Dracula

Przekład: Magdalena Moltzan-Małkowska

Ilustracje: Andrzej Masianis

Bram Stoker

Tytuł oryginału: Dracula

Copyright for this edition © Vesper, Poznań 2011

All rights reserved

Copyright for the illustrations © Andrzej Masianis

Przekład: Magdalena Moltzan-Małkowska

Ilustracje: Andrzej Masianis

Redakcja: Hanna Śmierzyńska

Korekta: Urszula Przasnek

Skład i łamanie: Paweł Orłowski

Wszystkie prawa zastrzeżone.

Żadna część książki nie może być reprodukowana bez zgody wydawcy,

z wyjątkiem zacytowania krótkich fragmentów przez recenzenta.

Dystrybucja:

In Rock

ul. Gdyńska 30 A

62-004 Czerwonak

tel./faks 61 868 67 95

e-mail: handlowy@inrock.pl

www.inrock.pl

Vesper

www.vesper.pl

Wydanie I

Poznań, październik 2011

ISBN 978-83-7731-167-7

Kolejność zaprezentowanych dalej dokumentów wyjaśni się podczas lektury. Kwestie bez związku dla sprawy zostały wyeliminowane, toteż pozostałe elementy, choćby stały w ewentualnej sprzeczności z późniejszymi teoriami, mogą uchodzić za fakt niepodważalny. Relacje budzące wątpliwość pominięto, pozostałe zaś sporządzano na bieżąco, podając je w zgodzie z punktem widzenia i stanem wiedzy tych, którzy je zdali.

DZIENNIK JONATHANA HARKERA

(zachowany w stenogramie)

3 maja, Bystrzyca. – Wyjechałem z Monachium o godzinie 20.35 pierwszego maja i wczesnym rankiem dotarłem do Wiednia; rozkład jazdy przewidywał 6.46, lecz pociąg miał godzinę spóźnienia. Budapeszt z kolei, wnosząc z tego, co zaobserwowałem z okna pociągu i podczas krótkiego spaceru ulicami, to nader urokliwe miejsce. Przezornie trzymałem się blisko stacji, gdyż z uwagi na opóźnienie zaplanowano rychły odjazd. Odniosłem wrażenie, że opuszczamy Zachód i wkraczamy na Wschód, a najbardziej zachodni spośród okazałych mostów nad Dunajem, szerokim tu i bardzo głębokim, prowadził wprost do świata tradycji z czasów panowania otomańskiego.

Nadrobiliśmy zwłokę i po zmroku przybyliśmy do Kluż. Zatrzymałem się na nocleg w hotelu Royale. Na obiad, a dokładniej kolację, zjadłem kurczaka z papryką, bardzo smakowitego, acz wybitnie wzmagającego pragnienie. (Zap.: przepis dla Miny). Na moje pytanie o potrawę kelner odparł, że to „paprika hendl”, tradycyjne miejscowe danie, często spotykane w całych Karpatach. Moja mizerna znajomość niemieckiego okazała się tu bardzo przydatna; nie wiem doprawdy, jak poradziłbym sobie bez niej.

Jeszcze w Londynie odwiedziłem w wolnej chwili Muzeum Brytyjskie i przejrzałem dostępne tam książki oraz mapy odnoszące się do Transylwanii; przyszło mi do głowy, że pewna znajomość terenu będzie mi pomocna w kontaktach z przedstawicielem miejscowej arystokracji. Odkryłem, że wskazany przez niego region leży na samym wschodzie kraju, dokładnie na granicy trzech państw – Transylwanii, Mołdawii i Bukowiny, w samym sercu Karpat; jest to jeden z najdzikszych i najmniej zbadanych zakątków Europy. Nie trafiłem na żadną mapę ani zapis podające dokładne umiejscowienie zamku Dracula, albowiem tamtejsze mapy regionu pozostawiają wiele do życzenia w porównaniu do naszych. Ustaliłem jednak, że Bystrzyca, wspomniane przez hrabiego Draculę miasto z głównym urzędem pocztowym, to dosyć znane miejsce. Poniżej zamieszczam niektóre spośród moich notatek, aby pomogły odświeżyć mi pamięć w czasie późniejszych rozmów z Miną.

Ludność Transylwanii to przedstawiciele czterech narodowości: na południu mieszkają Sasi przemieszani z Wołochami, wywodzącymi się od Daków; na zachodzie Madziarzy, a na wschodzie i północy Szeklerzy. Będę przebywał pośród tych ostatnich, podających się za potomków Attyli i Hunów. Całkiem to możliwe, ponieważ gdy w jedenastym wieku kraj podbili Madziarzy, zastali na miejscu osiedlonych tu Hunów. Czytałem, że w tym rejonie Karpat gnieżdżą się wszelkie możliwe przesądy, jak gdyby stanowił on ośrodek wiru zbiorowej wyobraźni; w takim wypadku mój pobyt zapowiada się nadzwyczaj interesująco. (Zap.: wypytać o nie hrabiego).

Mimo znośnego łóżka spałem nie najlepiej, ponieważ nękały mnie najdziwniejsze sny. Zapewne była to wina psa, który przez całą noc wył pod moim oknem, a może papryki, gdyż choć opróżniłem całą karafkę wody, wciąż dokuczało mi pragnienie. Usnąłem dopiero nad ranem i obudziło mnie natarczywe pukanie do drzwi, czyli spałem jednak jak suseł. Na śniadanie znów jadłem paprykę, a także rodzaj owsianki z mąki kukurydzianej, zwanej tutaj „mamałygą”, i faszerowane bakłażany, przepyszną potrawę o nazwie „impletata”. (Zap.: też zdobyć przepis). Musiałem przełykać w pośpiechu, gdyż pociąg odjeżdżał tuż przed ósmą, a przynajmniej miał odjechać, kiedy bowiem o siódmej trzydzieści dotarłem na stację, zmuszony byłem spędzić w stojącym wagonie jeszcze ponad godzinę. Zdaje mi się, że im bardziej na wschód, tym większa niepunktualność kolei. Aż strach pomyśleć, co czekałoby mnie w Chinach.

Cały boży dzień przemierzaliśmy niespiesznie krainę urzekającą pod każdym względem. Czasem naszym oczom ukazywały się miasteczka bądź zamki na szczytach stromych wzgórz, jakby żywcem wyjęte ze starych mszałów, innym razem mijaliśmy rzeki i strumienie, których poszarpane, kamieniste brzegi z obu stron musiały być świadkami częstych powodzi. Niemało trzeba było wody i wartkiego nurtu, aby nadać im taką postać. Na każdej stacji widziałem grupy, a czasem wręcz tłumy przeróżnie odzianych postaci. Niektóre przypominały chłopów angielskich bądź niemieckich, lub francuskich, w krótkich kurtkach, okrągłych kapeluszach i spodniach domowej roboty, pozostali jednak stanowili nader malowniczy widok. Kobiety wyglądały bardzo ładnie, przynajmniej z daleka, ale były grube w talii. Wszystkie miały bluzki z białymi, bufiastymi rękawami, a większość nosiła szerokie pasy oraz powiewne spódnice niczym tancerki w balecie, oczywiście z halkami pod spodem. Najdziwniej prezentowali się Słowacy, o dzikszym od pozostałych wyglądzie, w wielkich pasterskich kapeluszach, workowatych spodniach w odcieniu poszarzałej bieli, białych, płóciennych koszulach, od talii po pierś opięci ciężkimi pasami ze skóry, szerokimi na blisko trzy dłonie i nabijanymi mosiężnymi ćwiekami. Nosili wysokie buty z nogawkami spodni wpuszczonymi w cholewy, wszyscy też mieli długie, czarne włosy i sumiaste wąsiska. Jak już wspomniałem, przedstawiali widok malowniczy, acz dość przerażający: w teatrze zapewne odegraliby rolę egzotycznych rozbójników. Jednakże doszły mnie słuchy, że są w istocie nieszkodliwi i z natury nikomu nie wadzą.

Do Bystrzycy również dotarliśmy po zmroku; jest to stara i bardzo ciekawa miejscowość. Położona niemalże na granicy – przełęcz Tihuta prowadzi stąd prosto do Bukowiny – miała bardzo burzliwe dzieje, co tu i ówdzie zresztą widać. Przed pięćdziesięcioma laty nastąpiła tu seria groźnych pożarów, które pięciokrotnie dawały się we znaki mieszkańcom. Na początku siedemnastego wieku miejscowość przeżyła trwające trzy tygodnie oblężenie, które kosztowało ją trzynaście tysięcy ofiar, również z powodu chorób i klęski głodowej.

Hrabia Dracula skierował mnie do hotelu Złota Korona, który okazał się na wskroś staroświecki, co bardzo mnie ucieszyło, pragnąłem bowiem poznać tutejsze życie we wszelkich jego formach i przejawach. Najwyraźniej mnie tam oczekiwano, gdyż ledwo otwarłem drzwi, stanąłem oko w oko z czerstwą starszą niewiastą w wieśniaczym stroju – białej spódnicy i kolorowej zapasce, z przodu i z tyłu opiętej niemal zbyt frywolnie. Na mój widok skłoniła głowę i zapytała: „Herr Anglik?”. „Tak”, odpowiedziałem. „Jonathan Harker”. Uśmiechnęła się i rzuciła coś pod adresem starszego mężczyzny w białej koszuli, który podszedł za nią do drzwi. Oddalił się, aby zaraz powrócić z listem:

Drogi przyjacielu.

Witam w Karpatach. Oczekuję Pana z niecierpliwością. Proszę dobrze się wyspać tej nocy. Jutro o trzeciej odjeżdża dyliżans do Bukowiny; ma Pan w nim zarezerwowane miejsce. Na przełęczy Tihuta będzie oczekiwał mój powóz i dostarczy Pana do mnie. Ufam, iż Pańska podróż z Londynu przebiegła szczęśliwie i że pobyt w moim pięknym kraju okaże się ze wszech miar udany.

Pański przyjaciel

Dracula

4 maja. – Dowiedziałem się, że mój gospodarz otrzymał od hrabiego list z poleceniem zarezerwowania dla mnie miejsca w dyliżansie, jednak gdy przychodziło do szczegółów, stawał się lakoniczny i udawał, że nie rozumie mojego niemieckiego. Chyba kręcił, jako że aż dotąd pojmował wszystko wyśmienicie, a przynajmniej sprawiał takie wrażenie, odpowiadając wyczerpująco na moje pytania. On i jego żona, owa starsza niewiasta, która powitała mnie w drzwiach, wymienili zalęknione spojrzenia. Wymamrotał, że pieniądze przysłano w liście i nic mu więcej nie wiadomo. Kiedy zapytałem, czy zna hrabiego Draculę i może opowiedzieć mi co nieco o zamku, oboje przeżegnali się odruchowo i zakląwszy się, że nie wiedzą nic a nic, do reszty nabrali wody w usta. Do wyjazdu pozostało tak niewiele czasu, że nie miałem już kogo pytać. Było to bardzo tajemnicze i niezbyt krzepiące.

Tuż przed moim wyjazdem kobieta przyszła do mojego pokoju i rzekła bez mała histerycznym tonem:

– Musi pan jechać? Och, młody Herr, musi pan? – Wzburzenie do reszty pozbawiło ją znajomości niemieckiego i poczęła mieszać go z nieznanym mi językiem. Nie miałem innego wyjścia, jak zasypać ją pytaniami, które nasuwały mi się jedno po drugim. Na wieść o tym, że muszę niezwłocznie ruszać w drogę i wzywają mnie ważne sprawy, zapytała: – Czy wiesz, panie, jaki dziś dzień?

Odpowiedziałem, że czwarty maja, na co potrząsnęła głową.

– Tak, tak! Wiem, wiem! Ale jaki dzisiaj dzień? – A gdy odrzekłem, że nie rozumiem, podjęła: – Wigilia świętego Jerzego. Nie rozumiesz, panie, że dziś z wybiciem północy budzi się licho i bierze w posiadanie cały świat? Nie wiesz, panie, dokąd jedziesz i do czego? – Była tak zatrwożona, że próbowałem dodać jej otuchy, ale na próżno. W końcu padła na kolana, błagając, żebym nie jechał, a przynajmniej odroczył wyjazd o dzień lub dwa. Było to z gruntu niedorzeczne, ale poczułem się nieswojo. Niemniej czas naglił i nie miałem chwili do stracenia. Spróbowałem podnieść ją z podłogi i z całą powagą, na jaką było mnie stać, zapewniłem, iż dziękuję za troskę, lecz obowiązki wzywają mnie do natychmiastowego odjazdu. Wówczas wstała, otarła oczy, a następnie zdjęła z szyi krzyżyk i dała mi go. Nie wiedziałem, co począć, gdyż będąc anglikaninem, byłem nauczony traktować podobne zachowania jako czcze zabobony, czułem jednak, że nie wypada odmówić starszej kobiecie, przy tym tak wzburzonej i pełnej dobrych chęci. Musiała dostrzec na mojej twarzy powątpiewanie, gdyż założyła mi krzyżyk na szyję i ze słowami „Niech pan to zrobi dla matki” wyszła z pokoju. Piszę te słowa w oczekiwaniu na dyliżans, czyli o późnej porze; krzyżyk wciąż mam na szyi. Nie wiem, czy strach gospodyni okazał się zaraźliwy, lecz daleko mi do zwykłej pogody ducha. Jeżeli ten dziennik dotrze do Miny przed moim powrotem, niech przekaże jej moje pożegnanie. A oto i dyliżans!

5 maja. Zamek. – Minęła szarość poranka i słońce stoi wysoko ponad odległym horyzontem, jakby postrzępionym z lekka, czy to przez góry, czy może drzewa, tego nie umiem określić z całą pewnością, gdyż w dali duże miesza się z małym i zdaje się tym samym. Nie jestem śpiący, a ponieważ rano będę mógł się wyspać, oczywiście skracam sobie oczekiwanie na sen, pisząc w dzienniku. Wiele dziwów mam do opisania i na wypadek, gdyby czytający te słowa nabrali przekonania, że przed wyjazdem z Bystrzycy pojadłem na kolację zbyt dobrze, niech pozwolą mi opisać ów posiłek dokładniej. Jadłem to, co tutaj zwą szaszłykiem zbójnickim – kawałki boczku, cebuli i wołowiny doprawione czerwoną papryką i opieczone na ruszcie nad ogniem, prosty w stylu na podobieństwo londyńskiej potrawki! Popijałem go winem Golden Mediasch, które dziwnie, acz intrygująco szczypie w język. Wypiłem go tylko dwa kieliszki i nic więcej.

Kiedy wsiadłem do dyliżansu, woźnica nie zajął od razu miejsca na koźle i zobaczyłem, że rozmawia z gospodynią. Najwyraźniej mówili o mnie, gdyż co rusz zerkali w moją stronę, a grupka ludzi siedzących na ławce obok drzwi – określanych tu mianem „zwiastunów wieści” – podeszła i przysłuchiwała się rozmowie, też popatrując na mnie, przeważnie ze współczuciem. Do moich uszu dolatywały powtarzające się dziwne słowa, wśród gapiów znajdowali się bowiem przedstawiciele różnych narodowości, toteż dyskretnie wyjąłem z torby słowniczek i je sprawdziłem. Muszę przyznać, że nie poprawiły mi humoru, gdyż między innymi było tam słowo „Ordog” – szatan, „pokol” – piekło, „stregoica” – czarownica oraz „vrolok” i „vlkoslak”. Dwa ostatnie oznaczają to samo, jedno po słowacku, a drugie po serbsku, a mianowicie „wilkołak” albo „wampir”. (Zap.: muszę spytać o te przesądy hrabiego).

Gdy ruszyliśmy, tłumek przy drzwiach oberży, który przez ten czas urósł do sporych rozmiarów, przeżegnał się jak na komendę i każdy wycelował we mnie dwa palce. Z trudem udało mi się skłonić jednego ze współpasażerów, aby zdradził mi znaczenie owego gestu; zrazu nie chciał odpowiedzieć, lecz dowiedziawszy się, że ma do czynienia z Anglikiem, wyjaśnił, iż ma on chronić przed złym urokiem. Bardzo to było nieprzyjemne, gdyż bądź co bądź podążałem w nieznane na spotkanie z obcym mi człowiekiem, ale wszyscy sprawiali wrażenie tak życzliwych, posmutniałych i przepełnionych współczuciem, że ogarnęło mnie mimowolne wzruszenie. Nigdy nie zapomnę widoku stłoczonych przed oberżą malowniczych postaci, z których każda czyniła znak krzyża, z gęstym listowiem oleandrów i drzewek pomarańczowych w tle. Nasz woźnica, którego szerokie, lniane portki przysłoniły cały kozioł (zwą je tutaj „goca”), strzelił z bata i zaprzęg złożony z czterech koników pociągnął nas w drogę.

