissimo muz pianisimo • post-paid treg postë e paguar
PP • Parcel Post postë e koiive • Parish Priest prift famullie • Past President president i mëparshëm
ppc picture post-card kartolinë
PPE Piholosophy, Politics and Economy filozofi, politikë dhe ekonomi
PPI Plan Position Indicator tregues i pozicionit të planifikuar
ppm parts per million pjesë për milion
PPP • Private Patients' Plan Plan i Pacientëve Private • point-to-point protocol inf protokoll nga pika në pikë
PPS (lt post postscriptum) recetë e shtuar më vonë • Parliamentary Private Secretary sekretar privat parlamentar
PQ Province of Quebec gjeog Province e Kebekut
pr. • pair çift; palë • present gjuh e tashme • price çmim • printed i shtypur • printer tipograf; makinë shtypi •
pronoun gjuh përemër
Pr praseodymium prasodimium
Pr. • Priest prift • Prince princ • Printer tipograf; makinë shtypi
PR • Parachute Regiment regjiment i parashutistëve • Poste Restante postë pritëse • Public Relations marrëdhënie publike • Puerto Rico gjeog Porto-Riko
PRA President of the Royal Academy President i Akademisë Mbretërore Prb. Prebend fet prebendë
prec. preceding pararendës
pred. predicate gjuh kallëzues
pref. • preface parathënie • prefix gjuh parashtesë
prep. • preparation përgatitje; përgatesë • preparatory përgatitor • preposition gjuh parafjale
pres. • presence prani • present gjuh e tashme
Pres. • Presidency presidencë • President president
Presb. Presbyterian fet presbiteran
pret. preterite gjuh preterit
prev. • previous i mëparshëm • previously më parë
Prin. Principal Drejtor
princ. • principal kryesor • principally kryesisht
PRM Public Relations Man i ngarkuar me marrëdhëniet publike
PRN (lt pro re nata) for spcial occasion arising në rast të veçantë
PRO • Public Relations Officer nëpunës i marrëdhënieve publike • Public Record Office arkiv shtetëror
prob. probably ndoshta
prof, profession profesion
Prof. Professor profesor
PROM programmable read only memory kujtesë leximi e programueshme
prom, promontory gjeog gjuhë
PRN printer printer
prop • proper(ly) si duhet • proposition propozim • property pasuri
PROP Preservation of the Rights of Prisoners ruajtje e të drejtave të të burgosurve
pron. • pronominal gjuh përemëror • pronoun gjuh përemër • pronounced i theksuar • pronouncation shqiptim
Prot. Protestant fet protestant
pro tern, (lt pro tempore) for the time being tani për tani, përkohësisht
prov., Prov. • proverb proverb • province province; krahinë • provincial provincial; krahinor
prox. (lt proximo mense) next month muajin e ardhshëm
PS • Privy Seal vulë private (e mbretit) • Philological Society Shoqëri Filologjike • Pharmacetuical Society Shoqëri Farmaceutike
PS, P/S (lt post scriptum) postscript passhkrim
pseud, pseudonym pseudonim
PSGB Pharmaceutical Society of Great Britain Shoqata Farmaceutike e Britanisë së Madhe
PSIS Permanent Secretaries Committee on the Intelligence Services Komiteti i Sekretarëve të Përhershëm të Shërbimeve të Zbulimit
PST Pacific Standard Time ora lokale e Paqësorit
PSTN public switched telephone network rrjet telefonik i hapur per publikun
PSV public service vehicle automjet i shërbimit publik
psych., psycho). • psychological psikologjik • psychologist psikolog • psychology psikologji
pt. • part pjesë • payment pagesë; derdhje • pint paint (masë lëngjesh) • point gjeog majë
Pt platinum kim platin
Pt. • Point gjeog majë • Port port
PT Physical Training përgatitje fizike; edukim fizik; fizikulturë
pta peseta pezetë
P/TA Parent/Teacher Association Shoqata Prindër-Mësues
Pte. Private ushtar i thjeshtë
PTE Passenger Transport Executive Drejtori e Transportit të Udhëtarëve
PTO please turn over shin (faqen) prapa
pty. proprietary pronar
Pu plutonium kim pluton
PU pick-up marrje
pub. • public publik • publication botim • publicly publikisht • published i botuar • publisher botues • publishing botues; redaktorial
Pub. Doc. public document dokument publik
pulv. (lt pulvis) powder farm pluhur
PVA polyvinyl acetate acetat i polivinilit
PVC polyvinyl chloride klorur i polivinilit
PVT private ushtar i thjeshtë
PW policewoman police
p.w. per week në javë
P/W Prisoner of War rob lufte
PWD Public Works Department Ministri e Punëve Botore
PWR pressurised water reactor reaktor me ujë nën presion
pwt pennyweight peshë në peni
PX post exhange këmbim postar
pxt (lt pixit) painted pikturoi
PY Paraguay tir Paraguai
q • (lt quadrans) farthing fardhing • quintal kuintal
q. • quart çerek • quarter çerek • qurterly tremujor • query hetim • question pyetje
Q. • Quebec gjeog Kebek • Queen mbretëreshë • Queensland gjeog Kuinslend
QANTAS Queensland and Northern Territory Aerial Service Shërbimi Ajror i Kuinslandit dhe i Territorit Verior
QB Queen's Bench gjykatë mbretërore
QC • Queen's Counsel drejt Keshilltar i Kurorës (titullnderinë avokatf • Queen's College kolegj mbretë-ror
qd (It quasi dicat) as if he would say sikur të thoshte
qe (lt quod est) which is çka është
q.e.d., QED (lt quod erat demonstandum) which was to be demonstrated çka deshëm të vërtetojmë (çdv)
QE2 Queen Elizabeth the Second det Mbretëresha Elizabetë 2 (anije)
QEF (lt quod erat faciendum) which was to be done çka duhej bërë
QEH Queen Elizabeth Hall Salla Mbretëresha Elizabetë
qi quintal kuintal
qid (lt quarter in die) four times a day katër here në ditë
ql (lt quantum libet) as much as you please satë doniqm (lt quomodo) in what manner, how në ç'mënyrë, si
QM Quartermaster intendent i ushtrisë
QMG Quartermaster-General kryeintendent i ushtrisë
QPM Queen's Police Medal Medalje Mbretërore e Policisë
QPR Queen's Park Rangers Rojtarët Pyjorë Mbretërorë (klub futbolli)
qq quartos shtyp kuarto
qr. quarter çerek
q.s. (lt quantum sifficit) a sufficient quality aq sa duhet
QS Quarter Sessions sesione tremujore
QSM Queen's Service Medal Medalje në Shërbim të Mbretëreshës (në Zelandën e Re)
QSO • Queen's Service Order Urdhër në Shërbim të Mbretëreshës (në Zelandën e Re) • quasi stellar object astr kuazar
qt. -quantity sasi • quart çereke
q.t. quiet: on the quiet fshehtas; në mirëbesim
q.to quarto shtyp kuarto
qty quantity sasi
qu. • query hetim • question pyetje
Qu. • Queen mbretëreshë • question pyetje
quad • quadrangle katërkëndësh • quadrant kuadrant • quadruple katërkëmbësh
quango • quasi-autonomous non-governmental organisation organizate joqeveritare thuajse e pavarur • quasi-autonomous national government organisation organizatë qeveritare thuajse e pavarur
quar(t) quarterly tremujor
Que • Quebec gjeog Kebek • Queensland gjeog Kuinsland
quot. quotation treg kuotim
q.v. • (lt quantum vis) as much as you like sipas dëshirës • (lt quod vide) which see shihe
qy. query pyetje