Zachwycony okolicą, wkrótce zapomniałem o lęku, chociaż gdybym znał język, a dokładniej języki, którymi porozumiewali się moi współpasażerowie, zapewne nie wyzbyłbym się go tak łatwo. Przed nami rozciągała się zielona, pofałdowana, gęsto zalesiona kraina, usiana tu i ówdzie stromymi wzgórzami, które zwieńczone były gospodarstwami bądź kępami drzew. Wszędzie, jak okiem sięgnąć, pyszniły się drzewa owocowe w pełnym rozkwicie – jabłonie, śliwy, grusze i wisienki, a gdy przejeżdżaliśmy obok, widziałem kobierce opadłych płatków, zaściełające trawę u stóp ich pni. Między zielonymi pagórkami krainy, zwanej tutaj Mittellandem, wiła się droga, ginąc czasem na trawiastych zakrętach bądź w sosnowych zagajnikach, które ogarniały zbocza na podobieństwo języków ognia. Mimo wybojów zdążaliśmy naprzód w gorączkowym pośpiechu. Nie miałem pojęcia, czemu go przypisać, ale woźnica postanowił najwyraźniej dotrzeć do przełęczy Tihuta, nie tracąc ani chwili. Podobno latem droga jest doskonała, choć teraz jeszcze nie doprowadzono jej do porządku po zimowych śnieżycach, co wyróżnia ją na tle pozostałych miejscowych szlaków, o które zazwyczaj nikt nie dba. Dawniej hospodarowie nie zawracali sobie głowy ich naprawą, aby Turcy nie pomyśleli, że szykują je dla przemarszu cudzoziemskiej armii, co przyspieszyłoby wojnę, która wiecznie wisiała na włosku.

Za zielonymi, obłymi pagórkami Mittellandu wznosiły się potężne, zalesione wzgórza wiodące aż do wyniosłych urwisk samych Karpat. Górowały nad nami z obu stron, skąpane w blasku popołudniowego słońca, które wydobywało przepyszną tęczę królujących tu barw: kobaltu i fioletu w cieniach wierzchołków, zieleni i brązu porośniętych trawą skalistych zboczy oraz niekończący się bezmiar postrzępionych skał i spiczastych turni, które ginęły w dali śród zaśnieżonych szczytów. Gdzieniegdzie moją uwagę przykuwały rozpadliny, w których w miarę zachodu słońca poczęliśmy dostrzegać biały poblask wodospadów. Kiedy okrążaliśmy podnóże pagórka i przed nami roztoczył się widok na dumny, zaśnieżony wierzchołek zdający się być bez mała na wyciągnięcie ręki, jeden z towarzyszów podróży dotknął mojego ramienia:

– Patrz! Isten szek! Boże siedzisko! – I przeżegnał się z namaszczeniem. Jechaliśmy coraz dalej, a słońce opadało coraz niżej za naszymi plecami i raptem otoczyły nas pełzające cienie. Światło igrające wśród pokrytych śniegiem szczytów, które zdawały się jarzyć chłodnym, różowym blaskiem, pogłębiało jeszcze niesamowity efekt. Po drodze mijaliśmy Czechów i Słowaków w barwnych przyodziewkach i zauważyłem, że wole jest, niestety, w tej okolicy częstym zjawiskiem. Na poboczu widniały liczne krzyże, na widok których moi współpasażerowie jak na komendę czynili znak krzyża. Gdzieniegdzie widywałem wieśniaków klęczących przed przydrożnymi kapliczkami, którzy nie odwracali się nawet na turkot kół powozu, jak gdyby modlitwa pochłaniała ich tak, że głuchli i ślepli na cały świat. Wiele rzeczy było tu dla mnie nowością, na przykład stogi siana umieszczone na drzewach, a także urokliwe kępy brzóz o białych pniach, lśniących pośród listowia jak żywe srebro. Od czasu do czasu mijaliśmy leiterwagon – zwykły, chłopski wóz na wysokich pełnych kołach o wężowo pofalowanych krawędziach, jakoby lepiej przysposobionych do wyboistego gościńca. Każdy z nich wiózł do domu liczną grupę pasażerów, Czechów w białych lub Słowaków w barwionych kożuchach, przy czym ci drudzy dzierżyli w dłoniach długie kije z toporkami na końcach, uniesione w górę jak lance. Wieczór przyniósł chłód, a nadciągający zmierzch zdawał się łączyć w jedno mroczną mglistość drzew, dębów, buków i sosen, chociaż w dolinach leżących głęboko pomiędzy szczytami, na tle zleżałego śniegu gdzieniegdzie odcinały się czarne świerki. Czasem droga biegła przez sosnowy las, który w półmroku zdawał się zewsząd napierać na nas szarością otulającą drzewa, rodząc ponury i uroczysty nastrój, przez co rozbudzone wcześniej złowrogie myśli i obrazy powróciły ze zdwojoną siłą w chwili, gdy gasnący zachód rozjaśnił niesione wiatrem widmowe obłoki, które w Karpatach snują się w dolinach bez przerwy. Wzgórza bywały tak strome, że mimo wysiłków woźnicy zaprzęg tracił tempo. Zaproponowałem, byśmy wysiedli i ulżyli koniom pod górę, ale woźnica nie chciał o tym słyszeć. „Nie, nie”, zaoponował. „Tu pan nie chodzić, tu psy zbyt dzikie”. I dodał w przypływie wisielczego humoru, rzucając reszcie porozumiewawcze spojrzenie: „Jeszcze zaznacie dość tego, panie, nim pójdziecie spać”. Przystanął tylko na chwilę, żeby zapalić lampy.

Wraz z nadejściem mroku wśród pasażerów zapanowało poruszenie i co rusz to jeden, to drugi nagabywali woźnicę, jakby namawiali go do wzmożonego pośpiechu. On zaś bezlitośnie smagał batem koniki i dzikimi okrzykami skłaniał je do większego wysiłku. Naraz ujrzałem na wprost plamę szarego światła, jakby między wzgórzami otworzyła się rozpadlina. Wzburzenie pasażerów przybrało na sile, rozpędzony dyliżans podskoczył na skórzanych resorach i zakołysał się jak łódź na falach wzburzonego morza, tak że musiałem chwycić się poręczy. Po czym szlak się wyrównał i pomknęliśmy po nim jak wiatr. Nagle góry jakby naparły na drogę ze wszystkich stron, mierząc nas surowym spojrzeniem; wjeżdżaliśmy na przełęcz Tihuta. Pasażerowie poczęli kolejno obdarowywać mnie najróżniejszymi drobiazgami, które wpychali mi do rąk gestem nieprzyjmującym odmowy, ale w dobrej wierze, z serdecznością, błogosławieństwem i tymi osobliwymi gestami, jakie już widziałem przed zajazdem w Bystrzycy: znakiem krzyża i dwoma palcami mającymi odpędzać zły urok. Pędziliśmy przed siebie; woźnica schylił się na koźle, a moi towarzysze podróży rozglądali się na boki, gorliwie wytężając wzrok. Czułem, że coś dziwnego dzieje się lub ma się stać, ale nikt nie raczył mi tego wyjaśnić, choć zagadywałem wszystkich i każdego z osobna. Trwaliśmy w stanie wielkiego napięcia, aż wreszcie przed nami, po wschodniej stronie, rozwarła się przełęcz. Nad naszymi głowami przetaczały się ciemne chmury, powietrze było ciężkie zapowiedzią burzy. Wydawało się, jakby pasmo gór rozdzieliło dwie różne strefy powietrza i my wjechaliśmy właśnie w tę burzową. Teraz i ja wytężyłem wzrok, wypatrując powozu, który miał zawieźć mnie do hrabiego. Spodziewałem się lada chwila ujrzeć przed sobą jego światła, lecz wokół panowały nieprzeniknione ciemności. Widziałem tylko migające płomyki naszych lamp, w blasku których para buchająca z umęczonego zaprzęgu tworzyła w górze biały obłok. Widzieliśmy przed sobą odcinającą się w mroku piaszczystą drogę, lecz ani śladu powozu. Pasażerowie opadli na siedzenia z westchnieniem ulgi, która zdawała się szydzić z mojego rozczarowania. Zastanawiałem się, co począć w takiej sytuacji, gdy naraz woźnica, otwarłszy zegarek, powiedział coś do pozostałych tak cicho, że prawie nie zrozumiałem, chyba „godzinę przed czasem”. Następnie zwrócił się do mnie i oznajmił łamaną niemczyzną, jeszcze gorszą niż moja:

– Nie ma powozu. Jednak nikt na Herr nie czeka. Herr pojedzie do Bukowiny i wróci jutro albo pojutrze. Najlepiej pojutrze. – W chwili gdy wyrzekł te słowa, konie zaczęły się szarpać i spinać tak, że z trudem je przytrzymał. I nagle, przy wtórze chóralnych okrzyków pasażerów, którzy jeden przez drugiego poczęli czynić znak krzyża, z tyłu wyłonił się powóz zaprzężony w cztery konie i wyprzedziwszy nas, stanął przed dyliżansem. W świetle naszych lamp ujrzałem smolisty jak noc, przepyszny zaprzęg. Powoził nimi wysoki mężczyzna z długą, kasztanową brodą i w wielkim, czarnym kapeluszu, który zdawał się kryć jego twarz przed naszym wzrokiem. Dostrzegłem tylko błysk jego roziskrzonych oczu, które zdawały się jarzyć czerwienią, kiedy zwrócił się w naszą stronę.

– Wcześnie przyjechaliście, przyjacielu – powiedział do woźnicy, na co ten wyjąkał w odpowiedzi:

– Herr Anglik się spieszył.

– I pewnie dlatego namawialiście go na podróż do Bukowiny – odparł nieznajomy. – Nie oszukasz mnie, przyjacielu. Nic się przede mną nie ukryje, a moje konie mkną jak wiatr. – Mówiąc to, uśmiechnął się i światło padło na jego usta o twardym zarysie i bardzo czerwonych wargach, między którymi bielały ostre zęby. Jeden z moich współpasażerów szepnął do drugiego zdanie z „Lenory” Burgera:

Denn die Todten reiten schnell.

(„Bowiem zmarły podróżuje szybko”).

Nieznajomy stangret musiał to usłyszeć, gdyż spojrzał na niego z szerokim uśmiechem. Tamten odwrócił twarz, wysuwając przed siebie dwa palce i czyniąc znak krzyża.

– Podajcie bagaż Herr Anglika – polecił przybysz.

Moje torby w mgnieniu oka znalazły się w powozie. Następnie przyszła kolej na mnie i stangret pomógł mi się przesiąść, ściskając moją dłoń w żelaznym uchwycie; musiał być silny jak tur. Bez słowa szarpnął lejce, konie zawróciły i pogrążyliśmy się w mroku przełęczy. Obejrzawszy się, zobaczyłem parę bijącą z końskich zadów i sylwetki mych niedawnych towarzyszy podróży, którzy żegnali mnie znakiem krzyża. Potem ich woźnica strzelił z bata i krzyknął na konie, dyliżans ruszył z miejsca i podążyli w stronę Bukowiny.

Na widok oddalającego się swojskiego pojazdu ogarnął mnie dziwny chłód i dotkliwe poczucie osamotnienia, ale zaraz narzucono mi płaszcz na ramiona, a na kolana derkę, i stangret odezwał się bezbłędną niemczyzną:

– Noce bywają zimne, mein Herr, i pan hrabia kazał się o pana zatroszczyć. W razie potrzeby pod siedzeniem znajdzie pan butelkę śliwowicy [miejscowy trunek ze śliwek].

Nie skorzystałem z tej propozycji, lecz jego słowa sprawiły mi pewną ulgę. Czułem się nieco wyobcowany i przestraszony nie na żarty. Sądzę, że gdyby dano mi wolną rękę, zrobiłbym wszystko, by odstąpić od tej nocnej wyprawy. Powóz żwawo podążał naprzód, po czym zrobiliśmy nawrót i ruszyliśmy kolejną prostą. Odniosłem nieodparte wrażenie, że obraliśmy tę samą drogę, co poprzednio, zapamiętałem więc pewien charakterystyczny punkt i niebawem utwierdziłem się w swych podejrzeniach. Najchętniej zapytałbym stangreta, cóż to wszystko ma znaczyć, lecz strach zamknął mi usta, pomyślałem bowiem, że jeśli ów celowo wydłuża trasę wszelkie protesty okażą się bezcelowe. Koniec końców jednak, powodowany ciekawością, zapaliłem zapałkę i spojrzałem na zegarek: od dwunastej dzieliło nas parę minut. Aż struchlałem, ostatnie przeżycia rozbudziły bowiem we mnie głęboko zakorzenione przesądy na temat północy. I dręczony niepokojem, czekałem na dalszy rozwój wypadków.

Naraz gdzieś w oddali zawył pies – było to długie, rozdzierające zawodzenie, jakby wywołane strachem. Podchwycił je drugi, potem jeszcze jeden i następny, aż wreszcie wycie rozlegało się z każdej strony, niesione wiatrem, który z miękkim westchnieniem osnuwał przełęcz. Jakby odezwały się psy w całej okolicy, aż do granic wyobraźni i ludzkiego pojmowania. W pierwszej chwili konie spłoszyły się nieco, ale stangret przemówił do nich kojącym tonem i ucichły, trzęsły się jednak i pociły, jakby przed chwilą umknęły przed czymś, co strasznie je przeraziło. Wtedy z daleka, spośród gór po obu stronach drogi, dobiegło inne, bardziej przeraźliwe wycie. To wilki dały o sobie znać, a konie i ja chyba pomyśleliśmy o tym samym, gdyż ja nabrałem ochoty, by wyskoczyć z powozu i rzucić się do ucieczki, one zaś znów poczęły wierzgać i stawać dęba, toteż stangret musiał użyć całej swojej wielkiej siły, aby utrzymać je w ryzach. Po chwili moje uszy oswoiły się z tym dźwiękiem, a konie opanowały na tyle, że stangret mógł zeskoczyć z kozła i stanąć obok nich. Poklepywał je i uspokajał, szepcząc im przy tym coś do ucha zwyczajem zaklinaczy koni, co – o dziwo – przyniosło pożądany rezultat, gdyż pod wpływem pieszczoty zwierzęta dały się udobruchać, chociaż nadal drżały na całym ciele. Stangret ponownie zajął miejsce na koźle, potrząsnął lejcami i zaprzęg ruszył z kopyta. Tym razem jednak, gdy dojechaliśmy do przeciwnej strony przełęczy, mój przewodnik wjechał nagle w wąską drogę, skręcającą ostro na prawo.

Niebawem otoczyły nas drzewa, koronami splecione gdzieniegdzie ponad gościńcem, przez co zdążaliśmy jakby tunelem, a po obu stronach ponownie wypiętrzyły się surowe oblicza gór. Mimo owego zadaszenia z listowia słyszeliśmy narastający wiatr, jęczał bowiem i świstał wśród skał, a gałęzie drzew smagały się nawzajem ponad naszymi głowami. Ziąb zapanował jeszcze bardziej dokuczliwy i zaczął prószyć drobny śnieg, toteż wszystko wokół nas niebawem pokryło się cienką, białą warstewką. Przenikliwy wicher nadal przynosił wycie psów, które jednak z czasem stawało się coraz słabsze. Zawodzenie wilków z kolei przybrało na sile, jakby stopniowo zacieśniały krąg wokół nas. Odchodziłem od zmysłów ze strachu, konie tak samo, lecz stangret zdawał się nie zwracać na to najmniejszej uwagi. Kręcił głową na prawo i lewo, ale czego wypatrywał, nie mam pojęcia.

Naraz, po lewej stronie, dostrzegłem migotliwy, błękitny ogienek. Stangret zauważył go w tej samej chwili; natychmiast ściągnął konie i zeskoczywszy z kozła, zniknął w ciemnościach. Nie wiedziałem, co robić, zwłaszcza że wilki zdawały się napierać coraz bliżej, lecz powrót stangreta przerwał moje deliberacje i ruszyliśmy w dalszą drogę. Chyba zasnąłem i rzecz rozegrywała się dalej w moim śnie, sytuacja powtórzyła się bowiem wielokrotnie i z perspektywy czasu jawi mi się niczym koszmar. Raz ogienek ukazał się tak blisko drogi, że mimo ciemności widziałem każdy ruch stangreta. Szybkim krokiem zbliżył się do błękitnego ognika – który musiał być bardzo słaby, gdyż zdawał się nie rozświetlać wcale otoczenia – i zebrawszy parę kamieni, coś z nich ułożył. W pewnej chwili doszło do osobliwego zjawiska optycznego, bo kiedy stanął pomiędzy mną a ognikiem, wcale go nie przesłonił, nie straciłem bowiem z oczu upiornego migotania. Wzdrygnąłem się na ten widok, lecz trwał on zaledwie mgnienie oka i uznałem, że to wzrok płata mi figle. Później błękitne ogniki na pewien czas przestały się pokazywać i gnaliśmy w ciemności na złamanie karku, przy wtórze wycia wilków, które podążały za nami jak cienie.

Wreszcie stangret, zsiadłszy z kozła, zapuścił się na pobocze głębiej niż dotychczas i podczas jego nieobecności konie zaczęły trząść się jak osiki, parskać i rżeć ze strachu. Nie rozumiałem, dlaczego tak się dzieje, ponieważ wycie ustało zupełnie, wówczas jednak nad poszarpanym, zalesionym urwiskiem zza czarnych chmur wysunął się księżyc i w jego blasku ujrzałem otaczający nas pierścień wilków z obnażonymi zębami i wywalonymi jęzorami, o długich, żylastych łapach i skołtunionej sierści. Stojąc w ponurej ciszy, roztaczały po stokroć większą grozę niż wtedy, gdy ich głosy niosły się w mroku. Strach dosłownie mnie sparaliżował. Dopiero oko w oko z taką potwornością człowiek uświadamia sobie jej rzeczywisty wymiar.