® Reigstered Trade Mark markë prodhimi e regjistruar
r • radius rreze • railway hekurudhë • rain shi • rare i rrallë • recipe recepturë • recto faqe tek (e librit) • residence banesë • right djathtas; i djathtë • river lumë • road rrugë • rod purtekë (si njësi gjatësie)
R • radius rreze • rand rand (monedhë e Afrikës së Jugut) • Rector rektor • Rectory rektorat • (it Regina) Queen mbretëreshë • Registered i regjistruar; (letër) rekomande • Republican republikan • Reserve rezervë • (lt Rex) King mbret • River lumë • Roman romak • Romania tir. Rumani • Rontgen unit njësi rëntgen • Rupee rupi (monedhë)
Ra radium kim radium
RA• Rear-Admiral kundëradmiral • Royal Academician anëtar i Akademisë Mbretërore • Royal Academy Akademia Mbretërore • Royal Artillery artileria mbretërore
RAA Royal Academy of Arts Akademia Mbretërore e Arteve
RAAF Royal Australian Air Force Forcat Ajrore Mbretërore të Australisë
RAC Royal Automobile Club Klubi Mbretëror i Automobilizmit (në Britaninë e Madhe)
rad. • radian i rrezes • radical radikal • radius rreze • (lt radix) root rrënjë
Rad. Radical pol radikal
RADA Royal Academy of Dramatic Art Akademia Mbretërore e Artit Dramatik
RADAR Radio Detecting and Ranging Radiorilevim dhe Matje
RAF Royal Air Force Forcat Ajrore Mbretërore
r.a.m. relative atomic mass fernase atomike relative
RAM • Royal Academy of Music Akademia Mbretërore e Muzikës • Random Access Memory inf kujtesë e gjallë
RAMC Royal Army Medical Corps Korpusi Sanitar Mbretëror
RAN Royal Australian Navy Flota Luftarake-Detare Mbretërore e Australisë R and B rhythm and blues muz ritëm dhe bluz
R and D research and development kërkim dhe zhvillim
R and R rest and recreation (recuperation) pushim dhe zbavitje
RAOC Royal Army Ordnance Corps Korpusi Mbretëror i Artilerisë
RAS • remote access service shërbim i lidhjes së telekomanduar • Royal Astronomical Society Shoqëria Mbretërore eAstronomisë
RAuxAF Royal Auxiliary Air Force Forcat Ajrore Mbretërore Ndihmëse
RAVC Royal Army Veterinary Corps Korpusi Mbretëror i Veterinarisë
Rb rubidium kim rubidium
RB • Rifle Brigade brigade pushkatare • Botswana tir Botsvanë
RBA Royal Society of British Artists Shoqata Mbretërore e Piktorëve Britanikë
RBS Royal Society of British Sculptors Shoqata Mbretërore e Skulptorëve Britanikë
RC • Red Cross Kryqi i Kuq • Reinforced Concrete betonarmi • Roman Catholic katolik roman • Taiwan tirTalvan RCA • Radio Corporation of America Korporata e Radiodifuzionit të Amerikës • Royal Canadian Academy Akademia Mbretërore Kanadeze • Central African Republic tir Republika e Afrikës Qendrore
RCB Congo tir Kongo
RCC Roman Catholic Church Kisha Katolike
RCH Chile tir Kili
RCM Royal College of Music Kolegji Mbetëror i Muzikës
RCMP Royal Canadian Mounted Police Policia Kalorësiake Mbretërore e Kanadasë
RCN Royal Canadian Navy Flota Luftarake Mbretërore e Kanadasë
RCO Royal College of Organists Kolegji Mbretëror i Organistëve
RCOG Royal College of Obstetricians and Gynaecologists Kolegji Mbretëror i Obstetërve dhe Gjinekologëve
RCP • Royal College of Physicians Kolegji Mbretëror i Mjekëve • Regimental Court Martial gjyq ushtarak i regjimentit
RCS • Royal College of Surgeons Kolegji Mbretëror i Kirurgëve • Royal Corps of Signals Korpusi Mbretëror I Sinjaleve • Royal College of Science Kolegji Mbretëror i Shkencës
RCT Royal Corps of Transport Korpusi Mbretëror i Transportit
RCVS Royal Corps of Veterinary Surgeons Korpusi Mbretëror i Kirurgjisë Veterinare
rd. • road rrugë • rand rand (monedhë e Afrikës së Jugut)
RDS Royal Dublin Society Shoqëria Mbretërore e Dublinit
Re rhenium kim renium
Re. • Regent regjent • (It Regina) Queen mbretëreshë • registered i regjistruar; (letër) rekomandi
RE • Royal Engineers xhenio mbretërore • Royal Exchange Bursa Mbretërore • religious education mësim i fesë
Reau Reaumur shkallë reomur e termometrit
rec. • receipt faturë • recipe recepturë
reed, received marrë (në dorëzim)
REconS Royal Economic Society Shoqëria Mbretërore e Ekonomisë
recpt receipt dëftesë
Rect • Rector rektor • Rectory rektorat ref. • referee arbiter • reference reference
Ref. Ch. Reformed Church Kisha e Reformuar
ref I. • reflection reflektim • reflex refleks • reflexive gjuh vetvetor
reg. • regiment regjiment • region krahinë; rajon • regional krahinor; rajonal • register regjistër • registered i regjistruar; (letër) rekomandë • regular i rregullt • regulation rregullore
Reg. Prof. Regius Professor profesor mbretëror
regt. regiment regjiment
rel. • relating (to) lidhur (me) • relative relativ • relatively relativisht • religion fe rem. • remark vërejtje • remittance dërgesë (parash)
REME Royal Electrical and Mechanical Engineers Inxhinierët Mbretërorë Elektrikë dhe Mekanikë
rep., Rep. • Report raport; relacion • Reporter raportues; kronist • Representative përiaqësues • Republic republikë • Republican republikan
rept. • receipt dëftesë • report raport
Repub. • Republic Republikë • Republican republikan
resp. • rspective përkatës • respectively përkatësisht
ret. retired në pension
retd. • retired në pension • returned i kthyer
rev. • revenue të ardhura • reverse anë e pasme; marsh prapa • revised i rishikuar • revision rishikim; revizionim • revolution rrotullim
Rev. Reverend fet i përnderuar
Rev. Ver. Revised Version version i rishikuar
Rf rutherforium kim rutherfordium
RF • Rëpublique Française Republika Franceze • radio frequency frekuencë e radios
RFA Royal Fleet Auxiliary Trupa Ndihmëse të Fiotës Mbretërore
RFC • Royal Flying Corps Korpusi Ajror Mbretëror • Rugby Football Club Klub i Ragbisë
RFU Rugby Football Union Bashkimi i Ragbisë
RGG Royal Grenadier Guards Rojat mbretërore granadiere
RGN Registered General Nurse infermier i përgjithshëm i regjistruar
RGS Royal Geographical Society Shoqata Mbretërore e Gjeografisë
Rgt. Regiment regjiment
rh right hand dorë e djathtë
Rh • rhodium kim rodium • rhesus mjek rezus
RH Royal Highness Madhëri Mbretërore
RHA • Royal Horse Artillery Artiieria Mbretërore në Kuaj • Royal Hibernian Academy Akademia Mbretërore Hiberniane • Regional Health Authority Zyra Shëndetësore Krahinore
r.h.d. right-hand drive ngarje nga e djathta

aback
[ë'bæk] adv. prapa; nga pas

be taken aback [bi: teikën ë'bæk] hutohem, shastisem, zihem në befasi

abacus
['æbëkës] n. numëratore me rruaza. (pl. abaci, abacuses)

abandon
[ë'bændën] v., n. -vt 1. lë, braktis; abandon ship largohem nga anija (që po mbytet). 2. heq dorë, lë; abandon any claim heq dorë nga çdo pretendim. 3. jepem, lëshoj veten; abandon oneself to despair bie në dëshprim

abandon any claim
[ë'bændën eni kleim] heq dorë nga çdo pretendim

abandon oneself to despair
[ë'bændën uanself tu di'speë] bie në dëshprim

abandoned
[ë'bændënd] adj. i lëshuar, i çlirët, i shthurur

abandonment
[ë'bændënmënt] n. 1. braktisje, lënie. 2. shfrenim, lëshim

abashed
[ë'bæsht] adj. i turbulluar; i turpëruar; në siklet

abate
[ë'beit] v 1. pakësoj, zvogloj
2. bie (era etj.)
3. drejt. i jap fund
4. qetësohet

abatement
[ë'beitmënt] n. 1. pakësim; rënie. 2. sasi e zbritur/e pakësuar

abattoir
['æbëtwa:] n. thertore

abbess
['æbis] n. kryemurgeshë

abbey
['æbi] n. manastir, abaci; kishë manastiri

abbot
['æbët] n. abat, kryemurg

abbreviate
[ë'bri:vieit] vt. shkurtoj (fjalën)

abbreviated
[ë'bri:vieitid] adj. i shkurtuar

abbreviation
[ë'bri:vi'eishën] n 1. shkurtim. 2. formë e shkurtuar e fjalës.

>>> Kliko linkun vijues "Abbreviations and Symbols " (shkurtime e simbole) për të kaluar në listën e plotë që ka rreth 4000 shkurtime e simbole.

abdicate
['æbdikeit] v 1. abdikoj (nga froni). 2. heq dorë (nga një e drejtë).

(ABDIKOJ jokal. libr. Heq dorë zyrtarisht nga pushteti mbretëror. Abdikoi nga froni.)

abdication
['æbdi'keishën] n. 1. abdikim (nga froni). 2. heqje dorë (nga një e drejtë).

(ABDIKIM m. sh. libr. Veprimi sipas kuptimit të foljes ABDIKOJ. Abdikim i detyruar. Akti i abdikimit. Bëri abdikimin. )

abdomen
['æbdëmënt] n. anat. bark

abdominal
[æb'dominël] adj. i barkut, barkor

abdominals
[æb'dominëlz] n. anat. muskujt e barkut

abduct
[æb'dakt] vt. rrëmbej (një fëmijë etj.)

abduction
[æb'dakshën] n. rrëmbim

abductor
[æb'daktë] n. rrëmbyes

abeam
[ë'bi:m] adv. tërthor, për së gjëri (anijes etj.)

abed
[ë'bed] adv. në shtrat, rënë

aberrant
[æ'berënt] adj. 1. rravgues. 2. kundër arsyes, jo normal (mendim, qëndrim)

aberration
[æbë'reishën] n. 1. (i dritës) rravgim. 2. shmangie, largim. 3. lajthitje, shkarje (mendore).

(RRAVGIM m. sh. 1. Veprimi sipas kuptimeve të foljes RRAVGOJ. Rravgime të gjata. 2. fiz. Prishje ose paqartësi e shëmbëllimeve të sendeve, që vjen nga të metat e mjeteve optike. Rravgim ngjyrash. Rravgim sferik.)
(LAJTHITJE f. sh. 1. Veprimi dhe gjendja sipas kuptimeve të foljeve LAJTHIT, LAJTHITEM. Ra në lajthitje. 2. Gabim pa dashje, gabim i vogël; ngatërrim pa dashje. Lajthitje e rastit. Na shpëtoi një lajthitje. Ishte një lajthitje e vogël.)
(SHKARJE f. sh. 1. Veprimi sipas kuptimeve të foljes SHKAS. Shkarja e tokës. gjeol. Shkarja e dheut. Shkarja e rrugës. Shkarja e plaçkave të barkut. Shkarje në objektivizëm (në pozita të gabuara). Ujitje me shkarje. 2. Vendi ku ka shkarë dheu. Shkarje e madhe. Kishte dy shkarje dheu. 3. Gabim që bëhet padashur ose pa e kuptuar; shmangie nga rruga e drejtë. Shkarje e palejueshme. Shkarje e rëndë. Shkarje politike. )

abet
[ë'bet] vt. nxis, mbështes (një veprim të keq, një krim)

abettor
[ë'betë:] n. bashkëfajtor, bashkëpuntor

abeyance
[ë'bejëns] n. pezullim; in abeyance pezull; i hequr nga përdorimi

abhor
[ëb'ho:] vt. urrej, neveris, kam krupë (prej diçkaje)

abhorrence
[ëb'horëns] n. krupë, neveri

abhorrent
[ëb'horënt] adj. i pështirë, i neveritshëm

abide
[ë'baid] v. 1.vjet. banoj, rri. 2. mbetem, vazhdoj. 3. pajtohem me, i përmbahem.