Wilki jak na komendę zaczęły wyć, jak gdyby księżycowe światło wywarło na nie dziwny wpływ. Konie omal nie oszalały ze strachu i rozpaczliwie toczyły wzrokiem dokoła, aż serce pękało od tego widoku, lecz wróg otaczał je z każdej strony i nie było ucieczki. Zawołałem na stangreta, ponieważ uznałem, że naszą jedyną szansą jest przedrzeć się przez otaczający nas krąg, w tym celu musiał jednak jak najszybciej powrócić. Krzyczałem i tłukłem w bok powozu w nadziei, że je odstraszę, umożliwiając mu tym samym wspięcie się na kozioł. I nie wiem, jak to się stało, lecz nagle usłyszałem jego rozkazujący głos i spojrzawszy w tamtą stronę, zobaczyłem, że stoi na poboczu. Gdy machnął długimi rękami, jakby odsuwając niewidzialną przeszkodę, wilki poczęły się cofać. W tej samej chwili tarcza księżyca skryła się za ciężkim obłokiem i znów otoczył nas mrok.

Kiedy mój wzrok przyzwyczaił się do ciemności, stangret już wspinał się na kozioł, a wilki przepadły jak kamień w wodę. Było to tak dziwne i niesamowite, że znowu padł na mnie blady strach i siedziałem jak trusia. Ponownie ruszyliśmy przed siebie w ciemności choć oko wykol i straciłem poczucie czasu. Pięliśmy się w górę, z rzadka tylko zjeżdżając w dół, droga zdawała się jednak prowadzić na szczyt. I nagle stwierdziłem, że stangret ściąga koniom lejce na dziedzińcu wielkiego, zrujnowanego zamku, z którego wysokich, czarnych okien nie padał ani jeden promyk światła, a wykruszone baszty rysowały się postrzępioną linią na tle osnutego księżycową poświatą nieba.

DZIENNIK JONATHANA HARKERA

(ciąg dalszy)

5 maja. – Musiałem zasnąć, w przeciwnym razie nie przeoczyłbym przybycia do tak niezwykłego miejsca. Dziedziniec sprawiał w mroku dość imponujące wrażenie, choć być może po części było to zasługą odchodzących odeń paru ciemnych, sklepionych przejść. Jak dotąd nie miałem możności przyjrzeć mu się za dnia.

Powóz stanął i stangret zeskoczył z kozła, ażeby pomóc mi wysiąść i ponownie odnotowałem jego niecodzienną krzepę. Jego dłoń zdawała się niczym imadło, w którym bez trudu zmiażdżyłby moją, gdyby tylko przyszła mu na to ochota. Następnie wyjął mój bagaż i postawił go na ziemi obok mnie. Na wprost nas znajdowały się wielkie drzwi, wiekowe i nabijane grubymi, żelaznymi ćwiekami, osadzone w kamiennej framudze. Nawet w mroku dostrzegłem w kamieniu bogate rzeźbienia, mocno nadgryzione zębem czasu i wysmagane przez wiatr. Stangret bez słowa zasiadł z powrotem na koźle i popędził konie; powóz ruszył z miejsca i po chwili zniknął pod jednym z mrocznych łuków.

Ja zaś stałem jak słup, gdyż nie wiedziałem, co począć. Przy drzwiach nie było śladu dzwonka czy kołatki, nie spodziewałem się też, aby mój głos przedarł się przez grube mury i okiennice. Czekałem, zdawałoby się, w nieskończoność i znów dopadły mnie zwątpienie i lęk. Dokąd przyjechałem, między jakich ludzi? Jakaż straszna przygoda mnie tu czeka? Czy to normalne, że kancelistę wysyła się na obczyznę dla objaśnienia cudzoziemcowi procedury zakupu londyńskiej posiadłości? Kancelistę! Mina nie byłaby zachwycona. Właściwie już nie kancelistę, lecz notariusza, jako że tuż przed wyjazdem z Londynu otrzymałem wiadomość, iż mój egzamin wypadł pomyślnie i teraz jestem pełnoprawnym urzędnikiem państwowym! Przetarłem oczy i uszczypnąłem się, by sprawdzić, czy aby nie śpię. To wszystko jawiło mi się niczym nocna mara, toteż spodziewałem się lada chwila otworzyć oczy i ujrzeć wokół znajome ściany, a za oknem świt, jak wówczas, gdy zasiedziałem się do późna nad papierami. Lecz uszczypnięcie zabolało i nie mylił mnie wzrok. Nie spałem i znajdowałem się w sercu Karpat. Nie pozostawało mi nic innego, niż uzbroić się w cierpliwość i wyczekiwać nadejścia poranka.

W chwili gdy doszedłem do tego wniosku, zza drzwi dobiegł odgłos ciężkich kroków i w szczelinie nad progiem dostrzegłem migotliwe światło. Brzęknęły łańcuchy i rozległ się szczęk odsuwanych rygli. Klucz zgrzytliwie obrócił się w zamku, po czym wielkie wrota stanęły otworem.

Ujrzałem na progu wysokiego starca o gładko ogolonej twarzy, jeśli nie liczyć długich, białych wąsów, od stóp do głów ubranego na czarno. Trzymał w ręku wiekową, srebrną lampę, w której płomień gorzał bez żadnej osłony, rzucając na boki długie, drżące cienie w przeciągu od uchylonych drzwi. Prawą ręką wykonał ku mnie gest uprzejmego zaproszenia i odezwał się bezbłędną angielszczyzną, acz z dziwnym akcentem:

– Witam w moim domu! Proszę wejść swobodnie i z własnej nieprzymuszonej woli! – Nie postąpił w moją stronę, tylko stał jak posąg, jakby ów powitalny gest obrócił go w kamień. Jednakże w chwili gdy przestąpiłem próg, odruchowo uczynił krok ku mnie i wyciągnąwszy rękę, uścisnął moją z siłą, od której aż się wzdrygnąłem, zwłaszcza że zimna była jak lód, niczym dłoń trupa bardziej niż żywego człowieka.

– Witam w moim domu – powtórzył. – Proszę wejść swobodnie, a opuści go pan bezpiecznie. I niech pan pozostawi tu nieco szczęścia, które pan przynosi! – Siła jego uścisku tak dalece przywodziła na myśl uścisk stangreta, którego twarzy przecież nie widziałem, iż naszło mnie podejrzenie, czy nie mam aby do czynienia z jednym i tym samym człowiekiem. Zatem dla pewności rzekłem pytająco:

–  Czy hrabia Dracula?

Skłonił się dwornie.

– We własnej osobie. Witam pana, panie Harker, w moim domu. Proszę wejść; ziąb straszny, a pan musi posilić się i odpocząć. – Z tymi słowy odwiesił lampę na ścianę i schyliwszy się po mój bagaż, wniósł go do środka, nim zdążyłem zareagować. Zaoponowałem, lecz odpowiedział tylko:

– Jest pan moim gościem, mój panie. Jest późno; służba śpi. Sam zadbam o pańską wygodę. – Uparł się ponieść bagaż korytarzem i po krętych schodach, następnie kolejnym przestronnym korytarzem, na którego kamiennej posadzce nasze kroki niosły się donośnym echem. Na końcu otworzył ciężkie drzwi i z radością ujrzałem jasno oświetlony pokój z nakrytym do kolacji stołem oraz buzującym przyjemnie kominkiem.

Hrabia przystanął i odstawiwszy bagaż, przymknął drzwi, po czym przeszedł na drugą stronę i otworzył kolejne, prowadzące do niewielkiego, ośmiokątnego pomieszczenia, najwyraźniej pozbawionego okien. Znajdowały się tam trzecie drzwi, które również otworzył i gestem przywołał mnie do siebie. Krzepiący był to widok, za nimi bowiem znajdowała się ogromna sypialnia, porządnie oświetlona i ogrzana, z ogniem huczącym w kominie. Hrabia wstawił do niej moje torby podróżne i cofnął się za próg ze słowami:

– Zapewne chce się pan odświeżyć po podróży. Mam nadzieję, że znajdzie pan tu wszystko, co potrzeba. Potem proszę przyjść na kolację.

Światło, ciepło oraz serdeczne powitanie rozproszyły moją niepewność i lęk. Odzyskawszy rezon, uświadomiłem sobie, że umieram z głodu, więc po pospiesznej toalecie czym prędzej wróciłem do pierwszego pokoju.

Kolacja czekała na stole. Mój gospodarz, który stał przy kominku oparty o kamienny gzyms, uprzejmie wskazał mi miejsce.

– Niech pan siada i częstuje się wedle uznania. Proszę wybaczyć, że się nie przyłączę, ale nie jestem głodny, poza tym nie jadam kolacji.

Podałem mu zapieczętowany list, powierzony mi przez pana Hawkinsa. Otworzył go i przestudiował z powagą, a następnie z czarującym uśmiechem podał mi do przeczytania. Jeden fragment sprawił mi szczególną satysfakcję:

„Niezmiernie żałuję, że atak podagry, która nieustannie uprzykrza mi życie, uniemożliwia mi jakąkolwiek podróż, lecz z przyjemnością podsyłam panu godnego zastępcę, do którego mam pełne zaufanie. To energiczny i utalentowany młodzieniec, a do tego bardzo lojalny. Jest opanowany i dyskretny, dorastał pod moim okiem. Będzie do Pana pełnej dyspozycji i może Pan na nim całkowicie polegać”.

Hrabia podszedł do stołu i sam zdjął pokrywę z półmiska. Moim oczom ukazał się smakowity pieczony kurczak. Wraz z serem, sałatką i starym tokajem, którego wypiłem dwa kieliszki, była to moja kolacja. W czasie posiłku hrabia wypytywał o moją podróż, a ja stopniowo opowiedziałem mu o wszystkich przeżyciach.

Po kolacji na prośbę gospodarza przysunąłem krzesło do kominka i zapaliłem cygaro, którym mnie poczęstował, tłumacząc przy tym, że sam nie pali. Wreszcie miałem okazję przyjrzeć mu się uważnie i stwierdziłem, że mam przed sobą człowieka o bardzo charakterystycznym wyglądzie.

Miał ostre rysy i wąski, orli nos o niespotykanie łukowatych nozdrzach; włosy, przerzedzone nieco nad dumnie sklepionym czołem, na reszcie czaszki tworzyły istną gęstwinę. Krzaczaste brwi prawie zbiegały mu się nad nosem, tak gęste, iż zdawały się wręcz kędzierzawe. Usta, ginące niemal pod sumiastym wąsem, sprawiały wrażenie zaciętych i bezlitosnych, zwłaszcza w połączeniu z niezwykle białymi, ostrymi zębami, które nachodziły na wargi, zdumiewająco szkarłatne jak na człowieka w podeszłym bądź co bądź wieku. Co do reszty, uszy miał blade i spiczaste, szeroki, mocny podbródek, a policzki gładkie, choć wpadnięte. Ogólnie rzecz biorąc, jego bladość była uderzająca.

Dotąd rzuciłem tylko okiem na grzbiety jego opartych na kolanach dłoni i wydały mi się białe i delikatne. Jednakże z bliska zdumiewały swą chropowatością, okazując się w istocie szerokimi, o grubych palcach, a co najdziwniejsze, owłosionymi od wewnątrz. Paznokcie były długie i opiłowane w szpic. Gdy pochylił się nade mną i jego dłonie mnie dotknęły, wzdrygnąłem się mimowolnie. Być może stało się to za sprawą jego cuchnącego oddechu, lecz naszły mnie straszne mdłości, których żadną miarą nie zdołałem ukryć. Hrabia wyraźnie to dostrzegł, cofnął się bowiem natychmiast i odsłoniwszy w uśmiechu wydatne zęby, powrócił na swoją stronę kominka. Obaj milczeliśmy przez chwilę; spojrzawszy za okno, zobaczyłem na niebie pierwszą mglistą zapowiedź świtu. Wszystko zdawało się pogrążone w osobliwym bezruchu, lecz nadstawiwszy ucha posłyszałem dobiegające z doliny wycie wilków.

– Proszę posłuchać – odezwał się hrabia z błyskiem w oku. – Dzieci nocy. Jakaż to muzyka! – Musiałem chyba mieć dziwną minę, gdyż dodał: – Och, łaskawco, wy, mieszkańcy miast, nie jesteście w stanie zrozumieć uczuć myśliwego.

Wstał.

– Ale pan musi padać z nóg. Sypialnia jest gotowa, a jutro może pan spać do woli. Muszę wyjechać i wrócę dopiero po południu, więc proszę odpoczywać i miłych snów! – Po czym skłonił się uprzejmie, otworzył przede mną drzwi ośmiokątnego pokoju i wszedłem do sypialni...

Dryfuję w bezmiarze dziwów, dręczony niepewnością i lękiem. Nachodzą mnie myśli, do których nie mam odwagi przyznać się przed sobą. Boże ulituj się nade mną, choćby przez wzgląd na tych, co są mi drodzy!

7 maja. – Znów jest wczesny ranek, odpocząłem jednak i ostatnia doba minęła mi bardzo przyjemnie. Wczoraj spałem do późna i obudziłem się sam z siebie. Ubrałem się i poszedłem do pierwszego pokoju, w którym jadłem kolację; na stole czekało na mnie śniadanie oraz pozostawiony przy ogniu dzbanek z gorącą kawą. Na stole ujrzałem liścik o następującej treści:

„Nie będzie mnie jakiś czas. Proszę nie czekać. – D”.

Usiadłem do stołu i z przyjemnością zjadłem suty posiłek. Następnie rozejrzałem się za dzwonkiem, aby powiadomić służbę, że skończyłem, lecz nie mogłem go znaleźć. Biorąc pod uwagę otaczający mnie przepych, niektóre mankamenty tego domostwa zdają się co najmniej osobliwe. Złotą zastawę wykonano z takim kunsztem, iż musi być warta majątek. Zasłony, tapicerkę mebli oraz kotary przy moim łóżku uszyto z kosztownych materiałów najwyższej jakości, wiekowych, acz doskonale zachowanych. Podobne oglądałem w Hampton Court, tamte były jednak zużyte, postrzępione i przeżarte przez mole. A jednak w żadnym z pomieszczeń nie uświadczysz ani jednego lustra, nawet toaletowego w umywalni, w związku z czym musiałem wyjąć z torby własne małe lusterko, aby ogolić się i uczesać. Nie widziałem nikogo ze służby, a nie licząc wycia wilków, zamek otacza głucha cisza. Po posiłku – sam nie wiem, czy nazwać go śniadaniem, czy może obiadem, ponieważ zjadłem go między piątą a szóstą po południu – rozejrzałem się za czymś do czytania, gdyż wolałem nie włóczyć się po zamku, dopóki nie zapytam hrabiego o pozwolenie. W pokoju nie znalazłem kompletnie nic, żadnej książki, gazety ani nawet materiałów do pisania, toteż otworzyłem drugie drzwi i odkryłem za nimi coś w rodzaju biblioteki. Trzecie drzwi okazały się zamknięte na klucz.

Ku swej wielkiej radości ujrzałem w bibliotece półki zapełnione angielskimi książkami, a także stare roczniki czasopism i dzienników. Książki były najróżniejsze – z zakresu historii, geografii, polityki, gospodarki, botaniki, geologii i prawa – wszystkie dotyczące Anglii oraz tamtejszego życia i obyczajów. Znalazłem również londyńską książkę telefoniczną, almanach Whitakera, rejestry wojskowe oraz – aż mi się na ten widok zrobiło cieplej na sercu – rejestr prawników.

Kiedy przeglądałem książki, otworzyły się drzwi i wszedł hrabia. Powitał mnie bardzo serdecznie i wyraził nadzieję, że się wyspałem.

– Cieszę się, że pan do nas trafił – dodał – albowiem z całą pewnością znajdzie pan tutaj wiele interesujących rzeczy. Te przyjaciółki – tu oparł rękę na książkach – dotrzymują mi towarzystwa, odkąd powziąłem decyzję o wyjeździe do Londynu, i dostarczyły mi wiele radości. Dzięki nim właśnie poznałem pana wspaniałą Anglię, a poznać ją, znaczy pokochać. Niecierpliwie wyczekuję chwili, kiedy przejdę się ruchliwymi ulicami wielkiego Londynu pośród ludzkiego wiru i krzątaniny, a wszystko to, co stanowi o jego życiu i postaci, stanie się również moim udziałem. Lecz niestety! Pański język ojczysty znam tylko z książek, choć pan zapewne uważa, iż biegle nim władam.

– Ależ hrabio – odparłem – zna pan angielski doskonale!

Skłonił się z powagą.

– Dziękuję, przyjacielu, za tę nazbyt pochlebną ocenę, obawiam się jednak, że przede mną jeszcze długa droga. Istotnie, znam gramatykę i słówka, lecz nie wiem, jak je stosować.

– Doprawdy – zaoponowałem. – Mówi pan doskonale.