• abide by [ë'baid bai] veproj në përputhje me
• abide by a promise [ë'baid bai 'promis] mbaj një premtim
• abide by consequences [ë'baid bai 'konsikwëns] pranoj pasojat

abide by
[ë'baid bai] pranoj ose veproj në përputhje me (një regull ose vendim); qëndroj i patundur; mbaj fjalën.

• abide by a promise [ë'baid bai 'promis] mbaj një premtim
• abide by consequences [ë'baid bai 'konsikwëns] pranoj pasojat

abide by a promise
[ë'baid bai 'promis] mbaj një premtim

abide by consequences
[ë'baid bai 'konsikwëns] pranoj pasojat

abiding
[ë'baiding] adj. i qëndrueshëm, që mban, që zgjat

ability
[ë'bilëti] n. 1. aftësi, zotësi; mjeshtri. 2. zgjuarësi, mprehtësi. 3. drejt. kompetencë, aftësi (mendore) (pl. abilities)

abject
['æbxhekt] adj. 1. i mjerë, fatkeq. 2. i ulët, i ndyrë, i fëlliqur

• an abject apology - një mbrojtje e mjerë
• in abject poverty - në kulmin e varfërisë

abjectly
['æbxhektli] adv. 1. në mënyrë të turpshme, për turp. 2. me përulësi

abjure
[ëb'xhuë:] vt. heq dorë publikisht/me betim

ablaze
[ë'bleiz] adj., adv. 1. në flakë; set something ablaze i vë flakën. 2. fig. i ndezur; ablaze with anger/with light flakë nga inati; që shkëlqen nga dritat.

able
[eibl] adj. 1. i aftë, i zoti; be able to do something jam në gjendje të bëj një gjë. 2. shumë i aftë, kompetent; me dhunti; i talentuar. 3. mjek. i aftë

able-bodied
['eibl'bodid] adj. i fortë, i fuqishëm

ably
['eibli] adv. me aftësi, me zotësi

abnormal
[æb'no:mël] adj. jonormal; i parregullt

abnormality
[æb'no:'mælëti] n. 1. gjendje jonormale, parregullsi, anomali. 2. anat. keqformim

aboard
[ë'bo:d]adv., prep. 1. mbi, hipur në, brenda në (tren, anije etj.)

• all aboard! - të gjithë brenda!, të hipin të gjithë!
• go aboard - hipi

abode

abode I [ë'boud] n. drejt. banesë, shtëpi; right of abode e drejtë banimi (në një vend të huaj)
abode II [ë'boud] abode - pt., pp. e abide

abolish
[ë'bolish] vt. heq, shfuqizoj

abolition
[æbou'lishën] n. heqje, shfuqizim; zhdukje, prishje

abolitionist
[æbëu'lishënist] n. abolicionist, përkrahës i heqjes së dënimit me vdekje, skllavërisë etj.

abominable
[ë'bominëbl] adj. i neveritshem, i urryer, i ndyre; shumë i keq, i pakendshem (mot)

abomination
[ë'bomë'neishën] n. neveri, urrejtje, krupë

abonimably
[ë'bonimëbli] adv. ndyrësisht; kiamet, tmerresisht

aboriginal
[æbë'rixhënël] adj. i parë, vendës./-n. vendës, indigjen.

(INDIGJEN m. sh. libr. Pjesëtar i popullsisë rrënjëse të një vendi (zakonisht i një popullsie të një kolonie ose të një vendi të largët), anas, rrënjës, vendës; kund. ardhës. Indigjenë të varfër. Gjuha (zakonet) e indigjenëve. Jeta e indigjenëve.)

aborigine
[æbë'rixhëni:] n.pl. vendës, banor i parë, indigjen

abort
[ë'bo:t] v. 1. dështoj (fëmijën); shtie (bagëtia). 2. ndërpres, i jap fund para kohe.

abortion
[ë'bo:shën] n. 1 dështim; gjë e dështuar. 2. dështak

abortionist
[ë'bo:shënist] n. abortues, person që merret me dështime

abortive
[ë'bo:tiv] adj 1. i dështuar, shtijak . 2. i pafiytshëm, i pasuksesshëm

abound
[ë'baund] vi. 1. (- in) ka me bollëk, gëlon; (- with) zien, mizëron; fish abound in river lumi gëlon nga peshqit.

(GËLON jokal. 1. Del menjëherë a vërshon një shumicë e madhe njerëzish ose kafshësh, që mblidhen diku dhe lëvizin shpejt, në mënyrë të çrregullt e plot zhurmë. 2. Mbin a çel përnjëherë, shpërthen (për bimët, lulet). Gëlon bari. Gëlojnë lulet (gjethet). 3. Shpërthen me fuqi dhe përhapet menjëherë; vërshon. Gëlon uji. I gëloi gjaku në fytyrë. 4. Zien, gumëzhin nga një shumicë e madhe njerëzish a kafshësh etj. Gëlojnë rrugët. Gëlon sheshi ( qyteti). 5. Digjet me vrull duke bërë një zhurmë të mbytur e të vazhdueshme, brambullon. Gëlonte zjarri. 6. fig. Ka gjallëri të madhe, zien, vlon. Gëlon jeta. 7. kryes. sh. fig. Vijnë menjëherë së bashku e me vrull (për mendimet, për ndjenjat); i vlojnë; i ziejnë. I gëlonin mendimet (ndjenjat).)

about
[ë'baut] prep. 1. përreth; përqark; rrotull; somewhere about there diku andej rrotull; about the house nëpër shtëpi
2. me; about me me vete
3. rreth, për, lidhur me; what are you talking about? për çfarë po flisni, ku e keni fjalën?
4. afër, afërsisht, aty nga; about midnight aty nga mesnata

-adv. 1. rreth, gati, pothuajse; afërsisht, nja; about 2 weeks nja dy javë; about ready pothuajse gati
2. rretheqark, përqark; pranë
3. në drejtim të kundërt, mbrapsht
4. radhazi, me radhë
• on duty week and week about [on 'dju:ti wi:k ënd wi:kë'baut] në punë jave pas jave
• be about to [bi:ë'baut tu] jam gati të (bëj diçka), kam ndër mend të
• bring about [bring ë'baut] shkaktoj, bëj që
• come about ['kam ë'baut] ngjet
• the other way about [dhi 'adhë(r) uei ë'baut] e kundërta
• about-face, about-turn [ë'baut feis, ë'baut të:n] v.,n. -vi. kthej shpinën, ndërroj plotësisht drejtim

-n. 1. ndërrim qëndrimi; ndryshim mendimi. 2. usht. prapaktheu

about midnight
[ë'baut 'midnait] aty nga mesnata

about ready
[ë'baut redi] pothuajse gati

about the house
[ë'baut dhë haus] nëpër shtëpi

about two weeks
[ë'baut tu: wi:ks] nja dy javë

about-face

about-face, about-turn [ë'baut feis, ë'baut të:n] v.,n. -vi. kthej shpinën, ndërroj plotësisht drejtim

above
[ë'bav] adv 1. siper (edhe fig.); a warning from above një paralajmërim nga lart. 2. më tepër; mbi; lart; girls of 16 and above vajza 16 vjeç e lart. 3. më përpara, më sipër; mentioned above i përmendur më lart

-prep 1. më lart se; mbi; above zero mbi zero (temperatura); stand above sb in sth ia kaloj dikujt në diçka.2. më tepër, më shumë; above $20 mbi 20 dollare. 3. përtej; jashtë; above my means jashtë mundësive të mia; it is quite above me nuk e marr vesh fare; he is above criticism është i pakritikueshëm. 4. në veri të. +above all mbi të gjitha, para se gjithash, në radhë të parë; above comprehension (që) nuk kuptohet, nuk merret vesh; above any suspicion jashtë çdo dyshimi

above all
[ë'bav o:l] mbi të gjitha, para se gjithash, në radhë të parë

above any suspicion
[ë'bav eni së'spishën] jashtë çdo dyshimi

above board
[ë'bav bo:d] haptas, me letra të hapura

above comprehension
['bav kompri'henshën] (që) nuk kuptohet, nuk merret vesh

above mentioned
[ë'bav 'menshënd] i lartpërmendur

before mentioned [bi'fo: 'menshënd] i përmendur; i përmendur më parë

above my means
[ë'bav mai 'mi:ns] jashtë mundësive të mia

above the average
[ë'bav dhi 'ævërixh] mbi mesataren

above zero
[ë'bav] mbi zero (temperatura)

abracadabra
[æbrëkë'dæbrë] n. 1. formulë magjike. 2. gjuhë pa kuptim, e folur kot më kot

abrade
[ë'breid] vt. 1. kruaj, heq me (ferkim). 2. pastroj, zmeriloj

abrasion
[ë'breizhën] n. 1. gërryerje. 2. tek. pastrim, zmerilim

abrasive
[ë'breisiv] adj. 1. gërryes. 2. i çjerrë (zë). 3. fig. i bezdisshëm; irritues /-n. gërryes, material zmerilues

abreast
[ë'brest] adj. 1. krah për krah, rreshtuar. 2. në një hap me, pa mbetur pas; keep abreast of/with modern developments eci në një hap me zhvillime të reja.