– Nie, nie – bronił się. – Wiem na pewno, że gdybym teraz przeniósł się do Londynu, wszyscy rozpoznaliby we mnie cudzoziemca. To mi nie wystarczy. Tu jestem arystokratą, bojarem; prości ludzie znają mnie i wśród nich jestem panem. Lecz cudzoziemiec na obczyźnie jest nikim; ludzie go nie znają, a nie znać, znaczy nie szanować. Z upodobaniem wtopiłbym się w tłum, ażeby nie zwracać uwagi wyglądem bądź obcym akcentem, tak aby nikt nie myślał sobie, słysząc moje słowa, „Oho, cudzoziemiec!”. Długo byłem panem i nie życzę sobie tego zmieniać, a już na pewno nikt nie będzie górować nade mną. Przyjechał pan do mnie nie tylko jako przedstawiciel mojego przyjaciela Petera Hawkinsa z Exeter, aby opowiedzieć mi o nowej posiadłości w Londynie. Liczę, iż zabawi pan tutaj jakiś czas, abym dzięki naszym rozmowom nauczył się właściwej intonacji; proszę też sumiennie wytykać mi każdy błąd, choćby najmniejszy. Przepraszam, że tak długo byłem dziś nieobecny, ale wiem, że wybaczy pan komuś, kto ma na głowie tyle ważnych spraw.

Naturalnie odrzekłem, że jestem do jego usług, i zapytałem, czy mogę wchodzić do wszystkich pomieszczeń.

– Oczywiście – odpowiedział, po czym dodał: – Może pan wchodzić do wszystkich pomieszczeń, prócz tych, których drzwi są zamknięte, lecz do tych naturalnie nie zechce pan zaglądać. Są powody, dla których wszystko wygląda tak, a nie inaczej; mając moją wiedzę i spojrzenie na świat, z pewnością przyznałby mi pan rację.

Zapewniłem, że bez wątpienia, on zaś mówił dalej:

– Jesteśmy w Transylwanii, a Transylwania to nie Anglia. Mamy odmienne obyczaje i wiele spraw z pewnością pana zadziwi. Choć, biorąc pod uwagę pańską relację z podróży, ma pan już pewne pojęcie o niektórych z nich.

Jego słowa dały początek długiej rozmowie. Nie ulegało wątpliwości, że chce rozmawiać, choćby dla samego mówienia, a ja zadawałem mu wiele pytań o to, co mnie spotkało bądź przykuło moją uwagę. Niekiedy unikał odpowiedzi lub zbaczał z tematu, udając, że nie rozumie, lecz na ogół odpowiadał szczerze. W miarę jak toczyła się nasza rozmowa, ośmieliłem się na tyle, by zapytać go o dziwne wydarzenia poprzedniej nocy, na przykład powód, dla którego stangret gonił za każdym błękitnym płomykiem. Czy to prawda, że błędny ognik wskazuje miejsce, gdzie ukryty jest skarb? Wyjaśnił, że istotnie panuje tu przekonanie, jakoby podczas pewnej nocy w roku – a dokładnie ostatniej, kiedy złe duchy przejmują panowanie nad światem – błękitny ognik pojawia się w miejscach, gdzie niegdyś zakopano skarby.

– Nie ma najmniejszych wątpliwości – ciągnął – że w regionie, który przemierzył pan poprzedniej nocy, kryje się wiele skarbów, gdyż przez całe stulecia toczyły się tu zmagania z Wołochami, Sasami i Turkami. Ba, nie znajdziesz tu skrawka ziemi, który nie przesiąkłby krwią zarówno patriotów, jak i najeźdźców. Burzliwe są nasze dzieje; gdy wkraczały tu hordy Austriaków i Węgrów, patrioci – mężczyźni, kobiety, starcy i dzieci – czekali na nich w górach nad przełęczami, by w sposobnej chwili spuścić im na głowy lawinę. A gdy najeźdźca mimo to zwyciężał, i tak odchodził z pustymi rękami, wszystko bowiem ukrywano w przyjaznej ziemi.

– Lecz jakim cudem uchowało się tak długo – zaoponowałem – skoro istnieje tak niezawodna wskazówka, dzięki której znalezienie skarbu nie powinno nikomu sprawić trudu?

Hrabia odsłonił w uśmiechu długie, ostre jak u psa zęby i odpowiedział:

– A takim, że wieśniak to w głębi serca tchórz i głupiec! Ogniki pojawiają się tylko w jedną noc. I tej właśnie nocy żaden mieszkaniec tego kraju, jeśli nie musi, nie wychyli nosa z domu. A gdyby nawet to zrobił, mój panie, i tak nie wiedziałby, co dalej. Ha, nawet ten, o którym pan wspominał, który oznaczał te miejsca kamieniami, za dnia nie będzie wiedział, gdzie ich szukać. Pan, jak mniemam, nie zdołałby ich od naleźć?

– W rzeczy samej – odpowiedziałem. – Nie wiedziałbym nawet, od czego zacząć. – I zeszliśmy na inne tematy.

– Proszę opowiedzieć mi o Londynie – poprosił wreszcie. – I domu, który pan dla mnie znalazł.

Przeprosiwszy go za opieszałość, udałem się do swojego pokoju po dokumenty. W chwili gdy je porządkowałem, z sąsiedniego pomieszczenia dobiegł szczęk naczyń i po powrocie zastałem uprzątnięty stół oraz zapaloną lampę, tymczasem bowiem zapadł zmrok. Zapalono również lampy w gabinecie, czy raczej bibliotece, a hrabia spoczywał na sofie, pogrążony w lekturze podręcznika do angielskiego. Na mój widok zgarnął ze stołu książki i papiery, po czym oddaliśmy się przeglądaniu planów, aktów własności i liczb. Wszystko go interesowało i zasypywał mnie mnóstwem pytań na temat budynku oraz jego otoczenia. Najwyraźniej zdążył już sam gruntownie przestudiować temat, gdyż niekiedy sprawiał wrażenie lepiej zorientowanego ode mnie. Kiedy o tym wspomniałem, odpowiedział:

– A dziwi to pana, przyjacielu? Po przyjeździe zdany będę tylko na siebie i mój przyjaciel Harker Jonathan – wybaczy pan, tutejszym zwyczajem jest stawiać nazwisko na pierwszym miejscu – mój przyjaciel Jonathan Harker nie będzie na każdym kroku prowadził mnie za rękę. Będzie w Exeter, oddalony o wiele mil i zapewne pochłonięty sporządzaniem umów z mym drugim przyjacielem, Peterem Hawkinsem. Nie inaczej!

Drobiazgowo omówiliśmy temat zakupu posiadłości w Purfleet. Kiedy przedstawiłem mu związane z nią fakty, uzyskałem jego podpis na dokumentach, po czym jąłem przygotowywać je do wysłania wraz z listem do pana Hawkinsa, hrabia zaś począł wypytywać mnie, jakim sposobem natrafiłem na tak dogodne miejsce. Przeczytałem mu sporządzone podówczas notatki, które przytaczam poniżej:

„Na jednej z bocznych ulic Purfleet ujrzałem miejsce, wydające mi się odpowiednie, a do tego, jeśli wierzyć spłowiałej tablicy, wystawione na sprzedaż. Wokół niego wznosi się wysokie, kamiennie ogrodzenie, którego od lat nikt nie naprawiał. Zamkniętą bramę wykonano z ciężkiego, starego dębu i przeżartego rdzą żelaza.

Posiadłość nosi nazwę Carfax, pochodzącą bez wątpienia od dawnego Quatre Face, gdyż każdy z jej czterech boków wychodzi na inną stronę świata. Zajmuje około dwudziestu akrów, otoczonych wyżej wspomnianym solidnym ogrodzeniem. Na terenie Carfax rośnie wiele drzew, które miejscami czynią ponure wrażenie; nie zabrakło tam również głębokiego, ciemnego stawu czy jeziorka, zasilanego zapewne jakimś źródłem, gdyż woda jest przejrzysta i wypływa słusznych rozmiarów strumieniem. Sam dom jest ogromny i pamięta, jak sądzę, czasy średniowiecza, ponieważ jedną z jego części wzniesiono z grubego kamienia, z paroma zaledwie, umieszczonymi wysoko, zakratowanymi oknami. Wygląda jak część starej wieży i sąsiaduje z dawną kaplicą, bądź też kościołem. Nie mogłem wejść do środka, ponieważ nie miałem klucza do łączących ją z domem drzwi, ale zrobiłem parę zdjęć z różnych perspektyw. Dom dobudowano do niej na tak osobliwą modłę, iż mogę tylko zgadywać, ile zajmuje powierzchni, lecz z pewnością niemało. W pobliżu znajduje się niewiele budynków; jednym z nich jest wybudowany niedawno duży zakład dla umysłowo chorych. Nie jest on jednak widoczny z terenu posiadłości”.

Kiedy skończyłem, hrabia oznajmił:

– Cieszę się, że dom jest stary i przestronny. Sam pochodzę ze starego rodu i nie wytrzymałbym długo w nowym domu. Domostwo nie nadaje się do zamieszkania po jednym dniu, a czymże jest stulecie, jeśli nie garstką dni? I zadowolony jestem z tego, że stoi tam starodawna kaplica. My, transylwańscy szlachcice, wzdragamy się na myśl, że nasze kości miałyby spoczywać ze szczątkami pospólstwa. Rozrywki, blask słońca i szmer pluskającej wody to przywileje młodzieży i jako takie nie są moim dążeniem. Nie jestem już młody, a moje serce po latach opłakiwania zmarłych odwykło od wesołości. W murach mojego zamku zieją dziury, cienie gonią się korytarzami, a od okien i baszt ciągnie chłodem. Cień i mrok ukochałem, samotność mi nie wadzi i chętnie zostaję sam na sam ze swoimi myślami.

Jego wzrok zdawał się jednak przeczyć słowom, nadając uśmiechniętej twarzy posępny wyraz mrocznej nienawiści.

Niebawem wyszedł, prosząc, bym poskładał papiery. Nie było go jakiś czas, toteż rozejrzałem się po otaczających mnie książkach. Wypatrzyłem wśród nich atlas, który otwierał się na Anglii, jak gdyby na tę właśnie stronę zaglądano najczęściej. Przyjrzawszy się uważniej, dostrzegłem na mapie zaznaczone miejsca; jedno znajdowało się na wschód od Londynu, w bezpośrednim jego sąsiedztwie, dwoma pozostałymi zaś okazały się Exeter i Whitby na wybrzeżu Yorkshire.

Nie zdążyła upłynąć godzina, gdy hrabia zjawił się z powrotem.

– Oho! – zawołał. – A pan dalej nad książkami? Doskonale! Ale proszę pamiętać, że życie to nie tylko praca. Chodźmy; słyszałem, że podano do stołu.

Ujął mnie pod ramię i przeszliśmy do sąsiedniego pokoju, gdzie zastaliśmy wyśmienitą kolację. Hrabia wymówił się posiłkiem zjedzonym poza domem, ale usiadł ze mną jak poprzednio, zabawiając mnie rozmową. Po kolacji zapaliłem cygaro, a hrabia siedział obok, rozprawiając i zadając niezliczone pytania na każdy możliwy temat. Mijały godziny i wiedziałem, że robi się bardzo późno, ale grzeczność nie pozwoliła mi wspomnieć o tym ani słowem, czułem się bowiem zobowiązany czynić zadość zachciankom gospodarza. Nie byłem senny, gdyż odpoczynek minionej nocy bardzo mnie pokrzepił, mimowolnie odczułem jednak chłód, który pojawia się wraz z nadejściem świtu, przywodząc na myśl początek odpływu. Mówi się, że człowiek bliski śmierci oddaje ducha o świcie lub wraz z początkiem przypływu; każdy, kto stał kiedyś na warcie i doświadczył owej zmiany atmosfery, bez trudu uwierzy w to na słowo. Naraz ciszę rozdarło przenikliwie pianie koguta i hrabia Dracula zerwał się na równe nogi.

– Proszę, i znów mamy ranek! Jak mogłem tak długo pana zatrzymywać! Proszę się postarać, aby nasze rozmowy o moim nowym kraju były mniej fascynujące, bo inaczej bez reszty utracę poczucie czasu. – I opuścił mnie z uprzejmym ukłonem.

Poszedłem do sypialni i odsunąłem zasłony, lecz niewiele miałem do oglądania: moje okno wychodziło na dziedziniec i ujrzałem jedynie szarą połać nieba. Nie pozostawało mi nic innego, jak ponownie zasunąć kotary i spisać wydarzenia dzisiejszego dnia.

8 maja. – Początkowo żywiłem obawy, czy nie rozdrabniam się zbytnio w swoich zapiskach, ale teraz jestem rad, iż od początku nie pomijałem żadnych szczegółów, w miejscu tym jest bowiem coś tak dziwnego, że niepokój towarzyszy mi na każdym kroku. Poczynam żałować, że się tu znalazłem. Możliwe, że to po prostu kwestia owego dziwnego trybu życia, lecz gdybyż tylko o to chodziło! Gdybym miał chociaż do kogo usta otworzyć, byłoby mi łatwiej, lecz nikogo takiego tu nie uświadczysz. Mogę rozmawiać tylko z hrabią, a on…! Zaczynam się obawiać, czy nie jestem jedyną żywą duszą w tym miejscu. Opiszę to najprościej, jak się da; dzięki temu łatwiej mi to znieść. Nie wolno mi popuścić wodzy fantazji; jeśli tak się stanie, przepadłem. Opiszę tylko to, na czym stoję - przynajmniej z mojego punktu widzenia.

Spałem otóż tylko parę godzin, po czym obudziłem się i czując, że już nie zasnę, wstałem z łóżka. Lusterko do golenia powiesiłem przy oknie i zacząłem się golić. Naraz poczułem na ramieniu czyjąś dłoń i usłyszałem głos hrabiego mówiący mi „Dzień dobry”. Drgnąłem z zaskoczenia, zdumiało mnie bowiem, iż nie zauważyłem jego nadejścia, gdy odbicie całego wszak pokoju za plecami widziałem w lustrzanej tafli. Zaciąłem się przy tym lekko, ale wówczas tego nie zauważyłem. Wyjąkawszy odpowiedź na pozdrowienie hrabiego, raz jeszcze z niedowierzaniem spojrzałem w lusterko. Tym razem pomyłka nie wchodziła w grę, gdyż stał tuż za mną i kątem oka widziałem go ponad ramieniem. Jednak w lustrze… ani śladu hrabiego! Cały pokój odbijał się jak na dłoni, lecz nie było w nim nikogo prócz mnie samego. Było to zatrważające i na tle pozostałych dziwnych zdarzeń wzmogło jeszcze niemiłe wrażenie, które zawsze towarzyszyło mi w obecności gospodarza. W tej samej chwili dostrzegłem skaleczenie i odłożywszy brzytwę, odwróciłem się w poszukiwaniu ałunu. Na widok mojej twarzy w oczach hrabiego zapłonął jakiś demoniczny szał; ani się spostrzegłem, jak jego dłoń znalazła się na moim gardle. Odskoczyłem odruchowo i jego palce musnęły łańcuszek, na którym zawieszony był krzyżyk. Zaszła w nim natychmiastowa zmiana, a wyraz furii zniknął, jak gdyby w ogóle się nie pojawił.

– Proszę uważać – powiedział. – Proszę uważać na skaleczenia. W tym kraju to bardziej niebezpieczne, niż się panu zdaje. – I chwytając lusterko, dodał: – A wszystko z powodu tego paskudztwa. O, próżności człowiecza! Precz z nim! – I otworzywszy ciężkie okno, jednym ruchem strasznej dłoni cisnął zwierciadełko na położony w dole dziedziniec, gdzie rozprysło się na tysiąc kawałków. Następnie wyszedł bez słowa. To ogromnie irytujące, gdyż nie wiem, jak będę się teraz golił, chyba przeglądając się w kopercie zegarka bądź w denku miseczki do golenia, która na szczęście jest metalowa.

W jadalni zastałem na stole śniadanie, ale hrabiego nigdzie nie było widać, toteż zjadłem sam. Dziwne, nie widziałem dotąd, aby brał cokolwiek do ust. Oryginał, doprawdy! Po śniadaniu ruszyłem na obchód zamku. Wyszedłszy na klatkę schodową, znalazłem komnatę wychodzącą na południe. Widok zapierał dech w piersi i mogłem podziwiać go w całej okazałości. Zamek stoi na skraju straszliwej przepaści. Kamień rzucony z okna poleciałby trzysta metrów, niczego po drodze nie dotykając! Jak okiem sięgnąć, widać morze zielonych koron drzew, przerywane gdzieniegdzie urwiskiem. Tu i ówdzie migoczą również srebrzyste wstęgi rzek wijących się w leśnych wąwozach.

Lecz nie jestem w nastroju, aby rozwodzić się nad pięknem otoczenia, podczas dalszej wędrówki napotykałem bowiem tylko drzwi, drzwi i drzwi, wszystkie zaryglowane i zamknięte na głucho. Jedyne wyjście z zamku prowadzi przez okna.

To miejsce to istne więzienie, a mnie w nim zamknięto!