abridge
[ë'brixh] vt. 1. shkurtoj, pakësoj; përmbledh, shkurtoj (një shkrim)

abridged
[ë'brixhd] adj. i shkurtuar; i permbledhur

abroad
[ë'bro:d] adv 1. jashtë vendit, atdheut. 2. kudo, në të katër anët; scatter the seeds abroad shpërndaj farët gjithandej. 3. në qarkullim; nothing was abroad nuk flitej asgjë. 4. përjashta, jashtë shtëpisë.

abrogate
['æbrougeit] vt. shfuqizoj, anuloj (ligjin etj.)

abrupt
[ë'brapt] adj 1. i papritur, i beftë, i menjëhershëm
2. tepër i shkurtër
3. i palidhur, jo i rrjedhshëm
4. thikë, shumë i pjerrët
5. nopran, i vrazhdë

abruptly
[ëbraptli] adv 1. betas, papritmas, menjëherë
2. shkurt, prerë
3. vrazhdë
4. thikë

abscess
['æbses, -sis] n. lungë, i thatë /-vi. mbledh, formon lungë

abscond
[æb'skond] vi. ua mbath, vidhem; abscond with ua mbath këmbëve, iki me të katra.

abscond with
[æb'skond] ua mbath këmbëve, iki me të katra.

absence
['æbsëns] n 1. mungesë, mosprani, periudhë mungese. 2. mospasje, mungesë; in the absence of proof për mungesë provash. 3. (of mind) pavëmendje, hutim

absence of mind
['æbsëns ëv maind] pavëmendje, hutim

absence on medical certificate
['æbsëns on 'medikël së:'tifikët/ së:'tifikeit] n. mungesë me raport mjeksor

absent
[adj. 'æbsënt; v. æb'sent] adj 1. që mungon; be absent from (school etc) mungon nga (shkolla etj.); 2. i hutuar, me mendjen gjetiu; he stared in an absent way shikonte si i hutuar; 3. që nuk ekziston./-vt. mungoj; shmangem; he absented himself from the meeting ai mungoi në mbledhje.

absent-minded
['æbsënt'maindid] adj 1. i hutuar, i pavëmendshëm. 2. harraq

absent-mindedly
['æbsënt'maindidli] adv. hutueshëm, me pamje të hutuar

absent-mindedness
['æbsënt'maindinis] n. hutim, pavëmendje

absentee
[æbsën'ti:] n. mungestar; absentee voter [æbsën'ti: 'vëutë:(r)] votues në shtëpi

absentee voter
[æbsën'ti: 'vëutë:(r)] n. votues në shtëpi, personi i cili voton me fletë votim në munges ngase nuk është në gjendje të votoj në vendvotimin e tij të regullt në ditën e votimit (zakonisht përmes postës).

absentia
[æb'sentië, amer.-'senshë] n. drejt. in absentia në mungese; be tried in absentia gjykohem në mungesë

absently
['æbsëntli] adv. hutueshëm, hutimthi

absinth
['æbsinth] n. glikanxo (pije)

(GLIKANXO f. sh. bot. Bimë barishtore me lule të bardha si ombrellë, me fara të ëmbla e të merme që përmbajnë vaj; farat e kësaj bime. Farat e glikanxos. Vaj glikanxoje.)

absolute
['æbsëlju:t] adj.,n. -adj 1. i përkryer, i plotë. 2. i pastër, i papërzier. 3. i pakufizuar. 4. i padyshimtë, real./-n. filoz. absolute.

• solute majority ['æbsëlju:t më'xhorëti] n. pol. shumicë absolute
• absolute zero ['æbsëlju:t 'ziërou] an. fiz. zero absolute

absolute zero
['æbsëlju:t 'ziërou] an. fiz. zero absolute

absolutely
['æbsëlju:tli] adv. 1. patjetër, medoemos. 2. krejt, kryekëput; plotësisht. 3. absolutely! po, pikërisht!

absolution
[æbsë'lu:shën] n. falje, shkarkim (from sin nga mëkati)

absolutism
['æbsë'lu:tizm] n. pol. absolutizëm

absolve
[ëb'zolv] vt 1. shfajësoj; fal. 2. shkarkoj nga faji. 3. çliroj nga një detyrim

absorb
[ëb'so:b] vt. 1. thith, përthith; gëlltis; paper that absorbs ink letër që thith bojë
2. fig. përvetësoj (njohuri)
3. tek. amortizoj, shuaj; buffers absorbed most of the shock amortizatorët e shuajtën pothuajse krejtësisht goditjen
4. fig. bëj për vete, thëthij; absorbed in thought i zhytur në mendime

absorbent
[ëb'so:bënt] adj.,n. -adj. thithës /-n. lendë thithëse, absorbent

absorbing
[ëb'so:bing] adj. 1. thithës, përthithës. 2. fig. tërheqës, që të bën për vete

absorption
[ëb'so:pshën] n 1. thithje, përthithje. 2. zhytje, dhënie pas, kredhje; 3. fig. përvetësim; complete absorption in sport dhënie tërësisht mbas sportit.