DZIENNIK JONATHANA HARKERA

(ciąg dalszy)

Kiedy odkryłem, że jestem więźniem, ogarnął mnie istny obłęd. Jąłem biegać z góry na dół po schodach, szarpiąc za każdą klamkę i wyglądając przez każde okno, jakie napotykałem na swej drodze, jednakże po chwili świadomość własnej bezsilności wyparła wszystkie inne uczucia. Teraz, po upływie paru godzin, dochodzę do wniosku, że chyba rzeczywiście było to szaleństwo, zachowywałem się bowiem niczym szczur w pułapce. Lecz kiedy uprzytomniłem sobie moje położenie, usiadłem spokojnie – nigdy nie odczuwałem podobnego spokoju – i zacząłem rozmyślać, co dalej. I wciąż się nad tym głowię, ponieważ nic rozsądnego nie przyszło mi na myśl. Jednego jestem pewien: dzielenie się z hrabią moimi spostrzeżeniami jest z gruntu pozbawione sensu. Wie doskonale, że nie mogę się stąd ruszyć; to jego sprawka i zapewne kierują nim określone pobudki, toteż gdybym mu zawierzył, niewątpliwie wyprowadziłby mnie w pole. Wiem tylko, że muszę trzymać język za zębami, a oczy i uszy mieć szeroko otwarte. Czuję, że albo padłem ofiarą własnych lęków, albo jestem w poważnych tarapatach; w tym drugim wypadku niezbędne będzie zachowanie całkowitej trzeźwości umysłu, aby wyjść z tego cało. Ledwie to pomyślałem, gdy z dołu dobiegł trzask frontowych drzwi i zrozumiałem, że hrabia wrócił do domu. Nie przyszedł od razu do biblioteki, toteż zajrzałem chyłkiem do mojej sypialni i zobaczyłem, że ściele łóżko. Było to bardzo dziwne, lecz tylko potwierdziło moje wcześniejsze przypuszczenia, że w zamku nie było służby. Następnie podejrzałem przez lekko uchylone drzwi, jak nakrywa do stołu. Nie było co do tego najmniejszych wątpliwości: skoro sam wykonuje te wszystkie czynności, nie ma nikogo, kto by go wyręczył. Aż ciarki mnie przeszły, gdyż w takim razie stangretem, który mnie przywiózł do zamku, był również hrabia we własnej osobie. Straszna to myśl: no bo jak było możliwe, że zapanował nad wilkami jednym ruchem ręki? I dlaczego mieszkańcy Bystrzycy i współpasażerowie tak bardzo drżeli o moje bezpieczeństwo? Co miały oznaczać prezenty w postaci krzyżyka, czosnku, dzikiej róży i skalnego pyłu? Niechaj Bóg błogosławi zacną kobietę, która powiesiła mi ten pierwszy na szyi, gdyż wielką przynosi mi otuchę, ilekroć go dotykam. Dziwne, że to, co od dziecka traktowałem z pogardą jako przejaw bałwochwalstwa, w chwili smutku i osamotnienia okazuje się tak pomocne. Czy coś kryje się w istocie samej tej rzeczy, czy może przywołuje tylko krzepiące, miłe wspomnienia? Będę musiał kiedyś zbadać tę sprawę i wyciągnąć z niej wnioski. Tymczasem muszę dowiedzieć się o hrabim jak najwięcej; może to rzuci na sytuację nowe światło. Dziś wieczorem skieruję rozmowę na temat jego osoby, oby połknął haczyk. Muszę tylko uważać, aby nie wzbudzić jego podejrzeń.

Północ. – Odbyłem z hrabią długą rozmowę. Zadałem mu kilka pytań o historię Transylwanii, a on ochoczo podchwycił temat. Mówiąc o ludziach, a zwłaszcza bitwach, wypowiadał się tak, jakby wszystkich i wszystko widział na własne oczy. Wyjaśnił to później, tłumacząc, że dumą bojara jest duma jego rodu i nazwiska, ich chwała jest jego chwałą, a los jego losem. Gdy była mowa o jego rodzie, niezmiennie mówił „my”; prawie zawsze używał liczby mnogiej, jak król. Żałuję, że nie mogę przytoczyć jego opowieści słowo w słowo, gdyż bardzo mnie zaciekawiła. Zdawało się, jakby zawarł w niej całą historię swego kraju. Zapalał się w miarę mówienia i chodził po pokoju, szarpiąc białe wąsiska i łapiąc, cokolwiek wpadło mu w ręce, jakby chciał to pogruchotać. Jedną z wypowiedzi hrabiego zacytuję możliwie najdokładniej, dotyczy bowiem historii jego przodków:

– My, Szeklerzy, mamy prawo do dumy, bo w naszych żyłach płynie krew wielu dzielnych ludów, które jak lew walczyły o władzę. Tutaj, w tyglu europejskich narodów, plemię Ugrów przyniosło z Islandii ducha walki, który otrzymali od Thora i Wodana i dzięki któremu wikingowie odcisnęli swe straszliwe piętno nie tylko na wybrzeżach Europy, ale i Afryki, i Azji, gdzie ludzie brali ich za wilkołaki. Zastali tu Hunów, których bojowy szał ogarnął wcześniej ziemię żywym płomieniem, a wśród ginących ludów powtarzano z ust do ust, że pochodzą od czarownic, które po wygnaniu ze Scytii parzyły się na pustyni z diabłami. Głupcy, głupcy, powiadam! Jaki diabeł i jaka czarownica mogli kiedykolwiek dorównać wielkiemu Attyli, którego krew płynie w tych żyłach? – Podniósł ręce. – Zatem cóż w tym dziwnego, że byliśmy dumnym narodem zdobywców, a gdy Madziarzy, Lombardowie, Awarowie, Bułgarzy i Turcy napierali tłumnie na nasze granice, kazaliśmy im wynosić się tam, skąd przyszli? Cóż w tym dziwnego, że gdy Arpad przetoczył się ze swymi legionami przez węgierską ziemię, zastał nas na granicy i dalej o krok nie postąpił? A gdy potop węgierski ruszył na wschód, zwycięscy Madziarzy uznali Szeklerów za sprzymierzeńców i na stulecia powierzyli nam straż na tureckiej granicy; wieczna to służba, albowiem, jak mawiają Turcy, „woda śpi, lecz wróg nigdy nie zasypia”. Który spośród Czterech Narodów bardziej ochoczo niż my przyjmował „krwawy miecz”* bądź szybciej stawiał się do walki pod królewski sztandar? Kiedy odkupiono tę wielką hańbę mojego narodu, hańbę Kosowa**, gdy sztandary Wołochów i Madziarów upadły pod półksiężycem, to za czyją sprawą? Któż, jeśli nie jeden z naszych, jako wojewoda przekroczył Dunaj i pokonał Turka na jego własnej ziemi?! Dracula we własnej osobie! A kiedy upadł, jego własny niegodziwy brat sprzedał jego ludzi Turkowi i ściągnął na nich hańbę niewolnictwa! Czyż nie ten sam Dracula po latach natchnął ludzi do ponownego powstania, a mimo doznanej klęski powracał raz po raz, chociaż sam jeden uchodził z krwawego pola walki, gdzie jego wojska wycinano w pień? Wiedział, że tylko on może ostatecznie zatriumfować. Powiadali, że tylko siebie miał na uwadze. Też! Czymże jest motłoch bez wodza? Co może przynieść wojna bez serca i umysłu prowadzona? I znów, gdy w bitwie pod Mohaczem zrzucaliśmy węgierskie jarzmo, my z rodu Draculi staliśmy na czele, bowiem nasz duch ścierpieć nie mógł zniewolenia. Tak, młody panie, Szeklerzy – i Dracula jako krew ich serca, umysł i miecz – mają za sobą dzieje, jakimi nie pochwali się żaden z parweniuszy pokroju Habsburgów i Romanowów. Dni wojennej zawieruchy odeszły w przeszłość. Krew jest zbyt cenna w czasach haniebnego pokoju, a chwała wielkich narodów nosi znamiona czczej powiastki dla dzieci.

Kiedy skończył, było już dobrze nad ranem, więc udaliśmy się na spoczynek. (Na marginesie: dziennik mój niebezpiecznie przypomina Opowieści z tysiąca i jednej nocy, gdyż wszystko kończy się wraz z pianiem koguta – lub, jeśli ktoś woli, pojawieniem się ducha ojca Hamleta).

12 maja. – Zacznę od faktów, nagich i suchych, potwierdzonych przez książki i statystyki, co do których nie może być wątpliwości. Nie wolno mi ich mylić z doświadczeniami opartymi tylko na mych własnych obserwacjach bądź pamięci. Ubiegłego wieczora, po przyjściu ze swojego pokoju, hrabia począł wypytywać mnie o kwestie prawnicze oraz problemy związane z zawieraniem określonych transakcji. Dzień minął mi nad książkami, gdyż chcąc zająć czymś myśli, raz jeszcze przestudiowałem zagadnienia, z których odpytywano mnie w Lincoln’s Inn. W pytaniach hrabiego kryła się pewna metoda, toteż spróbuję odtworzyć je w kolejności, jako że wiedza ta może w którymś momencie okazać się użyteczna.

Na początku zapytał, czy w Anglii można zatrudniać dwu lub więcej prawników. Odpowiedziałem mu, iż może zatrudnić ich cały tuzin, jeśli taka jego wola, mądrze byłoby jednak do jednej transakcji angażować tylko jednego, pozostali bowiem i tak mieliby związane ręce, a zmiana nie służyłaby jego interesom. Moje argumenty chyba trafiły mu do przekonania, bo zapytał, czy byłoby praktycznym rozwiązaniem zatrudnić jednego człowieka do, powiedzmy, spraw bankowych, a drugiego do spraw związanych z wysyłką, na wypadek gdyby jego pomoc okazała się niezbędna z dala od miejsca zamieszkania tego pierwszego. Poprosiłem, aby wyjaśnił to bardziej szczegółowo, bym niechcący nie wprowadził go w błąd.

– Już panu tłumaczę – odparł. – Pański i mój przyjaciel, pan Peter Hawkins, w cieniu waszej pięknej katedry w Exeter, mieście leżącym z dala od Londynu, kupuje dla mnie za pana miłym pośrednictwem posiadłość w stolicy. Wybornie! Jeśli to pana dziwi, wyjaśnię od razu, że nie skorzystałem z usług prawnika londyńskiego, bo moim dążeniem było, aby kierowano się wyłącznie moim życzeniem – i niczyim więcej. Londyńczyk mógłby mieć przy okazji na uwadze interes własny lub przyjaciela, toteż poszukałem pełnomocnika poza miastem, żeby jego starania służyły jedynie mnie samemu. Załóżmy, że prowadzę dużo interesów i chciałbym przewieźć towary, powiedzmy, do Newcastle, Durham, Harwich bądź Dover: czy nie byłoby najprościej zlecić to któremuś z tamtejszych prawników?

Odrzekłem, że istotnie, ale my, prawnicy, posiadamy system oddziałów, toteż każdy prawnik może zlecić działania na miejscu, tak aby klient, powierzając swoje interesy jednemu człowiekowi, nie musiał podejmować żadnych dodatkowych kroków we własnym zakresie.

– Ale mam do tego prawo – odpowiedział hrabia. – Czyż nie?

– Bezwzględnie – zapewniłem. – Wielu ludzi interesu postępuje w ten sposób, aby nie wtajemniczać we wszystkie swoje sprawy jednego człowieka.

– Znakomicie! – wykrzyknął, a następnie zadał mi szereg pytań związanych z procedurą wysyłki towaru, formularzami do wypełnienia oraz problemami, jakie mogą wyniknąć po drodze i których – podejmując odpowiednie środki ostrożności – można uniknąć. Wyjaśniłem mu to wszystko na tyle, na ile umiałem, odnosząc przy tym wrażenie, że byłby pierwszorzędnym prawnikiem, odznaczał się bowiem wybitną bystrością umysłu i zdolnością przewidywania. Jak na człowieka nigdy w życiu niebędącego w Anglii i najwyraźniej niemającego wielkiego doświadczenia w interesach, posiadał rozległą wiedzę i przenikliwość. Z chwilą gdy zaspokoił ciekawość we wszystkich wspomnianych sprawach, a ja dla pewności zajrzałem do książek, nieoczekiwanie powstał z miejsca i oznajmił:

– Czy pisał pan już do naszego przyjaciela Petera Hawkinsa lub kogoś innego?

Z pewnym rozgoryczeniem odparłem, że nie, gdyż nie miałem jak dotąd możliwości wysłania listu gdziekolwiek.

– Zatem proszę dłużej nie zwlekać, przyjacielu – odpowiedział, kładąc ciężką dłoń na moim ramieniu. – Niech pan napisze do naszego przyjaciela lub do kogo pan uważa, i będzie łaskaw poinformować, że spędzi u mnie kolejny miesiąc.

– Życzy pan sobie, żebym został tak długo? – zapytałem, gdyż serce struchlało mi na samą myśl.

– Istotnie, tak sobie życzę, przyjacielu; ba, nie chcę nawet słyszeć odmowy. Kiedy pański pryncypał lub, jak kto woli, przełożony, posyłał w swym imieniu pełnomocnika, nie było wątpliwości, że ma on służyć wyłącznie moim potrzebom. Nigdy nie żałowałem wam pieniędzy, prawda?

Nie pozostało mi nic innego, jak z ukłonem pokornie zgodzić się na jego żądanie. Musiałem wziąć pod uwagę interesy pana Hawkinsa, poza tym ton głosu hrabiego Draculi przypomniał mi dotkliwie, że jestem więźniem zdanym bez reszty na jego łaskę. Hrabia dostrzegł w tym ukłonie swoje zwycięstwo, a w mej zgnębionej twarzy świadectwo własnej wyższości, gdyż w jednej chwili zrobił użytek z obojga, oczywiście we właściwy sobie gładki, a zarazem kategoryczny sposób:

– Nalegam, drogi przyjacielu, ażebyś ograniczył się w swych listach wyłącznie do spraw urzędowych. Twych przyjaciół ucieszy z pewnością, że jesteś zdrów i nie możesz się doczekać powrotu do domu. Nieprawdaż? –

Z tymi słowy wręczył mi trzy arkusze papieru oraz trzy koperty. Były z bardzo cienkiego papieru; popatrzywszy na nie, przeniosłem wzrok na hrabiego i widząc jego ukradkowy uśmieszek odsłaniający ostre, psie zęby ponad szkarłatną dolną wargą, zrozumiałem, iż winienem mieć się na baczności, gdyż treść moich listów nie będzie dla niego tajemnicą. Postanowiłem więc ograniczyć się do suchych informacji, po czym napisać do pana Hawkinsa w tajemnicy, podobnie jak do Miny, gdyż do niej mogłem pisać skrótami, których hrabia nie zdoła rozszyfrować. Napisawszy zatem dwa listy, bez słowa pogrążyłem się w lekturze, podczas gdy hrabia zajął się swoją korespondencją, zaglądając przy tym do książek, które miał na biurku. Następnie wziął moje listy i położywszy je wraz ze swoimi obok przyborów do pisania, wyszedł z pokoju. W chwili gdy drzwi zamknęły się za jego plecami, pochyliłem się nad biurkiem i obejrzałem koperty. Uczyniłem to bez skrupułów, gdyż w świetle zaistniałych okoliczności uznałem, że muszę się ratować, jak tylko zdołam.

Jeden z listów zaadresowany był do Samuela F. Billingtona z ulicy Crescent 7 w Whitby, drugi do Herr Leutnera w Warnie, trzeci do Coutts & Ska w Londynie, a czwarty do Klopstock & Billreuth, spółki bankierskiej z Budapesztu. Drugi i czwarty nie były zapieczętowane. Już miałem je przeczytać, kiedy zobaczyłem, że klamka w drzwiach się obraca. Natychmiast wróciłem na miejsce; ledwie starczyło mi czasu, aby ułożyć listy jak poprzednio i sięgnąć po książkę, gdy na progu stanął hrabia z kolejnym listem w dłoni. Wziął pozostałe z biurka i starannie przylepiwszy znaczki, zwrócił się do mnie:

– Proszę wybaczyć, ale dziś wieczorem mam do załatwienia pewne sprawy na osobności. Mam nadzieję, że znajdzie pan tu wszystko, czego panu trzeba.

W drzwiach obrócił się jeszcze i dodał:

– Radzę panu, drogi przyjacielu… nie, ostrzegam pana z całą powagą, iż w razie gdyby opuścił pan swój pokój, pod żadnym pozorem proszę nie nocować w innej części zamku. Jest stary i skrywa wiele wspomnień; biada temu, kto nierozważnie tam zaśnie, czekają go straszne sny. Proszę mieć się na baczności! Jeżeli najdzie pana senność, proszę niezwłocznie pospieszyć do siebie, gdyż tu nie spotka pana nic złego. Lecz jeśli zlekceważy pan moją radę… – I zakończył swą wypowiedź makabrycznym gestem, jakby umywał ręce. Wiem, co chciał przez to wyrazić; ale śmiem wątpić, czy jakikolwiek sen byłby straszniejszy od tej sieci mroku i tajemnic, która zacieśnia się wokół mnie.

Później. – Potwierdzam ostatnie słowa, lecz tym razem nie ma mowy o wątpliwościach. Nie lękam się spać w żadnym miejscu, byle tylko jego tam nie było. Powiesiłem krzyżyk nad łóżkiem: ufam, iż dzięki temu sen mój będzie wolny od koszmarów i takim pozostanie.

Po wyjściu hrabiego wróciłem do swojego pokoju. Po pewnym czasie, nie słysząc żadnych odgłosów, udałem się na szczyt kamiennych schodów, skąd roztaczał się widok na południe. Na tle półmroku dziedzińca bezmiar ów napełniał mnie swoistym poczuciem wolności, złudnym wprawdzie, ale krzepiącym. Czułem bowiem, jakbym się dusił. Nocny tryb życia zaczyna mi doskwierać; wywiera zgubny wpływ na moje nerwy. Wzdrygam się na widok własnego cienia i nachodzą mnie straszne wizje. Bóg jeden wie, do czego doprowadzi mnie to przeklęte miejsce! Syciłem więc oczy pięknym krajobrazem, skąpanym w księżycowej poświacie, dzięki której było jasno prawie jak w dzień. W miękkim blasku kontury gór rozmywały się w oddali, a cienie w wąwozach i dolinach nabierały barwy aksamitnej czerni. To piękno dodawało mi otuchy, a każdy haust świeżego powietrza przynosił spokój i ukojenie. Aż wychyliłem się z okna, a wtedy spostrzegłem ruch piętro niżej, po mojej lewej stronie, gdzie sądząc z położenia pozostałych pomieszczeń, musiały znajdować się okna komnaty hrabiego. Okno, przy którym stałem, było wysokie, głębokie i przedzielone kamiennym słupkiem; klimat odcisnął na nim wprawdzie swe niszczące piętno, ale było całe, nie licząc framugi, której brakowało zapewne od lat. Cofnąłem się odruchowo, po czym, tym razem ostrożnie, znów wyjrzałem na zewnątrz.

Z okna poniżej wyłoniła się głowa hrabiego. Twarzy nie widziałem, jednak rozpoznałem go po karku oraz ruchach ramion i pleców. Dłonie, które miałem możność oglądać wiele razy, też nie pozostawiały wątpliwości. Zrazu odczułem coś na kształt zainteresowania i rozbawienia; to niesamowite, jaką rozrywką bywają dla więźnia drobiazgi. Lecz w mgnieniu oka zastąpiły je przerażenie i wstręt, ujrzałem bowiem, jak za głową podąża reszta ciała i sunie po ścianie nad przepaścią twarzą w dół, z peleryną rozpostartą wokół na podobieństwo wielkich skrzydeł. Zrazu nie wierzyłem własnym oczom. Myślałem, że to księżyc płata mi figle, mamiąc wzrok zwyczajną grą cieni, lecz baczniejsze przyjrzenie się nie pozostawiało miejsca na wątpliwości. Zobaczyłem, jak palcami dłoni i stóp czepia się krawędzi głazów, spomiędzy których czas wypłukał zaprawę, i wykorzystując każdy występ i nierówność, żwawo schodzi w dół, jak nie przymierzając jaszczurka.

Cóż to za człowiek albo jakiż stwór pod postacią człowieka? Zgroza tego nikczemnego miejsca przenika mnie na wskroś; lękam się straszliwie, że nie ma dla mnie ratunku. Otoczony jestem przez potworności, o jakich nie mam nawet odwagi myśleć…

15 maja. – Raz jeszcze widziałem, jak hrabia opuszcza zamek na swój jaszczurczy sposób. Posuwał się na ukos, jakieś trzysta metrów w dół i spory kawałek na lewo. Następnie zniknął w jakiejś szczelinie lub oknie. Straciwszy z oczu jego głowę, wychyliłem się bardziej, ale nic więcej nie zobaczyłem, dzieliła nas zbyt wielka odległość. Lecz teraz wiedziałem, że go nie ma, i przyszło mi do głowy, by rozejrzeć się uważniej niż do tej pory. Wróciwszy do pokoju po lampę, zacząłem kolejno sprawdzać wszystkie drzwi. Zgodnie z moimi przewidywaniami wszystkie były zamknięte na klucz, zamki zaś sprawiały wrażenie zamontowanych stosunkowo niedawno, mimo to zszedłem po kamiennych schodach na korytarz, którym pierwszego dnia dostałem się do środka. Odkryłem, że mogę bez trudu odsunąć rygle i zdjąć łańcuchy, lecz również i drzwi frontowe okazały się zamknięte na klucz! Zapewne znajdował się w komnacie hrabiego; muszę zatem wyczekać chwili, aż pozostawi ją otwartą, ażeby zdobyć go i uciec. Krążyłem po schodach i korytarzach, sprawdzając kolejne napotkane drzwi. Jeden czy dwa pokoiki opodal były otwarte, lecz nie dostrzegłem w nich niczego prócz starych mebli, zakurzonych i nadwątlonych przez czas. Lecz wreszcie, na szczycie jednych schodów, natrafiłem na drzwi, które – choć zamknięte – ustąpiły lekko pod moim naciskiem. Pchnąwszy mocniej, zrozumiałem, że nie są wcale zamknięte na klucz, a jedynie zastały się we framudze. Taka okazja mogła się więcej nie powtórzyć, toteż wytężyłem wszystkie siły i naparłem na nie, żeby wejść. Znajdowałem się obecnie w skrzydle położonym na prawo i piętro niżej od znanych mi pomieszczeń. Zobaczyłem z okien, że amfilada ciągnie się w stronę południowej części zamku, a okna końcowego pokoju wychodzą na zachód i na południe. Po obu stronach ziała przepaść. Zamek wzniesiono w narożu potężnej skały, przez co był praktycznie niedostępny z trzech stron, wielkie okna zaś umieszczono w miejscach, których żadna katapulta, łuk, czy kolubryna nie mogły dosięgnąć, zapewniając tym samym światło i wygodę, niemożliwe w pomieszczeniach wymagających większej ochrony. Na zachód rozciągała się rozległa dolina, za którą w oddali wznosiły się poszarpane górskie twierdze, a jarzębina i głóg płożyły się na nagich skałach, wczepione korzeniami w każdą rozpadlinę i pęknięcie kamienia. Tę część zamku zamieszkiwano chyba w dawniejszych czasach, gdyż meble zdawały się bardziej zbytkowne od tych, które widywałem tutaj do tej pory. W oknach brakowało zasłon, a wpadająca przez szyby srebrzysta poświata księżyca pozwalała nawet rozróżniać kolory, miękko rozpraszając się na grubej warstwie kurzu, która pokrywała wszystko wokół, maskując efekty niszczycielskiej działalności czasu oraz moli. W tym świetle lampa nie na wiele mi się zdawała, ale cieszyłem się, że ją mam, gdyż panująca tam aura pustki i osamotnienia mroziła mi serce i targała nerwy. Mimo wszystko było to lepsze od przebywania w pokojach, które znienawidziłem przez obecność hrabiego, toteż spróbowałem opanować skołatane nerwy i po chwili nieco się uspokoiłem. I oto siedzę tu przy dębowym stoliku, przy którym dawnymi czasy zasiadała być może jakaś piękna pani, aby wśród wielu rumieńców i westchnień skreślić nieśmiały list miłosny, i zapisuję w dzienniku wszystko to, co zaszło, odkąd odłożyłem go ostatnio. Dziewiętnasty już wiek, lecz – o ile moje zmysły mnie nie oszukują – dawne stulecia miały i mają moc, której zwykła „nowoczesność” zabić nie zdoła.

Później: ranek 16 maja. – Boże spraw, żebym nie oszalał, albowiem stoję o krok ledwie od utraty zmysłów. Bezpieczeństwo i jego pozory odeszły w przeszłość. Tylko jedna nadzieja mi pozostała, dopóki tu jestem: bym zachował przytomność umysłu, o ile jeszcze jej nie postradałem. Bo jeśli tak się nie stało, szaleństwo ogarnia mnie na myśl, że spośród wszystkich niegodziwości, jakie zamieszkują to potworne miejsce, hrabia jest najmniej straszną i u niego tylko mogę szukać schronienia, choćby dopóty, dopóki jestem mu potrzebny. Dobry Boże! Panie miłosierny! Spraw, abym zachował spokój, bo jeszcze chwila, a przepadnę z kretesem. Wszystko zaczyna układać się w jedną całość. Dotychczas nie rozumiałem, co miał na myśli Szekspir, każąc Hamletowi powiedzieć:

Notes pamięci – trzeba w nim zapisać***

– ale teraz, stojąc u progu obłędu, i ja pokładam nadzieję w moim dzienniku. Niech zwyczaj sumiennego notowania pomoże mi ukoić nerwy.

Tajemnicza przestroga hrabiego, od początku trwożąca, obecnie przeraża mnie w dwójnasób, bowiem w przyszłości będzie miał on nade mną straszliwą władzę: nie ośmielę się zwątpić w ani jedno jego słowo!

Kiedy zapisałem wszystko i szczęśliwym trafem schowałem dziennik i pióro do kieszeni, zachciało mi się spać. Przypomniałem sobie ostrzeżenie hrabiego, lecz z przyjemnością je zignorowałem. Pojawiła się senność, a wraz z nią upór, jaki zwykle kroczy za nią krok w krok. Blask księżyca koił rozgorączkowany umysł, a rozległy widok za oknem zsyłał na mnie ożywcze poczucie wolności. Postanowiłem nie wracać do ponurych komnat na górze i przenocować tutaj, gdzie damy wyczekiwały niegdyś w głębokiej melancholii powrotu mężów z wojennej tułaczki. Przysunąłem bliżej kanapę, aby móc spoglądać przez okno, i nie bacząc na kurz, ułożyłem się do snu.

Chyba zasnąłem; mam taką nadzieję, przy czym lękam się, iż tak się nie stało, jako że wszystkie późniejsze wydarzenia były zdumiewająco wyraziste – tak dalece, że teraz, w jasnym świetle poranka, wciąż nie mogę uwierzyć, że to był tylko senny majak.

Nie byłem sam. Pokój nie uległ zmianie, odkąd tam wszedłem; w jasnej poświacie księżyca widziałem własne ślady odciśnięte w grubej warstwie kurzu pokrywającego podłogę. Naprzeciw mnie stały trzy młode niewiasty, damy, sądząc z zachowania i ubioru. Zrazu wziąłem je za zjawy senne, gdyż choć światło znajdowało się za ich plecami, w ogóle nie rzucały cienia. Podeszły bliżej i przyglądały mi się z uwagą jakiś czas, szepcząc między sobą. Dwie z nich były śniade, miały orle nosy hrabiego i ogromne, ciemne, świdrujące oczy, szkarłatne niemal w księżycowej poświacie. Trzecia sprawiała wrażenie bladej jak śnieg; na jej ramiona spływała kaskada złocistych kędziorów, a oczy jaśniały w twarzy na podobieństwo bladych szafirów. Rysy jej wydały mi się skądś znane; mgliście kojarzyłem ją z którymś z moich sennych majaków, acz nie mogłem sobie wówczas przypomnieć dokładniej. Wszystkie trzy miały śnieżnobiałe zęby, które odcinały się jak perły na czerwonym tle zmysłowych warg. Coś w ich wyglądzie, jakby swoista tęsknota, a zarazem groza śmiertelna, wzbudziło mój żywy niepokój. Odczułem w sercu haniebne, palące pragnienie, by pocałowały mnie tymi czerwonymi ustami. Nie powinienem tego zapisywać, w razie gdyby dziennik mój miał kiedyś trafić w ręce Miny i sprawić jej ból, ale to prawda. Ponownie usłyszałem ich szept, po czym wszystkie trzy wybuchnęły śmiechem, perlistym i melodyjnym, a przy tym tak twardym, iż niemożliwością było, aby ów dźwięk mógł pochodzić z ludzkich warg. Był niczym nieznośny i przyprawiający o ciarki zgrzyt paznokcia o szkło. Jasnowłosa dziewczyna kokieteryjnie potrząsnęła głową, a pozostałe ją ponaglały.

– No, dalejże! – powiedziała jedna. – Ruszaj pierwsza, a my po tobie. Masz prawo zacząć.

– Jest młody i silny – dodała druga. – Wszystkie nacałujemy się do woli.

Leżałem nieruchomo, spoglądając spod rzęs w agonii rozkosznego oczekiwania. Jasnowłosa dziewczyna wystąpiła naprzód i pochyliła się nade mną, aż poczułem na sobie jej oddech. Był w jakimś sensie słodki, jakby miodową słodyczą, i poruszał podobnie jak jej głos, lecz z jakąś goryczą w głębi, odrażającą niczym odór krwi.

Bałem się otworzyć oczy, lecz spod przymrużonych powiek widziałem wszystko jak na dłoni. Dziewczyna uklękła i pochyliła się nade mną łapczywie. Jej zmysłowość przeszywała dreszczem, a zarazem budziła odrazę; wyginając szyję, oblizała się jak zwierzę i w blasku padającym z okna szkarłatne usta zalśniły wilgocią, a język przesunął się po białych, ostrych zębach. Coraz niżej pochylała głowę, aż jej wargi przepłynęły nad moimi ustami i podbródkiem, po czym zawisły na wysokości szyi. Wówczas znieruchomiała; usłyszałem, że oblizuje się ponownie i moją skórę owiał jej gorący oddech. Poczułem mrowienie na szyi, jak wówczas, gdy ręka, która chce nas połaskotać, przysuwa się coraz bliżej wrażliwego ciała. Drżące wargi, a po nich ostre zęby spoczęły w okolicach mojego gardła, a następnie znieruchomiały. Bliski rozkosznego omdlenia zacisnąłem powieki i zamarłem w oczekiwaniu – a serce biło mi jak oszalałe.

Dokładnie w tej samej chwili doznałem innego zgoła wrażenia i przeszyła mnie na wskroś świadomość obecności hrabiego oraz bijącej od niego wściekłości. Rozchyliwszy odruchowo powieki, ujrzałem jak jego mocarna dłoń łapie jasnowłosą dziewczynę za kark i odciąga ode mnie z nadludzką siłą. Z jej szafirowych oczu strzeliły błyskawice, zęby zazgrzytały wściekle, a blade policzki pokraśniały ze wzburzenia. Ale hrabia…! Nic nie mogło równać się z jego gniewem. Oczy płonęły mu czerwonym blaskiem, jakby gorzał w nich ogień piekielny, twarz przybrała odcień śmiertelnej bladości, a pokrywające ją bruzdy sprawiały wrażenie wyrytych sztyletem, krzaczaste brwi zaś przypominały falujący pręt rozgrzanego do białości metalu. Jednym szarpnięciem odciągnął kobietę, a następnie uczynił gest, jakby odpędzał pozostałe; podobnym powstrzymał w lesie nacierające wilki. Ściszonym niemal do szeptu głosem, który mimo to zdawał się ciąć powietrze i dźwięczeć pośród czterech ścian, wykrzyknął:

– Jak śmiecie go dotykać, wy? Jak śmiecie patrzeć na niego, chociaż tego zabroniłem? Precz, mówię wam! Należy do mnie! Tknijcie go, a ze mną będziecie mieć do czynienia!

Jasnowłosa dziewczyna zaniosła się obelżywym śmiechem.

– Ty nigdy nie kochałeś; nie wiesz, co znaczy miłość!

Pozostałe jej zawtórowały i w komnacie zabrzmiał ich posępny, bezduszny chichot, od którego omal nie zemdlałem, tyle w nim było nienawiści. Hrabia zwrócił się ku mnie i świdrując wzrokiem moją twarz, odparł szeptem:

– O, i ja umiem kochać; czyż nie pamiętacie, jak było? Obiecuję wam, że kiedy z nim skończę, będziecie mogły go całować do woli. Ale teraz idźcie stąd, precz! Muszę go obudzić, gdyż wiele jeszcze zostało do zrobienia.

– Nic dzisiaj nie dostaniemy? – zapytała jedna z cichym śmieszkiem, wskazując na zawiniątko, które rzucił na podłogę; poruszało się, jakby skrywało żywą istotę. Hrabia w odpowiedzi tylko skinął głową. Kobieta jednym skokiem dopadła zawiniątka i zajrzała do środka. Jeśli uszy mnie nie myliły, z wnętrza dobiegło dyszenie i ciche kwilenie, jakby na wpół uduszonego dziecka. Kobiety otoczyły zawiniątko ciasnym kręgiem, a ja zdrętwiałem ze strachu, po chwili jednak znikły wraz ze swym upiornym bagażem. Nie wiem, jak to się stało, znajdowały się bowiem z dala od drzwi i z pewnością dostrzegłbym je, gdyby przeszły obok. Było tak, jakby rozpłynęły się w księżycowej poświacie i wyfrunęły przez okno, ujrzałem bowiem mglisty zarys ich postaci, nim na dobre straciłem je z oczu.

W następnej chwili, owładnięty zgrozą, straciłem przytomność.

* Odpowiednik staropolskich „wici”, czyli wezwania do wspólnej walki – przyp. red.

** W bitwie na Kosowym Polu w 1389 r. wojska tureckie zadały druzgoczącą klęskę oddziałom serbskim i bośniackim (według dzisiejszej nomenklatury), zapoczątkowując wielowiekowe poddaństwo Turkom plemion i ziem południowosłowiańskim – przyp. red.