abstain
[ëb'stein] vi. (from) 1. përmbahem, jam i përkorë, heq dorë nga; abstain from smoking heq dorë nga duhani. 2. abstenoj (në votim); they abstained (from voting) ata abstenuan/nuk votuan

abstain from smoking
[ëb'stein from 'smouking] heq dorë nga duhani

abstaining
[ëb'steining] n. 1. duke përmbajtur, duke shmangur, të hequrit dorë nga; abstaining from smoking heqje dorë nga duhani 2. të abstenuarit (në votim)

abstemious
[ëb'stimiës] adj. i kursyer, i matur, i përkorë (në pije, ushqim)

abstemious meal [ëb'stimiës mi:l] e ngrënë e kursyer

abstemious meal
[ëb'stimiës mi:l] e ngrënë e kursyer

abstention
[ëb'stenshën] n. 1. abstenim (në votim). 2. përkorë, maturi (në pije)

abstinence
['æbstinëns] n. maturi, përkorë (në pije, ushqim, dëfrim)

(PËRKORË mb. 1. Që ha e pi me masë, i përmbajtur në të ngrënë e në të pirë. Njeri i përkorë. 2. fig. I matur, i kufizuar në diçka, i përmbajtur; që e bën çdo gjë me masë. I përkorë në fjalë.)

abstract
[adj., n. 'æbstrækt; v. æb'strækt] adj. abstrakt

• beauty itself is abstract bukurija në vetvete është diçka abstrakte
• abstract art arti abstraksionist
+ in the abstract në teori

-n. përmbledhje (e një shkrimi)
-vt. 1. përmbledh. 2 shkëpus, veçoj; abstract metal from ore veçoj metalin nga xeherori

abstract art
['æbstrækt a:t] arti abstraksionist

abstracted
[æb'stræktid] adj. i përhumbur, me mendje gjetiu; i zhytur, i thëthirë

abstractedly
[æb'stræktidli] adv. me mendjen gjetiu, përhumbshëm

abstraction
[æb'strækshën] n 1. abstragim, ide abstrakte. 2. shkëputje, veçim. 3. rënie në mendime, përhumbje

abstruse
[æb'stru:s] adj. i thellë, i errët, i pakuptueshëm, i pakapshëm

absurd
[ëb'sëd] adj. pa kuptim, absurd, i paarsyeshem, qesharak; it was absurd of you to suggest such a thing sugjerimi yt ishte krejt pa vend

absurdity
[ëb'së:diti] n. gjë pa kuptim, punë pa mend, absurditet

abundance
[ë'bandëns] n. bollëk, begati; food and drink in abundance të ngrena e të pira me bollëk

abundant
[ë'bandënt] adj. me tepri, i pasur me, plot me; a land abundant in minerals tokë e pasur me minerale

abundantly
[ë'bandëntli] adv. tepër, së tepërmi; make sth abundantly clear e bëj më se të qartë diçka

abuse
[ë'bju:z] n 1. shpërdorim. 2. sharje; keqtrajtim. 3. abuzim, veprime të padrejta; put an end to abuses u jap fund abuzimeve./-vt. 1. shperdoroj, abuzoj me. 2. shaj; fyej; keqtrajtoj.

abuser
[ë'bju:zë:] n. 1. keqtrajtues. 2. shperdorues; alcohol abuser alkoolist

abusive
[ë'bju:siv] adj 1. fyes, i ashpër, plot sharje. 2. i keq, i gabuar, i përdorur gabim.

abut
[ë'bat] vi. (on) kufizohet/është ngjitur me

abuzz
[ë'baz] adj. që zien, që gëlon.

(GËLON jokal. 1. Del menjëherë a vërshon një shumicë e madhe njerëzish ose kafshësh, që mblidhen diku dhe lëvizin shpejt, në mënyrë të çrregullt e plot zhurmë. 2. Mbin a çel përnjëherë, shpërthen (për bimët, lulet). Gëlon bari. Gëlojnë lulet (gjethet). 3. Shpërthen me fuqi dhe përhapet menjëherë; vërshon. Gëlon uji. I gëloi gjaku në fytyrë. 4. Zien, gumëzhin nga një shumicë e madhe njerëzish a kafshësh etj. Gëlojnë rrugët. Gëlon sheshi ( qyteti). 5. Digjet me vrull duke bërë një zhurmë të mbytur e të vazhdueshme, brambullon. Gëlonte zjarri. 6. fig. Ka gjallëri të madhe, zien, vlon. Gëlon jeta. 7. kryes. sh. fig. Vijnë menjëherë së bashku e me vrull (për mendimet, për ndjenjat); i vlojnë; i ziejnë. I gëlonin mendimet (ndjenjat).)

abysmal
[ë'bizmël] adj. 1. i pafund, i skajshëm; abysmal ignorance padituri e thellë . 2. për faqe të zezë; their taste is abysmal shija e tyre është për toke.

abysmal ignorance
[ë'bizmël 'ignërëns] padituri e thellë

abyss
[ë'bis] n. 1. greminë, humnerë, hon. 2. fet. ferri, bota e nëndheshme.