*** Hamlet, Akt I, sc. 5, przekład Stanisława Barańczaka.

DZIENNIK JONATHANA HARKERA

(ciąg dalszy)

Obudziłem się we własnym łóżku. Jeśli to nie był sen, hrabia musiał mnie tu przynieść. Długo nad tym rozmyślałem, lecz nic innego nie przychodziło mi do głowy. Istniały wprawdzie pewne niewielkie przesłanki, jak na przykład moje ubrania, złożone tak, jak nigdy nie zwykłem tego czynić, zegarek, którego wbrew dotychczasowym zwyczajom nie nakręciłem przed pójściem spać, oraz wiele podobnych drobiazgów. Ale to żaden dowód, gdyż wszystko to może świadczyć jedynie, iż jestem nieswój, czemu w żaden sposób nie mogę zaprzeczyć. Muszę poszukać bardziej wiarygodnego potwierdzenia. Jedno tylko mnie cieszy: jeżeli istotnie hrabia przyniósł mnie tu i rozebrał, musiał się spieszyć, ponieważ moje kieszenie wydają się nietknięte. Nie mam wątpliwości, że z dziennika nie zrozumiałby ani słowa, co bynajmniej nie przeszkodziłoby mu zabrać go lub zniszczyć. Kiedy rozglądam się po pokoju, miejsce, które dotąd budziło mój strach, jawi mi się niczym azyl, albowiem nie wyobrażam sobie nic gorszego, aniżeli tamte upiorne kobiety, które czekały tylko – czekają – żeby wyssać moją krew.

18 maja. – Wróciłem za dnia do tamtej komnaty, ponieważ musiałem poznać prawdę. Drzwi zastałem zatrzaśnięte na głucho. Z taką siłą wepchnięto je we framugę, iż drewno miejscami popękało. Widziałem, że rygiel nie został wprawdzie zasunięty, ale zamknięto je od środka na klucz. Boję się, że to nie był sen.

19 maja. – Przepadłem z kretesem. Ubiegłego wieczora hrabia poprosił mnie przymilnym tonem o napisanie trzech listów. Jeden miał zawierać informację, że moje zadanie prawie dobiegło końca i za parę dni wracam do domu; drugi, że wyruszam następnego dnia, trzeci zaś, że opuściłem już zamek i dotarłem do Bystrzycy. W innych okolicznościach prośba hrabiego napotkałaby moją stanowczą odmowę, coś podpowiadało mi jednak, że zważywszy na moje opłakane położenie, sprzeciw zakrawałby bez mała na szaleństwo oraz niewątpliwie wzbudziłby jego podejrzenia i gniew. Jest świadom, że wiem o nim za dużo i nie może puścić mnie wolno, nie narażając przy tym na szwank siebie samego, toteż nie pozostaje mi nic innego jak grać na zwłokę. Niewykluczone, że zdarzy się coś, co umożliwi mi ucieczkę. Dostrzegłem w jego oczach cień gniewu, tego samego, który nim owładnął, gdy odciągał wstecz jasnowłosą kobietę. Wyjaśnił, że poczta w tych stronach bywa zawodna i lepiej napisać listy zawczasu, aby nie wzbudzać niepokoju przyjaciół; zapewnił, że dwa ostatnie listy zostaną przetrzymane w Bystrzycy na wypadek przedłużenia się mojego pobytu, a był przy tym tak przekonujący, że wolałem nie oponować. Dlatego udałem, że jego argumenty trafiły mi do przekonania i zapytałem o daty, jakie mam umieścić na listach, na co odparł po chwili zastanowienia:

– Pierwszy ma nosić datę dwunastego czerwca, drugi dziewiętnastego, a trzeci dwudziestego dziewiątego.

Wiem zatem, ile czasu mi pozostało. Boże dopomóż!

28 maja. – Pojawiła się szansa ucieczki, a przynajmniej potajemnego wysłania listu. Otóż do zamku przybyła zgraja Cyganów, którzy rozbili na dziedzińcu obozowisko. Mam w dzienniku notatki na ich temat. Stanowią zjawisko typowe dla tych okolic, chociaż łączy ich powinowactwo z Cyganami z całego świata. Na Węgrzech i w Transylwanii tysiące z nich żyją praktycznie poza prawem. Przeważnie wiążą się z osobą jakiegoś szlachcica lub bojara i powołują na jego nazwisko. Są nieustraszeni i nie wyznają żadnej religii prócz zabobonów, porozumiewając się przy tym własną odmianą języka rumuńskiego.

Napiszę parę listów do domu i spróbuję nakłonić tych ludzi do ich wysłania. Rozmawiałem z nimi przez okno, aby nawiązać znajomość. Zdjęli kapelusze, kłaniali się i czynili przeróżne gesty, których wszelako nie rozumiałem jeszcze bardziej aniżeli ich języka…

Napisałem listy. Wiadomość do Miny stenografowałem, prosząc pana Hawkinsa, żeby się z nią skontaktował. Wyłuszczyłem jej sytuację, tając drastyczne szczegóły, co do których nie mam pewności. Moje zwierzenia przeraziłyby ją śmiertelnie, a jeśli listy zostaną przechwycone, hrabia nie zorientuje się, ile tak naprawdę wiem…

Przekazałem listy; rzuciłem je przez kraty mojego okna wraz ze złotą monetą, dając przy tym do zrozumienia, że proszę o ich wysłanie. Mężczyzna, który podniósł koperty, przycisnął je do serca z głębokim ukłonem, a następnie ukrył w czapce. Nic więcej nie mogłem zrobić. Przekradłem się z powrotem do biblioteki i sięgnąłem po książkę. Hrabia nie zjawiał się, toteż uzupełniłem zapiski w dzienniku…

Przyszedł hrabia. Usiadł obok mnie i przystąpiwszy do otwierania dwóch listów, swoim zwyczajem rzucił jowialnie:

– Dostałem je od pewnego Cygana; nie wiem, skąd się wzięły, lecz naturalnie dopilnuję, aby trafiły do adresatów. Oho! – wykrzyknął, spoglądając na nagłówek. – To wiadomość od pana do mojego przyjaciela Petera Hawkinsa, a drugi… – Spojrzał na dziwne pismo i twarz mu pociemniała, a w oczach zatańczyły złośliwe iskierki. – Cóż, drugi to pogwałcenie zasad gościnności i przyjaźni! Anonim, proszę sobie wyobrazić, więc nie musimy brać go sobie do serca. – Po czym spokojnie przytrzymał list i kopertę nad płomieniem lampy, aż spłonęły doszczętnie. Następnie mówił dalej: – List do Hawkinsa… wyślę go, naturalnie, gdyż należy do pana. Pańskie listy to dla mnie świętość. Wybaczy pan, ale niechcący złamałem pieczęć. Zechce pan ponownie zalakować kopertę? – Podał mi list i uprzejmie skłaniając głowę, dołączył do niego czystą kopertę. Nie pozostawało mi nic innego, jak w milczeniu spełnić jego prośbę. Kiedy wychodził z pokoju, usłyszałem zgrzyt przekręcanego klucza, zatem gdy po chwili podszedłem do drzwi, nie zdziwiło mnie, że okazały się zamknięte.

Wrócił po godzinie lub dwóch, wyrywając mnie z drzemki, ponieważ podczas jego nieobecności zasnąłem na sofie. Zachowywał się ze zwykłą kurtuazją i życzliwością, a na widok moich zaspanych oczu okazał troskliwość:

– Zmęczył się pan, przyjacielu? Proszę się położyć; nie ma to jak sen we własnym łóżku. Dziś wieczorem muszę odmówić sobie przyjemności pogawędki, gdyż czeka mnie wiele obowiązków, ale pan może się wyspać.

Poszedłem do sypialni i o dziwo zapadłem w kamienny sen bez żadnych wizji. Widać nawet rozpacz nie może trwać bez przerwy.

31 maja. – Kiedy obudziłem się dziś rano, przyszło mi do głowy, aby zaopatrzyć się w papier i koperty z mojej torby podróżnej i trzymać je w kieszeni na wypadek, gdyby nadarzyła się okazja napisania listu, ale czekała mnie kolejna przykra niespodzianka!

Wszelkie skrawki papieru przepadły bez śladu, a wraz z nimi wszystkie moje notatki i zapiski z podróży, akredytywy; innymi słowy wszystko, co mogło mi się przydać po opuszczeniu zamku. Siedziałem chwilę w zadumie, po czym tknięty nagłą myślą, rzuciłem się do szafy, w której umieściłem swoje ubrania.

Mój strój podróżny zniknął bez śladu, podobnie jak płaszcz i pled. Przeczuwam jakieś nowe łotrostwo hrabiego…

17 czerwca. – Tego ranka, gdy siedziałem na łóżku zatopiony w niewesołych myślach, z zewnątrz dobiegł nagle trzask batów i stukot końskich kopyt na wiodącym na dziedziniec kamiennym podjeździe. Z radością pospieszyłem do okna i ujrzałem zajeżdżające pod zamek dwa wielkie wozy, każdy ciągnięty przez osiem silnych koni, prowadzonych przez Słowaków w wielkich kapeluszach, pasach nabijanych ćwiekami, brudnobiałych kożuchach i butach z cholewami. Wszyscy trzymali w rękach długie laski. Rzuciłem się do drzwi, aby zbiec po schodach i wyjść do nich głównym wyjściem, otwartym zapewne na ich przybycie. I tu czekał mnie kolejny wstrząs, ponieważ drzwi okazały się zamknięte od zewnątrz.

Pędem wróciłem do okna i zawołałem. Zwrócili ku mnie tępy wzrok, pokazując palcami, ale zaraz pojawił się „hetman” Cyganów i widząc ich skierowane ku mnie spojrzenia, rzucił coś, co przyjęli gromkim śmiechem. Odtąd na próżno usiłowałem zwrócić na siebie ich uwagę, gdyż nie reagowali ani na moje rozpaczliwe krzyki, ani błagalne zaklęcia i z uporem kierowali oczy gdzie indziej. Wozy zawierały wielkie, kwadratowe skrzynie z uchwytami z grubej liny; sądząc z łatwości i pośpiechu, z jakimi Słowacy przestawiali je z miejsca na miejsce, najwyraźniej były puste. Gdy wszystkie zostały rozładowane i ustawione jedna na drugiej w rogu dziedzińca, Słowacy dostali od Cyganów zapłatę, na którą splunęli na szczęście i ruszyli w drogę powrotną. Niebawem trzaski z biczów zamarły w oddali.

24 czerwca, nad ranem. – Ubiegłego wieczora hrabia pożegnał mnie wcześnie i zamknął się w swojej komnacie. Zebrawszy się na odwagę, ruszyłem pędem na górę i wyjrzałem przez okno wychodzące na południe. Przyszło mi bowiem do głowy, by wypatrywać hrabiego, ponieważ coś się święci. Cyganie stacjonują na zamku, pochłonięci jakimś zadaniem. Jestem o tym przekonany, gdyż od czasu do czasu z dołu dobiegają uderzenia oskardów i skrobanie łopat. Cokolwiek to jest, nie wróży nic dobrego.

Nie minęło pół godziny, gdy dostrzegłem ruch w oknie hrabiego. Cofnąłem się przezornie, lecz ujrzałem, jak wyłania się cały. Uświadomiłem sobie z kolejnym wstrząsem, że ma na sobie mój strój podróżny, a na ramieniu przerażającą torbę, którą jakiś czas temu zabrały kobiety. Cel wyprawy nie pozostawiał wątpliwości; na domiar złego wychodził w moich rzeczach! Oto jego diabelski plan: pokazać się wszem i wobec w moim ubraniu na dowód tego, że widziano mnie w okolicznych miasteczkach, jak rzekomo wysyłam listy i dokonuję czynów, które mylnie zostaną przypisane mojej osobie.

Wściekam się na myśl o swej bezsilności, zamknięto mnie tu bowiem jak więźnia, pozbawiając przy tym praw, które przysługują nawet zbrodniarzowi.

Postanowiłem zaczekać na powrót hrabiego i długi czas siedziałem wytrwale przy oknie. W pewnej chwili ujrzałem wirujące w księżycowej poświacie świetliste punkty. Zdawały się niczym drobinki kurzu, tańczące w powietrzu i oblekające się w kształty na podobieństwo mglistych oparów. Ich widok działał nadzwyczaj kojąco i ogarnął mnie dziwny spokój. Przybrałem wygodniejszą pozycję, nie spuszczając wzroku z ich powietrznych igraszek.

Naraz drgnąłem na dźwięk odległego, żałosnego wycia psów głęboko w dolinie, poza zasięgiem mojego wzroku. Przybrało na sile, dźwięcząc mi w uszach, a drobinki zawirowały do wtóru. Próbowałem otrząsnąć się i przywołać do porządku, jakby za podszeptem częściowo uśpionego instynktu; ba, cała moja dusza walczyła o to, a na pół zapomniana wrażliwość próbowała przyjść jej w sukurs. Byłem jak zahipnotyzowany! Drobinki wirowały coraz prędzej, materializując się w mroku tuż na wyciągnięcie ręki. Zdawało się, że rosną w siłę, przybierając coraz bardziej rzeczywisty kształt. Nagle wzdrygnąłem się i, oprzytomniawszy, uciekłem stamtąd z krzykiem. Widmowe kształty, materializujące się z księżycowej poświaty, były ni mniej, ni więcej tylko potwornymi kobietami, które wkrótce miały przypieczętować mój los. Odetchnąłem dopiero w zaciszu mojego pokoju, gdzie nie sięgał blask księżyca i przyjaźnie świeciła lampa.

Po upływie paru godzin z komnaty hrabiego dobiegł przeraźliwy wrzask, który urwał się równie nagle, jak rozpoczął i zapadła cisza mrożąca krew w żyłach. Z bijącym sercem nacisnąłem klamkę, ale drzwi były zamknięte na klucz i nic nie mogłem zrobić. Usiadłem więc tylko i zapłakałem.

W pewnej chwili na dziedzińcu zabrzmiały pełne rozpaczy kobiece krzyki. Pospieszywszy do okna i wyjrzawszy przez kraty, istotnie ujrzałem tam kobietę o potarganych włosach i dłoniach przyciśniętych do piersi, jakby zmęczyła się biegiem. Opierała się o bramę. Na widok mojej twarzy w górze uniosła ręce i zawołała głosem, w którym czaiła się groźba:

– Potworze, oddaj moje dziecko!

Padła na kolana i powtarzała to raz po raz tonem, od którego pękało serce. Doprowadzona do ostateczności zaczęła szarpać się za włosy i bić w pierś, po czym rzuciła się na bramę i usłyszałem, jak łomocze w nią pięściami.

Gdzieś z wysoka, zapewne z wieży, rozległ się suchy, przenikliwy szept hrabiego, któremu z oddali odpowiedziało wycie wilków i ani się obejrzałem, jak całe stado zalało dziedziniec niczym woda z otwartej śluzy.

Kobieta nawet nie krzyknęła, wycie wilków też trwało krótko, i po chwili ulotniły się jeden po drugim, oblizując się ze smakiem.

Nie czułem żalu, gdyż wiedziałem, jaki los spotkał jej dziecko. Lepiej, by też zginęła.

Cóż mogę począć, co zrobić? Jakże mam uciec z tego przybytku nocy, ciemności i strachu?

25 czerwca, ranek. – Nikt bardziej nie doceni poranka niż ten, któremu z trudem przyszło doczekać świtu. Gdy słońce zamajaczyło nad szczytem wielkiej bramy na wprost mojego okna, jego widok zdał mi się niczym gołębica wypuszczona z arki Noego. Pod wpływem jego ciepła lęk opadł ze mnie jak warstwa niewidzialnej odzieży. Muszę podjąć jakieś kroki, dopóki mam po swojej stronie światłość dnia. Wczoraj wysłano mój list, pierwszy z fatalnej serii, która ma wymazać wszelkie ślady mojego istnienia.

Nie wolno mi teraz o tym myśleć. Muszę działać!

Tak się dotąd składało, iż zawsze gnębiono mnie tu, grożono bądź nastawano na moje życie pod osłoną nocy, nocą też strach nie opuszczał mnie ani na krok. Jeszcze nigdy nie widziałem hrabiego w dzień. Może to być, że udaje się na spoczynek, kiedy inni wstają, i czuwa, gdy oni zamykają oczy? Gdybym tak mógł zajrzeć do jego komnaty! Ale jak? Drzwi zawsze są zamknięte na klucz, nie tędy więc droga.

Owszem, istnieje pewien sposób, ryzykowny, ale możliwy. Skoro jemu się udaje, dlaczego i ja nie miałbym spróbować? Tyle razy widziałem, jak wypełza przez okno; cóż stoi na przeszkodzie, abym poszedł za jego przykładem i wśliznął się do środka tą samą drogą? Szanse są niewielkie, ale co mam do stracenia? Zaryzykuję. W najgorszym razie spotka mnie śmierć. Przynajmniej umrę jak człowiek, a nie cielę poprowadzone na rzeź, wszak mój los zdaje się przesądzony. Boże, dopomóż mi w tym przedsięwzięciu! Żegnaj Mino, jeśli mi się nie powiedzie; żegnaj, drogi przyjacielu, który byłeś dla mnie jak przybrany ojciec; żegnajcie wszyscy, i ty jeszcze raz, Mino!

Później tego samego dnia. – Udało mi się i z pomocą Boga wróciłem do swojego pokoju. Opiszę wszystko krok po kroku. Korzystając z przypływu odwagi, udałem się prosto do okna wychodzącego na południe i niewiele myśląc, wyszedłem na wąski gzyms okalający tę stronę zamczyska. Kamienie były duże i grubo ciosane, a zaprawa między nimi wykruszona przez czas. Zdjąłem buty i przystąpiłem do dzieła. Tylko raz popatrzyłem w dół, ażeby nagły widok przepaści nie przyprawił mnie później o zawrót głowy, lecz więcej tam nie spojrzałem. Dosyć dobrze znałem kierunek i odległość od okna hrabiego, toteż niezwłocznie ruszyłem w tamtą stronę. Wysokość mnie nie zdeprymowała – podniecenie wzięło chyba górę nad strachem – i ani się obejrzałem, jak stanąłem na parapecie i podniosłem szybę. Lecz gdy nogami do przodu wsunąłem się do wnętrza komnaty, ponownie ogarnął mnie lęk. Rozejrzałem się za gospodarzem, lecz ku mej niewysłowionej radości i zdumieniu okazało się, że pokój jest pusty! Nieliczne ustawione tu meble sprawiały wrażenie prawie nieużywanych i przypominały staroświeckie sprzęty z pomieszczeń po południowej stronie, zarówno stylem, jak i pokrywającą je grubą warstwą kurzu. Klucza nie było w drzwiach i nigdzie nie mogłem go znaleźć. Ujrzałem tylko leżący w kącie stos złotych monet najróżniejszego pochodzenia – rumuńskich, brytyjskich, austriackich, węgierskich, greckich oraz tureckich, tak zakurzonych, jakby od dawna nikt ich nie ruszał. Każda z nich pochodziła sprzed co najmniej trzystu lat. Były tam również złote łańcuchy i biżuteria, w większości wysadzana drogimi kamieniami, ale zaśniedziała i stara jak świat.

W rogu komnaty ujrzałem masywne drzwi. Bez chwili wahania ruszyłem w ich stronę, skoro bowiem nie znalazłem klucza będącego głównym przedmiotem moich poszukiwań, musiałem znaleźć inne rozwiązanie, żeby moje wysiłki nie poszły na marne. Drzwi okazały się otwarte i wychodziły na kamienny korytarz prowadzący do krętych schodów stromo schodzących w dół. Ruszyłem tamtędy, uważnie patrząc pod nogi, gdyż jedynym źródłem światła były ambrazury w grubym murze. Na dole ujrzałem ciemny, przypominający tunel korytarz, z którego napływał mdlący odór świeżo zruszonej, starej ziemi. Poszedłem sklepionym przejściem i smród z każdą chwilą przybierał na sile. Wreszcie pchnąłem ciężkie wrota, które otworzyły się opornie i zobaczyłem, że stoję na progu starej, zrujnowanej kaplicy, najwyraźniej pełniącej funkcję cmentarza. Dach był dziurawy, a w dwóch miejscach widniały schody prowadzące do krypt, ale cały teren niedawno przekopano, umieszczając ziemię w wielkich skrzyniach przywiezionych przez Słowaków. Wnętrze świeciło pustką; rozejrzałem się za drugim wyjściem, ale go nie znalazłem. Następnie zbadałem każdy cal gruntu, żeby niczego nie przeoczyć. Mimo wielkich oporów zszedłem nawet do krypt, gdzie przesączało się rozproszone światło z góry. Dwie pierwsze okazały się puste, nie licząc szczątków starych trumien i kurzu, w trzeciej jednakże dokonałem niesamowitego odkrycia.

Otóż w jednej z wielkich skrzyń, których w sumie było pięćdziesiąt, na podłożu ze świeżo wykopanej ziemi leżał hrabia! Martwy czy pogrążony we śnie, trudno powiedzieć, gdyż oczy miał rozwarte i nieruchome, pozbawione jednak śmiertelnej szklistości, policzki zaś, choć blade, były ciepłe, a wargi czerwone jak zwykle. Leżał jednak sztywno jak posąg,, bez śladu oddechu ani bicia serca. Pochyliłem się nad nim, na próżno wypatrując jakichkolwiek oznak życia. Widocznie spoczywał tu od niedawna, intensywna woń ziemi ulotniłaby się bowiem po paru godzinach. Obok skrzyni stało jej wieko, z dziurami wywierconymi tu i ówdzie. Przyszło mi do głowy, że może hrabia ma przy sobie klucze, ale gdy zacząłem go przeszukiwać, w jego nieruchomych oczach odmalował się wyraz takiej nienawiści, iż niewiele myśląc, rzuciłem się do ucieczki i dotarłszy do jego komnaty, opuściłem ją przez okno i raz jeszcze wspiąłem się na ścianę. Po powrocie do pokoju, zdyszany rzuciłem się na łóżko, usiłując zebrać myśli…

29 czerwca. – Dzisiejszy dzień to data mojego ostatniego listu i hrabia znów dołożył starań, ażeby zadbać o znamiona autentyczności, gdyż po raz kolejny zobaczyłem, jak opuszcza zamek przez okno, w moim ubraniu. Kiedy pełzł po ścianie na swój jaszczurczy sposób, żałowałem, iż nie mam pistoletu bądź równie skutecznej broni, aby strącić go w przepaść, lękam się jednak, że żadna broń sporządzona ręką człowieka nie okazałaby się tu skuteczna. Nie miałem odwagi wyczekiwać jego powrotu z obawy przed upiornymi siostrami. Wróciłem zatem do biblioteki i czytałem, dopóki sen mnie nie zmorzył.

Przerwał go hrabia. Rzekł, mierząc mnie posępnym spojrzeniem:

– Jutro musimy się rozstać, przyjacielu. Pan powróci do swojej pięknej Anglii, a ja mam do wykonania zadanie, które może sprawić, iż nie spotkamy się nigdy więcej. Pański list do domu został wysłany; jutro mnie już tu nie będzie, ale wszystko zostanie przygotowane do pańskiej podróży. Rano zjawią się Cyganie, którzy mają tu coś do zrobienia, a także paru Słowaków. Po ich odejściu przyjedzie po pana powóz, którym uda się pan do przełęczy, gdzie przesiądzie się na dyliżans z Bukowiny do Bystrzycy. Mam jednakże nadzieję, że zobaczymy się jeszcze w zamku Dracula.

Wyczułem podstęp i postanowiłem poddać próbie jego szczerość. Szczerość! Słowo to w kontekście takiego monstrum zakrawa bez mała na profanację, niemniej zapytałem prosto z mostu:

– Dlaczego nie mogę wyjechać dzisiaj?

– Ponieważ, drogi panie, mój stangret i konie mają dziś wieczorem inną misję do wypełnienia.

– Ależ z chęcią się przejdę. Chciałbym wyruszyć natychmiast.

W odpowiedzi uśmiechnął się tym swoim przymilnym, diabolicznym uśmiechem i od razu pojąłem, że coś knuje.

– A pański bagaż? – spytał.

– Nie dbam o bagaż; mogę posłać po niego w późniejszym terminie.

Hrabia wstał i odrzekł z dwornością, od której mało oczu nie przetarłem ze zdumienia, tak wydawała się szczera:

– Wy, Anglicy, macie w zwyczaju głosić zasadę bliską memu sercu, jako że jej duch jest obecny także wśród naszych bojarów: „Witaj tego, co przybywa, przyspieszaj tego, który odjeżdża”. Chodźmy zatem, mój drogi, młody przyjacielu. Jeśli taka jest pańska wola, nie zabawi pan tu ani godziny dłużej, chociaż przykro mi się z panem rozstawać, zwłaszcza że tak nieoczekiwanie pan tego zapragnął. Komu w drogę, temu czas! –

Po czym sięgnął po lampę i poprowadził mnie korytarzem w stronę wyjścia. Naraz przystanął.

– Sza!

W pobliżu, zdawałoby się na wyciągnięcie ręki, rozległo się wycie stada wilków. Było zupełnie tak, jakby stało się to na jego znak, jakby orkiestra zaczęła grać za podniesieniem batuty dyrygenta. Po chwili, jak gdyby nigdy nic, ruszył do wyjścia. Odsunął rygle, zdjął ciężkie łańcuchy i uchylił drzwi.

Ku swemu zdumieniu zobaczyłem, że nie były zamknięte. Podejrzliwie rozejrzałem się za kluczem, ale nigdzie go nie ujrzałem.

Wycie przybrało na sile i wilki, kłapiąc zębami, naparły na drzwi. Zrozumiałem, że na nic zdałby się mój opór; wobec takich przeciwników nie miałem szans. Wrota uchylały się nieubłaganie i od poszerzającej się szpary dzieliła mnie tylko postać hrabiego. Poczułem, że wybiła moja godzina: zostanę rzucony na pastwę rozwścieczonych bestii, do tego na własną prośbę. Hrabia nie mógł wymyślić tego lepiej. Więc wykrzyknąłem w ostatniej chwili:

– Proszę zamknąć drzwi, zaczekam do rana! – I zasłoniłem oczy, aby ukryć łzy gorzkiego rozczarowania. Jednym pchnięciem potężnego ramienia hrabia zatrzasnął drzwi, a huk zasuwanych rygli potoczył się po korytarzu głośnym echem.

W milczeniu wróciliśmy do biblioteki i po chwili udałem się do swojej sypialni. Na odchodnym zobaczyłem, że hrabia Dracula triumfalnie przesyła mi ręką pocałunek z uśmiechem, jakiego nie powstydziłby się sam Judasz w piekle.

Gdy znalazłem się na osobności i już miałem się kłaść, usłyszałem zza drzwi czyjś szept. Podkradłem się do nich na palcach i nadstawiłem ucha. I jeśli słuch mnie nie omylił, z sąsiedniego pokoju doleciał głos hrabiego:

– Uciekajcie; do siebie, powiedziałem! Wasz czas jeszcze nie nadszedł. Musicie uzbroić się w cierpliwość. Jutro, jutro wieczorem będzie wasz!

Odpowiedział mu perlisty śmiech, a wtedy z wściekłością otworzyłem drzwi i moim oczom ukazały się trzy oblizujące się straszne kobiety. Na mój widok roześmiały się jeszcze głośniej i pierzchły.

Wróciłem do sypialni i padłem na kolana. Czy rzeczywiście mój koniec jest tak bliski? Jutro! Jutro! Panie, ulituj się nade mną i tymi, którym jestem drogi!

30 czerwca, ranek. – Być może to ostatnie słowa, jakie zapisuję w tym dzienniku. Obudziłem się tuż przed świtem i znowu padłem na kolana. Skoro śmierć ma mnie zabrać, przynajmniej będę na to przygotowany.

Wreszcie odczułem subtelną różnicę w powietrzu i zrozumiałem, że przyszedł ranek. Posłyszałem upragnione pianie koguta i odetchnąłem z ulgą. Uradowany wybiegłem na korytarz i podążyłem w stronę drzwi: widziałem wszak na własne oczy, że nie są zamknięte na klucz, droga ucieczki stała więc przede mną otworem! Drżącymi z podniecenia rękami zdjąłem łańcuchy i odsunąłem wielkie rygle.

Ale drzwi ani drgnęły. Ogarnęła mnie czarna rozpacz. Szarpałem nimi i targałem, aż zadrżały we framudze. Wszystko na nic. Hrabia musiał je zamknąć, kiedy się rozstaliśmy.

Wówczas owładnęło mną niepohamowane pragnienie, by zdobyć klucz za wszelką cenę, nie zważając na niebezpieczeństwo, toteż postanowiłem raz jeszcze zejść po murze do komnaty hrabiego. Choćby nawet miał mnie zabić; z dwojga złego śmierć wydawała się najlepszym z możliwych rozwiązań. Bez wahania pospieszyłem do wschodniego okna i – podobnie jak za pierwszym razem – dostałem się tą samą drogą do jego komnaty. Była pusta, czego zresztą się spodziewałem. Ponownie zbiegłem po krętych schodach i minąwszy ciemny korytarz, znalazłem się w starej kaplicy. Wiedziałem już, gdzie znaleźć potwora, którego szukałem.

Skrzynia stała tam, gdzie poprzednio, tuż przy ścianie, przysłonięta wiekiem, lecz jeszcze nie zabita, z przygotowanymi gwoździami. Wiedziałem, że muszę przeszukać ciało, ale gdy uniosłem wieko i oparłem je o ścianę, moim oczom ukazał się iście wstrząsający widok. Tak jak się spodziewałem, hrabia leżał w środku, jednak wyglądał o połowę młodziej niż dotychczas, ponieważ białe włosy i wąsy przybrały ciemnostalowy odcień, zapadnięte dotąd policzki zaokrągliły się i odzyskały rumieńce, wargi zaś stały się jeszcze bardziej czerwone za sprawą krwi, która sączyła się z kącików ust, spływając po brodzie aż na szyję. Głęboko osadzone, płonące oczy zdawały się ginąć w fałdach skóry, a powieki sprawiały wrażenie opuchniętych jak nigdy. Wyglądał na wręcz napęczniałego od krwi; leżał niczym odrażająca pijawka opita do granic możliwości. Drżąc z obrzydzenia, pochyliłem się nad nim, choć wzdragałem się przed tym całym sobą; musiałem go przeszukać, inaczej będę zgubiony, a tamte nasycą się mną na jego podobieństwo. Przetrząsnąłem mu kieszenie, ale klucza nigdzie nie było. Naraz znieruchomiałem i popatrzyłem na hrabiego. Na jego obrzmiałej twarzy malował się ów uśmiech, który już wcześniej doprowadzał mnie nieomal do białej gorączki. Oto stwór, któremu otworzyłem drogę do Londynu, gdzie – być może przez najbliższe stulecia – będzie bezkarnie zaspokajał swą żądzę krwi, poszerzając żerujące na niewinnych zastępy krwiożerczych półdemonów. Ta ostatnia myśl przyprawiła mnie zgoła o szaleństwo i odczułem nieodpartą chęć uwolnienia świata od takiego potwora. Z braku skuteczniejszej broni chwyciłem szpadel porzucony przez robotników, po czym uniosłem go wysoko nad głowę i opuściłem ostrą krawędź prosto na tę wstrętną twarz, jednakże w tej samej chwili stwór obrócił głowę i utkwił we mnie bazyliszkowe spojrzenie. Widok ten tak mną wstrząsnął, że szpadel zadrżał w mej dłoni i ześliznął się z twarzy hrabiego, pozostawiając tylko głęboką ranę na czole. Odskoczyłem i narzędzie zahaczyło o uniesione wieko, które zatrzasnęło się z hukiem, zasłaniając mi ten straszny widok. W przelocie ujrzałem tylko obrzmiałą, zakrwawioną twarz, stężałą w złośliwym grymasie godnym najgłębszych czeluści piekielnych.

Rozmyślałem gorączkowo, co by tu zrobić, ale głowa płonęła mi żywym ogniem, odbierając zdolność jakiegokolwiek działania. Naraz posłyszałem w oddali wyśpiewywaną wesołymi głosami cygańską pieśń, zza której przebijał turkot ciężkich kół oraz trzaskanie z batów; nadchodzili zapowiadani przez hrabiego Słowacy i Cyganie. Rozejrzawszy się wokół po raz ostatni, uciekłem z kaplicy i wróciłem do komnaty hrabiego z gorącym postanowieniem, że wymknę się z zamku, gdy tylko wrota staną otworem. I zamarłem w oczekiwaniu, nasłuchując skrzypienia frontowych drzwi. Niestety! Do zamku musiało prowadzić inne, nieznane mi wejście albo ktoś musiał mieć klucz do innych zamkniętych drzwi. Kroki rozbrzmiały echem w dalekim korytarzu i ucichły. Rzuciłem się w stronę krypty, lecz w tej samej chwili zerwał się potężny podmuch wiatru i drzwi prowadzące na kręte schody zatrzasnęły się z impetem, od którego z nadproży wzbiły się kłęby kurzu. Kiedy spróbowałem je otworzyć, okazały się zamknięte na głucho. Ponownie byłem więźniem i sieć przeznaczenia zacieśniała się wokół mnie nieubłaganie.

Kiedy piszę te słowa, z dołu dobiega tupot wielu stóp i zgrzyt przesuwanych ciężarów, niewątpliwie skrzyń wypełnionych ziemią z cmentarza. Słychać stukanie młotków; zabijają wieka. Następnie znów słychać w przejściu szuranie tragarzy, a za nimi inne, lżejsze kroki.

Zatrzaskują się drzwi i brzęczą łańcuchy; słychać zgrzyt obracanego w zamku klucza. Kolejne drzwi otwierają się i zatrzaskują; zgrzyt zamka i zasuwy.

Sza! Po dziedzińcu, a potem kamienistą drogą toczą się ciężkie koła; słychać trzaskanie biczów oraz cichnący chór cygańskich głosów.

Zostałem sam z tymi strasznymi kobietami. Tfu! To Mina jest kobietą, a ona nie ma z nimi nic wspólnego. To diablice z piekła rodem!

Nie pozostanę na ich pastwę, o nie; spróbuję zejść po ścianie niżej niż do tej pory. Wezmę ze sobą część złota, na wszelki wypadek. Może zdołam się stąd wydostać.

A potem do domu! Byle do najbliższej stacji i pociągu, jak najdalej od tego przeklętego miejsca, przeklętej ziemi, gdzie diabeł i jego pomiot harcują w najlepsze!

Wolę zdać się na łaskę Boga aniżeli tych potworów, a przepaść jest stroma i głęboka. U jej stóp człowiek może zasnąć na wieki – jak człowiek. Żegnajcie wszyscy! Żegnaj Mino!

Spis treści

- DZIENNIK JONATHANA HARKERA

- DZIENNIK JONATHANA HARKERA (ciąg dalszy)

- DZIENNIK JONATHANA HARKERA (ciąg dalszy)

- DZIENNIK JONATHANA HARKERA (ciąg dalszy)